No man's land

100 nhà kinh tế và bánh đậu xanh Hải Dương

2009-04-11T07:25:00.000-07:00

Bài trên Blogspot.

Theo báo Sài Gòn Tiếp Thị, 100 nhà kinh tế họp nhau ở Hải Dương trong một hội thảo có quy mô lớn do Ủy ban Kinh tế Quốc hội và Viện Khoa học xã hội Việt Nam tổ chức để bàn về suy thoái kinh tế và các chính sách đối phó. Đây là một hội thảo rất có quy mô vì lần đầu tiên quy tụ được các chuyên gia kinh tế từ các viện kinh tế, các trung tâm nghiên cứu kinh tế khắp cả nước. Đọc bài tường thuật này trên VNN thì có cả Đinh Văn Ân ở Viện Quản lý Kinh tế TW, Trần Đình Thiên ở Viện Kinh tế học, Vũ Thành Tự Anh ở chương trình Fulbright, Bùi Đức Sơn ở Viện KT-CT Thế giới, Lê Đăng Doanh và Nguyễn Quang A ở Viện Nghiên cứu Phát triển, Nguyễn Đức Thành ở Trung tâm Nghiên cứu Chính sách Kinh tế (theo VTV thì còn cả Trần Du Lịch ở VIện kinh tế TP HCM)... Có thể tóm lại rằng đây là một hội thảo quy mô hoành tráng. Chủ đề hội thảo cũng hết sức thiết thực, chính là những vấn đề mà hơn 80 triệu người dân Việt Nam phải đối phó, làm đau đầu các nhà hoạch định chính sách bấy lâu nay (nhưng cũng có thể là không?) và được nói đến hàng ngày trên các phương tiện thông tin đại chúng.

Thế nhưng nếu đọc trên báo chí thì có thể thấy ngoại trừ VNN và SGTT, hầu như không có mấy báo nhắc tới hội thảo này cùng với ý kiến của các chuyên gia kinh tế. Trên Tuổi Trẻ, nhật báo lớn nhất Việt Nam, chỉ có vài dòng về hội thảo, lược ghi ý kiến ông Thiên và bà Susan Adams. Trên Thanh Niên (bản online) và Lao động (bản online), tôi cũng không đọc được bài nào về thông tin hội thảo. Xem ra ý kiến của 100 nhà kinh tế Việt Nam và chuyên gia kinh tế nước ngoài không hề được quan tâm.

Lý do cũng dễ hiểu khi đọc hai bài tường thuật trên hai tờ báo hiếm hoi đưa tin tương đối chi tiết về hội thảo này, không thấy nhắc tới các nhà hoạch định chính sách, ngoại trừ Bí thư tỉnh ủy Hải Dương- địa phương đăng cai hội thảo, cho dù hội thảo này là do Ủy ban Kinh tế Quốc hội chủ trì. (Phát biểu của ông Bí thư này khá thú vị, nó cho biết thêm nhiều điều về thực trạng kinh tế hiện nay). Phải chăng đây cũng là lý do khiến giới truyền thông bỏ qua Hội thảo này vì cảm thấy nó không có ảnh hưởng gì tới chính sách kinh tế trên thực tế.

Điều này hoàn toàn có lý bởi từ trước tới nay, các chính sách kinh tế được đưa ra mà người ta không thấy nhiều sự tham vấn các chuyên gia kinh tế từ trước. Trước đây còn có Ban cố vấn kinh tế cho Thủ tướng nhưng khi Thủ tướng Dũng lên cầm quyền, một trong những việc làm đầu tiên của ông là dẹp bỏ Ban này. Gần đây, trước các biến động phức tạp về tài chính-ngân hàng, Chính phủ đã thành lập Hội đồng tư vấn chính sách tài chính-tiền tệ quốc gia do cựu Thống đốc NHNN Lê Đức Thúy làm Chủ tịch. Nhưng rút cục, chức trách của Hội đồng này là gì, quyền lực Hội đồng ra sao thì không ai thực sự biết (có lẽ kể cả ông Thúy).

Và các "quyết sách lớn" của Đảng và Nhà nước thường được đưa ra rất đột ngột, không kèm theo các lý giải về sự cần thiết cũng như các đánh giá khách quan đầy đủ về hiệu quả của các chính sách được thực thi. Lấy ví dụ về gói kích cầu đợt 1 trị giá 1 tỷ USD và sau đó được nâng lên thành 6 tỷ USD. Gói này gồm nhiều thành phần như cho tiền Tết người nghèo, hỗ trợ lãi suất cho doanh nghiệp, xây dựng cơ sở hạ tầng...Tuy nhiên cho tới nay, người ta vẫn không rõ cụ thể gói này gồm bao nhiêu phần là hỗ trợ lãi suất, bao nhiêu là các chính sách chi tiêu, bao nhiêu là giảm thuế....Cũng chưa có đánh giá nào thực sự nghiêm túc về hiệu quả của gói kích cầu này thời gian qua, chẳng hạn riêng với gói hỗ trợ lãi suất thì tỷ lệ vay để thực hiện đầu tư mới là bao nhiêu, vay để đáo nợ là bao nhiêu, bao nhiêu % cho DNNN, bao nhiêu cho DN ngoài quốc doanh, tạo được bao nhiêu việc làm mới...Ngay trong số liệu về thất nghiệp cũng đầy mâu thuẫn và mập mờ về phương pháp luận (ví dụ tính thế nào với trường hợp làng nghề?). Cũng không có công bố nào đánh giá khả năng ảnh hưởng tới lạm phát của các chính sách kích cầu này.

Thế nhưng chỉ đùng 1 cái, Chính phủ đã công bố gói kích cầu 2, lần này hướng tới đối tượng vay trung và dài hạn. Gói này còn mập mờ hơn cả gói 1 vì thậm chí không công bố số tiền mà Chính phủ định bỏ ra để hỗ trợ lãi suất. Trong khi Quốc hội Mỹ bàn bạc cả hàng tháng, đập lên đập xuống nghị sự về các gói kích cầu rồi mãi mới thông qua được thì ở Việt Nam chỉ cần Thủ tướng đặt bút ký thế là gói kích cầu được thông qua mà không gặp phải bất cứ sự phản biện nào.

Thế nên không có gì lạ khi các nhà kinh tế nói gì thì cứ nói, hội nghị cứ hội nghị còn Chính phủ thì việc mình cứ làm. Thậm chí hình như còn chẳng có vị quan chức cao cấp nào dự Hội thảo này- bởi lẽ các vị còn bận rộn trong việc hoạch định chính sách, đưa Việt Nam vượt qua khủng hoảng. Báo chí cũng chẳng buồn đưa tin. Đóng góp lớn nhất của 100 nhà kinh tế tại Hội nghị về suy thoái kinh tế ở Hải Dương, có lẽ là những gói bánh đậu xanh Hải Dương họ mua về làm quà. Như vậy âu cũng là góp phần làm tăng sức mua, đóng góp thiết thực cho chính sách kích cầu của Chính phủ.

Entry for April 10, 2009

2009-04-10T21:48:00.000-07:00

Thiếu tướng Lê Văn Cương thực sự nói gì?

Theo bài tường thuật trên VNN, bản đã bị rút xuống bởi quá chi tiết, chú trọng tới những ý kiến phản biện (xem bản lưu ở đây, bản Google Cache ở đây), ông Lê Văn Cương, Thiếu tướng, Viện khoa học chiến lược Bộ Công an phát biểu như sau:

"Thiếu tướng Lê Văn Cương, Viện khoa học Chiến lược Bộ Công an đồng ý: Bô-xít là tài sản lớn của quốc gia, cần được khai thác nhưng nếu làm với cung cách ào ạt, làm nhanh sẽ mang đến những hậu quả khôn lường, nhất là về mặt an ninh kinh tế, an ninh xã hội.

Nhắc lại nhận định của các nhà địa chính trị quốc tế: "Tây Nguyên là nóc nhà của Đông Dương. Ai làm chủ được Tây Nguyên, sẽ làm chủ Đông Dương", TS Lê Văn Cương lưu ý cần đặc biệt coi trọng các dự báo, cảnh báo sớm về tác động đối với an ninh quốc gia của các dự án bô xít Tây Nguyên.

"Các đe doạ đối với an ninh quốc gia không diễn ra nhanh chóng và dễ nhận thấy như hiệu quả kinh tế và tai biến về môi trường. Do đó, cần đặc biệt coi trọng các dự báo, cảnh báo sớm", ông Cương nói."

Theo báo Thanh Niên trong một bài viết đúng lề bên phải thì ông Cương lại phát biểu hơi khác: "Sau khi bác bỏ quan điểm cho rằng các dự án khai thác bauxite ở Tây Nguyên có thể tác động đến vấn đề an ninh, GS Lê Văn Cương - nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu chiến lược và khoa học - Bộ Công an nói rằng, điều làm ông lo lắng chính là dự án chưa thể hiện quan điểm phát triển kinh tế bền vững."

Vậy ông Lê Văn Cương thực sự nói gì? Cùng một tham luận mà tại sao nhà báo VNN nghe thành ông Cương lo ngại "những hậu quả khôn lường, nhất là về mặt an ninh kinh tế, an ninh xã hội" trong khi nhà báo Thanh Niên lại khẳng định ông Cương "bác bỏ quan điểm cho rằng các dự án khai thác bauxite ở Tây Nguyên có thể tác động đến vấn đề an ninh, " mà chỉ lo về phát triển bền vững?

Hoặc là micro trên hội trường bị trục trặc nên cho ra các version trái ngược nhau của cùng một bài phát biểu, hoặc có ai đó đã bẻ cong ngòi bút, bóp mồm bóp miệng thiếu tướng Cương.

Tôi không dám khẳng định trong hai tường thật khác nhau này, bài nào đáng tin cậy hơn. Người đọc có thể tự rút ra kết luận. Nhưng nếu giả sử rằng lời tường thuật trên VNN về ý kiến ông Cương là chân thực thì đúng là sự giả dối, tráo trở đang ngự trị khi mà bài báo VNN đã bị xóa sổ trong khi ý kiến trái ngược về lời ông Cương lại được lưu hành trên bài báo Thanh Niên.

...

2009-04-10T14:03:00.000-07:00

F... Yahoo. Vừa viết 1 entry rất dài mà nó lấy mất của mình khi chèn ảnh vào.

Thôi, coi như chấm dứt Yahoo blog ở đây được rồi. Blog mới của tôi (lại về với blogspot).
http://everywhereland.blogspot.com/

Entry for April 06, 2009

2009-04-06T19:33:00.000-07:00

Chính sách tăng lương tối thiểu cho khu vực nhà nước mới đây theo tôi là một chính sách sai lầm không có ích lợi gì trong giai đoạn hiện nay mà còn đẩy lạm phát lên cao và tăng bội chi ngân sách. Hiện kế hoạch bội chi ngân sách năm 2009 đã lên tới 8%, nhưng theo chuyên gia ADB, thực tế tới cuối năm có thể lên tới hơn 10%.

Tại sao chính sách tăng lương tối thiểu cho khu vực nhà nước không có ích lợi gì? Thứ nhất bởi vì những người được tăng lương là những người ít chịu ảnh hưởng của suy thoái kinh tế, đứng trước các nguy cơ mất việc làm so với nhân công ở các khu công nghiệp hay các làng nghề.. Thứ hai, việc này sẽ làm tăng bội chi ngân sách* trong khi ngân sách đã bội chi nặng nề do các gói kích cầu ngày càng lớn và rất mập mờ** (hiện sẽ là 10 tỷ USD hay nhiều hơn?). Thứ ba, nó sẽ làm tăng chi phí của nhiều doanh nghiệp nhà nước vốn đã gặp nhiều khó khăn trong thời kỳ suy thoái, gây cản trở cho quá trình tái cấu trúc của các công ty này. Trong khi lợi ích của nó thì không có gì nhiều nhặn. Đứng về khía cạnh kích cầu, việc tăng lương tối thiểu ít có khả năng làm tăng cầu do đây là việc tăng thu nhập một cách ổn định, và vì thế thường kéo theo tăng giá cả với tốc độ tương tự. Giá cả tăng sẽ làm lạm phát càng trầm trọng, và khiến đời sống của người dân- nhất là các đối tượng gặp nhiều nguy cơ do khủng hoảng như lao động nghèo ở thành phố, nông dân xuất khẩu, chế biến nông sản- ngày càng khó khăn.

* Lại nhớ hôm trước đi dự một hội thảo về kích cầu, diễn giả là một chuyên gia kinh tế khá có uy tín phát biểu: tăng thâm hụt ngân sách 1000 tỷ hay 2000 tỷ thì cũng vậy thôi! Được biết báo cáo của diễn giả về chính sách kích cầu là nhằm cung cấp cho Quốc hội.

**GS Trần Hữu Dũng nhận xét trên trang nhà viet-studies của ông: "Gói kích cầu của Mỹ mất gần 2 tháng, quốc hội cãi nhau ỏm tỏi, mới xong. Ở Việt Nam chỉ cần Thủ tướng ký sọet một cái, không cần hỏi ý kiến ai, sướng thiệt!".
TS Lê Đăng Doanh viết trên TBKTSG: Chính phủ đã có gói kích cầu 6 tỷ đô la Mỹ được công bố từ tháng 12-2008, song chỉ có 1 tỷ đô la trợ cấp lãi suất tín dụng để nhằm cho vay được 650.000 tỷ đồng là được công bố tường minh, còn 5 tỷ đô la còn lại bao gồm miễn giảm thuế và những ưu đãi khác chưa được công khai cả gói.

Entry for April 05, 2009

2009-04-05T23:23:00.000-07:00

Trong nỗi đau tình cờ

TCS

Tôi đã yêu em bao ngày nắng
Tôi đã yêu em bao ngày mưa
Yêu em bên đời lặng lẽ

Tôi đã đưa em qua nhiều phố
Những sáng mênh mông tôi ngồi nhớ
Yêu em trái tim thật thà

Yêu đầy mùa nắng mùa mưa
Yêu trong nỗi vui đợi chờ
Đâu ngờ tình như lá úa
Khiến tôi chia lìa từng giấc mơ

Tôi đã yêu em trong mùa gió
Khi lá cây khô bay đầy ngõ
Yêu em không cần vội vã

Tôi đã yêu em như trẻ thơ
Đâu biết đôi khi có lìa xa
Yêu trong nỗi đau tình cờ.

Links:
Khánh Ly
Giang Trang
Thái Hòa

Entry for April 04, 2009

2009-04-04T21:08:00.000-07:00

Các án mạng liên tiếp xảy ra ở Mỹ trong thời gian gần đây.

Ngày thứ 6 vừa rồi, tại New York, một người Mỹ gốc Việt (nhưng có gốc Hoa) tên là Jiverly Wong hay Linh Phát Wong xả súng bắn chết 13 người trước khi tự sát. Nguyên nhân hiện nay được cho là vì anh ta bị mất việc do suy thoái kinh tế, cộng thêm cảm giác không hòa nhập được với xã hội Mỹ.

Ngày thứ bảy, tại thành phố Pittsburgh, một người có tên Richard Poplawski nằm phục đợi cảnh sát đến nhà sau khi nhận được cấp cứu 911 từ mẹ của anh ta, và bắn chết ba cảnh sát trước khi bị bắt. Gã này cũng mới bị mất việc và bức xúc trước khả năng quyền sở hữu súng bị hạn chế trong nhiệm kỳ Obama. Chỉ hai tuần trước, tại California, bốn cảnh sát bị phục kích bắn chết.

Cùng ngày, gần thành phố Seatles, bang Washington, một người đàn ông bắn chết 5 đứa con của mình trước khi tự sát. Nguyên nhân hiện nay vẫn chưa được làm rõ.

Riêng trong tháng 3, các vụ thảm sát, giết người hàng loạt đã tước đi sinh mạng của 40 người ở Mỹ. Các vụ án này đang có xu hướng leo thang trong thời gian gần đây bởi tình trạng suy thoái kinh tế, kèm theo thất nghiệp và cùng quẫn trong một bộ phận không nhỏ người dân Mỹ. Trong khi đó, người Mỹ lại có quyền sở hữu súng một cách rộng rãi.

Entry for April 03, 2009

2009-04-03T02:44:00.000-07:00

Từ link trên blog Tề Phi.

The Mechanic

As an ISTP, your primary mode of living is focused internally, where you deal with things rationally and logically. Your secondary mode is external, where you take things in via your five senses in a literal, concrete fashion.

ISTPs have a compelling drive to understand the way things work. They're good at logical analysis, and like to use it on practical concerns. They typically have strong powers of reasoning, although they're not interested in theories or concepts unless they can see a practical application. They like to take things apart and see the way they work.

ISTPs have an adventuresome spirit. They are attracted to motorcycles, airplanes, sky diving, surfing, etc. They thrive on action, and are usually fearless. ISTPs are fiercely independent, needing to have the space to make their own decisions about their next step. They do not believe in or follow rules and regulations, as this would prohibit their ability to "do their own thing". Their sense of adventure and desire for constant action makes ISTPs prone to becoming bored rather quickly.

ISTPs are loyal to their causes and beliefs, and are firm believers that people should be treated with equity and fairness. Although they do not respect the rules of the "System", they follow their own rules and guidelines for behavior faithfully. They will not take part in something which violates their personal laws. ISTPs are extremely loyal and faithful to their "brothers".

ISTPs like and need to spend time alone, because this is when they can sort things out in their minds most clearly. They absorb large quantities of impersonal facts from the external world, and sort through those facts, making judgments, when they are alone.

ISTPs are action-oriented people. They like to be up and about, doing things. They are not people to sit behind a desk all day and do long-range planning. Adaptable and spontaneous, they respond to what is immediately before them. They usually have strong technical skills, and can be effective technical leaders. They focus on details and practical things. They have an excellent sense of expediency and grasp of the details which enables them to make quick, effective decisions.

ISTPs avoid making judgments based on personal values - they feel that judgments and decisions should be made impartially, based on the fact. They are not naturally tuned in to how they are affecting others. They do not pay attention to their own feelings, and even distrust them and try to ignore them, because they have difficulty distinguishing between emotional reactions and value judgments. This may be a problem area for many ISTPs.

An ISTP who is over-stressed may exhibit rash emotional outbursts of anger, or on the other extreme may be overwhelmed by emotions and feelings which they feel compelled to share with people (often inappropriately). An ISTP who is down on themself will foray into the world of value judgments - a place which is not natural for the ISTP - and judge themself by their inability to perform some task. They will then approach the task in a grim emotional state, expecting the worst.

ISTPs are excellent in a crisis situations. They're usually good athletes, and have very good hand-eye coordination. They are good at following through with a project, and tying up loose ends. They usually don't have much trouble with school, because they are introverts who can think logically. They are usually patient individuals, although they may be prone to occasional emotional outbursts due to their inattention to their own feelings.

ISTPs have a lot of natural ability which makes them good at many different kinds of things. However, they are happiest when they are centered in action-oriented tasks which require detailed logical analysis and technical skill. They take pride in their ability to take the next correct step.

ISTPs are optimistic, full of good cheer, loyal to their equals, uncomplicated in their desires, generous, trusting and receptive people who want no part in confining commitments.

Jungian functional preference ordering:

Dominant: Introverted Thinking
Auxiliary: Extraverted Sensing
Tertiary: Introverted Intuition

Inferior: Extraverted Feeling

Entry for April 02, 2009

2009-04-02T03:19:00.000-07:00

Ngày 24 tháng 10 năm 1929, phố Wall rối loạn. Gần 13 triệu cổ phiếu được các nhà đầu tư hoảng loạn bán tháo trên thị trường chứng khoán New York, nhiều gấp ba lần số lượng giao dịch thông thường. Ngày này đi vào lịch sử như ngày thứ Năm đen tối (Black Thursday) mở đầu cho cuộc Sụp đổ Lớn (Great Crash) của thị trường chứng khoán Mỹ và cuộc Đại Suy thoái (Great Depression) kéo dài từ năm 1929 tới năm 1933. Chỉ số Down Jones sụt giảm từ mức cao kỷ lục 381.2 ngày 3/9/1929 xuống còn 230.1 ngày 29/10/1929. Điểm đáy của chỉ số này đạt được ngày 8/7/1932 khi chỉ số Down Jones đóng cửa ở mức 41,2- giảm gần 90% so với mức đỉnh cao nó từng đạt được ba năm trước đó. Cuộc khủng hoảng trên thị trường tài chính kéo theo nó là suy thoái kinh tế trầm trọng trên phạm vi toàn cầu, riêng tại Mỹ, sản xuất công nghiệp giảm 45%, GDP giảm 30%, tỷ lệ thất nghiệp lên tới 25% và 60% người Mỹ sống dưới ngưỡng nghèo khổ.

Gần 80 năm sau cuộc Đại Suy thoái xảy ra, thế giới lại đang phải chứng kiến sự quay trở lại của tình trạng suy thoái và khủng hoảng toàn cầu. Không khó khăn trong việc nhận ra những điểm tương đồng giữa hai cuộc khủng hoảng toàn cầu này: chúng đều bắt đầu từ những đổ vỡ trong hệ thống tài chính, do kết quả của tình trạng đầu cơ tài chính-địa ốc trong cơn lốc xoáy của tham vọng làm giàu một cách dễ dàng. Như triết gia George Santayana đã nói: “Ai không biết cách học từ lịch sử chắc chắn sẽ lặp lại những gì từng xảy ra.”

Trong khi cơn bão khủng hoảng và suy thoái, thất nghiệp và bất ổn đang lan ra khắp thế giới, có lẽ đây chính là lúc thích hợp nhất để đọc lại lịch sử cuộc đại suy thoái toàn cầu đầu tiên trên thế giới, để học được từ những kinh nghiệm quá khứ, và để thấy rằng con người ở mọi thời thật giống nhau, với những sai lầm dại dột không mấy khác biệt. Tác phẩm Đai khủng hoảng, 1929 của John Kenneth Galbraith là một tác phẩm nổi bật viết về Đại suy thoái, và hơn thế, về những sai lầm, những ngớ ngẩn của con người trong tham vọng kiếm tiền nhanh chóng.

John Kenneth Galbraith (1908-2006) là một trong những nhà kinh tế có ảnh hưởng nhất trong lịch sử nước Mỹ. Ông là người theo trường phái Keynes nhiệt thành, ủng hộ sự can thiệp của chính phủ vào nền kinh tế, từng làm việc trên nhiều cương vị khác nhau trong chính quyền của bốn đời tổng thống Mỹ thuộc đảng Dân chủ: Roosevelt, Truman, Kennedy và Johnson. Tốt nghiệp tiến sĩ về Kinh tế Nông nghiệp tại Đại học California ở Berkeley, ông dạy tại Đại học Harvard trong nhiều năm và từng làm Chủ tịch Hiệp hội Kinh tế Hoa Kỳ. Nhưng John Kenneth Galbraith được biết đến nhiều nhất nhờ những tác phẩm của ông. Trong cuộc đời gần 100 năm của mình, ông viết gần 50 cuốn sách và hơn 1000 bài báo về những vấn đề khác nhau nhưng chủ yếu là về kinh tế. Nhiều cuốn sách của ông bán rất chạy, và có ảnh hưởng sâu sắc tới tư duy kinh tế của một tầng lớp trí thức Mỹ trong nhiều thập kỷ, nhất là trong giai đoạn 1950-1970. Có thể nói Galbraith là nhà kinh tế được công chúng biết đến nhiều nhất tại Mỹ trong giai đoạn hậu chiến tranh cho tới khi trường phái Keynes thoái trào và trường phái tiền tệ- với đại biểu xuất sắc là Milton Friedman- lên ngôi.

Đại khủng hoảng, 1929 (The Great Crash, 1929- bản tiếng Việt do Thanh Tâm và Hà Trang dịch) (sắp xuất bản) là cuốn sách đầu tiên thực sự đưa tên tuổi của Galbraith đến với công chúng Mỹ và cho tới nay, vẫn được coi là cuốn sách cần phải đọc đầu tiên nếu muốn tìm hiểu về nguyên nhân sụp đổ tài chính năm 1929 tại Mỹ. Trong cuốn sách này, Galbraith đã chỉ ra con đường dẫn tới đại khủng hoảng ở Mỹ. Bắt đầu từ việc đầu cơ bất động sản ở Florida những năm 1920, nền kinh tế Mỹ rơi vào tình trạng bong bóng với việc các nhà đầu tư mua bất động sản với giá trời ơi để đầu cơ sinh lời, hy vọng rằng giá cả thị trường tiếp tục tăng. Các ngân hàng hà hơi tiếp sức cho những hành động đầu cơ bằng cách cho vay dễ dàng. Thị trường chứng khoán ngày càng phồng lên, phồng lên cho tới khi đứt phựt vào cuối năm 1929, đưa kinh tế Mỹ vào cuộc suy thoái tồi tệ nhất trong lịch sử. Đọc Galbraith dường như chúng ta bắt gặp lại những hiện tượng mới xảy ra rất gần đây ở Thái Lan năm 1998, ở Mỹ, Iceland hay ở Việt Nam thời gian gần đây.

Đại khủng hoảng, 1929 được viết bằng một ngòi bút hết sức sắc sảo và trôi chảy, đượm chất hóm hỉnh trong những quan sát của Galbraith về hành vi con người trong khi xảy ra bóng bóng đầu cơ và cuộc đổ vỡ thị trường con người. Để nói về cuốn sách có lẽ hợp lý hơn khi dùng chính lời của Galbraith kể về việc viết nó: “Tôi chưa bao giờ cảm thấy vui sướng khi viết một cuốn sách như khi viết nó. Cuốn sách này thực sự là cuốn duy nhất đọng lại trong tôi không phải là sự nhọc công lao động mà là niềm sung sướng.”

Cuối cùng, để kết thúc xin mượn lại lời của John Kenneth Galbraith trong cuốn sách như một lời cảnh tỉnh cho thói tự tin thái quá (và cả tin) của con người: “Một trong bài học quý của năm đó cho đến giờ đã trở nên rõ ràng: Tai họa cá nhân và cụ thể sẽ xảy đến với những ai muốn tin rằng họ nhìn thấy tương lai.”

* Nói thêm, tôi thấy cái tên sách này dịch ra tiếng Việt không chuẩn lắm.

Entry for March 30, 2009

2009-03-30T23:24:00.000-07:00

Báo Tuổi Trẻ đưa tin: Hàng vạn công nhân Trung Quốc hiện đang có mặt ở Việt Nam.

Thời báo Kinh tế Sài Gòn đặt câu hỏi: Kích cầu…hàng Trung Quốc.

Bộ trưởng Bộ Lao động và Thương binh xã hội ước tính sẽ có 300-400 nghìn người trở nên thất nghiệp chính thức do khủng hoảng kinh tế 2009. Theo viện trưởng viện Khoa học lao động-xã hội thì số người mất việc có thể lên tới 500.000, cộng thêm con số 1 triệu người thất nghiệp hiện nay đưa tổng số thất nghiệp lên tới 1,5 triệu người. Con số này hẳn không tính tới hoặc bỏ qua số liệu thất nghiệp phi chính thức, hay bán chính thức. Trong một phóng sự gần đây, VTV đưa tin có thể hàng triệu lao động ở các làng nghề có khả năng mất việc hay thiếu việc làm. Báo Tiền Phong đưa tin hai triệu công nhân ngành may mặc đứng trước nguy cơ thất nghiệp và thiếu việc làm nghiêm trọng khi mà tới đầu tháng 3, 70% doanh nghiệp trong ngành chỉ nhận được các đơn đặt hàng cho tới hết tháng ba. Thêm vào đó là hàng ngàn người Việt Nam đi xuất khẩu lao động phải trở về nước.

Trong khi hàng chục vạn lao động Việt Nam đang mất việc thì chúng ta lại nhập khẩu lao động hàng vạn người Trung Quốc sang Việt Nam để khai thác khoáng sản và xây dựng hạ tầng. Trong số các dự án đó có nhiều dự án nhận được hỗ trợ của Nhà nước nhằm kích cầu. Kết quả là nhiều doanh nghiệp Trung Quốc nhận được “kích cầu” của cả chính phủ Việt Nam và chính phủ Trung Quốc khi đầu tư ở Việt Nam. Lao động Trung Quốc được mời chào vào Việt Nam trong khi lao động Việt Nam lại đang mất việc làm chính trên nước mình.

Thêm vào đó là tình trạng nhập siêu trong quan hệ mậu dịch với Trung Quốc sẽ càng trở nên trầm trọng. Thời báo Kinh tế Sài Gòn viết về chính sách của hai chính phủ với một mặt hàng rất quan trọng mà Việt nam nhập siêu từ Trung Quốc:

“kể từ tháng 12-2008, Trung Quốc đã hạ thuế xuất khẩu từ 15% xuống còn 0% đối với các doanh nghiệp sản xuất thép trong nước, đồng thời với việc nới rộng quản lý bằng giấy phép đối với xuất khẩu thép để thúc đẩy đầu ra được mạnh hơn. Đây là những chi tiết cụ thể trong chính sách hỗ trợ của Chính phủ Trung Quốc đối với chín ngành hàng trọng điểm năm 2009, đã được Trung Quốc công bố. Tất nhiên, thép có mặt trong danh sách.

Thép xây dựng Trung Quốc, qua một vài nhà nhập khẩu Việt Nam, đã đàng hoàng đi bằng cửa chính vào thị trường nội địa với một số lượng đáng kể mà hầu như không vấp phải một hàng rào thuế quan nào, do các nhà xuất và nhập khẩu chọn được một lỗ hổng rất lớn trong chính sách thuế nhập khẩu của Việt Nam.”

Hầu hết các nhà kinh tế trên thế giới đều phản đối việc áp đặt chính sách bảo hộ trong thời khủng hoảng, cho rằng nó lợi bất cập hại, và làm giảm lợi ích tổng thể. Nhưng chính sách thương mại cần đặt trên cơ sở tương hỗ và cùng có lợi. Chỉ trong sự việc nhỏ trên đã cho thấy sự bất cập trong chính sách kích cầu của Việt Nam. Trong khi chính sách kích cầu của Trung Quốc hướng về xuất khẩu, hỗ trợ các ngành công nghiệp có khả năng xuất khẩu thì kích cầu Việt Nam lại có thiên hướng gia tăng tiêu dùng nội địa, điển hình thông qua các công trình xây dựng hạ tầng và công nghiệp đồ sộ dùng vốn ngân sách mà các nhà thầu Trung Quốc thường xuyên thắng thầu do áp dụng mức giá thấp (việc tại sao họ có mức giá thấp cũng là một vấn đề cần nghiên cứu thêm) và rất có thể còn là các khoản lót tay nhẹ nhàng và dễ dàng cho các chủ đầu tư.

Ở đây tôi không muốn nhận xét gì về hiệu quả của chính sách kích cầu của Việt Nam vì không có đủ thông tin và cũng chưa đọc kỹ về nó. Nhưng quan sát trên báo chí có thể thấy rất nhiều sự bất hợp lý, lộn xộn, tùy tiện và mù mờ trong việc áp dụng chính sách này. Lấy ví dụ: căn cứ của việc hỗ trợ lãi suất là gì? Chính phủ kiểm soát nào đối với việc sử dụng tiền ngân sách (tức là tiền thuế của dân) để hỗ trợ doanh nghiệp vay vốn? Tại sao có sự thiếu minh bạch trong việc công khai đối tượng được hưởng trợ cấp lãi suất cũng như những bất cập trong việc sử dụng vốn hỗ trợ này để cho các mục đích khác (như đảo nợ)? Hay các chính sách về giá điện: tăng giá điện bất chấp các phản đối của cả công chúng và nhiều nhà nghiên cứu mà không có lý do gì rõ ràng, thuyết phục.

Và cả những chuyện buồn cười, sặc mùi cơ chế xin-cho như lời ông Thứ trưởng Công thương tuyên bố sau khi tăng giá điện: “nhóm sản phẩm nào quá sức chịu đựng thì sẽ kiến nghị lên Thủ tướng xin gỡ khó". Ở đây có thể đặt ra câu hỏi: liệu doanh nghiệp nào có thể “xin” Thủ tướng gỡ khó cho? Là các tập đoàn Nhà nước hay các doanh nghiệp vừa và nhỏ, doanh nghiệp tư nhân? Và khi đi “xin” như thế, họ có tiếp tay cho tham nhũng hay không. Tại sao cái gì cũng cần tới quyết định của Thủ tướng, phải chăng ông có trí thông minh hơn Einstein để có thể quyết định được mọi việc như thế?. Nhưng quan trọng hơn cả chuyện tham nhũng “có thể” là sự rối bung của chính sách khi một chính sách được đưa ra luôn kèm theo các ngoại lệ dành cho những ai khôn ngoan và biết “lách”.

Còn năng lực điều hành của Chính phủ. Tổng kết lại thì đó là các lời hứa thất bại. Thủ tướng từng hứa kinh tế sẽ phục hồi vào giữa năm 2009 nhưng tới tháng 3/2009 đã phải xin rút chỉ tiêu tăng trưởng từ 6,5% xuống 5%. Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng cũng hứa hẹn kinh tế sẽ hồi phục vào tháng 5/2009, nhưng tới gần đây lại khẳng định kinh tế sẽ hồi phục vào cuối năm chứ không phải tháng 5. Cứ đà này thì rất có thể trong mấy tháng nữa, chúng ta lại được nghe các lời hứa và lời “xin” mới. Việc này có lẽ cũng không khó lắm khi mà ông Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Quốc hội đã “mở đường” bằng nhận định trên Vietnamnet: “Tôi cho có lẽ giữ mức 3,5% đã là cố gắng.”

Nói ngoài lề, tôi thấy cái chỉ tiêu tăng trưởng nghe rất vô duyên. Cái cần là dự đoán tăng trưởng như các tổ chức quốc tế vẫn làm chứ không phải là đặt chỉ tiêu tăng
trưởng rồi sau đó vì lo sốt vó cho việc đạt chỉ tiêu đó mà làm những chuyện thiếu tỉnh táo như tàn phá môi trường, bán tài nguyên với giá rẻ, vay mượn tùm lum hay thậm chí biến báo số liệu…chỉ nhằm sao cho đạt được mục tiêu đó vì cho rằng nó gắn với “uy tín chính trị” của Chính phủ. Cách tư duy “chỉ tiêu tăng trưởng” cũng là sản phẩm của thời bao cấp kế hoạch hóa. Việc này khác với chỉ tiêu lạm phát (inflation targeting) vì chỉ tiêu lạm phát có thể đóng vai trò là một sự tự giới hạn, một thứ kỷ luật cho chính sách tiền tệ của NHTW. Một số nghiên cứu cũng cho thấy việc thực hiện lạm phát chỉ tiêu có thể có tác dụng kìm hãm lãm phát trong một số nền kinh tế nhất định.

Entry for March 26, 2009

2009-03-26T22:04:00.000-07:00

Không chốn nương thân là tên tiếng Việt của tiểu thuyết No Country for Old Men của nhà văn Mỹ Cormac McCarthy, người dịch Diệp Minh Tâm, sách do Vinabooks xuất bản. Tiểu thuyết này được anh em nhà Coel dựng thành phim và thành công vang dội trong giải Oscar năm 2007. Cormac McCarthy là một tác giả được đánh giá cực cao ở Mỹ. Ông đã giành được hết những giải thưởng danh giá nhất của văn học Mỹ như Pulitzer, National Book Awards, National Book Critics Circle Awards...Nhà phê bình Harold Bloom coi ông là một trong bốn nhà văn lớn nhất của Mỹ hiện còn sống (ba người kia là Don DeLillo, Philip Roth và Thomas Pinchon- trong số này hình như mới chỉ có Cormac McCarthy được chính thức xuất bản ở Việt Nam, với hai tiểu thuyết The Road (dịch ra tiếng Việt là Cha và con) và No Country for Old Men (Không chốn nương thân)).

Đáng tiếc là tiểu thuyết No Country for Old Men được dịch ra bằng một tiếng Việt không ai hiểu được, đọc hết sức khó chịu. Nghe nói cuốn The Road cũng chịu số phận tương tự (?). Thật sự là một điều đáng nản với cách người ta đối xử với tác phẩm của một nhà văn lớn.

Entry for March 22, 2009

2009-03-22T05:02:00.000-07:00

Moon Palace của Paul Auster (Cao Việt Dũng dịch) là những chuyến du hành kỳ lạ, nơi những khối cô đơn chạm vào nhau trên con đường hành trình của chúng để rồi lại tách ra. Paul Auster là nhà văn có biệt tài kể chuyện và năng khiếu đó của ông được thể hiện rất thành công trong Moon Palace. Người đọc bị cuốn vào những cuộc phiêu lưu kỳ lạ của một chàng trai trẻ có cái tên kỳ quặc M.S. Fogg, cử nhân Đại học Columbia, người quyết định tách rời thế giới và sống vật vờ giữa một ngàn bốn trăm chín mươi hai cuốn sách cho tới chết, và anh ta chắc hẳn đã chết nếu như không được một cô gái dịu dàng khả ái cứu sống. Cuốn hút không kém những cuộc phiêu lưu kỳ lạ của Fogg, nếu không nói là còn kỳ lạ và cuốn hút hơn, là cuộc phiêu lưu giữa hoang mạc Utah của Thomas Effing, một người đã chết và tái sinh vào một cuộc đời khác. Paul Auster không chỉ thể hiện tài năng trong việc dựng lên khung cảnh và cảm giác của thành phố New York những năm 68 biến động, ông còn tỏ ra dễ dàng khi dựng lên một câu chuyện kỳ thú như trong những bộ phim cao bồi: những kỵ sĩ trên lưng ngựa vượt qua sa mạc, cảnh đấu súng trong hang đá, lòng tham và những túi tiền...

Đọng lại từ Moon Palace còn là những cảm giác buồn bã, như một ngày kia trên đường du hành, bạn nhìn ánh trăng trải rộng trên đồng trống và cảm thấy hơn lúc nào hết, sự ngắn ngủi của cuộc đời, sự vô nghĩa của những khát khao và nỗi cô đơn của mỗi con người. Như ánh trăng có thể chạm vào cánh đồng, ve vuốt nó, tạo ra cho nó màu trinh bạch và sự bí ẩn nhưng chúng không thuộc về nhau, dẫu có đến với nhau hàng đêm.

Hẳn có không ít người so sánh Paul Auster với Haruki Murakami. Ở hai tác giả này có không ít tương đồng: nghệ thuật kể chuyện, không khí siêu thực, kỹ thuật truyện trong truyện, những cuộc phiêu lưu kỳ lạ của các nhân vật, các nhân vật thường xưng tôi và có dấu ấn của tác giả, ảnh hưởng của các tác phẩm noir...Nếu như Murakami tạo ra một nước Nhật kỳ lạ, vừa quen vừa không quen với các độc giả phương Tây và cả Nhật Bản thì Paul Auster tạo ra một khung cảnh New York lạ lùng, nơi màn đêm luôn hứa hẹn những gì kỳ quặc nhất và mỗi con người trong khung cảnh đó đều có thể là cả một kho chuyện hấp dẫn, cuốn hút, ám ảnh hay buồn bã tới kinh người. Không có ai tẻ nhạt ở trên đời, như thi sĩ người Nga Yevtushenko nói.

Nhưng hình như Paul Auster có phần buồn bã và nhiều ám ảnh hơn Murakami.

Entry for March 17, 2009

2009-03-17T21:56:00.000-07:00

Như vậy là bất chấp ý kiến phản đối của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, của Thiếu tướng Nguyễn Trọng Vĩnh- cựu đại sứ Việt Nam tại Trung Quốc, của các nhà trí thức và nhà chuyên môn, việc biến Tây Nguyên thành công trường khai thác khoáng sản của nước ngoài tiếp tục được Đảng và Chính phủ triển khai.

Đầu xuân 2009, Thủ tướng Dũng lên tiếng cho biết sẽ tiếp tục triển khai dự án bauxite Tây Nguyên vì đây là "chủ trương lớn của Đảng và Chính phủ". Để trấn an dư luận, ông cũng sẽ hứa hẹn tổ chức một "hội thảo" do Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải chủ trì để bàn về việc khai thác như thế nào để không gây tổn hại về môi trường.

Đến ngày 17.3 vừa qua thì ngay cả lời hứa hẹn một cuộc "hội thảo" hình như cũng bị Chính phủ bỏ quên. Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải yêu cầu TKV tiếp tục chỉ đạo đầu tư các dự án bauxite để đảm bảo tiến độ. Không thấy ông Hải nhắc tới cuộc hội thảo nào. Không rõ lý do vì ông không thể tìm được đủ số các nhà khoa học ủng hộ ông tại hội thảo nên chưa tổ chức, hay vì ông cảm thấy sốt ruột trong việc bán tài nguyên cho nước ngoài nhằm thu được chút tiền còm trong thời kinh tế suy thoái. Hay vì sức ép hoặc đe dọa gì của nước "bạn" đang hung hăng khẳng định chủ quyền của họ ngoài biển Đông.

Biển Đông sắp thành cái ao của riêng người Trung Quốc. Còn Tây Nguyên, liệu có thành một xứ "hoàng triều cương thổ" của người Trung Quốc trong tương lai? Thử nghĩ về một kịch bản, có thể là xấu nhất nhưng không phải không khả thi, khi các phong trào của người Chàm, người Thượng sẽ bùng nổ trong tương lai và nhận được sự ủng hộ (công khai hoặc ngấm ngầm) của Trung Quốc. Cách đây không lâu, người Nga từng tấn công Georgia, tàn phá nước này với lý do bảo vệ những người ly khai Ossetia là đồng minh của họ. Cách đây 30 năm, người Trung Quốc từng tấn công Việt Nam để trừng phạt việc Việt Nam tấn công đồng minh Cambodia của họ và "ngược đãi" người Hoa. Lấy gì để có thể khẳng định là 10-20 năm nữa, họ không tấn công và tiến chiếm một phần lãnh thổ hay lãnh hải của Việt Nam khi có căng thẳng xảy ra ở Tây Nguyên với những lý do như chính quyền Việt Nam ngược đãi người Thượng và ...người Hoa kiều sinh sống ở Tây Nguyên? Nhất là khi đó, rất có thể họ đã có được những thỏa thuận chính trị-kinh tế-quân sự với các nước Lào, Cambodia, và đã hoàn toàn làm bá chủ biển Đông. Ngay cả giờ đây, tàu tuần dương của họ đã nghênh ngang khắp biển Đông, sẵn sàng bắn chết ngư dân trên tàu đánh cá Việt Nam, gây hấn với tàu do thám Mỹ...mà không phải nể nang gì người láng giềng, người đồng chí phương Nam cùng chung vận mệnh 16 chữ vàng với họ.

Rước hổ vào nhà liệu có dễ đuổi ra?

Chính phủ yêu cầu tiếp tục dự án bô-xít Tây Nguyên

Entry for March 16, 2009

2009-03-17T04:16:00.000-07:00

Forugh Farrokhzād, nhà thơ nữ Iran (1935-1967).

Gift

I speak out of the deep of night
out of the deep of darkness
and out of the deep of night I speak.

if you come to my house, friend
bring me a lamp and a window I can look through
at the crowd in the happy alley.

Quà tặng

Tôi nói ra từ đêm sâu tận cùng

Từ bóng tối tận cùng

Từ đêm sâu tận cùng, tôi nói.

Nếu anh đến nhà tôi, bạn hỡi

Hãy mang theo chiếc đèn lồng

Từ cửa sổ tôi có thể trông

Đám đông kia hân hoan trong ngõ hẻm

The Wind Will Take Us

In my small night, ah
the wind has a date with the leaves of the trees
in my small night there is agony of destruction
listen
do you hear the darkness blowing?
I look upon this bliss as a stranger
I am addicted to my despair.

listen do you hear the darkness blowing?
something is passing in the night
the moon is restless and red
and over this rooftop
where crumbling is a constant fear
clouds, like a procession of mourners
seem to be waiting for the moment of rain.
a moment
and then nothing
night shudders beyond this window
and the earth winds to a halt
beyond this window
something unknown is watching you and me.

O green from head to foot
place your hands like a burning memory
in my loving hands
give your lips to the caresses
of my loving lips
like the warm perception of being
the wind will take us
the wind will take us.

Gió sẽ đưa chúng tôi đi

Trong đêm nhỏ bé của tôi,

gió hẹn hò với những chiếc lá

trong đêm nhỏ bé của tôi

có nỗi đau tàn phá

hãy lắng tai

anh có nghe tiếng bóng đêm đang thổi?

tôi nhìn niềm hạnh phúc như một kẻ lạ đời

tôi nghiện ngập nỗi tuyệt vọng của riêng tôi

anh có nghe tiếng bóng đêm đang thổi?

có thứ gì đang đi giữa đêm

mặt trăng đỏ quạch bồn chồn

trên mái nhà

nơi luôn có nguy cơ đổ sụp,

những đám mây chờ đợi cơn mưa

như đoàn người đưa tang kẻ chết.

một khoảnh khắc

rồi hư vô

đêm run rẩy bên ngoài cửa sổ

và trái đất ngừng quay

có thứ gì không biết

đang nhìn anh, nhìn tôi.

anh, xanh mướt toàn thân

đôi tay anh như ký ức cháy bừng

đăt trên tay tôi, dịu dàng tha thiết

đôi môi anh ve vuốt môi tôi

như nhận ra ý nghĩa cuộc đời

rồi gió sẽ đưa chúng tôi đi

gió sẽ đưa chúng tôi đi

Entry for March 04, 2009

2009-03-04T02:56:00.000-08:00

Ở Việt Nam, một trong những thứ sợ nhất có lẽ là tiếng ồn. Ở nhà cũng ồn, đi ra ngoài đường cũng ồn, vào quán cafe cũng ồn ào (thật hiếm có quán nào thật sự yên tĩnh).

Hình như nhạc sĩ Vũ Nhật Tân có nói trên SGTT là người VN nghiện tiếng ồn. Nghiện thì không dám chắc, nhưng đúng là người Việt có một độ khoan dung rất cao đối với tiếng ồn, quen với nó tới mức nhiều khi không thể chịu được nếu thiếu vắng nó.

Làm thế nào để chống tiếng ồn. Giải pháp có lẽ chỉ có cách lúc nào cũng cắm ipod vào tai, coi như lấy tiếng nhạc (cũng là một loại tiếng ồn) để chống với những tiếng ồn khác. Nhưng giờ hậu quả của việc sợ tiếng ồn và tiếng người là rất khó nghe được các thể loại nhạc có lời, càng khó nghe được rock. Giờ nghe nhạc cứ toàn nhạc cổ điển, nhạc acoustic, nếu có lời thì cũng chỉ loại thủ thỉ bên tai như Secret Garden hay Enya.

Hà Nội những ngày nồm, mưa xuân rả rích suốt cả ngày, khí trời lành lạnh, đường phố ướt át và ủ rũ. Nhưng những hàng cây lại xanh mơn mởn, lấp lánh ánh nước.

"Có đường phố nào vui cho ta qua một ngày"

sao lại nhớ thành "Có đường phố nào vui cho ta qua mỗi ngày"

Entry for February 28, 2009

2009-02-28T01:08:00.000-08:00

Trong khi trên blog đang sục sôi không khí phản ứng với cuốn sách Ma Chiến Hữu, buộc tội NXB Văn học tiếp tay cho ngoại bang...thì nhà xuất bản này đã tranh thủ tái bản cuốn sách này, với 1 cái bìa mới, thay cho các chiến sĩ Trung Quốc trong nghĩa trang là hai anh nông dân nghèo mặt mũi nhăn nhó. Số trang sách cũng tăng lên từ 200 lên 214 (chưa nhìn thấy sách nên không rõ là có thêm lời giới thiệu hay ghi chú gì không). Giá bán cũng tăng gấp rưỡi, từ 23.000 lên 35.000. Xem ra các tranh luận xôn xao quanh cuốn sách này đã giúp NXB này bán nốt số sách còn thừa (xuất bản từ tháng 3/2008) vẫn lay lắt, chỏng chơ ở các hiệu sách để kịp tái bản nó.

Xem cụ thể ở đây.

Ma chiến hữu

2009-02-22T22:41:00.000-08:00

Trên blog đang ồn ào bàn tán về cuốn Ma chiến hữu của Mạc Ngôn do dịch giả Trần Trung Hỷ dịch, công ty Phương Nam và Nhà xuất bản Văn học xuất bản. Có thể đọc ở trên blog Người buôn gió và blog Hoang Linh. Cũng xem thêm nhận xét của Trương Thái Du trên BBCVietnamese:

Tôi đã đọc cuốn này sau khi được biết (qua blog Trương Thái Du) rằng cuốn này đề cập tới số phận những người lính Trung Quốc trong chiến tranh Việt-Trung 1979. Tôi nghĩ một cuốn sách đề cập tới một cuộc chiến tranh với góc nhìn từ phía bên kia sẽ gợi mở nhiều điều thú vị. Tôi tìm đọc cuốn này cũng như trước kia từng tìm đọc các cuốn The Quiet American của Graham Greene, The Things They Carried của Tim O'Brien hay Tree of Smoke của Denis Johnson, hoặc xem các phim Trung Đội, Trời và Đất, Rambo, Apocalyse Now, Full Metal Jacket...

Tôi chưa đọc bản tiếng Hoa của cuốn sách (và cũng không biết tiếng Hoa để đọc) nên không thể nói về nguyên bản mà chỉ có thể nói về bản dịch của Trần Trung Hỷ. Cũng không rõ bản dịch tiếng Việt có cắt xén gì so với bản tiếng Hoa không. Nhìn chung, tôi nghĩ Ma Chiến Hữu là một cuốn sách hay. Cuốn sách đề cập tới thân phận của những người lính Trung Quốc tham chiến tại Việt Nam. Họ đều là những thanh niên nông thôn nghèo thất học. Họ tham chiến mà không biết rõ lý do tại sao lại tham chiến, chỉ đơn giản là bị bắt lính và đi lính thì đỡ miệng cơm ở nhà, nếu chết trận thì gia đình ở nhà cũng được một khoản tử tuất còm. Đến khi kết thúc chiến tranh thì kẻ còn, người mất, những kẻ sống sót cũng có số phận mạt rệp, nghèo khổ, cùng quẫn, chịu ảnh hưởng bởi di chứng chiến tranh. Không những thế, họ còn bị chính quyền và nhân dân lãng quên. Trong truyện có đoạn các hồn ma tử sĩ Trung Quốc khóc than đau đớn khi biết tin Việt Nam và Trung Quốc bình thường hóa quan hệ và họ cảm thấy rằng cái chết của họ là vô nghĩa.

Tôi nghĩ chủ đề cơ bản của cuốn sách này mà tác giả của nó là một nhà văn quân đội rất nổi tiếng của Trung Quốc là phản chiến. Đứng trên phương diện người Trung Quốc, tác giả cho rằng cuộc chiến Việt-Trung vô nghĩa và người mất mát và hy sinh, rốt cục, lại cũng chỉ là những người lính thường nghèo khổ. Trong bản dịch tiếng Việt, tôi cũng không thấy có những chi tiết nhạo báng, chửi bới, nhục mạ người Việt hay quân đội Việt Nam. Đúng là có những chi tiết những người lính Tàu chúc tụng nhau lập nhiều chiến công, giết nhiều quân địch (như trong trích dẫn trên blog Người buôn gió)...nhưng đó là những việc xảy ra ở bất cứ quân đội nào, trong bất cứ cuộc chiến nào. Tiểu thuyết này còn có sự mỉa mai châm biếm khi nhân vật được coi là anh hùng, tài giỏi nhất truyện, thượng sĩ Tiền Anh Hào- người được bạn đồng ngũ kỳ vọng sẽ lên làm Tư lệnh trong tương lai- lại chết lãng nhách, khi chưa giết được một người Việt nào chỉ bởi cái mông nhô quá cao của viên Tiểu đội trưởng khiến cả tiểu đội lính Tàu hứng trọn trận pháo Việt. Và cũng không có dòng nào mô tả ai trong các cựu chiến binh ấy đã giết được người Việt như thế nào.

Tôi có thể hiểu sự phẫn nộ của nhiều người đọc với những người chịu trách nhiệm trong việc dịch và in cuốn Ma Chiến Hữu ra tiếng Việt. Tuy nhiên, tôi không cho rằng cuốn sách này là một cuốn ca ngợi chủ nghĩa anh hùng như lời PR ngu xuẩn của nhà xuất bản Văn học ở bìa 4. Không phải là ca ngợi mà đó là sự nhạo báng, lên án của một nhà văn quân đội Trung Quốc đối với một cuộc chiến tranh vô nghĩa, vô lý và không cần thiết. Với những người lính Tàu sống hay chết tại cuộc chiến thì Mạc Ngôn có một sự cảm thông sâu sắc, nhưng cái khiến tác phẩm sống động cũng không phải là ở "chủ nghĩa anh hùng" mà là ở tình đồng đội. Đó chính là lý do khiến cuốn sách này có tên là "Chiến hữu trùng phùng" trong bản tiếng Hoa. Nhưng chính điều đó lại càng khiến lời PR trên bìa 4 của tác phẩm ("Một cách ca tụng riêng về chủ nghĩa anh hùng") thêm phần ngu xuẩn và phản cảm. Bởi lẽ khi tán tụng chủ nghĩa anh hùng của các quân nhân Trung Quốc trong cuộc chiến chống Việt Nam thì NXB Văn học đã xúc phạm tới những người Việt đã hy sinh trong cuộc chiến đó dưới bàn tay của các "anh hùng" Trung Quốc. Hơn thế, như tôi đã nói, nó còn sai lệch so với chủ đề tác phẩm.

Dù sao, tôi nghĩ nên đón đọc cuốn sách này một cách bình tĩnh. Chúng ta có thể xem phim, đọc sách của người Mỹ về chiến tranh Việt Nam đứng trên phương diện của người Mỹ thì việc đọc sách của người Tàu viết về chiến tranh Việt Trung trên quan điểm của người Tàu cũng là chuyện bình thường, để có thể hiểu thêm những góc độ khác của chiến tranh (miễn là những tác phẩm đó không xuyên tạc, bôi nhọ một cách có dụng ý).

Như vậy, tự thân nó thì việc dịch, xuất bản và đọc cuốn sách này ở Việt Nam thực ra không có vấn đề gì cả. Nó cũng tương tự với việc ở Mỹ người ta xuất bản Nỗi buồn chiến tranh của Bảo Ninh. Nhưng nó chỉ là bình thường với một điều kiện: đó là sách vở, báo chí Việt Nam được tự do bàn luận tới chiến tranh biên giới, được tri ân những liệt sĩ hy sinh, được bình luận, phê phán những góc độ khác nhau của chiến tranh... Nếu điều kiện đó không được đáp ứng thì việc xuất bản cuốn sách này lại là một việc rất bất thường và phản cảm.

Nó cho chúng ta thấy sự méo mó, dị hợm, nhược tiểu, hèn nhát của chúng ta. Trong khi người Trung Quốc có thể viết sách về chiến tranh Việt-Trung, xuất bản chúng thì người Việt Nam không thể: từ tiểu thuyết của Trần Thu Trang bị yêu cầu cắt xén vài câu liên quan tới chiến tranh Việt Trung cho tới tập truyện ngắn của Vũ Ngọc Tiến bị thu hồi và nhà xuất bản Đà Nẵng bị đóng cửa bởi lý do trên. Trong khi người Việt không thể đọc được những tác phẩm của các nhà văn Việt Nam viết về chiến tranh Việt-Trung thì lại có thể dễ dàng mua được sách của người Trung Quốc viết về chiến tranh này. Trong khi báo chí Việt Nam không được đề cập tới chiến tranh Việt Trung thì lại vẫn có thể đọc thông tin từ các t
rang mạng bán chính thức của Trung Quốc về vấn đề này*.

Đó quả là nghịch lý. Và đáng buồn là cái nghịch lý ấy lại phổ biến đến mức thành chân lý, cứ như tằm ăn rỗi, nuốt trọn dần tâm thức người Việt, khi mà phim ảnh, sách báo Trung Quốc tràn ngập thị trường văn hóa Việt Nam. Rồi cứ đà này, người Việt sẽ chỉ biết Càn Long là vị minh quân thánh chúa chứ không biết y là kẻ xâm lược Việt Nam năm 1789. Sẽ chỉ biết Đặng Tiểu Bình là vị lãnh tụ xuất chúng siêu quần chứ không biết y là kẻ xua quân đánh Việt Nam năm 1979. Sẽ chỉ biết Hứa Thế Hữu là lão tướng tài năng được Mao Chủ tịch yêu dấu chứ không biết y là kẻ đánh chiếm Hoàng Sa năm 1974, Lạng Sơn và Cao Bằng 1979 (cho dù vị "tướng tài" mà báo Hà Nội Mới ca ngợi đó đã bị quân địa phương Việt Nam gây thiệt hại nặng nề đến mức bị Đặng tước quyền Tổng tư lệnh cuộc chiến xâm lược Việt Nam năm 1979). Sẽ chỉ biết tới những anh hùng quân đội Trung Quốc như "liệt sĩ" Tiền Anh Hào trong cuộc chiến Việt-Trung chứ không thể thuộc tên một anh hùng quân đội, một liệt sĩ Việt Nam nào trong cuộc chiến này.

Và rồi cuối cùng, chúng ta sẽ nhìn lịch sử Việt Nam bằng mắt của người Trung Quốc.

*Gọi là "bán chính thức" theo nghĩa các trang này được chính phủ Trung Quốc cho phép thành lập hay trực thuộc một cơ quan của chính phủ, chịu sự kiểm duyệt về nội dung của chính quyền tuy nội dung là do các thành viên đưa lên. Có thể lấy ví dụ về sự kiện trang sina.com đưa "kế hoạch" tiến chiếm Việt Nam (mà Bộ Ngoại giao Việt Nam đã lên tiếng phản đối) hay gần đây hơn, việc một số trang web Trung Quốc đưa tin, bình luận về cuộc chiến "tự vệ" của Trung Quốc trước Việt Nam (gọi là "tự vệ" theo cách gọi chính thức của Trung Quốc với chiến tranh biên giới Việt-Trung)

counter widget

Entry for February 19, 2009

2009-02-19T11:08:00.000-08:00

Bộ đếm của Yahoo 360 hình như đã ngừng đếm một thời gian, không biết là tạm thời hay ngừng hẳn. Copy cái page views ở trạng thái dừng này làm kỷ niệm vậy. Tiếc là số không được đẹp lắm.

Entry for February 16, 2009

2009-02-16T10:36:00.000-08:00

1. Nhân ngày chiến tranh biên giới, Tuần Việt Nam có một bài báo hay về các bài hát có chủ đề "biên giới". Nhưng không thấy tác giả Đoan Trang nhắc tới bài hát "Chiều mưa biên giới" của Nguyễn Văn Đông, có lẽ là bài về biên giới được nhiều người biết nhất?.

Những bài ca biên giới không thể nào quên

Chiều Mưa Biên Giới

Nguyễn Văn Đông

Chiều mưa biên giới anh đi về đâu ?
Sao còn đứng ngóng nơi giang đầu
Kìa rừng chiều âm u rét mướt
Chờ người về vui trong giá buốt
người về bơ vơ

Tình anh theo đám mây trôi chiều hoang
Trăng còn khuyết mấy hoa không tàn
Cờ về chiều tung bay phất phới
Gợi lòng này thương thương nhớ nhớ
Bầu trời xanh lơ

Đêm đêm chiếc bóng bên trời
Vầng trăng xẻ đôi
Vẫn in hình bóng một người
Xa xôi cánh chim tung trời
Một vùng mây nước
Cho lòng ai thương nhớ ai

Về đâu anh hỡi mưa rơi chiều nay
Lưng trời nhớ sắc mây pha hồng
Đường rừng chiều cô đơn chiếc bóng
người tìm về trong hơi áo ấm
Gợi niềm xa xăm

Người đi khu chiến thương người hậu phương
Thương màu áo gởi ra sa trường
Lòng trần còn tơ vương khanh tướng
Thì đường trần mưa bay gió cuốn
Còn nhiều anh ơi

Lòng trần còn tơ vương khanh tướng
Thì đường trần mưa bay gió cuốn
Còn nhiều anh ơi

2. Trên Viet-studies.info có một bài báo tiếng Anh đăng trên NY Times về sự lãng quên chiến tranh biên giới tại Trung Quốc. Cũng như ở Việt Nam, ký ức về chiến tranh Việt-Trung bị chính quyền Trung Quốc tìm cách xóa nhòa, cắt bỏ khỏi lịch sử, cho dù các ký ức này chưa bị xóa quyết liệt như ở Việt Nam. Cụ thể, các tiểu thuyết, hồi ức của cựu chiến binh Trung Quốc về cuộc chiến này vẫn được xuất bản tuy không được khuyến khích (một số đã được dịch ra tiếng Việt), còn ở Việt Nam thì các ca khúc chống Trung bị loại khỏi các tuyển tập âm nhạc hay bị yêu cầu sửa lại lời và đến lời dạy của cố Tổng bí thư Lê Duẩn cũng bị kiểm duyệt, tẩy xóa cho phù hợp với "nhiệm vụ cách mạng" giai đoạn mới.

Điểm khác biệt có lẽ là ở tâm lý các cựu chiến binh. Các cựu chiến binh Trung Quốc, như mô tả của NY Times, dường như vỡ mộng và bối rối khi có người hỏi tại sao họ tham chiến. Họ không tìm ra được lý do hợp lý nào cho việc Trung Quốc đưa hàng chục vạn quân sang Việt Nam. Có một số lý do được đưa ra như để Đặng hiện đại hóa quân đội, để Đặng củng cố lực lượng, thanh toán nốt tả phái trong đảng, để "vây Ngụy cứu Triệu", ủng hộ đồng minh khát máu Pol Pot, để trừng phạt người Việt tệ bạc với đồng minh cũ...nhưng dường như tất cả các lý do đó đều giả trá, hay ít nhất chỉ là các tính toán chính trị lạnh lùng, không thực sự có giá trị gì trong mắt người cựu chiến binh bình thường.

Như lời của một người được xưng tụng là anh hùng của cuộc chiến này của Trung Quốc nói: "Tuyên truyền nằm trong tay chính quyền. Một người dân thường vô dụng thì biết được gì chứ? Nếu họ muốn làm gì, họ có thể tìm ra cả ngàn lý do, nhưng tất cả chỉ là các biện bạch. Chúng không phải những nguyên nhân thực thụ"

So với các cựu chiến binh Trung Quốc, bỏ xác hàng ngàn người trên đất Việt mà không biết vì sao họ lại chết, thì các cựu chiến binh Việt Nam vẫn có phần may mắn hơn. Ít nhất họ cũng biết rằng họ cầm súng là để bảo vệ Tổ quốc trước cuộc tấn công, lấn chiếm, tàn phá và hủy diệt của kẻ địch mạnh hơn hàng chục lần.

blog counter

Entry for February 16, 2009

2009-02-16T02:06:00.000-08:00

Nguyễn Hùng của BBC viết bài này có chi tiết không chính xác. Thứ nhất, Nguyễn Hùng không hề nhắc tới bài kỷ niệm chiến tranh biên giới của Huy Đức trên Sài Gòn Tiếp Thị. Thứ hai, Nguyễn Hùng nói không chính xác khi cho rằng báo Việt Nam không đưa tin Ôn Gia Bảo bị ném giầy, chỉ dám đưa tin "lén lút" mãi mấy hôm sau rằng thủ tướng một nước bị ném giầy. Chỉ cần google là thấy ngay bản online trên báo Thanh Niên đã đăng tin Ôn Gia Bảo bị ném giầy vào ngày 3/2 (đúng ngày thành lập Đảng ta!), chỉ một ngày sau khi họ Ôn bị ném giầy ở Anh. Tôi không đọc báo Thanh Niên giấy ngày hôm đó nên không biết trên báo giấy có tin này không.

Đúng là truyền thông VN tránh né hai chữ Trung Quốc, bởi họ bị nằm trong vòng cương tỏa của chính quyền. Nhưng bài này của phóng viên BBC Vietnamese chủ quan và thiếu chính xác về mặt sự kiện đến mức người ta hồ nghi là có sự cố tình bỏ qua sự kiện của phóng viên BBC Vietnamese trong trường hợp này, nhằm gọt chân cho vừa giầy. Lấy ví dụ, Nguyễn Hùng nhắc tới "Những bài viết công phu và có lửa về các biến cố ở biên giới phía Bắc cách đây ba thập niên đã xuất hiện nhiều trên blog và trên truyền thông ở ngoài Việt Nam" nhưng lại bỏ qua chi tiết rằng bài "Biên Giới Tháng Hai (2009-1979)" của blogger nổi tiếng Osin cũng được đồng thời đăng trên báo chính thống (Sài Gòn Tiếp Thị) vào ngày 9/2/2009 (trong khi bài của Nguyễn Hùng là ngày 13/2).

Truyền thông VN sợ hai chữ 'Trung Quốc'

"Ngày kỷ niệm 30 năm cuộc chiến Việt Trung, 17/2/2009 đang tới gần và đây là phép thử đối với sự can đảm của truyền thông Việt Nam.

Những bài viết công phu và có lửa về các biến cố ở biên giới phía Bắc cách đây ba thập niên đã xuất hiện nhiều trên blog và trên truyền thông ở ngoài Việt Nam.

Nhưng các tờ báo chính thống cho tới giờ vẫn im hơi lặng tiếng và không có cơ sở để nghĩ rằng họ sẽ thay đổi vào thứ Hai tuần sau.

Lấy một ví dụ nhỏ.

Khi Thủ tướng Ôn Gia Bảo của Trung Quốc bị ném giày ở Đại học Cambridge thứ Hai tuần trước, hầu như không tờ báo nào của Việt Nam đưa tin.

Cho tới cuối tuần đó mới có một bài báo nói về điều được gọi là ''văn hóa quái dị'' của chuyện ném giầy và trong đó ông Ôn Gia Bảo được nhắc tới với tên ''thủ tướng của một nước''.

Trong khi đó trong cùng bài viết, tên của một đại sứ Israel bị ném giầy và dĩ nhiên tên của Tổng thống George W. Bush được tác giả bài viết đề cập tới.

Trước đó cũng đã có nhiều cơ sở để tin rằng truyền thông Việt Nam có sự sợ hãi khi nhắc tới hai chữ Trung Quốc trong những tình huống mà họ sợ rằng Bắc Kinh có thể phật lòng..."

PS: Ở đây tôi không nhắc tới bài của Trung Bảo trên Du Lịch vì thời điểm ra đời bài này cách đây chừng hơn 1 tháng nên không nằm trong phạm vi kỷ niệm chiến tranh biên giới.

Entry for February 13, 2009

2009-02-13T07:00:00.000-08:00

Tin này lấy từ blog của đại gia phim Hollyaput.

Đến chết mất với các bạn phóng viên văn hóa của BBC Vietnamese. Vậy mà các bạn ấy vẫn phỏng vấn Dương Thu Hương này nọ về văn học Việt Nam rất hoành tráng, trong khi dịch mấy cái tên phim Oscar thì sai không chấp nhận nổi.

"Các phim 'Political biopic and play adaptations' và 'Doubt and Frost / Nixon', nằm trong danh sách các phim hay nhất được tuyển chọn của giải SAG - tương đương giải phim hay nhất."

Dịch hai tên phim thì nối hai phim thành một và dịch thể loại phim thành tên phim.

Có lẽ các phóng viên văn hóa của báo chí Việt Nam là tệ hại nhất trong số tất cả các phóng viên về mặt nghiệp vụ bởi họ có những lỗ hổng trầm trọng về mặt bằng văn hóa, cẩu thả, lười nhác, hồ đồ trong đưa tin. Những tưởng các bạn Việt Nam làm báo BBC phải hơn những đồng nghiệp trong nước, ai ngờ cũng không kém phần dốt, và trong một số trường hợp như trường hợp này thì còn dốt nát muôn phần hơn.

Cũng trên blog Hollyaput và blog Phanxine đưa tin về việc báo Tuổi Trẻ hồn nhiên cho phim Inception là phần tiếp của The Dark Knight.

Entry for February 13, 2009

2009-02-13T05:36:00.000-08:00

Như vậy chỉ chưa đầy 2 tháng sau khi phi công Vietnam Airlines bị bắt tại Nhật vì mang lậu hàng, lại tiếp tục có chuyện buôn lậu trên máy bay của Vietnam Airlines. Hải quan sân bay Nội Bài đã phát hiện 6,5 kg vàng được giấu ở ghế của một cơ phó người Việt trên chuyến bay hành trình Hongkong- Hà Nội. Hiện số vàng này được coi là "vô chủ". Báo chí chưa đưa tin gì về tên của viên cơ phó này là gì, và về việc cảnh sát điều tra hay hải quan đã tiếp tục làm rõ vụ việc hay chưa, đã chất vấn đội ngũ phi công và tiếp viên bay hay chưa?.

Hãng hàng không Việt Nam quả là hãng hàng không ô uế, khi trong vòng 1 năm qua, liên tiếp các phi công của hãng bị bắt với tội mang lậu: từ mang tiền lậu ở Úc, mang hàng ăn cắp ở Nhật. Và giờ là vận chuyển lậu vàng từ Hongkong về Việt Nam.

Chiến tranh và sự lãng quên

2009-02-12T02:35:00.000-08:00

(HÃ¬nh: Láº¡ng SÆ¡n sau chiáº¿n tranh 1979. Nguá»n).

TÃ´i nghÄ© tá»i nhá»¯ng cuá»c chiáº¿n tranh. VÃ nhá»¯ng ngÆ°á»i lÃnh tá»«ng tham gia nhá»¯ng cuá»c chiáº¿n áº¥y.

CÃ³ nhá»¯ng cuá»c chiáº¿n mÃ quá»c gia tham dá»± luÃ´n muá»n lÃ£ng quÃªn. ThÆ°á»ng thÃ¬ ÄÃ³ lÃ nhá»¯ng ná»i há» tháº¹n, nhá»¯ng cuá»c chiáº¿n tháº¥t báº¡i. CÃ¡c cá»±u chiáº¿n binh Má»¹ tá»«ng tham chiáº¿n á» Viá»t Nam khi vá» nÆ°á»c trá» vá» ÄÃ£ gáº·p pháº£i sá»± ÄÃ³n tiáº¿p láº¡nh lÃ¹ng tá»« Äa sá» Äá»ng bÃ o há». Tháºm chÃ má»t sá» ngÆ°á»i cÃ²n bá» khiÃªu khÃch bá»i má»t sá» ngÆ°á»i pháº£n chiáº¿n cuá»ng nhiá»t báº±ng nhá»¯ng cÃ¢u há»i nhÆ° "mÃ y ÄÃ£ giáº¿t bao nhiÃªu Äá»©a tráº» rá»i?". Trong khi cÃ¡c cá»±u chiáº¿n binh Tháº¿ chiáº¿n thá»© Hai tá»« chÃ¢u Ãu trá» vá» Má»¹ ÄÆ°á»£c ÄÃ³n chÃ o nhÆ° nhá»¯ng ngÆ°á»i anh hÃ¹ng thÃ¬ cÃ¡c cá»±u binh Má»¹ táº¡i chiáº¿n trÆ°á»ng Viá»t Nam gáº·p pháº£i sá»± nghi ngá», giá»u cá»£t, nhÆ°ng phá» biáº¿n nháº¥t lÃ sá»± thá» Æ¡ cá»§a Äá»ng bÃ o mÃnh khi trá» vá» sau chiáº¿n tranh.

Chiáº¿n tranh Viá»t Nam lÃ má»t cuá»c chiáº¿n nÆ°á»c Má»¹ muá»n lÃ£ng quÃªn bá»i nhá»¯ng sai láº§m vÃ ngá» nháºn cá»§a nÃ³. Cho dÃ¹, trong diá»n vÄn má»i ÄÃ¢y (ÄÆ°á»£c dá»ch má»t cÃ¡ch cÃ³ chá»n lá»c trÃªn bÃ¡o chÃ trong nÆ°á»c), Ã´ng Obama, Tá»ng thá»ng má»i cá»§a nÆ°á»c Má»¹ ÄÃ£ nháº¯c tá»i Khe Sanh, tá»i chiáº¿n tháº¯ng chá»ng chá»§ nghÄ©a cá»ng sáº£n nhÆ° Äá» nháº¯c tá»i nhá»¯ng hy sinh cá»§a ngÆ°á»i Má»¹ trong quÃ¡ khá»© mÃ há» khÃ´ng muá»n lÃ£ng quÃªn.

CÃ²n trong lá»ch sá» Viá»t Nam, chÃºng ta thÆ°á»ng muá»n quÃªn nhá»¯ng cuá»c chiáº¿n nÃ o? Mang trong mÃ¬nh cÃ¡i máº·c cáº£m cá»§a má»t dÃ¢n tá»c thÆ°á»ng xuyÃªn bá» hÄm dá»a, xÃ¢m lÆ°á»£c vÃ thÃ´n tÃnh, nhiá»u ngÆ°á»i Viá»t Nam thÆ°á»ng cáº£m tháº¥y hÆ¡i xáº¥u há» khi nháº¯c tá»i quÃ¡ trÃ¬nh bÃ nh trÆ°á»ng Äáº¥t Äai vá» phÆ°Æ¡ng Nam cá»§a tá» tiÃªn, chinh phá»¥c ChÄm-pa, láº¥n chiáº¿m ChÃ¢n Láº¡p, can thiá»p quÃ¢n sá»± táº¡i vÆ°Æ¡ng quá»c ChÃ¢n Láº¡p trong quÃ¡ khá»©. DÆ°á»i thá»i cá»ng sáº£n, nhá»¯ng trang sá» nÃ y cÃ ng bá» cá» tÃ¬nh lÃ£ng quÃªn, bá»i nÃ³ mÃ¢u thuáº«n vá»i hÃ¬nh áº£nh huyá»n thoáº¡i ÄÆ°á»£c tÃch cá»±c xÃ¢y dá»±ng vá» má»t dÃ¢n tá»c yÃªu hÃ²a bÃ¬nh, chá»ng chiáº¿n tranh vÃ thÆ°á»ng chá» cáº§m vÅ© khÃ khi bá» xÃ¢m lÆ°á»£c. Trong khi ngÆ°á»i Má»¹ váº«n nháº¯c tá»i Alamo* nhÆ° má»t niá»m tá»± hÃ o to lá»n, nháº¯c tá»i nhá»¯ng ngÆ°á»i má» Äáº¥t, chinh phá»¥c miá»n TÃ¢y, ÄÃ¡nh Äuá»i ngÆ°á»i báº£n xá»© nhÆ° cÃ¡c tá» tiÃªn ÄÃ¡ng khÃ¢m phá»¥c, thÃ¬ ngÆ°á»i Viá»t má»i láº§n nháº¯c tá»i tá» tiÃªn má» Äáº¥t cá»§a mÃ¬nh Äá»u dÆ°á»ng nhÆ° cÃ³ váº» tháº¹n thÃ¹ng. ChÃnh sá» hiá»n Äáº¡i nháº¯c tá»i nhá»¯ng ngÆ°á»i má» nÆ°á»c nhÆ° lÃ nhá»¯ng ngÆ°á»i má» nÆ°á»c chá» báº±ng lÆ°á»¡i cÃ y chá»© khÃ´ng pháº£i báº±ng lÆ°á»¡i gÆ°Æ¡m. Cho dÃ¹ cÃ³ má»t vá» tÆ°á»ng ÄÃ£ viáº¿t hai cÃ¢u thÆ¡ ca ngá»£i nhá»¯ng ngÆ°á»i mang gÆ°Æ¡m Äi má» nÆ°á»c "Tá»« thuá» mang gÆ°Æ¡m Äi má» nÆ°á»c. Trá»i Nam thÆ°Æ¡ng nhá» Äáº¥t ThÄng Long".

Trong tháº¿ ká»· 20, Viá»t Nam ÄÃ£ tráº£i qua Ãt nháº¥t 4 cuá»c chiáº¿n tranh cÃ³ yáº¿u tá» nÆ°á»c ngoÃ i: Chiáº¿n tranh ÄÃ´ng DÆ°Æ¡ng (1946-1954), Chiáº¿n tranh Viá»t Nam (1960-1975), Chiáº¿n tranh Cambodia (1977-1989) vÃ chiáº¿n tranh Viá»t-Trung (1979-1989). Trong khi hai cuá»c chiáº¿n tranh ban Äáº§u thÆ°á»ng ÄÆ°á»£c nháº¯c tá»i nhÆ° nhá»¯ng trang sá» hÃ o hÃ¹ng chá»ng ngoáº¡i xÃ¢m (máº·c dÃ¹ tÃnh cháº¥t chiáº¿n tranh Viá»t Nam 1960-1975 cÃ³ sá»± phá»©c táº¡p hÆ¡n nhiá»u, vÃ theo tÃ´i vá» báº£n cháº¥t thiÃªn vá» ná»i chiáº¿n hÆ¡n lÃ chiáº¿n tranh chá»ng ngoáº¡i xÃ¢m), thÃ¬ ngÆ°á»i ta Äang cá» tÃ¬nh quÃªn lÃ£ng hai cuá»c chiáº¿n tranh sau ÄÃ³ vá»i Cambodia vÃ Trung Quá»c, vÃ nháº¥t lÃ cuá»c chiáº¿n vá»i Trung Quá»c.

Sá»± cá» gáº¯ng quÃªn lÃ£ng cuá»c chiáº¿n Cambodia xuáº¥t phÃ¡t tá»« nhiá»u yáº¿u tá». Thá»© nháº¥t, nÃ³ gáº¯n vá»i máº·c cáº£m cá»§a má»t nÆ°á»c mang quÃ¢n sang lÃ£nh thá» nÆ°á»c khÃ¡c. NgÆ°á»i Viá»t chÆ°a bao giá» tá»± hÃ o vá» nhá»¯ng chiáº¿n tháº¯ng chiáº¿n tranh nhÆ° váºy, ká» cáº£ khi nhá»¯ng vá» ÄÆ°á»£c coi lÃ minh quÃ¢n nhÆ° LÃ½ ThÃ¡nh TÃ´ng cÆ°á»p phÃ¡ kinh ÄÃ´ ChÄm hay LÃª ThÃ¡nh TÃ´ng thiÃªu trá»¥i thÃ nh Äá» BÃ n. Thá»© hai, cuá»c chiáº¿n ÄÃ³ gáº¯n vá»i ráº¥t nhiá»u sai láº§m chÃnh trá» cá»§a chÃnh quyá»n Viá»t Nam giai Äoáº¡n ÄÃ³, vá»i nhá»¯ng tá»n tháº¥t náº·ng ná» vá» nhÃ¢n máº¡ng, chÃnh trá», ngoáº¡i giao vÃ kinh táº¿ cho Viá»t Nam. VÃ¬ chÃnh thá» hiá»n nay chá» lÃ sá»± tiáº¿p ná»i cá»§a chÃnh thá» thá»i chiáº¿n tranh Cambodia nÃªn ngÆ°á»i ta trÃ¡nh nháº¯c tá»i nÃ³ cÅ©ng lÃ trÃ¡nh nháº¯c tá»i nhá»¯ng sai láº§m trong quÃ¡ khá»©, nháº¥t lÃ vá»i chÃ¢n lÃ½ "Äáº£ng vÃ lÃ£nh tá»¥ khÃ´ng bao giá» sai". ThÃªm ná»¯a, vá»i viá»c Viá»t Nam pháº£i "buÃ´ng" Cambodia vÃ chÃnh thá» nÆ°á»c nÃ y trá» thÃ nh má»t chÃnh thá» dÃ¢n chá»§, Äa Äáº£ng (dáº«u cÃ²n ráº¥t nhiá»u khiáº¿m khuyáº¿t) cÃ¹ng vá»i viá»c áº£nh hÆ°á»ng cá»§a Viá»t Nam táº¡i nÆ°á»c nÃ y ngÃ y cÃ ng suy yáº¿u cÃ ng khiáº¿n cho chÃnh quyá»n khÃ´ng muá»n nháº¯c tá»i cuá»c chiáº¿n nÃ y.

NhÆ°ng dáº«u chiáº¿n tranh Cambodia (ÄÆ°á»£c gá»i tÃªn chÃnh thá»©c lÃ chiáº¿n tranh biÃªn giá»i TÃ¢y- Nam vÃ chiáº¿n tranh giáº£i phÃ³ng nhÃ¢n dÃ¢n Campuchia khá»i Ã¡ch diá»t chá»§ng Pol Pot) cÃ³ khÃ´ng Ãt nhá»¯ng sai láº§m, song hÃ nh vá»i thÃ³i kiÃªu ngáº¡o vÃ nhá»¯ng tham vá»ng ÄiÃªn rá» cá»§a má»t sá» ai ÄÃ³ thÃ¬ ngÆ°á»i Viá»t váº«n cÃ³ thá» tá»± hÃ o vÃ¬ ÄÃ£ cÃ³ cÃ´ng diá»t trá»« má»t trong nhá»¯ng Ã¡ch cai trá» khá»§ng khiáº¿p nháº¥t, dá» dáº¡ng nháº¥t trong lá»ch sá», vÃ cháº·n Äá»©ng tá» diá»t chá»§ng á» nÆ°á»c lÃ¡ng giá»ng nÃ y- ká» cáº£ khi káº¿t quáº£ ÄÃ³ khÃ´ng thá»±c sá»± lÃ má»¥c ÄÃch cá»§a cuá»c chiáº¿n nÃ y.

DÃ¹ sao, vá»i chiáº¿n tranh Cambodia, ngÃ y nay ngÆ°á»i ta khÃ´ng muá»n nháº¯c nhiá»u tá»i nÃ³ nhÆ°ng ngÆ°á»i ta cÅ©ng khÃ´ng dÃ¹ng má»i biá»n phÃ¡p Äá» cáº¥m Äá» cáºp tá»i nÃ³, cÅ©ng khÃ´ng tÃ´ váº½ cho nÃ³ má»t cÃ¡i tÃªn khÃ¡c, hay xÃ³a háº³n nÃ³ trong kÃ½ á»©c lá»ch sá» cá»§a dÃ¢n tá»c. Nhá»¯ng viá»c nhÆ° tháº¿ ÄÆ°á»£c Ã¡p dá»¥ng cho má»t cuá»c chiáº¿n diá»n ra gáº§n nhÆ° cÃ¹ng thá»i gian vá»i má»t nÆ°á»c hÃ ng xÃ³m khÃ¡c: chiáº¿n tranh Viá»t Nam- Trung Quá»c.

Sáº¯p tá»i ngÃ y ká»· niá»m 30 nÄm cuá»c chiáº¿n Viá»t-Trung, má»t cuá»c chiáº¿n "nÆ°á»ng máº¡ng" vá»i tá»n háº¡i nhÃ¢n máº¡ng hai bÃªn lÃªn tá»i hÃ ng váº¡n ngÆ°á»i trong vÃ²ng má»t thÃ¡ng ngáº¯n ngá»§i, nhÆ°ng á» HÃ Ná»i hÃ¬nh nhÆ° khÃ´ng cÃ³ báº¥t cá»© hoáº¡t Äá»ng gÃ¬ (náº¿u khÃ´ng tÃnh tá»i lá» há»i hoa ÄÄng cá»§a ngÆ°á»i Trung Quá»c ÄÆ°á»£c báº¿ máº¡c ÄÃºng vÃ o ngÃ y mÃ 30 nÄm trÆ°á»c, tiáº¿ng phÃ¡o Trung Quá»c ná» vang trÃªn báº§u trá»i biÃªn giá»i). TrÃªn táº¥t cáº£ bÃ¡o chÃ chÃnh thá»ng, má»i sá»± Äá»u im áº¯ng-má»t sá»± im láº·ng ÄÃ¡ng ngá», khÃ¡c háº³n vá»i nhá»¯ng bÃ i tÆ°ng bá»«ng ká»· niá»m chiáº¿n tháº¯ng 30/4 hÃ ng nÄm. Trá»« má»t ngoáº¡i lá»: bÃ i bÃ¡o "BiÃªn giá»i thÃ¡ng Hai (2009-1979) cá»§a nhÃ bÃ¡o Huy Äá»©c ÄÄng trÃªn SÃ i GÃ²n Tiáº¿p Thá» viáº¿t vá» cuá»c chiáº¿n biÃªn giá»i 1979 vÃ tÃ¬nh hÃ¬nh biÃªn giá»i hiá»n nay. BÃ i bÃ¡o cá»§a Huy Äá»©c trÃªn SÃ i GÃ²n Tiáº¿p Thá» Äá» cáºp tá»i hai thá»±c táº¿ ÄÃ¡ng buá»n. Thá»© nháº¥t, bÃ i bÃ¡o hÃ© lá» vá» kháº£ nÄng má»t sá» vÃ¹ng Äáº¥t cá»§a Viá»t Nam bá
» Trung Quá»c chiáº¿m trong thá»i gian chiáº¿n tranh giá» ÄÃ¢y trá» thÃ nh Äáº¥t há»£p phÃ¡p cá»§a Trung Quá»c theo hiá»p Äá»nh biÃªn giá»i.

Cá»¥ thá», cao Äiá»m 1509, mÃ ngÆ°á»i Trung Quá»c gá»i lÃ Äá»nh LÃ£o SÆ¡n, nÆ¡i diá»n ra nhá»¯ng tráºn ÄÃ¡nh cá»±c ká»³ Ã¡c liá»t giá»¯a Viá»t Nam vÃ Trung Quá»c trong nhá»¯ng nÄm 80 mÃ nghe nÃ³i cÃ³ tá»i hÃ ng ngÃ n binh sÄ© hai bÃªn thiá»t máº¡ng. Theo tÃ i liá»u phÃa Trung Quá»c thÃ¬ phÃa Viá»t Nam ÄÃ£ tá»n tháº¥t ráº¥t náº·ng ná» trong tráºn chiáº¿n nháº±m chiáº¿m láº¡i Äá»nh cao nÃ y, náº¿u tÃ´i nhá» khÃ´ng láº§m thÃ¬ vÃ o nÄm 1984. Cao Äiá»m nÃ y trÆ°á»c thuá»c Viá»t Nam nhÆ°ng bá» phÃa Trung Quá»c chiáº¿m vÃ tá»i giá» ÄÃ£ chÃnh thá»©c thuá»c vá» tay há» sau hiá»p Äá»nh biÃªn giá»i. Theo nhÃ bÃ¡o Huy Äá»©c, phÃa Trung Quá»c váº«n giá»¯ nguyÃªn phÃ¡o ÄÃ i trÃªn cao Äiá»m 1509 "Äá» lÃ m du lá»ch". KhÃ´ng rÃµ há» lÃ m du lá»ch nhÆ° tháº¿ nÃ o, Äá» khÃ¡ch du lá»ch chiÃªm ngÆ°á»¡ng chiáº¿n cÃ´ng chiáº¿m Äáº¥t vÃ giá»¯ Äáº¥t cá»§a quÃ¢n giáº£i phÃ³ng nhÃ¢n dÃ¢n Trung Quá»c chÄng? Hay Äá» khÃ¡ch du lá»ch cÃ³ thá» tá»« phÃ¡o ÄÃ i chÄ©a á»ng nhÃ³m quan sÃ¡t thá» xÃ£ HÃ Giang trong sÆ°Æ¡ng sá»m?

Tá»« cÃ¢u chuyá»n vá» cao Äiá»m 1509, cÃ³ thá» hÃ¬nh dung vá» nhá»¯ng cao Äiá»m khÃ¡c, hay nhá»¯ng vÃ¹ng Äáº¥t khÃ¡c cÃ³ thá» ÄÃ£ bá» phÃa Trung Quá»c láº¥n chiáº¿m vÃ giá» ÄÃ¢y chÃnh thá»©c thÃ nh Äáº¥t Äai cá»§a há».

Thá»±c táº¿ thá»© hai ÄÆ°á»£c nhÃ bÃ¡o Huy Äá»©c Äá» cáºp lÃ cÃ¡ch Äá»i xá» vá»i nhá»¯ng kÃ½ á»©c chiáº¿n tranh cá»§a chÃnh quyá»n Viá»t Nam. Trong khi á» bÃªn kia biÃªn giá»i, ngÆ°á»i Trung Quá»c váº«n ká»· niá»m cuá»c chiáº¿n tranh báº±ng "ÄÃ i chiáº¿n tháº¯ng" thÃ¬ á» Viá»t Nam, nhá»¯ng di tÃch cÃ²n láº¡i cá»§a chiáº¿n tranh ÄÃ£ bá» Äem bÃ¡n sáº¯t vá»¥n, phÃ¡ há»§y, hay lÃ£ng quÃªn. DÆ°á»ng nhÆ° cÃ³ má»t cá» gáº¯ng lÃ£ng quÃªn cuá»c chiáº¿n tranh khá»c liá»t áº¥y.

Báº£n online bÃ i bÃ¡o "BiÃªn giá»i thÃ¡ng Hai" ÄÃ£ nhanh chÃ³ng bá» rÃºt láº¡i, chá» vÃ i giá» sau khi ÄÆ°á»£c ÄÆ°a lÃªn máº¡ng. VÃ dÆ°á»ng nhÆ° ÄÃ£ cÃ³ má»t cÃ¡i lá»nh yÃªu cáº§u bÃ¡o chÃ khÃ´ng nháº¯c tá»i cuá»c chiáº¿n 30 nÄm trÆ°á»c vá»i ngÆ°á»i lÃ¡ng giá»ng nÃºi liá»n nÃºi, sÃ´ng liá»n sÃ´ng cho dÃ¹ cuá»c chiáº¿n áº¥y ÄÃ£ khiáº¿n hÃ ng váº¡n chiáº¿n sÄ© vÃ nhÃ¢n dÃ¢n Viá»t Nam bá» máº¡ng, nhiá»u thá» xÃ£ bá» san pháº³ng hoÃ n toÃ n sau khi quÃ¢n Trung Quá»c rÃºt Äi. ÄÃ¡ng nÃ³i hÆ¡n lÃ ná» lá»±c xÃ³a nhÃ²a kÃ½ á»©c chiáº¿n tranh nÃ y trong sá» sÃ¡ch. NgÆ°á»i ta khÃ´ng nháº¯c tá»i chiáº¿n tranh biÃªn giá»i Viá»t-Trung trong sÃ¡ch lá»ch sá» cho há»c sinh ná»¯a cÃ²n náº¿u cháº³ng may cÃ³ báº¯t buá»c pháº£i nháº¯c Äáº¿n nÃ³, há» sáº½ tÃ¬m cÃ¡ch láº¥p liáº¿m, giáº£m thiá»u nÃ³ nhÆ° lÃ xung Äá»t biÃªn giá»i giá»¯a nhá»¯ng ngÆ°á»i anh em hiá»u nháº§m nhau vÃ khÃ´ng cÃ³ gÃ¬ lÃ nghiÃªm trá»ng. Tháºt lÃ má»a mai khi mÃ trÆ°á»c ÄÃ¢y, lÃºc cáº§n huy Äá»ng sá»©c quÃ¢n dÃ¢n vÃ o cuá»c chiáº¿n, há» gá»i ÄÃ³ lÃ chiáº¿n tranh chá»ng xÃ¢m lÆ°á»£c, chá»ng bÃ¡ quyá»n, báº£o vá» Tá» quá»c...Äá» rá»i 30 nÄm sau, khi tÃ¬nh hÃ¬nh chÃnh trá» thay Äá»i thÃ¬ tÃnh cháº¥t cuá»c chiáº¿n cÅ©ng biáº¿n Äá»i vÃ mÃ¡u cá»§a bao liá»t sÄ© trá» thÃ nh cÃ¡i giÃ¡ pháº£i tráº£ cho má»t sá»± "hiá»u nháº§m" giá»¯a "hai ngÆ°á»i Äá»ng chÃ".

NhÆ°ng ká» cáº£ nhÆ° tháº¿ váº«n lÃ quÃ¡ sá»©c vá»i há». Bá»i há» coi mÃ¬nh lÃ ngÆ°á»i náº¯m chÃ¢n lÃ½ nÃªn khÃ´ng thá» cÃ³ cÃ¡i gÃ¬ nhÆ° lÃ "hiá»u nháº§m" ÄÆ°á»£c. Má»t ká»ch báº£n hoÃ n háº£o hÆ¡n lÃ xÃ³a sáº¡ch kÃ½ á»©c.

Vá» viá»c nÃ y, George Orwell ÄÃ£ viáº¿t ráº¥t hay trong tiá»u thuyáº¿t 1984 cá»§a mÃ¬nh. Báº¯t Äáº§u tiá»u thuyáº¿t 1984, nÆ°á»c Oceania Äang liÃªn minh vá»i nÆ°á»c Eastasia Äá» ÄÃ¡nh nhau vá»i Eurasia. Äáº¿n giá»¯a tiá»u thuyáº¿t, Oceania chuyá»n sang liÃªn minh vá»i Eurasia Äá» ÄÃ¡nh Eastasia. VÃ láºp tá»©c, bá» mÃ¡y tuyÃªn truyá»n cá»§a Oceania váºn Äá»ng háº¿t cÃ´ng suáº¥t nháº±m tÃ¡i táº¡o láº¡i lá»ch sá», sá»a Äá»i tÃªn káº» thÃ¹ tá»« Eurasia thÃ nh Eastasia. CÃ¡c sÃ¡ch vá», bÃ¡o chÃ... láºp tá»©c kháº³ng Äá»nh Eurasia lÃ káº» thÃ¹ truyá»n kiáº¿p, cÃ²n Eastasia lÃ Äá»ng minh truyá»n Äá»i.

VÃ á» Viá»t Nam hiá»n nay, tháº¿ há» 9x háº³n khÃ´ng Ãt ngÆ°á»i lá» má» khÃ´ng hiá»u, tháºm chÃ khÃ´ng biáº¿t gÃ¬ vá» má»t cuá»c chiáº¿n Viá»t-Trung khá»c liá»t xáº£y ra 30 nÄm trÆ°á»c. Cháº³ng cÃ³ Äiá»u gÃ¬ lÃ ngáº¡c nhiÃªn khi mÃ sÃ¡ch vá», bÃ¡o chÃ...trong vÃ ngoÃ i nhÃ trÆ°á»ng láº£ng trÃ¡nh nÃ³. NÆ°á»c Trung Quá»c trá» thÃ nh ngÆ°á»i báº¡n lá»n. NgÆ°á»i ta trÃ¡nh khÃ´ng nháº¯c tá»i háº£i chiáº¿n HoÃ ng Sa 1974, chiáº¿n tranh biÃªn giá»i 1979, háº£i chiáº¿n TrÆ°á»ng Sa 1988. Cá»© nhÆ° thá» hÃ ng ngÃ n ngÆ°á»i ngÃ£ xuá»ng trong cÃ¡c tráºn chiáº¿n nÃ y chá» lÃ nhá»¯ng ngÆ°á»i bá» "tai náº¡n", vÃ nháº¯c tá»i cÃ¡c liá»t sÄ© ÄÃ³ sáº½ áº£nh hÆ°á»ng tá»i quan há» ngoáº¡i giao Viá»t-Trung.

Tháºt lÃ ká»³ quáº·c bá»i láº½ khi VIá»t Nam ÄÃ£ bÃ¬nh thÆ°á»ng hÃ³a quan há» ngoáº¡i giao vá»i Má»¹ vÃ ÄÃch thÃ¢n Tá»ng thá»ng Má»¹ Bill Clinton tá»i Viá»t Nam theo lá»i má»i chÃnh thá»©c cá»§a Chá»§ tá»ch nÆ°á»c Viá»t Nam thÃ¬ Tá»ng BÃ thÆ° ÄCS lÃºc ÄÃ³ lÃ Ã´ng LÃª Kháº£ PhiÃªu cÅ©ng khÃ´ng ngáº§n ngáº¡i khi dáº¡y cho nÆ°á»c Má»¹ má»t bÃ i há»c vá» tháº¿ nÃ o lÃ chiáº¿n tranh xÃ¢m lÆ°á»£c trong bÃ i phÃ¡t biá»u cá»§a mÃ¬nh. TrÃªn cÃ¡c phÆ°Æ¡ng tiá»n thÃ´ng tin Äáº¡i chÃºng, má»i khi cÃ³ Äá»£t ká»· niá»m gÃ¬ ÄÃ³ lÃ ngÆ°á»i ta láº¡i khÃ´ng ngáº§n ngáº¡i nháº¯c tá»i chiáº¿n tranh chá»ng Má»¹ vá»i thÃ¡i Äá» nhiá»u khi káº» cáº£. Vá»i ngÆ°á»i Má»¹, chÃºng ta "hÃ¹ng há»n" lÃ tháº¿. Váºy táº¡i sao vÃ¬ sá»£ máº¥t lÃ²ng ngÆ°á»i Trung Quá»c, chÃºng ta láº¡i khÃ´ng cÃ³ cáº£ quyá»n nháº¯c tá»i cÃ¡c liá»t sÄ© ÄÃ£ ngÃ£ xuá»ng, tá»i nhá»¯ng máº£nh Äáº¥t, nhá»¯ng vÃ¹ng biá»n ÄÃ£ in mÃ¡u cá»§a bao ngÆ°á»i?

TrÃªn trang BBC Vietnamese cÃ³ bÃ i cá»§a nhÃ nghiÃªn cá»©u TrÆ°Æ¡ng ThÃ¡i Du vá» tÃªn gá»i cuá»c chiáº¿n Viá»t-Trung. Trong bÃ i viáº¿t, TrÆ°Æ¡ng ThÃ¡i Du nháº¯c tá»i cuá»n tiá»u thuyáº¿t Ma Chiáº¿n Há»¯u cá»§a nhÃ vÄn Máº¡c NgÃ´n vá»i nhá»¯ng thÃ´ng Äiá»p "pháº£n chiáº¿n" cá»§a Ã´ng. Tiá»u thuyáº¿t Äá» cáºp tá»i nhá»¯ng cá»±u binh trong chiáº¿n tranh Trung-Viá»t, háº§u háº¿t há» Äá»u lÃ nhá»¯ng nÃ´ng dÃ¢n nghÃ¨o tháº¥t há»c vÃ khÃ´ng há» cÃ³ oÃ¡n thÃ¹ gÃ¬ vá»i Viá»t Nam, chá» Äi lÃnh vÃ¬ nghÄ©a vá»¥ hay Äá» kiáº¿m cÆ¡m. Cuá»n tiá»u thuyáº¿t cho ta má»t gÃ³c nhÃ¬n khÃ¡c vá» nhá»¯ng ngÆ°á»i lÃnh Trung Quá»c, vÃ tÃ´i nghÄ© cÅ©ng ÄÃ¡ng Äá»c. NhÆ°ng má»a mai thay, trong khi Viá»t Nam dá»ch vÃ xuáº¥t báº£n má»t cuá»n tiá»u thuyáº¿t cá»§a Trung Quá»c vá» chiáº¿n tranh 1979, Viá»t Nam láº¡i cáº¥m Äá» cáºp tá»i nhá»¯ng cuá»n sÃ¡ch vá» chiáº¿n tranh 1979. Láº¥y vÃ dá»¥, gáº§n ÄÃ¢y má»t táºp truyá»n ngáº¯n cá»§a má»t tÃ¡c giáº£ bá» thu há»i vÃ¬ cÃ³ ba truyá»n ngáº¯n "nháº¡y cáº£m" trong ÄÃ³ cÃ³ má»t truyá»n ngáº¯n Äá» cáºp tá»i chiáº¿n tranh biÃªn giá»i. NghiÃªm trá»ng hÆ¡n, nhÃ xuáº¥t báº£n ÄÃ Náºµng- ÄÆ¡n vá» xuáº¥t báº£n cuá»n sÃ¡ch nÃ y- bá» ÄÃ¬nh chá» hoáº¡t Äá»ng.

Theo blog cavenui, trÃch lá»i cá»§a nhÃ vÄn Tráº§n Thu Trang thÃ¬ khi Tráº§n Thu Trang xuáº¥t báº£n cuá»n Pháº£i láº¥y ngÆ°á»i nhÆ° anh "âÄáº¿n má»t vÃ i cÃ¢u trong tiá»u thuyáº¿t tÃ¬nh cáº£m giáº£i trÃ Pháº£i láº¥y ngÆ°á»i nhÆ° anh nÃ³i Äá»ng Äáº¿n ngÆ°á»i Trung Quá»c (Hoa kiá»u) vÃ chiáº¿n tranh biÃªn giá»i phÃa Báº¯c nÄm 1979 cÅ©ng ÄÆ°á»£c Äá» nghá» lÆ°á»£c bá» Äiâ.

Tháºm chÃ- cÅ©ng theo cavenui- thÃ¬ lá»i nÃ³i
cá»§a cá» Tá»ng bÃ thÆ° LÃª Duáº©n in trong VÄn kiá»n Äáº£ng toÃ n táºp cÅ©ng bá» "kiá»m duyá»t Äá»¥c bá»" khi Äá» cáºp tá»i Trung Quá»c báº±ng nhá»¯ng lá»i láº½ thiáº¿u thÃ¢n thiá»n theo ngÃ´n ngá»¯ thá»i ÄÃ³.

Cá»¥ thá», trong âBÃ i nÃ³i cá»§a Ä/c LÃª Duáº©n táº¡i Há»i nghá» láº§n thá»© 8 Ban Cháº¥p hÃ nh trung Æ°Æ¡ng Äáº£ngâ cÃ³ nhá»¯ng Äoáº¡n sau (trÃch láº¡i tá»« blog cavenui).

"âHiá»n nay, Äáº¥t nÆ°á»c ta tuy cÃ³ hÃ²a bÃ¬nh, song pháº£i luÃ´n luÃ´n chuáº©n bá» chá»ng chiáº¿n tranh xÃ¢m lÆ°á»£c cá»§a bá»n pháº£n Äá»ngâ¦â (tr.308, dÃ²ng 3-4 tá»« trÃªn xuá»ng).

âMáº·c dáº§u viá»c chá»§ nghÄ©a Äáº¿ quá»c vÃ â¦ xÃºc tiáº¿n liÃªn minh vá»i nhau Äang gÃ¢y ra má»t tÃ¬nh hÃ¬nh nguy hiá»m trong ná»n chÃnh trá» tháº¿ giá»i, cuá»c Äáº¥u tranh cá»§a nhÃ¢n dÃ¢n cÃ¡c nÆ°á»c cho hÃ²a bÃ¬nh, Äá»c láºp dÃ¢n tá»c, dÃ¢n chá»§ vÃ chá»§ nghÄ©a xÃ£ há»i váº«n tiáº¿n bÆ°á»c vá»¯ng cháº¯c vá»i tháº¿ máº¡nh, tháº¿ tháº¯ng ngÃ y cÃ ng rÃµ rá»tâ. (tr.309, dÃ²ng 5-10 tá»« trÃªn xuá»ng). "

Váºy lÃ Äá»c giáº£ Viá»t Nam chá» cÃ³ thá» Äá»c sÃ¡ch vá» chiáº¿n tranh Viá»t-Trung báº±ng con máº¯t cá»§a ngÆ°á»i Trung Quá»c. TrÃ¡ch gÃ¬ anh TrÆ°Æ¡ng ThÃ¡i Du cháº³ng báº¥t bÃ¬nh vÃ¬ cáº£m tháº¥y ngÆ°á»i Viá»t khÃ´ng cÃ³ nhá»¯ng nháºn Äá»nh rá»ng rÃ£i hÆ¡n vá» cuá»c chiáº¿n Viá»t-Trung. Há» lÃ m gÃ¬ cÃ³ quyá»n phÃ¡t biá»u vá» cuá»c chiáº¿n, viáº¿t sÃ¡ch vá» nÃ³ (nhÆ° Báº£o Ninh viáº¿t vá» chiáº¿n tranh chá»ng Má»¹ trong tiá»u thuyáº¿t Ná»i buá»n chiáº¿n tranh mÃ anh Du láº¥y ra lÃ m vÃ dá»¥). Chá» vÃ i cÃ¢u Äá»ng tá»i nÃ³ cÅ©ng ÄÃ£ bá» cáº¯t rá»i. NÃ³i chi tá»i nhá»¯ng tháº£o luáºn lÃ nh máº¡nh, nhá»¯ng nghiÃªn cá»©u thÃch ÄÃ¡ng, nhá»¯ng tÆ°á»ng niá»m nghiÃªm trang vá» cuá»c chiáº¿n nÃ y.

Trong khi ÄÃ³, hÆ¡n má»t ngÃ n ngÃ´i má» cÃ¡c liá»t sÄ© ÄÃ£ ngÃ£ xuá»ng Äá» báº£o vá» biÃªn giá»i á» nghÄ©a trang liá»t sÄ© huyá»n Vá» XuyÃªn váº«n náº±m ÄÃ³, nhÆ° lá»i chÃº thÃch áº£nh trÃªn bÃ¡o SÃ i GÃ²n Tiáº¿p Thá» "NghÄ©a trang liá»t sÄ© Vá» XuyÃªn nhá»¯ng ngÃ y nÃ y quáº¡nh quáº½, chá» trÆ¡ trá»i bÃ³ng Ã´ng Nguyá»n Thanh Loan ngÆ°á»i trÃ´ng giá»¯." ÄÃ nh ráº±ng sá»± hy sinh cá»§a cÃ¡c anh khÃ´ng vÃ´ Ãch, nhÆ°ng váº«n tháº¥y nghiá»t ngÃ£ lÃ m sao nhá»¯ng cá» gáº¯ng cá»§a ai ÄÃ³ cáº¥m khÃ´ng cho tÃªn cÃ¡c anh ÄÆ°á»£c nháº¯c Äáº¿n, chá» Äá» cho há» khÃ´ng Äáº¯c tá»i vá»i ai ÄÃ³. VÃ cÅ©ng nghiá»t ngÃ£ thay khi má»t dÃ¢n tá»c khi pháº£i cá» quÃªn Äi má»t cuá»c chiáº¿n tranh trong ÄÃ³ há» ÄÃ£ chiáº¿n Äáº¥u kiÃªn cÆ°á»ng Äá» giá»¯ toÃ n váº¹n Äáº¥t Äai vÃ ÄÃ£ gÃ¢y thiá»t háº¡i náº·ng ná» cho káº» Äá»ch máº¡nh hÆ¡n mÃ¬nh nhiá»u láº§n. Má»t cuá»c chiáº¿n khÃ´ng ÄÃ¡ng vÃ khÃ´ng nÃªn bá» lÃ£ng quÃªn dÃ¹ ai ÄÃ³ Äang tÃ¬m má»i cÃ¡ch Äá» nÃ³ bá» lÃ£ng quÃªn. Cá» tÃ¬nh lÃ£ng quÃªn nÃ³ lÃ cÃ³ tá»i vá»i Äáº¥t nÆ°á»c, vá»i nhá»¯ng ngÆ°á»i ÄÃ£ máº¥t vÃ thÃ¢n nhÃ¢n cá»§a há».

*Cá»© Äiá»m táº¡i Texas trong cuá»c chiáº¿n báº¯t Äáº§u bá»i viá»c Texas ly khai khá»i Mexico vÃ (sau ÄÃ³) xin sÃ¡t nháºp vÃ o Má»¹, má» ÄÆ°á»ng cho chiáº¿n tranh Má»¹- Mexico. Káº¿t quáº£ lÃ Má»¹ sÃ¡t nháºp thÃªm ráº¥t nhiá»u Äáº¥t Äai trÆ°á»c ÄÃ³ thuá»c Mexico.

web counter

Entry for February 11, 2009

2009-02-11T23:09:00.000-08:00

Nói chung các bác nào cho thuê nhà nên cẩn thận.

+ Nếu đi biểu tình chống Trung Quốc và cãi nhau với công an phường, có thể mắc tội: trốn thuế thu được từ tiền cho thuê nhà. Tù mút mùa, đặc xá nhân ngày Tết cũng chẳng tới phiên.

+ Nếu nhận hối lộ chừng 800 nghìn USD gì đó thì có thể mắc tội: lợi dụng chức vụ để cho đối tác thuê nhà.

Tóm lại là khi cho thuê nhà cần hết sức cẩn thận, nhất là nếu bạn có ý định đi biểu tình phản đối nước ngoài.

Nhưng nếu bạn nhận hối lộ 800.000 USD từ nước ngoài thì việc cho thuê nhà lại là một việc rất nên làm. Kinh nghiệm này cần được học tập và phổ biến rộng rãi, nhân rộng thành phong trào trong hệ thống chính quyền các cấp. Nghe nói một số kẻ giết người thoát tội đã thoát tội bằng cách sau khi giết người, bọn chúng sẽ cố tình đi ăn cắp bị bắt quả tang để "được" vào tù vì tội ăn cắp vặt. Trong khi đó, ở ngoài, cảnh sát cứ việc truy tìm.

Có tin rằng mấy hôm nay, giá thuê nhà ở Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh đang hạ chóng mặt vì các quan chức mang bao nhiêu villa, biệt thự, chung cư được âm thầm tích lũy bao năm để cho thuê. Cái đó gọi là bảo hiểm phòng tránh rủi ro.

Entry for February 09, 2009

2009-02-09T07:36:00.000-08:00

Chắc phải sớm đi Tây Nguyên thôi.

Trước khi hàng ngàn người lính Trung Quốc mang thường phục tràn ngập xứ cao nguyên này. Lấy cuốc xẻng thay súng trường, máy ủi thay xe tăng, lời ngọt ngào, phủ dụ thay lời hung hăng, đe dọa, "lợi ích kinh tế" thay cho câu "đánh dập đầu tiểu bá".

Trước khi núi và rừng bị cày nát để tìm tài nguyên cho nhu cầu công nghiệp và phát triển của người hàng xóm vĩ đại.

Trước khi những dòng suối đỏ ngầu màu bùn và chất thải từ công trình quặng bô-xít thế kỷ mà Nông Tổng Bí đã thỏa thuận cùng Hồ Tổng Bí.

Trước khi những cánh đồng cafe khát cháy vì nguồn nước khan hiếm được "ưu tiên" cho bô-xít. Trước khi những cánh rừng không còn màu xanh mà chỉ còn màu bùn đỏ.

Trước khi người dân các dân tộc Tây Nguyên học nói tiếng Tàu thay cho tiếng Việt, để có thể "giao thương" với các binh sĩ Tàu sẽ sinh sống và làm việc cho đại dự án bô-xít khổng lồ. Trước khi những người dân này bất mãn trước cảnh núi rừng tổ tiên ngàn năm của họ bị chia xẻ, đào bới, xẻ nát mà họ không hề được hỏi ý kiến, được tham khảo hay được quyền phát biểu.

Trước khi mảnh đất giữa lòng Việt Nam bị một nhát dao xé nát ngang hông, chia Nam Bắc thành hai nửa. Xưa kia, những binh đoàn Bắc Việt từ cao nguyên lao xuống đồng bằng, khí thế như chẻ tre, giải phóng (hay chiếm trọn) miền Nam trong một thời gian ngắn kỷ lục. Thử hỏi giờ đây, chuyện gì có thể xảy ra nếu sau này, các binh đoàn Hoa lục cũng tiến theo con đường như thế?.

Trước khi Tây Nguyên trở thành một đặc nhượng kinh tế của người Hoa, nơi họ tiến hành chủ nghĩa thực dân mới, bóc lột khoáng sản, vơ vét tài nguyên như họ đã và đang làm ở Congo, ở Chad và những nơi khác tại châu Phi. Để bù lại, các quan chức và chính quyền sẽ nhận được những khoản tiền dễ dàng, không phức tạp khi giải ngân, không đòi hỏi phải giám sát chặt chẽ hiệu quả sử dụng và phòng ngừa tham nhũng như với các nguồn ODA của các quốc gia phát triển.

Phải sớm đi Tây Nguyên thôi.

Entry for February 07, 2009

2009-02-07T12:47:00.000-08:00

Buổi tối xem TV có tin 100 người dân ở một xã ven đô, thuộc địa giới Hà Nội, chặn xe cướp gà chờ tiêu hủy vì không rõ nguồn gốc. Thật đáng sợ. Chưa tính tới khía cạnh vệ sinh phòng dịch mà thử nhìn ở góc độ luật pháp, điểm lại trong lịch sử có những lần nào dân chúng tụ tập để cướp của như vậy. Chỉ nhớ được năm 1945, trước nạn đói lịch sử và khi quân Nhật suy yếu, có chuyện người dân (với sự yểm trợ hay lãnh đạo của Việt Minh) cướp phá kho thóc Nhật để chống đói. Sự so sánh tất nhiên là khập khiễng, vì một đằng là con đường chính nghĩa, cướp của quân xâm lược cái mà nó đã tước đoạt của ta, còn một đằng thì...Ngoài ra, còn có trường hợp nào cả trăm người dân rủ nhau đi cướp của chính quyền như thế?

Các cụ nói bần cùng sinh đạo tặc. Người dân ở xã trên chẳng nhẽ đã bần cùng đến mức thành đạo tặc sao? Hẳn là không phải vậy, vì dẫu lạm phát trong nửa năm đầu và khủng hoảng kinh tế trong nửa năm cuối 2008 có làm xói mòn đi phần nào thu nhập của người dân Việt Nam thì cũng chưa tới mức khiến họ rơi vào tình trạng khốn cùng phải đi "cướp" bất chấp pháp luật như thế. Đó không phải sự bần cùng kinh tế, mà là sự bần cùng nhân cách, sự nhởn nhơ coi thường luật pháp và công lý.

Một người dân có thể thành kẻ cướp, điều đó hiểu được. Nhưng 100 người dân tụ tập cướp đường trong thời "thái bình thịnh trị" dưới sự lãnh đạo của một nhà nước luôn tự xưng "của dân, do dân, vì dân" thì thật là không hiểu được. Sự thoái hóa đạo đức trong xã hội đã tới mức khiến người ta nghiễm nhiên cho rằng ăn cướp của Nhà nước không phải là ăn cướp, ăn cắp "của chùa" không phải là ăn cắp. Biết nói làm sao khi ở trên, có những người ăn cắp tiền triệu USD mà vẫn rao giảng chống tham nhũng, thượng tôn pháp luật...Vậy thì ở dưới, những nông dân xã Hồng Vân, huyện Thường Tín, Hà Nội hồn nhiên rủ nhau đi cướp gà cũng là hợp logic.

Cũng hợp logic như việc cách đây không lâu, người dân Hà Nội hồn nhiên cướp hoa, bẻ hoa cho dù hoa đó là hoa nội của các nghệ nhân Việt Nam được trưng bày ở phố hoa Hồ Gươm hay hoa anh đào do các nghệ nhân Nhật Bản kỳ công vượt biển mang sang...Có gì đâu, vốn ODA Nhật Bản bị các quan xà xẻo thì dân chúng cũng phải tranh thủ ngắt chút ít hoa anh đào ODA Nhật Bản chứ. Có xá gì thể diện quốc gia, tự hào dân tộc, nhân cách con người - những mỹ từ đã bị lợi dụng quá nhiều, bị người ta làm cho trơ tráo và tầm thường hóa không biết từ bao lâu, khiến giờ đây chúng không có giá trị bằng con gà nghi mắc dịch.

Entry for January 31, 2009

2009-01-31T08:14:00.000-08:00

(Thông tin này biết được từ blog Dong A, lấy từ trang viet-studies.info của GS. Trần Hữu Dũng).

Lần đầu tiên có một bài báo công khai lên tiếng ủng hộ cuộc biểu tình của một số thanh niên Việt Nam phản đối Trung Quốc vào cuối năm 2007 (mà dư âm của nó từng tạo ra một topic với số comment kỷ lục- hơn 300 comments trên blog tôi). Bài của tác giả Trung Bảo đăng trên số Xuân báo Du lịch với nhan đề "Tản mạn cho đảo xa".

Không chỉ lên tiếng ủng hộ những người đi biểu tình, tác giả còn giễu cợt luận điểm "sinh viên bị kẻ xấu xúi giục" được các cơ quan công quyền đưa ra vào thời điểm đó. Liệu bài báo này có chứng tỏ một sự thay đổi chính sách nào đối với Trung Quốc từ phía chính quyền hay không, hay chỉ là sự dũng cảm của một cá nhân, một ban biên tập và một tờ báo? Nếu chỉ là do tờ báo này thì đó là một sự dũng cảm đáng ngạc nhiên sau một năm sóng gió với sự áp chế báo chí quyết liệt của các cơ quan an ninh và kiểm duyệt báo chí.

Đáng chú ý là vào thời điểm này, người phụ trách Ban Tuyên giáo là ông Tô Huy Rứa vào Bộ Chính trị và VNN đăng bài viết có tên "Bảo vệ chủ quyền đất nước: Điểm tựa là dân tộc", phỏng vấn Thứ trưởng Ngoại giao thường trực Phạm Bình Minh, con trai cựu Bộ trưởng Ngoại giao, cựu Ủy viên Bộ Chính trị Nguyễn Cơ Thạch. Ông Thạch từng được coi là nhân vật chống Trung Quốc trong những năm 70, 80, và có lập trường khá mềm dẻo, ủng hộ bình thường hóa quan hệ đối với Mỹ trong thời gian sau chiến tranh. Có tin cho rằng trước đây ông Thạch bị thôi chức Bộ trưởng Ngoại giao là do sức ép của Trung Quốc, khi Việt Nam và Trung Quốc tiến hành bình thường hóa quan hệ.

Đại sứ quán Trung Quốc hẳn cũng đã phản ánh về bài báo này với chính quyền Việt Nam. Chúng ta chờ xem phản ứng của chính quyền sẽ ra sao.

Tản Mạn Cho Đảo Xa

Trung Bảo

"Một năm với đời người đã ngắn; đối với đất nước, với dân tộc chỉ như một cái chớp mắt. Có khi người ta không đo một năm bằng 12 tháng, bằng một vòng luân chuyển của đất trời … người ta đo một năm bằng những sự kiện diễn ra. Có những sự kiện đậm trong trí nhớ con người đến độ một năm trôi qua mà như thấy mới chỉ hôm qua.

Những ngày cuối năm 2007 đầu năm 2008, lần đầu tiên kể từ sau ngày thống nhất đất nước, thanh niên Việt Nam đã xuống đường để bày tỏ lòng yêu nước khi Trung quốc công khai thể hiện dã tâm trên hai quần đảo Hoàng Sa-Trường Sa. Dẫu rằng vì nhiều lý do, những lần xuống đường đó không được báo chí trong nước thông tin rộng rãi. Dẫu rằng những tấm lòng yêu nước trong sáng, sự hiên ngang khí phách kia không được ngợi ca công khai… nhưng người ta sẽ phải nhớ rằng tấm lòng nhiệt tình với đất nước của thanh niên trí thức trẻ sẽ không bao giờ thay đổi.

Một năm sau, tờ giấy khổ A4 với dòng chữ vi tính: “Hoàng Sa-Trường Sa thân yêu là của Việt Nam” cùng vài chữ viết tay nguệch ngoạc: “9.12, ngày lịch sử” giờ đây đã ngả màu. Tờ giấy này của một bạn trẻ nào đó, tôi nhặt được trên lề đường Nguyễn Thị Minh Khai (Quận 1. Tp. HCM), đối diện lãnh sự quán Trung quốc, trong những ngày đẹp trời cuối năm 2007. Tôi đem nó về dán lên tường nhà mình như một kỷ niệm đẹp. Cái ngày 9.12.2007 có lẽ chẳng bao giờ khiến tôi quên được. Quên sao được cái không khí bừng bừng khí thế. Quên sao được khi tình cờ, tôi được đứng lẩn vào cùng những người đã tạo nên những ngày lịch sử.

Tôi chưa có dịp đến Trường Sa, Hoàng Sa lại càng quá xa xôi mịt mờ… dù hòn đảo này là một huyện của thành phố nơi tôi sinh ra. Thỉnh thoảng khi đắm mình trorng làn nước biển trong veo giữa những buổi trưa hè chói chang, tôi nhìn ra phía khơi và dường như thấy thấp thoáng lá cờ phần phật của những hải đội lĩnh ấn vua ban đang vượt sóng ra trấn thủ đảo xa. Vậy nên tôi biết mình sẽ lại sẵn sàng đứng cùng những người bạn chưa từng quen để lại được hô to “Hoàng Sa, Trường Sa là của Việt Nam”. Và tôi cũng biết còn có rất nhiều người luôn đau đáu trong tim mình về nhũng phần lãnh thổ đang còn xa tay mẹ tổ quốc.

Nếu có “kẻ xấu” nào đó “kích dộng” người ta đi biểu tình vì yêu nước, ta nên tôn trọng những “kẻ xấu” này. Ngược lại, khi “người tốt” tìm cách ngăn cản sự biểu lộ đầy phẫn uất một cách chính đáng của người dân vì chứng kiến đất mẹ bị xâm phạm, thì hẳn những kẻ vẫn mạo xưng “người tốt” này cần phải được xem lại. Khi mà kẻ tham lam ở phương Bắc không chỉ thể hiện sự bá quyền trên các văn bản tuyên bố mà chuyển qua hành động đầu tư, khai thác dầu khí ngay trong khu vực lãnh hải của chúng ta thì sự sát cánh của nhân dân và Nhà nước lại càng cần kíp hơn bao giờ.

Lịch sử do chính chúng ta làm nên. Do chính những người đã bất chấp sợ hãi thường nhật, bất chấp thói quen trì trệ để kẻ khác quyết định thay mình… để bước xuống đường giương cao lá cờ Việt Nam, hô to: “Hoàng Sa-Trường Sa là của Việt Nam”. Lịch sử cũng sẽ không bỏ qua cho chúng ta khi cứ giả như không có, không biết một phần đất nước vẫn đang còn bị xấm lấn. Vậy thì thật tự hào, vô tình tôi đã được đứng về phía mặt sáng của lịch sử."

[Du lịch (Cơ quan của Tổng cục Du lịch – Bộ Văn hoá, Thể thao, Du lịch), số Xuân Kỷ Sửu 2009, trang 23]

Entry for January 27, 2009

2009-01-27T11:35:00.000-08:00

- Tết là dịp hiếm hoi nghe tiếng gà gáy trong thành phố- những con gà chờ bị giết thịt cho những mâm cơm ngày Tết. Giờ là 2h sáng mà đã văng vẳng tiếng gà.

- Đêm giao thừa, trời lạnh ngắt, màn pháo hoa xem trên nóc thượng cũng buồn tẻ. 1h30 sáng mùng 1 đã nghe tiếng người rao bán muối trong cái lạnh 8 độ C đêm mùa đông.

- Cũng khá lâu rồi (4 năm có lẽ) mới lại có một cái Tết ở Hà Nội, nhưng hầu như không cảm thấy không khí Tết. Chỉ là những ngày mùa đông lạnh giá kéo dài. Năm nay trời lạnh nên ngoài đường cũng thưa thớt, không đông đúc như những cái Tết trong ký ức. Lại nghĩ, giá đường phố Hà Nội lúc nào cũng như mấy ngày Tết, không quá đông đúc, chật chội tới mức ngột thở như hàng ngày. Nhưng đó là một trong những cái "giá mà" chắc không bao giờ thành hiện thực.

- Hà Nội quen thuộc đến phát chán. Một câu hỏi thường xuyên nhận được là có thấy Hà Nội thay đổi gì không. Câu trả lời có thể là có, có thể là không, tùy hứng, nhưng luôn phải kèm theo lời giải thích.

- Lại bắt đầu chặng đường mới. A long winding road/ that leads me to your door.

- "Nước Mỹ, nước Mỹ" của Phan Việt là một tập truyện ngắn hay (tuy mới đọc được khoảng 1/2), viết khá đều tay. Chúc mừng Phan Việt. Tuy nhiên tôi không cảm thấy thuyết phục lắm ở những đoạn "chửi bậy" trong truyện, có cảm giác nó không phù hợp lắm với tâm lý của nhân vật chính.

Có thể coi "Nước Mỹ, nước Mỹ" là sự tiếp tục của "Tiếng Người" với hai nhân vật chồng-vợ với cá tính khá nhất quán (nhất là nhân vật "chồng"). Trong "Nước Mỹ, Nước Mỹ" hiển hiện sự cô đơn của những người xa xứ, như trong "The Interpreter of Maladies". Nước Mỹ đã mất sự hào nhoáng, chỉ còn tiện nghi, những người Việt trong "nước Mỹ" cũng không còn sự háo hức với những giấc mơ, chỉ còn thói quen và nơi trú ẩn. Và họ lại mơ về "Canada, Canada"!

Còn Việt Nam? Những bế tắc của các du học sinh nước ngoài trở về hội nhập với cuộc sống Việt Nam chính là chủ đề trong tiểu thuyết "Tiếng Người" của Phan Việt. Trong tập truyện ngắn này cũng có một truyện ngắn mang tên "những ngày ở Việt Nam" kể về tâm trạng của một cô gái trở về nhà ăn Tết cùng gia đình. Chép vài đoạn:

"Còn lạ gì? Biết rồi, còn lạ gì? Tại sao ai cũng nói câu này với tôi? Tại sao ai cũng đủng đỉnh, ai cũng bảo họ biết mọi thứ, họ đang sống bình thường hơn tôi. Vậy mà cứ động vào đâu cũng thấy rơi, thấy vỡ, thấy nổ, thấy sập, thấy chen lấn xô đẩy, thấy thấp thỏm cuống cuồng, thấy khó hiểu mất lòng. Và chết."

"Sáu năm trước, tôi rời Hà Nội, Khi tôi đi, mọi thứ ở đây đều rõ ràng và chắc chắn. Anh trai tôi mới cưới vợ, lúc nào cũng cười. Em trai tôi mới vào đại học, vẫn còn là một thằng nhóc 17 tuổi đáng yêu vừa rời chuyên toán cùng một lũ bạn lúc nào cũng xộc xệch quần áo vì đá bóng;...Lúc tiễn tôi ra sân bay, ai cũng mừng cho tôi, ai cũng tự hào vì tôi. Còn tối hôm qua, ai cũng nói rằng họ lo lắng vì tôi."

Và trong đầu cô gái chập chờn một hình ảnh: "Trong đầu tôi chỉ có một hình ảnh duy nhất: cái bàn gỗ sồi lớn, nằm gần cửa kính trong thư viện trường ở Boston. Cái bàn ở góc trong cùng, ngay bên dưới bức tượng bằng đồng tạc những hình người trần trụi vươn lên cao."

Đó là "giấc mơ Mỹ" của cô? Hay đó là nơi trú ẩn khỏi những bất an và ồn ào, những đủng đỉnh, những rơi, vỡ, nổ, sập, chen lấn, xô đấy, thấp thỏm cuống cuồng...?

Cuối truyện cũng là hình ảnh một dáng người vươn lên cao "Người thợ điện đang trèo lên những nấc thang đầu tiên. Anh ta đang lên cao dần, cao dần trên đỉnh cột điện cạnh đống rác nơi tôi đang đứng." Dưới chân cột điện là hoa đào, túi nilong rác và lông gà.

hit counter

Entry for January 23, 2009

2009-01-23T18:05:00.000-08:00

Khi các "ông đồ" được đối xử như những người bán hàng rong. Tội của họ là không ngồi "đúng lề đường": không chịu ngồi bàn ghế mà cứ thích ngồi bệt trên vỉa hè, và không chịu trả một nửa thu nhập từ việc bán chữ ngày Tết cho Ban tổ chức tại Văn Miếu.

Dùi cui & Cây bút lông - Cảnh sát & Văn hóa ứng xử

Trung tá Lê Quý Luận, đội trưởng đội trật tự Công an Phường Quốc Tử Giám - Quận Ba Đình đang “chỉ đạo các lực lực lượng chức năng” xử lý theo nghị định 227 về lấn chiếm lòng lề đường của UBND TP Hà Nội..

Entry for January 22, 2009

2009-01-22T06:51:00.000-08:00

Trịnh Lữ dịch nhan đề "The Great Gatsby" thành "Đại gia Gatsby". Nghe hơi buồn cười. Chữ "Great" trong "Great Gatsby" có ý nghĩa rất mơ hồ, như phảng phất ký ức về một thời những con người "vĩ đại" đã chết, lại vừa hơi có ý châm biếm. Chỉ tên sách cũng có thể gợi ra những vấn đề khó trả lời: Rút cục, Gatsby có vĩ đại không? Nếu quả thực Gatsby vĩ đại thì cái gì đã khiến anh vĩ đại.

Great có thể coi là "Đại" nhưng "Đại" không có nghĩa "Đại gia". Chữ "Đại gia" không rõ nguyên gốc thế nào, nhưng giờ trong tiếng Việt hàng ngày chỉ được hiểu đơn giản chỉ là tỷ phú lắm tiền (thậm chì còn hơi có hàm ý coi thường về mặt văn hóa) trong những cụm từ như "đại gia và chân dài". Hiểu The Great Gatsby thành "Đại gia Gatsby" e là đã chệch khỏi dụng ý của Scott Fitzgerald. Trên Nhã Nam có đoạn này đọc cũng buồn cười "Ấn bản The great Gatsby lần này của Nhã Nam, do dịch giả Trịnh Lữ chuyển ngữ và cũng là người lựa chọn nhan đề. Dịch giả tin rằng, nhan đề này là phù hợp nhất với cuốn sách và cũng giúp người đọc Việt Nam hình dung chính xác hơn về nhân vật chính Gatsby - như người Mỹ từng hình dung về chính F. Scott Fitzgerald và Gatsby."

Chưa nói tới việc dịch như thế là chính xác hay không thì trong quan niệm dịch của Trịnh Lữ, tôi đã thấy có vấn đề. Cái quan trọng không phải là để người VIệt Nam hiểu về Gatsby như người Mỹ hình dung về Gatsby (còn hình dung về Scott Fitzgerald thì liên quan g. Người Mỹ có hình dung về Fitzgerald như đại gia hay tiểu gia thì cũng chẳng quan trọng gì tới việc dịch tên tác phẩm?). Cái quan trọng khi dịch nhan đề là làm sao chuyển tải chính xác nhất cái mà Scott Fitzgerald muốn nói. Người dịch cần đóng vai trò trung gian, làm sao để truyền tải rõ ràng, chính xác nhất những gì tác giả muốn nói, chứ không phải là "hướng dẫn" người đọc hiểu nó như ý dịch giả muốn.

free counter

Entry for January 18, 2009

2009-01-18T02:03:00.000-08:00

Nước Mỹ sẽ tan rã?

Đó là nhận định không phải của một nhà chiêm tinh học mà của một vị giáo sư Nga có tên tuổi, cựu nhân viên KGB và là viện trưởng viện đào tạo các nhà ngoại giao thuộc Bộ Ngoại giao Nga, tiên đoán về sự sụp đổ và tan rã của nước Mỹ . Theo dự đoán của vị giáo sư này, nước Mỹ sẽ chia thành ba: cộng hòa California gồm các bang miền Tây, nằm dưới sự thống trị của Trung Quốc; New York và Washington DC cùng các bang miền Đông sẽ gia nhập Liên minh châu Âu; còn miền Bắc nước này sẽ thuộc về Canada. Texas và các bang miền Nam sẽ gia nhập Mexico! Hawaii thuộc về Nhật còn Alaska trở lại với Nga. Một kịch bản còn xa hơn những tưởng tượng của nhà văn Philip Dick trong tác phẩm giả tưởng lịch sử The Man in the High Castle, trong đó Philip Dick giả tưởng nước Mỹ thua trận trong thế chiến thứ Hai và miền Tây sẽ dưới sự bảo hộ của Nhật còn miền Đông dưới sự cai trị của Đức. Nhưng Philip Dick là nhà văn viết tiểu thuyết giả tưởng chứ không phải "chuyên gia" về quan hệ quốc tế.

Đáng nói hơn là những ý tưởng điên rồ như của vị giáo sư này lại được nước Nga tiếp nhận khá nghiêm túc, được báo đài của chính quyền đưa tin, phỏng vấn rộng rãi, thậm chí còn được đưa ra thảo luận bàn tròn tại Bộ Ngoại Giao Nga. Ông ta được những trường ngoại giao hàng đầu trong cả nước mời đến phát biểu, trình bày quan điểm của mình. Đó có phải là dấu hiệu của thái độ căm ghét phương Tây, căm ghét Mỹ mù quáng trong công chúng và chính quyền Nga hiện nay? Tôi nghĩ trong lịch sử của mình, nước Nga luôn là một hung thần, một hiểm nguy đối với các dân tộc ngoài Nga. Thời nước này hùng mạnh, nó là hung thần với các công dân của các dân tộc thiểu số trong lòng nó (xem số phận người Ukraine, người Chechen...) và các nước lân bang. Thời nước này suy yếu, nó là hung thần với những người nước ngoài và những người Nga thuộc sắc dân thiểu số sống trong lòng nó. Chủ nghĩa sô-vanh và tệ phân biệt chủng tộc ở nước này quá sức nặng nề và hầu như không có một kháng lực nào để căn bệnh đó thuyên giảm.

Bài viết này của Richard Pipes, giáo sư sử học Mỹ, chuyên gia hàng đầu về Liên Xô cũ và nước Nga, do Thái Linh dịch và đăng trên blog Lilia. Xin mạn phép copy lại để thêm nhiều người đọc.

Nước Nga buồn thảm

Richard Pipes (nhà sử học, chính trị học, Xô-viết học người Mỹ, cố vấn của tổng thống Ronald Reagan. Bài đăng trên tuần báo Wprost (Ba Lan) số ra ngày 21-28/12/2008. Thái Linh dịch)

Xưa kia, Gogol đọc những chương đầu tiên của „Những linh hồn chết” cho Pushkin nghe. Nhà thơ thường ngày hay cười, khi nghe tác phẩm của Gogol, trở nên mỗi lúc một buồn bã hơn. Khi nhà văn ngừng đọc, Pushkin thở dài và thốt lên: „Lạy Chúa, nước Nga của chúng ta mới buồn thảm làm sao!”

Tôi nghĩ đến cảnh tượng từ đầu thế kỷ XIX ấy khi theo dõi các sự kiện ở Nga. Vì đâu một dân tộc như dân tộc Nga, tài năng trong văn học, nghệ thuật và khoa học, lại không thể tổ chức được cuộc sống xã hội để bảo đảm cho mình sự ổn định và một nhà nước pháp quyền? Tại sao người Nga che giấu hết cuộc khủng hoảng này đến khủng hoảng khác, bù đắp cho điều đó bằng sự khinh mạn và khủng bố các nước láng giềng? Thật là một vở kịch thương tâm. Đã 17 năm trôi qua từ khi Liên Xô sụp đổ. Các nước Đông Âu, sau khi thoát khỏi sự kìm kẹp của Nga, đã xây dựng được những nhà nước dân chủ dù ít dù nhiều và hòa nhập vào cộng đồng châu Âu. Họ biết họ thuộc về cái gì. Chỉ có nước Nga là vẫn không biết.

Theo các điều tra dư luận, người Nga chối bỏ lối sống và các giá trị phương Tây. Trên phương diện chủng tộc và tôn giáo, họ không thuộc thế giới Hồi giáo hay Phật giáo phương Đông, họ khẳng định rằng họ muốn đi theo con đường riêng của mình, mặc dù họ không xác định được con đường đó là gì. Vì vậy họ rơi vào tình trạng tự cô lập, không biết tìm cho mình một chỗ đứng trong gia đình các dân tộc toàn thế giới.

Những người lãnh đạo nước Nga – phần lớn là các cựu quân nhân cảnh sát chính trị xô viết – ý thức được sự vô vọng của nền kinh tế cộng sản và đã quay sang chủ nghĩa tư bản. Nhưng đấy là chủ nghĩa tư bản trong đó nhà nước kiểm soát các ngành kinh tế mang lại nhiều lợi nhuận, như dầu lửa và khí đốt, đồng thời tỏ ra không tôn trọng sở hữu tư nhân. Ví dụ như các hợp đồng với British Petroleum và Shell, bị cắt đứt với lý do không tuân thủ việc bảo vệ môi trường. Tài sản của Michail Chodorkovsky, chủ hãng Yukos, bị tịch thu trên cơ sở các cáo buộc gian dối về tội trốn thuế. Thực chất là các lý do chính trị.

Cả Putin lẫn Medvedev đều không được chuẩn bị cho các hậu quả của khủng hoảng tài chính thế giới. Cả hai đều cho rằng nước Nga được cách ly khỏi kinh tế thế giới như Liên Xô trước kia. Vì vậy họ cam đoan rằng họ kiểm soát được cuộc khủng hoảng là hậu quả sự thiếu thận trọng của người Mỹ. Nhưng họ không giải thích được cho nhân dân tại sao thị trường chứng khoán Nga sụt giảm 85%, mất nhiều hơn bất cứ thị trường chứng khoán nào khác trên thế giới. Họ không thể giải thích tại sao đồng Rúp mất giá. Nền kinh tế của họ, phụ thuộc vào xuất khẩu năng lượng, đang bị đe dọa, khi mà trên thị trường quốc tế giá m
ột thùng dầu tụt xuống dưới 70 USD. Các nhà lãnh đạo Nga đến bây giờ mới nhận thức được họ đã trả cái giá đắt như thế nào cho cuộc xâm lược Georgia, khi sau đó các nhà đầu tư nước ngoài rút khỏi Nga một số vốn trị giá gần 100 tỉ USD.

Trong lãnh vực chính trị tình hình cũng không khá hơn. Người Nga hoài nghi cho rằng mọi chính phủ đều do các chính khách chỉ biết chăm lo đến quyền lợi cá nhân lãnh đạo. Bởi vậy phần lớn dân Nga không quan tâm đến chuyện bầu những người lãnh đạo. Họ thấy các chính phủ chuyên quyền là phù hợp với mình. Những người lãnh đạo phải „mạnh mẽ, cương quyết và không khoan nhượng”. Putin và Medvedev đều tỏ rõ cho mọi người hiểu rằng họ không định xây dựng nước Nga thành một nước dân chủ. Họ lặp lại quan điểm của nữ hoàng Catherine II và Aleksandr II, rằng dân chủ sẽ dẫn đến sự sụp đổ của nước Nga. Trong bài giảng ở Đại học Columbia, Mỹ vào năm 2003 Putin phản đối lại lời chỉ trích rằng ở nước ông ta không có tự do ngôn luận, viện lý lẽ là trong lịch sử của mình, nước Nga chưa từng biết đến thứ tự do này. Việc chính quyền hiện nay không ưa tự do ngôn luận đã khiến cho mười ba nhà báo dũng cảm dám chỉ trích chế độ phải trả giá bằng mạng sống. Cho tới nay vẫn chưa tìm ra thủ phạm.

Lệ chuyên quyền, đối với truyền thống phương Tây là cá biệt, lại được 2/3 dân Nga ủng hộ. Hậu quả của nó là sự tách biệt dân chúng khỏi các vấn đề của quốc gia. Có thể đặt câu hỏi nếu khủng hoảng chính trị nổ ra, người dân Nga có đứng lên giúp đỡ chính phủ hay không? Trong các thời điểm như vậy dân chúng rút lui vào cuộc sống riêng, để kệ cho chính phủ tự bảo vệ mình. Người ta đã có thái độ như thế ở Nga vào năm 1917 và năm 1991, khi Liên Bang Xô Viết sụp đổ, trong sự thờ ơ của nhân dân.

Khi người Nga nói họ muốn chính phủ phải „mạnh mẽ, cương quyết và không khoan nhượng”, ý họ cũng muốn nói đến chính sách ngoại giao. Khi hỏi rằng nước họ nên được nhìn nhận như thế nào trên trường quốc tế, gần một nửa số người được hỏi trả lời là „một nước hùng mạnh, bất khả chiến bại, một cường quốc của thế giới”. Chỉ có 3% trả lời là „nước yêu hòa bình và thân thiện”, và 1% là „nước pháp quyền và dân chủ”. Thái độ ấy của phần lớn xã hội lý giải sự nỗ lực đến mức ám ảnh của người Nga để xây dựng địa vị „cường quốc lớn” mà họ đạt tới đỉnh điểm trong chế độ Xô viết và đã đánh mất. Cũng chính vì lý do này mà phần lớn người Nga coi Stalin là lãnh tụ lớn nhất, và coi thường Kerensky và Yeltsin, những người đã cố gắng mang tự do đến cho họ. Tham vọng lớn nhất của các lãnh tụ là xây dựng cho nước Nga khả năng gây khiếp sợ và bắt người khác phải vì nể.

Mỗi năm chính sách ngoại giao của Nga một trở nên hung hãn hơn. Chính quyền phản ứng một cách giận dữ khi cảm thấy các mong muốn của mình bị lờ đi, như trong trường hợp Kosovo, Georgia hay các vấn đề hệ thống phòng chống tên lửa của Mỹ ở Ba Lan và Séc. (...) Có vẻ như mục đích chính của sự can thiệp vào Georgia là để quấy rối và làm mất thể diện nước Mỹ. Moscow muốn cho thấy – và họ đã thành công – rằng Mỹ không có khả năng cứu bất cứ một đồng minh nào trong „vùng ảnh hưởng đặc biệt” của Nga. Các nỗ lực của Nga để chia rẽ châu Âu và Mỹ cũng phục vụ cho mục đích này. Moscow thực hiện chính sách này thành công. Một phần là do sự phụ thuộc của châu Âu vào việc cung cấp năng lượng của Nga, phần khác vì sự ghen tị với vai trò chủ đạo của Mỹ trên thế giới mà các chính khách châu Âu – Berlusconi, Sarkozy và Merkel – đã chọn sự trung lập trong căng thẳng của Washington – Moscow. Nước Nga cảm ơn Liên Hiệp châu Âu vì đã không áp dụng với nước này các hình phạt cho cuộc xâm lược Georgia.

Chuẩn bị cho dân chúng trước sự sụp đổ giả tưởng của Hoa Kỳ, truyền thông Nga vẽ ra những bức tranh vui tươi cho nước mình, mà đến năm 2020 phải vượt qua Hoa Kỳ trong kinh tế và quân sự và có thể - cùng với Trung Quốc - thay thế siêu cường quốc đáng căm ghét này. Đồng Rúp sẽ phải trở thành ngoại tệ dự trữ chính, còn Moscow – thành thủ đô tài chính của thế giới. Khi đọc các dự báo như vậy, người ta có thể đặt câu hỏi liệu các tác giả có tin vào chúng không, hay là họ đang có mưu đồ. (...)

Tôi tin rằng để nước Nga không còn là một khó khăn cho chính mình và cho phần còn lại của thế giới, nó phải chọn ra được một chính phủ biết xóa bỏ những mộng tưởng siêu cường quốc, dồn công sức cho việc phát triển nền kinh tế quốc dân hiệu quả và nhà nước pháp quyền. Chính phủ ấy cũng phải từ bỏ sự tự cô lập và tiếp nhận một tiến trình theo phương Tây mạnh mẽ. Chính sách này không có cơ hội dưới trướng chính phủ của Putin – Medvedev. Có thể nước Nga cần một cú sốc mới để đương đầu với hiện thực."

Entry for January 16, 2009

2009-01-16T19:20:00.000-08:00

Buổi sáng thứ 7, dậy từ 5h sáng, do tối hôm qua uống rượu.

Vào Internet đọc blog một lát, rồi lại nằm đọc sách tiếp. Ba người bạn của Remarque, mua từ 6-7 năm trước mà chưa có dịp đọc. Lại cũng là về rượu. Hình như rượu có mặt thường trực trong hầu hết sách của Remarque?

8h, dậy ăn sáng rồi đi uống cafe. Định vào một quán nào thật yên tĩnh và thoải mái nhưng thấy nắng đẹp quá nên ra một quán cafe ven hồ Ngọc Khánh. Trời bắt đầu hửng nắng, màu nắng mùa đông nhàn nhạt nhưng ấm áp và rất đẹp. Bàn bên cạnh có hai người, một trong đó hình như là một nhà phê bình nổi tiếng khá quen mặt trên báo chí.

9h15, định đi loanh quanh phố xá hay lên phố mua CD, DVD nhưng lại thấy hơi buồn ngủ. Thế là lại về nhà, đường sáng thứ 7 vẫn đông nhưng dù sao cũng đỡ hơn ngày thường. Có hơi nắng nên khá dễ chịu. Về nhà leo lên giường nằm lơ mơ một lúc.

Nghe CCR và The Eagles, những ban nhạc của những năm 70, ấm áp và thong thả, những giai điệu về một thế giới đã cũ, hình như ngây thơ và nhiều niềm tin hơn cái thế giới chúng ta đang sống.

Nắng vẫn rọi trên những ô cửa sổ, trên những mái nhà. Một tuần nữa là Tết và mùa xuân.

It's another tequila sunrise
Starin' slowly cross the sky, said goodbye...
It's another tequila sunrise, this old world
Still looks the same,

Entry for January 16, 2009

2009-01-16T03:40:00.000-08:00

Thông tin về chương trình quyên góp áo ấm cho trẻ em vùng cao.

Nhiều bạn blogger hẳn biết đến blog Tờ Rang (nhà báo Nguyễn Thị Thu Trang, báo Gia đình Xã hội) với những hoạt động từ thiện giúp đỡ những người gặp hoàn cảnh khó khăn ở vùng cao.

Ngày 17/1 tới, sẽ diễn ra hoạt động quyên góp quần áo ấm cho trẻ vùng cao tại địa điểm Tadioto- 113 Triệu Việt Vương, Hà Nội. Thông tin cụ thể trên blog myselfvn.

Thông tin về việc quyên góp trên blog Tờ Rang.

"Tadioto – 113 Triệu Việt Vương – Hà Nội

17-1-2009

Xin mời đến thưởng thức chương trình biểu diễn âm nhạc của nhóm tác giả M6 (Nguyễn Lê Tâm, Nguyễn Vĩnh Tiến, Ngô Hồng Quang, Trần Đức Minh, Nguyễn Tuấn và Ngô Tự Lập) cùng nghệ sĩ Nati Brooks.

Nếu có điều kiện (và nhã hứng) - không có cũng chã sao, tại đây, bạn có thể chia sẻ quần áo ấm, giày dép và quà tết cho các em nhỏ ở Sơn Vĩ, một trong những xã nghèo nhất của Mèo Vạc. Nhà báo Nguyễn Thị Thu Trang (Blogger Tơ Rang) sẽ đích thân mang quà tết của chúng ta đến trao tận tay các em. Nếu nhiều quà mình chia cho các em bé nghèo khác nữa.

Nhận quà: 18h – 19h

Thưởng thức âm nhạc: 19h – 20h30"

Entry for January 14, 2009

2009-01-14T18:03:00.000-08:00

Ta còn em những ngọn đèn mờ.
Trên nóc phố,
Mùa trăng không tỏ.
Tiếng rao đêm
Lạc giọng
Thờ ơ...

Ta còn em những giọt sương
Nhòa nhòa bóng điện
Mặt nước Hồ Gươm
Một đêm trở lạnh....

Châm lửa điếu thuốc cuối cùng
Xập xòa
Kỷ niệm.
Đêm Kinh Kỳ thuở ấy,
Xanh lơ ...

(Phan Vũ- Hà Nội Phố)

(photo by T.)

Entry for January 11, 2009

2009-01-11T17:28:00.000-08:00

Minh Biện cũng bị firewall?

Tôi vào trực tiếp từ FPT Internet ở Hà Nội theo địa chỉ www.minhbien.org nhưng không vào được. Tôi thử qua proxy thì vào được, ví dụ như qua đây hay qua đây. Bạn nào ở Việt Nam có thể thử lại cho chính xác không?

Nếu 1 trang web trung tính, mang tính học thuật, và do những trí thức trẻ, trưởng thành trong mái trường XHCN trước khi du học ở nước ngoài lập ra mà còn bị firewall thì xem ra cái lề phải của các bạn 4T ngày càng chật chội.

Nếu trang này bị firewall thì hẳn là vì các bài viết có tính khoa học về vấn đề Hoàng Sa-Trường Sa của các tác giả như Dương Danh Huy, Dự Trần, Lê Minh Phiếu? Nhiều thành viên Minh Biện cũng nằm trong số các sáng lập viên của Quỹ Nghiên Cứu Biển Đông. Quỹ này tập hợp, dịch và tổ chức các nghiên cứu về Hoàng Sa-Trường Sa và các vấn đề khác liên quan tới biển Đông. Quỹ cũng từng gửi thư ngỏ tới chính phủ và nhân dân các nước Đông Nam Á có tranh chấp biển ở Biển Đông- bức thư này đã được đăng trên tờ Manila Times của Philippines.

Entry for January 09, 2009

2009-01-09T22:11:00.000-08:00

Có một số bạn có vẻ quan tâm tới việc blog này bỏ trống trơn một thời gian khá dài. Vầng, xin diễn giải lý do như sau. Không phải vì lý do "nhạy cảm" nào mà chỉ vì không có thời gian và có lẽ cả hứng thú cho blog trong thời gian này. Chẳng hiểu sao sống ở Việt Nam thời giờ hết nhanh thế. Sáng ngủ dậy, chạy ra đường làm bát phở rồi vào quán cafe wifi, đọc New Yorker với The Economist bằng điện thoại di động (vì lười mang laptop) cũng hết buổi sáng. Sau bữa trưa lại là giờ ngủ trưa, sau giờ ngủ trưa là giờ cafe chiều hay dạo phố. Sau đó là giờ ăn tối và uống trà buổi tối. Và tất nhiên tới 12h đêm thì là giờ đi ngủ rồi!. All work and no play makes you a dull boy. All play and no work?

Hà Nội mấy hôm trước rất lạnh, rét gần bằng Minnesota. Nhưng hai hôm nay đang ấm, nắng vàng như mật. Nhưng dù nóng dù lạnh, giai gái ra đường vẫn sùm sụp cái mũ bảo hiểm trên đầu, ai cũng giống ai, thành ra đi đường lại trở nên chăm chú, không bị phân tâm vì gái đẹp như hồi chưa có mũ bảo hiểm. Có lẽ đó mới là lý do khiến tai nạn giao thông giảm do đội mũ bảo hiểm như số liệu của cơ quan an toàn giao thông?

Sách: vài cuốn sách đã đọc trong lúc ngồi cafe: Đêm Chile, Người tình Sputnik, Du hành cùng Herodotus (thích cái bìa cuốn này, đang định khen thì hóa ra là bìa như trong bản tiếng Anh).

Phim: Mua chừng 20 đĩa DVD nhưng chưa xem cái nào. Khả năng tập trung trong chừng 1,5 tiếng đang có vấn đề.

Entry for January 03, 2009

2009-01-03T16:51:00.000-08:00

- Ngày 1/1/2009, 2 Tổng biên tập hai tờ báo có lượng độc giả lớn nhất nước bị buộc thôi việc. Theo một thông tin không chính thức thì hai tờ Tuổi Trẻ và Thanh Niên chiếm khoảng 70% lượng độc giả trong cả nước và 50% doanh thu ngành báo chí. Như vậy chỉ cần "nắm được" hai tờ này là người ta gần như có thể quyết định được việc báo viết Việt Nam viết gì cho 84 triệu người dân cả nước.

- Trên Tuổi Trẻ đăng rõ ràng về việc ông Lê Hoàng và ông Nguyễn Công Khế bị thôi chức, nhưng không nêu lý do. Thêm nữa, còn có ông Nam Đồng, TBT tờ Pháp luật TP HCM và bà Nguyễn Minh Hiền, TBT Doanh nhân Sài Gòn nghỉ hưu (không rõ nội tình có sự vụ gì không). Trên Thanh Niên chỉ có một thông báo ngắn về việc "ông Nguyễn Công Khế - Phó chủ tịch Ủy ban T.Ư Hội LHTN VN tập trung thực hiện nhiệm vụ Chủ tịch HĐQT Công ty truyền thông Thanh Niên và Giám đốc Hãng phim Thanh Niên". Đáng ngạc nhiên là trong bài này không nêu việc ông Nguyễn Công Khế bị thôi chức TBT mà chỉ là ông tập trung làm việc khác? Tuy vậy, trong danh sách BBT báo Thanh Niên đã không còn tên TBT mà chỉ còn tên hai Phó TBT. Kết quả tìm kiếm "Nguyễn Công Khế" trên Thanh Niên Online mang lại 512 kết quả về vị TBT 20 năm này nhưng có vẻ như những tin bài viết về ông trên tờ báo của ông đã khá thưa thớt trong thời gian gần đây.

- Trên blog, đáng chú ý nhất có bài của Osin về Tuổi Trẻ (vì một lý do nào đấy, Osin không đưa ra nhận định của mình về Nguyễn Công Khế và báo Thanh Niên). Bài viết này nêu ra một số nội tình trong báo Tuổi Trẻ, kể cả những xung khắc trong nội bộ BBT báo này. Cụ thể, theo Osin thì cựu TBT Lê Văn Nuôi "tọa sơn quan... Vĩnh Phước" (hai cựu phó TBT báo TT là Quang Vĩnh và Sơn Phước cũng mới bị rời khỏi tờ này trong năm 2008), còn cựu TBT Lê Hoàng là người "đưa" Quang Vĩnh ra khỏi báo Tuổi Trẻ. Bài viết của Osin, một nhà báo và blogger rất có uy tín đồng thời cũng là cựu phóng viên Tuổi Trẻ không rõ có gây ra sóng gió nào đấy trong làng báo Việt Nam không? Nhưng ít nhất, nó cũng hé lộ ra cho người đọc bình thường chút gì đấy trong nội tình báo chí Việt Nam.

(Cũng nói thêm, có một điều tôi thấy rất buồn cười khi trước một số nhận định về báo chí của "người ngoài cuộc", một số nhà báo thường nhảy dựng lên rồi phát biểu kiểu như bạn không biết gì thì đừng có nói...Bản thân tôi đã gặp phải tình huống này không ít hơn 3-4 lần trên blog mình từ một số nhà báo khi nhận xét về báo chí. Nếu so sánh với phản ứng của người bán hàng khi người mua nhận xét về sản phẩm mà họ mua, hay nhận xét về tính chuyên nghiệp của người bán hàng thì hẳn sẽ thấy được sự "buồn cười" đó).

- Trên blog của phóng viên TT, tin này không gây xáo động và bức xúc như hồi xảy ra vụ Nguyễn Văn Hải, có lẽ vì đó là tin được biết trước và đã có một sự chuyển đổi tâm lý nhằm thích ứng với tình thế, chấp nhận sự việc chứ không như trước đây. Blog Thủy Cúc, một trong số ít những nhà báo thường thể hiện sự bức xúc một cách thẳng thắn trên blog mình, viết entry có nhan đề "Ngoan cũng bị đánh" không rõ có phải ám chỉ tới vị cựu TBT Lê Hoàng không? Hai nhà báo nổi tiếng và cũng bị thanh trừng trong năm 2008 bằng cách cách chức, tước thẻ là Bùi Thanh, cựu phó TBT Tuổi Trẻ và Hoàng Hải Vân, cựu Tổng Thư ký Tòa soạn báo Thanh Niên cũng có bài viết chia sẻ với các vị cựu sếp của mình. (Không rõ Bùi Thanh có phải là người thay thế vị trí của Quang Vĩnh không?).

Hoàng Hải Vân viết "cả Hội trường báo Thanh Niên chiều nay đẫm nước mắt". Nghe ra thì thật bi kịch nhưng cũng không kém phần trớ trêu. Xem ra năm 2008, các nhà báo phải khóc hơi nhiều. Tôi nhớ là khi xảy ra vụ Hải- Chiến, không rõ báo Thanh Niên hay báo Tuổi Trẻ cũng viết là văn phòng đại diện của họ ở Hà Nội đẫm nước mắt. Chẳng nhẽ các nhà báo mau nước mắt thế? Nhưng cũng dễ hiểu bởi khi có sự việc xảy ra như thế, thì có lẽ "nước mắt" là thứ duy nhất còn sót lại của một "quyền lực thứ tư"? Nhưng ngay cả quyền khóc của họ cũng bị cấm. Bùi Thanh, Hoàng Hải Vân vài tháng trước và Lê Hoàng, Công Khế lúc này đều bị bay chức một phần vì tội "dám khóc to" khi người của họ bị bắt. Trong xã hội chúng ta ngày nay, hình như mỗi công dân chỉ được phép khóc thầm, còn muốn khóc to thì phải có giấy phép (hữu hình hay/và vô hình) và phải đúng định hướng "khóc". Ví dụ khóc như đạo diễn Minh Chuyên, tác giả "Linh hồn Việt Cộng" là khóc đúng định hướng (nên nếu có sai sót, bịa đặt hay xuyên tạc đi chăng nữa thì cũng cần thông cảm và chia sẻ). Còn khóc như báo Tuổi Trẻ "khóc" Văn Hải khi trước là chệch hướng, cần phải nghiêm khắc xử lý.

Đối với các công dân-nhà báo thì yêu cầu "khóc theo định hướng" càng cần phải quán triệt, vì các công dân này ngoài sự điều chỉnh của pháp luật XHCN, còn chịu sự chỉ đạo của Bộ 4T là Bộ chuyên lo cấp phép khóc cười và Ban Tuyên giáo TW. Nghe nói, trong quy định quản lý blog sắp được ban hành, sẽ có những quy định riêng về việc khóc và cười của các nhà báo trên blog cá nhân của họ.

Entry for December 30, 2008

2008-12-30T22:30:00.000-08:00

Định viết điều gì đó về quy chế quản lý blog ngu xuẩn và kệch cỡm của Bộ 4T, nhưng thấy cũng chẳng cần thiết nữa. Hơn nữa trong những sự ngu xuẩn và kệch cỡm của Bộ 4T thì đây không phải là lần đầu.

Ngày này cũng là ngày làm việc cuối cùng của 2 TBT hai tờ báo lớn nhất nước trước khi bị buộc phải nghỉ việc do vi phạm luật đi bên phải. So farewell, Angelina.

Mua một đống sách tiếng Việt để đọc. Giờ chỉ thích nằm nhà đọc sách nghe nhạc, hoặc ra quán cafe đọc sách. Hiện cũng hầu như không có thời gian và hứng thú cho blog.

Yes, 'n' how many times can a man turn his head,
Pretending he just doesn't see?
The answer, my friend, is blowin' in the wind,
The answer is blowin' in the wind.

Entry for December 28, 2008

2008-12-28T18:07:00.000-08:00

Home at last.
Hà Nội khí hậu mấy hôm nay cũng dễ chịu, không lạnh lắm, tuy hơi ẩm ướt. Nhưng cũng vì thế mà đỡ bụi hơn.
Buổi tối đi, đường mờ mịt sương, nhất là ven hồ Gươm hay hồ Tây.
Thời tiết này chỉ ăn nhậu với ngủ là thích.
Thôi, tớ đi ăn phở sáng đây.

Entry for December 22, 2008

2008-12-22T19:54:00.000-08:00

Biểu tình được coi tương đương với "bạo loạn, khủng bố"? Thậm chí còn đứng trước! Trong khi không có luật nào cấm biểu tình và vì thế, biểu tình hoàn toàn là một hoạt động hợp pháp.

Về mặt này, Việt Nam còn kém tiến bộ hơn Trung Quốc khi Trung Quốc đã có luật biểu tình, và cho phép biểu tình nếu thực hiện đúng trình tự pháp luật (tất nhiên là rất khó nhưng về nguyên tắc thì vẫn có biểu tình hợp pháp). Còn Việt Nam? Coi biểu tình là hoạt động tương tự với bạo loạn và khủng bố???

(Ngoài biểu tình còn vấn đề đình công. Tuy pháp luật Việt Nam hiện nay cho phép đình công nhưng 100% các cuộc đình công của công nhân Việt Nam là bất hợp lệ -nhưng không có nghĩa là bất hợp pháp-vì không tuân thủ luật này. Như thế luật này hóa chẳng là trò cười sao khi chẳng ai thèm quan tâm tới nó?)

Tiếp theo là khái niệm "tội phạm đối lập", một khái niệm quá buồn cười. Tội phạm là người phạm tội theo quy định của pháp luật. Vậy "tội phạm đối lập" là cái gì? Người "phạm tội" "đối lập"? Có tội này không nhỉ? Lại còn phát hiện sớm mầm mồng, nghe cứ như là đội chuyên săn bắt tội phạm trong ý nghĩ (thoughtcrime).

Không để xảy ra biểu tình, bạo loạn, khủng bố

""Về nhiệm vụ của ngành Công an năm 2009, Thủ tướng chỉ rõ: Cần quan tâm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về an ninh, trật tự an toàn xã hội, bảo đảm an ninh quốc gia. Trước mắt, tập trung ngay vào việc đảm bảo an ninh trật tự trong dịp tết cổ truyền, ngăn chặn đốt pháo nổ, không để tai nạn giao thông gia tăng.

Bên cạnh đó, ngành phải làm tốt vai trò nòng cốt trong việc đấu tranh và phòng chống tội phạm, chủ động nắm chắc tình hình, phát hiện sớm mầm mống tội phạm đối lập để xử lý kịp thời, không để xảy ra biểu tình, bạo loạn, khủng bố, bảo đảm an toàn các sự kiện, các hội nghị lớn trong năm."

Entry for December 21, 2008

2008-12-21T23:20:00.000-08:00

ЗИМНЯЯ ДОРОГА
Александр Пушкин

----------------------------------------------------
Сквозь волнистые туманы
Пробирается луна,
На печальные поляны
Льет печально свет она.

По дороге зимней, скучной
Тройка борзая бежит,
Колокольчик однозвучный
Утомительно гремит.

Что-то слышится родное
В долгих песнях ямщика:
То разгулье удалое,
То сердечная тоска...

Ни огня, ни черной хаты,
Глушь и снег.... На встречу мне
Только версты полосаты
Попадаются одне...

Скучно, грустно..... завтра, Нина,
Завтра к милой возвратясь,
Я забудусь у камина,
Загляжусь не наглядясь.

Звучно стрелка часовая
Мерный круг свой совершит,
И, докучных удаляя,
Полночь нас не разлучит.

Грустно, Нина: путь мой скучен,
Дремля смолкнул мой ямщик,
Колокольчик однозвучен,
Отуманен лунный лик.

Con đường mùa đông
Pushkin

Xuyên những làn sương gợn sóng
Mảnh trăng mờ ảo chiếu qua
Buồn dải ánh vang lai láng
Trên cánh đồng buồn giăng xa

Trên con đường mùa đông vắng vẻ
Cỗ xe tam mã băng đi
Nhạc ngựa đều đều buồn tẻ
Đều đều khắc khoải lòng quê

Bài ca của người xà ích
Có gì phảng phất thân yêu:
Như niềm vui mừng khôn xiết
Như nỗi buồn nặng đìu hiu

Không một mái lều, ánh lửa...
Tuyết trắng và rừng bao la...
Chỉ những cột dài cây số
Bên đường sừng sững chào ta

Ôi, buồn đau, ôi cô lẻ...
Trở về với em ngày mai
Nhina, bên lò lửa đỏ
Ngắm em, ngắm mãi không thôi

Kim đồng hồ kêu tích tắc
Xoay đủ những vòng nhịp nhàng
Và xua lũ người tẻ ngắt
Để ta bên nhau trong đêm

Sầu lắm. Nhina, đường xa vắng
Ngủ quên, bác xà ích lặng im
Nhạc ngựa đều đều buông xa thẳm
Sương mờ che lấp ánh trăng nghiêng

(Thúy Toàn dịch)

Con đường mùa đông
Alexandr Pushkin

------------------------------------------------
Mặt trăng rồi cũng lách được ra
Xuyên qua màn sương mù gợn sóng
Và buồn bã rót xuống trần ánh sáng
Trên những cánh đồng buồn thảm lạnh lùng.

Trên con đường buồn chán mùa đông
Xe tam mã chạy một mình vồi vội
Chiếc chuông nhỏ vẫn réo hoài mệt mỏi
Một âm thanh tẻ ngắt suốt dọc đường.

Có điều gì nghe thấy rất thân thương
Trong bài hát dài của người xà ích:
Khi cuộc say sưa gần như liều lĩnh,
Khi lại nỗi buồn sâu thẳm trong tim…

Không ánh lửa hồng, không mái nhà đen
Hoang vu quá, xung quanh toàn là tuyết
Chỉ có những cột chỉ đường vằn vện
Một vài nơi tôi còn thấy mà thôi.

Chán ngán, buồn, ngày mai, hỡi Nina,
Ngày mai về gặp người thương ta,
Để quên hết thảy bên lò sưởi
Để ngắm hoài cho thỏa lúc vắng xa

Kim đồng hồ vẫn gõ nhịp đều
Xoay mãi vòng xoay của mình đều đặn
Và nửa đêm xua những người tẻ ngắt
Lại không làm chia rẽ hai ta.

Đường tôi buồn, chán ngán lắm Nina
Bác xà ích ngủ gật nên im lặng
Chiếc chuông nhỏ vẫn rung tẻ ngắt
Và mặt trăng mờ khuất dưới sương mù

(Nina dịch)

Winter road

Through the murk the moon is veering,
Ghost-accompanist of night,
On the melancholy clearings
Pouring melancholy light
.
Runs the troika with its dreary
Toneless jangling sleigh-bell on
Over dismal snow' I'm weary,
Hungry, frozen to the bone.
Coachman in a homely fashion's

Singing as we flash along;
Now a snatch of mournful passion,
Now a foulmouthed drinking-song.
Not a light shines, not a lonely
Dusky cabin. . . Snow and hush. . .

Streaming past the troika only
Mileposts, striped and motley, rush.
Dismal, dreary. . . But returning
Homewards! And tomorrow, through

Pleasant crackles of the burning
Pine-logs, I shall gaze at you:
Dream, and go on gazing, Nina,
One whole circle of the clock;
Midnight will not come between us,
When we gently turn the lock
On our callers. . . Drowsing maybe,
Coachman's faded, lost the tune;
Toneless, dreary, goes the sleigh-bell;
Nina, clouds blot out the moon.

(bản tiếng Anh)

Dịch cho vui từ bản tiếng Anh và tiếng Việt chứ hai bản dịch của Thúy Toàn và Nina đều rất hay và chắc là chuẩn.

Con đường mùa đông

Xuyên làn sương mờ tỏa
Ánh trăng le lói qua
Trên cánh đồng buồn bã
Trải ánh sáng nhạt nhòa

Xe tam mã phi nhanh
Lục lạc rung buồn bã
Chỉ tuyết ở bên anh
Mệt mỏi và buốt giá

Có điều gì thân thương
Trong bài ca xà ích
Khi say sưa đùa cợt
Khi buồn thảm xót xa

Không bếp lửa, mái nhà
Chỉ tuyết và im lặng
Chỉ những cột cây số
Trơ trụi lướt qua anh

Rầu rĩ và cô độc
Nhưng ta sắp về nhà!
Ngày mai, bên lửa hồng
Ngắm mãi em cho thỏa

Kim đồng hồ quay vòng;
Sẽ không còn nữa đêm
Chẳng có ai làm phiền
Chia rẽ hai chúng ta

Người xà ích ngủ gật
Tiếng hát chợt lặng im
Lục lạc rung tẻ ngắt
Sương che mờ bóng trăng.

Hình: René Magritte. The Lost Jockey. 1948

Entry for December 21, 2008

2008-12-21T11:03:00.000-08:00

Hỏi: Ở Việt Nam, khi nào người dân được phép vẫy quốc kỳ ngoài đường, mặc áo phông cờ đỏ sao vàng, hô Việt Nam muôn năm, Việt Nam- Hồ Chí Minh mà không sợ bị công an bắt, không sợ bị giật áo có hình quốc kỳ, không sợ bị mật vụ hỏi thăm, không sợ bị nhà trường đuổi học, cơ quan đuổi việc hay bắt làm kiểm điểm?

Trả lời: Khi đội tuyển Việt Nam thắng một trận đá bóng nào đó. Đó là trường hợp duy nhất mà lòng yêu nước (?) được phép tự do thể hiện, cho dù sau đó các chú công an có vất vả vì nạn đua xe.

Ngoài ra: Miễn!

Hình trên blog Na Son, thuộc bản quyền Na Son.

Entry for December 20, 2008

2008-12-20T20:11:00.000-08:00

Bác Bùi Trọng Liễu quả là thâm thúy.
Bác kể 9 câu chuyện xưa và liên hệ với chuyện giáo dục ngày nay. Cả 9 câu chuyện đều ý nhị và thâm thúy.

9 câu chuyện nhỏ và những bức xúc lớn của ngành giáo dục

Đây là chuyện thứ 9:

"Có câu chuyện cổ tích: Người hầu già của một ông vua già xin vua trao vàng cho mình để cất công dạy cho một con khỉ lớn tập nói và cả quyết rằng sẽ dạy được khỉ biết nói. Vua hỏi bao lâu thì khỉ nói được, người hầu nói phải mươi năm. Vua trao vàng cho y, để đài thọ y dạy khỉ. Câu chuyện không kết luận, nhưng người nghe chuyện, tất nhiên hiểu khỉ sẽ không bao giờ biết nói, và người khờ không phải là người hầu, y hẳn ước đoán rằng mươi năm thì khỉ và người đều đã chết. Lẽ ra nhà vua phải biết mục tiêu có khả thi hay không.

Kết luận có thể rút ra là những tác giả các đề án hoành tráng ngày nay, định mốc "đến năm 2020, đến năm hai nghìn bao nhiêu đó thì sẽ có thế này thế nọ", và những vị hạ bút ký chấp nhận và cho giải ngân, liệu đến thời gian đó còn ngồi đó để nhận trách nhiệm của mình không, hay các vị cùng thân nhân sẽ đang phơi phới ngao du nơi Bồng Lai tiên đảo nào đó, kệ cho nhóm hậu sinh "sống chết mặc bay"?"

Entry for December 20, 2008

2008-12-20T10:02:00.000-08:00

Đọc bài này, thấy buồn cười.

Bỏ qua chuyện những danh hiệu của Viện tiểu sử Hoa Kỳ mà đối tượng nhằm vào chủ yếu là các nhà khoa học ở các nước đang phát triển có nhu cầu mua danh đã được nhiều người nhắc tới thì việc nêu công ông Toàn với toán học thế giới là không thỏa đáng. Báo CAND viết "Giáo sư Nguyễn Cảnh Toàn được thế giới biết đến như một danh nhân khoa học thế giới qua phát minh nổi tiếng của ông mang tên: "Hình học siêu phi Euclid"."

Không phải là người học Toán nên tôi không biết ông Toàn có "phát minh" (?) "hình học siêu phi Euclid" hay không. Không biết chính xác tên tiếng Anh của từ này là gì nhưng trên Wikipedia tiếng Việt có ghi công trình của ông Toàn là "Ultra non euclidian geometry” (“Hình học siêu phi Ơclit”; 1999), viết bằng tiếng Pháp". Thử tìm với từ khóa này "Ultra non euclidian" trên Google thì có 10 kết quả (!) và gần như tất cả đều từ các website của Việt Nam. Vậy là phát minh của ông Toàn cho thế giới chỉ được biết đến ở Việt Nam.

Theo báo CAND thì ông Toàn rất năng suất, ở tuổi hơn 80, mỗi tuần ông viết một bài báo khoa học. Nhưng theo Wikipedia tiếng Việt thì dựa trên kết quả tìm kiếm trên MatSciNet trong cả đời nghiên cứu, ông chỉ có 8 bài báo khoa học được liệt kê, trong đó có 4 bài đăng ở tạp chí Việt Nam (nhưng là những tờ được công nhận có tính quốc tế và do đó được liệt kê trên MatSciNet). Tôi có kiểm chứng thì bài về hình học siêu phi Euclid của ông cũng là đăng trên tạp chí Acta Mathematica Vietnamica. Bốn bài còn lại đăng ở tạp chí của Hungary (tại sao lại không phải tạp chí Liên Xô nhỉ vì ông Toàn bảo vệ luận án TSKH ở Liên Xô). (Tìm theo từ khóa Toan Nguyen hay Canh Toan Nguyen không có kết quả nào).

Đáng chú ý hơn, bài đăng gần nhất của ông Toàn trên tạp chí Toán Hungary là từ năm 1963, tức là 45 năm trước. Bài đăng gần nhất của ông trên tạp chí Acta Mathematica Vietnamica là từ năm 1989, tức là 20 năm trước. Vậy không hiểu với năng suất 1 tuần một bài báo khoa học của ông thì các bài báo khoa học đó sẽ được đăng ở đâu. Toán học và Tuổi trẻ?

Có thể ông Toàn là một tấm gương tự học đáng nể. Có thể ông là một nhà sư phạm có nhiều đóng góp cho nền toán học Việt Nam, qua việc đào tạo nhiều nhà khoa học trẻ, cũng như việc truyền cảm hứng học Toán cho nhiều thế hệ từ tờ Toán học và Tuổi trẻ mà ông làm TBT hơn 40 năm. Nhưng nếu xét trên phương diện đóng góp cho khoa học thế giới thì đóng góp của ông rất nhỏ, hoàn toàn không xứng đáng với những gì mà tờ CAND (và nhiều bài báo, tờ báo khác ca tụng ông). Để so sánh với những người cùng thời hay gần thời với ông, tìm kiếm từ "Hoang Tuy" có 150 kết quả, "Phan Dinh Dieu" 30 kết quả. Thế hệ trẻ khoảng 40 tuổi hiện sống ở nước ngoài có Lê Tự Quốc Thắng 37 bài, Ngô Bảo Châu 13 bài

Một điều đáng nói hơn, xét về phương diện sư phạm, ông Toàn thường được nhắc tới như một tấm gương với thế hệ trẻ và như một nhà giáo dục quan trọng. Nhưng những gì ông làm như mua mấy cái chứng chỉ dở hơi của bọn bán chứng chỉ bên Mỹ rồi để báo chí bơm vá mình thì hoàn toàn là những việc làm phản giáo dục. Tuy rằng nó gần gũi với truyền thống coi trọng "học giả" hơn "học thật", bằng cấp hơn kiến thức ở nước ta nhưng thật là mỉa mai khi tấm gương nhà giáo dục lớn, người từng dạy dỗ, hướng dẫn không biết bao nhiêu nhà khoa học lại là một người chạy đua với những chứng chỉ giả dối như thế. Một người lãnh đạo khoa học, lãnh đạo giáo dục của Việt Nam như thế (ông Toàn là Nhà giáo nhân dân, phó Chủ tịch hội Toán học Việt Nam, nguyên Hiệu trưởng trường ĐH Sư phạm, nguyên Thứ trưởng Bộ Giáo dục) thì trách gì nền giáo dục Việt Nam ngày càng trọng hình thức và những chuyện mua bán bằng cấp trở nên phổ biến, thường ngày.

Entry for December 19, 2008

2008-12-19T18:16:00.000-08:00

Film Addict.

Theo link của bạn siriusstar. Tớ được 63,2% (các phim xem và chưa xem ở đây). Tuy nhiên, kết quả này sẽ đánh giá quá mức độ nghiện của tớ vì tớ xem phim theo định hướng Top 250 của IMDB mà cái trang này cũng là từ Top 250, hehe.

Entry for December 19, 2008

2008-12-19T09:47:00.000-08:00

Đọc cái này thì có vẻ như ở Nhật Bản, việc người Việt ở Nhật ăn cắp vặt rồi tuồn hàng về nước đã trở thành hệ thống, thành đường dây có tổ chức, có người chuyên môn đứng ra thu thập hàng ăn cắp và đưa về nước qua Hãng Hàng không quốc gia Việt Nam.

Làm phi công Việt Nam chắc thu nhập phải cao lắm chứ, sao chú này lại còn tham mối lợi nhỏ thế. Chỉ $100 cho một chuyến bay. Như bài báo viết thì một tháng chuyển được từ 1-2 lần. Như thế thì tính ra cả 1 năm cũng chỉ kiếm thêm được $2000 cho 20 lần phạm pháp (!). Thu nhập 1 tháng của phi công hẳn cũng phải cao hơn số này chứ?

Phi công Vietnam Airlines nhận 100 USD để tuồn hàng lậu

+ Đọc bài trên Người Việt (căn cứ theo báo Nhật) theo link của bạn Ngọc Lan, thấy tình cảnh thật đáng buồn cho tu nghiệp sinh Việt Nam. Họ được trả lương rẻ mạt với mức lương 700-800 USD/tháng, trong khi tiền phải trả cho công ty môi giới của Bộ Lao động lên tới 11.000 USD. Như vậy, nếu họ muốn trả hết số nợ trong hai năm thì mỗi tháng phải trả 500 USD, và họ chỉ còn 200-300 USD mỗi tháng để sống ở một đất nước đắt đỏ nhất thế giới. Và những đường dây đánh cắp hàng hình thành với những tu nghiệp sinh là những người trực tiếp đánh cắp hàng và các nhân viên Vietnam Airlines tiếp tay vận chuyển về nước. Hiện nay chính quyền Nhật đã bắt gần 100 người, gồm cả người ăn cắp và các đầu mối tiêu thụ, vận chuyển.

Lỗi là ở ai? Việc "bần cùng sinh đạo tặc" này tất nhiên có lỗi của các tu nghiệp sinh, hầu hết là các thanh niên nông thôn nghèo phải vay mượn tiền tứ tung để xin đi làm thợ (dưới cái mác "tu nghiệp sinh" có lẽ để tránh quy định về tuyển dụng lao động và lương tối thiểu ở Nhật?). Nhưng còn là trách nhiệm của các công ty xuất khẩu lao động, khi "bán người" với giá rẻ mạt và thu phần lớn lợi nhuận về tay mình? Thử nghĩ mà xem, giả sử nếu các con số trong bài báo trên báo Nhật mà Người Việt đưa lại là chính xác thì công ty xuất khẩu lao động chỉ ký một hợp đồng đã thu được 10.000 USD, trong khi người lao động phải cày lưng mấy năm trời mới đủ tiền trả nợ đấy. Và giờ đây, nhiều người trong số họ còn phải trả giá bằng ngồi tù hàng năm trời trong nhà tù Nhật Bản. Báo Lao Động đưa tin có 2 tu nghiệp sinh Việt Nam đã bị kết án một năm rưỡi tù vì ăn cắp mỹ phẩm.

Entry for December 17, 2008

2008-12-17T22:35:00.000-08:00

Hehe, bài này của Đỗ Minh Tuấn đểu phết (link trên blog Bút Lông).

Những cuộc “vượt cạn” của nhà báo anh hùng Hữu Ước

Trích đoạn này của họa sĩ ăn khách Thành Chương "mong có nhiều Hữu Ước".

"...hoạ sỹ Thành Chương phẫn nộ: “Trước kia để có tiền chia cho người nghèo các hảo hán giang hồ còn đi ăn cướp của nhà giàu. Cướp của giết người vì người nghèo còn được đời ca ngợi huống chi một chương trình nghệ thuật sạch sẽ công phu như thế! Một con người làm từ thiện như vậy rất đáng quý. Tôi mong đất nước này có nhiều Hữu Ước để bà con nghèo được nhờ. Những người không bao giờ bỏ ra một cắc làm từ thiện lại cứ đố kỵ dè bỉu chê bai những người như ông Ước. Mấy hôm nay tôi cũng phải tranh luận rất nhiều”.

Thế nào mà nghệ sĩ (nhiều sĩ quá nên gọi tắt) Hữu Ước vẽ tranh lại được họa sĩ Thành Chương so với hảo hán cướp của giết người vì người nghèo. Hữu Ước múa bút vẽ tranh lấy của người giàu chia cho người nghèo chắc cũng tương tự như Lý Quỳ múa búa giết người? Bác Hữu Ước được Thành Chương ca ngợi thế không biết có nên vui không?

Đúng là "nghệ thuật vị nhân sinh".

Còn đây là bảy đêm nhạc họa Hữu Ước:

"Cũng hay thật đấy. Cứ nghĩ anh chàng này “thần kinh”, “liều mạng” khi mới tập tọng vẽ vời viết nhạc mà dám vác ca khúc và tranh pháo ra Nhà hát lớn “khủng bố” bà con suốt bảy đêm liền, lại còn bán vé giá trên trời như giá vé chung kết bóng đá Uôn-cắp vậy! Ây vậy mà hàng ngàn người lũ lượt kéo nhau đi xem kín khán phòng, vỗ tay ròng rã bảy đêm, đến màn kết, khán giả vẫn chưa nguội hào hứng. Biết lý giải thế nào nhỉ? Cứ như Tôn Ngộ Không vừa nhổ lông thổi phù thành tranh, thành nhạc, thành sân khấu với hàng trăm nghệ sỹ điệu đàng lộng lẫy, múa may cuồng nhiệt, chơi nhạc say sưa. Mà bảy ông nghệ sỹ nhân dân Thất thập cổ lai cứ hơn ha hớn hở, nhảy nhót tưng tưng hát bài về nghệ sỹ, giai điệu rộn rã là thế, mà ca từ lại vui buồn trĩu nặng. Hữu Ước đã tạo ra một tiền lệ mở toang cánh cửa cho những cuộc chơi nghệ thuật trước đây chưa hề có. Ước đã chứng tỏ cho đời thấy rằng một người chưa bao giờ vẽ và viết nhạc, nếu muốn, có thể trở thành hoạ sỹ và nhạc sỹ, có thể thực hiện một chương trình 7 đêm liền hoành tráng tại Nhà hát lớn, lại có thể bán tranh với giá hơn nửa triệu đô la! "

Tiếc thời nay không có Vũ Trọng Phụng.

Entry for December 15, 2008

2008-12-15T16:31:00.000-08:00

Ông GS Nhật này cho rằng Hồ Chí Minh là người theo tinh thần Cộng hòa Pháp. Tôi không nghĩ như vậy. Dù sống ở Pháp khá lâu (ít nhất từ 1911 tới 1923) nhưng tôi nghĩ ảnh hưởng của Hồ Chí Minh bởi văn hóa Pháp và tinh thần Cộng hòa Pháp không nhiều, nó có nhưng chỉ là bề ngoài. Lý tưởng "Tự do, Bình đẳng, Bác ái" của cách mạng Pháp không phải là cái đích Hồ Chí Minh hướng đến.

Tôi nghĩ về cơ bản Hồ Chí Minh là người theo chủ nghĩa dân tộc mang đặc điểm Á châu, một mô hình nhà nước hơi giống Tôn Trung Sơn hay Nehru mong muốn theo đuổi: độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Chính vì thế khẩu hiệu tam dân của Tôn Trung Sơn mới có mặt trên mọi văn bản của nhà nước CHXHCN Việt Nam: độc lập, tự do, hạnh phúc. Độc lập là trước hết, trên hết, sau đó mới tới tự do hay (mưu cầu) hạnh phúc. Tuy nhiên, phải hiểu chữ "tự do" ở đây theo một cách hiểu khác phương Tây, và khác chữ "tự do" trong khẩu hiểu cách mạng Pháp. Tự do theo Hồ Chí Minh (và có lẽ Tôn Trung Sơn) trước hết là tự do của dân tộc chứ không phải là tự do của cá nhân. Nói cách khác, nó là quyền tự quyết, không bị lệ thuộc, và gần gũi với chữ "độc lập". Tôi nghĩ tự do cá nhân chưa bao giờ là điểm thu hút Hồ Chí Minh, một người được đào tạo theo tinh thần Nho giáo, ở một xứ tuy hay học nhưng lại là bảo thủ nhất Việt Nam.

Đúng là chữ "bình đẳng" có sức hấp dẫn với Hồ Chí Minh, và có thể là một nguyên nhân quan trọng đưa ông tới với CNCS. Tất nhiên, "bình đẳng" không phải là phạm trù riêng của CNCS mà còn có một sức hấp dẫn lớn với những người cánh tả nói chung. Khác với những nhà cách mạng cùng thời và trước đấy, Hồ Chí Minh coi "bình đẳng" là một điều kiện quan trọng của nhà nước tương lai. Với các nhà nho hay cả lớp trí thức tiểu tư sản đương thời, nhiều người hẳn khó hình dung được sự bình đẳng giữa một ông cử nhân Tây học với một anh kéo xe thất học và khúm núm. Ngay cả tới thế kỷ 21 mà cả một lớp trí thức Tây học, Mỹ học nhiều đời bên Thái Lan còn nhất quyết không cho người dân nông thôn có quyền bầu cử tương đương với người thành thị, lấy lý do là họ kém hiểu biết, thất học hơn, thì việc hình dung "quyền bình đẳng" hẳn là xa xôi với các nhà cách mạng Việt Nam đầu thế kỷ 20. So với Phan Bội Châu chẳng hạn thì ý thức về quyền bình đẳng của Hồ Chí Minh cao hơn hẳn.

Còn "bác ái"? Tôi nghĩ đây là khái niệm thật xa vời với những nhà cách mạng VN, không riêng gì Hồ Chí Minh. Riêng với Hồ Chí Minh thì lại càng không có khái niệm này bởi vì "bác ái" là một thứ tình cảm xuyên dân tộc, xuyên giai cấp, theo kiểu tình yêu của Mặc Tử. Nhưng có lẽ ở đây là do cách dịch: chữ fraternité trong "Liberté, égalité, fraternité" theo tôi hiểu chỉ là tình bằng hữu, đồng chí, không hiểu thế nào khi dịch sang tiếng Việt lại thành "bác ái". Nếu chỉ là "fratenité" thì nó lại rất thích hợp cho lý tưởng CNCS mà HCM chọn sau này, bởi lẽ những người cách mạng theo CNCS thường sinh hoạt một cách hết sức chặt chẽ, có kỷ luật, dựa trên lòng trung thành với nhau và với tổ chức.

Nói cách khác, nếu như Hồ Chí Minh ảnh hưởng của tư tưởng "tự do, bình đẳng, bác ái" như là sợi chỉ đỏ xuyên suốt như ông GS Nhật kia nói thì thực ra, "tự do, bình đẳng, bác ái" đó phải được nhìn nhận qua lăng kính người châu Á bị đô hộ, chứ nó đã chệch so với khái niệm nguyên thủy đưa ra bởi cách mạng Pháp. Và nền cộng hòa Pháp, như quan sát của HCM, hoàn toàn không phù hợp với khẩu hiệu này. Trong khi đó, CNCS là một sự lựa chọn lý tưởng. Xét một cách thực tế, nó hứa hẹn một giải pháp thần kỳ mang lại độc lập và tự do cho dân tộc (với những ưu thế vượt trội cả về kỷ luật, kinh nghiệm và sự trợ giúp có tính quốc tế). Tham gia các đoàn thể Cộng sản trong những giai đoạn đầu còn là nơi hun đúc tinh thần "bình đẳng" và "bằng hữu". Còn về lâu dài, CNCS cũng hứa hẹn một xã hội có được tự do tuyệt đối cả về kinh tế lẫn phát triển con người, sự bình đẳng và tình hữu ái giữa những công dân đó. Nói cách khác, nó thỏa mãn cả mong ước ngắn hạn, sôi sục trong lòng người cách mạng HCM và cả mơ mộng xa xôi về một xã hội không có cảnh người bóc lột người.

Như vậy, hoàn toàn không có mâu thuẫn trong việc HCM vẫn kính trọng tinh thần "tự do, bình đẳng, bác ái" của Cách mạng Pháp, hay "tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình đẳng. Tạo hóa cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được; trong những quyền ấy, có quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc" của cách mạng Mỹ với việc ông là người trung thành với lý tưởng Cộng sản cho dù từng đích thân chứng kiến cuộc Đại Thanh trừng khủng khiếp của Stalin (trong đó sếp của Hồ Chí Minh ở Quốc tế cộng sản là các lãnh tụ Zinoviev và Radek cũng bị giết). Hồ Chí Minh không phải là người theo chủ nghĩa Stalin (và Stalin cũng nghĩ thế nên từ chối mọi sự giúp đỡ Hồ Chí Minh cho tới khoảng 1950). Trong mắt Stalin, Hồ Chí Minh là một người theo chủ nghĩa quốc gia, chỉ mượn danh cộng sản. Nhưng dẫu không phải người theo chủ nghĩa Stalin, Hồ Chí Minh vẫn cho rằng CNCS là cái đích cần đến, là lý tưởng của loài người, và nó không hề mâu thuẫn với tinh thần tự do, bình đẳng của cách mạng Pháp cả. Ngược lại, nó còn là phương tiện để thực hiện điều đó. (Và trong lúc chờ đến cái đích bình đẳng đó thì các cháu cứ gọi Bác là Bác).

Vậy Hồ Chí Minh là một người cộng sản hay một người cộng hòa? một người dân tộc chủ nghĩa hay một người quốc tế chủ nghĩa? Có lẽ là tất cả. Cũng như người Việt Nam có thể trộn cả đạo Phật, đạo Lão và đạo thờ Tổ tiên để vừa thờ Phật, vừa thờ Thánh, vừa thờ Ma ở nhiều nơi, thì Hồ Chí Minh cũng có thể kết hợp cả chủ nghĩa Mác, chủ nghĩa Lenin, chủ nghĩa Stalin, tư tưởng Tôn Trung Sơn, lý tưởng cách mạng Pháp-Mỹ, thậm chí cả Khổng Tử hay tín ngưỡng dân gian* mà không cảm thấy mâu thuẫn. Sự mềm dẻo ấy là ưu thế khiến Hồ Chí Minh có thể thành công trong bao nhiêu năm, trước những hoàn cảnh khắc nghiệt. Nó cũng khiến cho người ta có những đánh giá khác nhau về ông, từ việc ông là quốc gia hay c
ộng sản cho tới việc ông thân Nga, thân Tàu, thân Pháp hay thân Mỹ? Nhưng mặt khác, nó cũng là nhược điểm khiến người ta không hiểu ông là ai, tư tưởng Hồ Chí Minh (một môn học mà sinh viên Đại học nào ở Việt Nam cũng phải học) rốt cục là gì? Hơn nữa, nó có thể là biểu hiện của sự thiếu nguyên tắc, khi một người đứng đầu cũng không rõ định hướng đất nước là gì? Điều này khác xa so với Lê Duẩn chẳng hạn, hay Mao, hay Stalin, hay thậm chí cả Gorbachev- họ đều có những kế hoạch, đường hường chỉ đạo rất rõ ràng về một mô hình xã hội mà họ muốn có, hay tạo ra (còn thành hay bại lại là chuyện khác).

Nếu nói về một nhà cách mạng có tư tưởng cộng hòa Pháp thì người triệt để nhất phải là Phan Chu Trinh (cho dù ông không hẳn là nhà cách mạng, và dù sống chục năm ở Pháp, ông cũng không biết tiếng Pháp- theo Duiker).

Đáng nói hơn, là dù thế hệ kế cận Hồ Chí Minh đa phần đều Tây học nhưng hầu hết các vị này đều học ở Việt Nam chứ không du học, và ít hay không chịu ảnh hưởng của tư tưởng cộng hòa Pháp. Những người chịu ảnh hưởng nhiều hơn cả của tư tưởng này là lớp trí thức trong Nội các thời Trần Trọng Kim và Chính phủ Hồ Chí Minh 1945-1946, và những đại biểu Quốc hội khóa 1946. Chính họ đã cho ra đời bản Hiến pháp 1946, chứa đựng tinh thần Dân chủ-Cộng hòa rõ rệt nhất, và cho tới nay vẫn là Hiến pháp tự do nhất, là văn bản nhà nước tôn trọng quyền tự do, quyền bình đẳng và quyền con người nhất trong lịch sử hơn 2000 năm của đất nước. Nó tự do và khoan dung hơn Hiến pháp VNCH khi xưa từng đưa nguyên tắc chống cộng vào Hiến pháp, cũng như Hiến pháp CHXHCN Việt Nam hiện nay đặt Đảng Cộng sản vào vị trí lãnh đạo chính quyền. Nhưng rồi những hạt giống của một nhà nước dân chủ-cộng hòa nhanh chóng bị giày xéo bởi cả ngoại bang lẫn những người từng hứa hẹn gieo trồng. Ngẫm cho kỹ thì đó là kết quả tất yếu, bởi một đảng cộng sản được xây dựng theo mô hình đảng Lê-nin-nít thì sẽ luôn phải gắng giành độc quyền lãnh đạo, như bất kỳ các đảng Lê-nin-nít nào khác. Và việc Hồ Chí Minh từ bỏ đảng Xã hội Pháp (theo tinh thần Quốc tế 2) để tham gia sáng lập đảng Cộng sản Pháp (theo Quốc tế 3 và chủ thuyết Leninism) cũng có nghĩa là cái viễn cảnh dân chủ-cộng hòa thực sự sẽ mâu thuẫn triệt để với tinh thần cộng sản. Trong hai giấc mơ của Hồ Chí Minh, ông chỉ có quyền chọn một.

Năm 1945, ông vẫn còn băn khoăn giữa hai giấc mơ này: dân chủ-cộng hòa hay cộng sản. Rất có thể, tới thời điểm này ông đã nhận thức được rằng hai giấc mơ này không thể nào đồng thời thực hiện. Nhưng những người đồng chí của ông thì dứt khoát đi theo con đường cộng sản.

Tới năm 1950 thì ông có muốn lựa chọn cũng không còn quyền lựa chọn nữa. Và nhà nước VNDCCH trở thành một nhà nước cộng sản điển hình, do một đảng Cộng sản Leninist (có pha trộn Stalinist và Maoist) độc quyền lãnh đạo.

50 năm sau, người ta tiếp tục tranh luận ông Hồ là cộng sản hay cộng hòa. Và liệu có (tới) bao giờ Việt Nam trở thành một nước dân chủ- cộng hòa? 50 năm sau nữa?

* Ví dụ chuyện ông tự viết sách lấy tên Trần Dân Tiên, tôi cho rằng nó giống chuyện Nguyễn Trãi bôi mật cho kiến cắn thành chữ "Lê Lợi làm vua, Nguyễn Trãi làm quan" hay Lý Thường Kiệt cho người giả thần đọc sấm trên sông Như Nguyệt.

Entry for December 15, 2008

2008-12-15T09:11:00.000-08:00

Ngày lạnh nhất từ đầu đông.
Nhiệt độ ngoài trời đang là: -20 độ C. Đó là chưa kể tới sức gió (vì có gió sẽ có cảm giác lạnh hơn).
Đêm có thể xuống tới -26 độ C (chưa kể gió).
Tuyết ban đêm rơi, dầy khoảng 2,5 inches.

Entry for December 15, 2008

2008-12-15T08:16:00.000-08:00

Tỷ lệ thất nghiệp ở Mỹ đã lên tới 6,7% trong tháng 11, theo Bộ Lao Động Mỹ. Từ tháng 12/2007 tới nay, đã có thêm 2,7 triệu người mất việc làm. Trong các sắc dân thì người da đen thất nghiệp nhiều nhất (11,2%), tiếp đó là người Hispanics (8,6%), người da trắng (6,1%) và cuối cùng là người gốc Á (4,8%).

Nhìn biểu đồ thì có vẻ như suy thoái tới giờ vẫn còn đang giai đoạn lên dốc.

Entry for December 15, 2008

2008-12-15T01:35:00.000-08:00

Nghe đồn là Lê Hoàng ở Tuổi Trẻ và Nguyễn Công Khế ở Thanh Niên cũng chuẩn bị ra đi. Thấy đồn rầm rĩ trên mạng như vậy thì chắc chỉ trong 1, 2 ngày tới sẽ có tin chính thức. Không biết "trên" sẽ cử đồng chí nào thay thế?

Nếu quả thật Lê Hoàng và Công Khế ra đi thì có thể nói năm 2008 là năm thanh trừng nhà báo thẳng thừng nhất kể từ sau Đổi Mới tới nay, khi cho thôi việc 4 TBT các tờ ĐĐK, Tiền Phong, TT, TN, trong đó cả những nhân vật sừng sỏ cỡ Nguyễn Công Khế từng sừng sững ở báo Thanh Niên không biết bao nhiêu năm mà cũng bị bứt. Chưa kể các phó TBT, Tổng thư ký tòa soạn các tờ này đã bị bứng cách đây không lâu. Rồi hai nhà báo bị truy tố và xử tù, một giam, một treo.

Việc thẳng tay với báo chí như thế cho thấy có một sự xáo động bối rối nào đó trong chính quyền. Sự ra đi của ông Kiệt, người thường bênh vực báo chí, có thể cũng có một phần nào đó khiến nhà cầm quyền bớt nể nang hơn, cho dù vào thời điểm trước khi qua đời không lâu thì tiếng nói của ông Kiệt cũng không còn nhiều trọng lượng. Và trước ông Kiệt là ông Trần Bạch Đằng, những người cộng sản Nam Bộ, tương đối có đầu óc thoáng và có uy tín với chính quyền (và cũng hay viết báo).

Nhưng nói thế này có thể hơi sớm, vẫn chưa có tin chính thức về sự ra đi của hai ông này.

Entry for December 12, 2008

2008-12-12T18:31:00.000-08:00

Bài này nói được nhiều điều. Việt Nam dẫn đầu thế giới về số tìm kiếm từ khóa "sex" và "blog" trên Google. Không có Trung Quốc trong những nước dẫn đầu có lẽ vì người Trung Quốc ít dùng Google, hơn nữa Google cũng bị "lọc" ở Trung Quốc.

Việc người Việt Nam tìm kiếm các thông tin liên quan tới "sex" và "blog" nhiều nhất thế giới cho thấy sự kìm nén của xã hội cả về mặt tình dục và quyền tự do phát biểu chính kiến của người Việt.
Chính vì thế Internet mở ra một phương tiện giải phóng cá nhân.

Có thể thấy điều này khi xem xét các nước có số lượt tìm kiếm "sex" tiếp theo Việt Nam, đa số đều là các nước kém phát triển: Ấn Độ, Indonesia, Ai Cập, Morocco...Ở đây cũng còn một ý mà GS Trần Hữu Dũng gọi là "substitution effect" (hiệu ứng thay thế). Khi những quan tâm có thể khác của thanh niên như quyền tự do tư tưởng, chính trị, khả năng phát biểu ý kiến... bị chèn ép thì sex trở thành đối tượng thay thế, giải tỏa bớt năng lượng và bức xúc. Trong sách giáo khoa lịch sử cho học sinh, sinh viên cũng thường nhắc tới điều này, khi gọi những phong trào văn hóa-thể thao-hướng đạo do thực dân Pháp phát động hay tài trợ những năm cuối thập niên 30, đầu thập niên 40 là những biện pháp nhằm ru ngủ thanh niên, khiến thanh niên lãng quên cảnh đất nước bị ngoại xâm đô hộ, đánh mất ý chí chiến đấu và tinh thần cách mạng...

Đứng trên phương diện đó, lẽ ra công an không nên bắt mocxi, càng không nên xử án những người quản trị diễn đàn. Họ chính là những người tháo ngòi nổ hữu hiệu nhất.

Cũng tương tự, có biện pháp chi phối công luận hiệu quả nhất mà hình như các chuyên gia ở Bộ 4T hay Ban Tuyên huấn chưa thực sự quan tâm. Đó là khi dư luận đang phẫn nộ vì một việc gì đó, ví dụ PCI chẳng hạn, thì xì ra một vụ scandal nào đấy trong giới show-biz. Thử hình dung xem, giả sử chuyên án PCI hay vụ xử nhà báo đang bức xúc, nóng hết trên thế giới Internet và cộng hưởng sang cả thế giới thực thì xảy ra một vụ tương tự sex scandal của Vàng Anh/Thùy Linh. Lập tức, các báo, người đọc, các blog hot (như Tắc Kè, Vàng Anh...) sẽ tập trung vào khai thác vụ scandal chứ ai quan tâm gì tới tham nhũng, hải đảo hay nhân quyền nữa. Hay chỉ cần một vụ nho nhỏ như em Thùy Dung không có bằng trung học là cũng có tác dụng tháo ngòi không nhỏ.

Có câu "Sex Sells" và thực tế là nó sell được ở mọi lúc, mọi nơi. Bộ 4T cần nghiêm chỉnh nghiên cứu phương châm này, để pha chế liều lượng sex cho vừa đủ trên các phương tiện truyền thông. Nếu nhiều quá thì dân tình bão hòa, chán ngấy lại chuyển sang thắc mắc những thứ không nên thắc mắc. Nếu ít quá thì không có tác dụng. Hợp lý nhất là cho liều lượng vừa phải, có kiểm soát, và gia giảm tùy giai đoạn. Ví dụ lúc nào nhân dân có vẻ bức xúc về kinh tế, chính trị hay xã hội (cái này thì TS Quang và 13 đồng sự cùng vô số cộng tác viên giấu mặt và không giấu mặt ở Viện nghiên cứu dư luận của TW Đảng hẳn phải biết) thì sẽ tăng liều lượng sex, khuyến khích một vài vụ scandal nào đó. Lúc nào tình hình im ắng, dân tình có vẻ bình yên thì rút bớt lại để nền báo chí đích thực là nền báo chí cách mạng lành mạnh, trong sáng, dưới sự lãnh đạo của Đảng.

Cứ lấy hàn thử biểu đo lường dư luận là hai tờ Nhân Dân và Dân Trí (cùng có chữ Dân). Quản lý chặt chẽ nồng độ sex và tính Đảng ở hai tờ này. Các tờ khác thì cứ căn cứ vào hai tờ này mà di dịch, lúc sang phải, lúc sang trái, khi nhiều sex, khi nhiều Đảng, cho hợp lý, đảm bảo tạo được một cái "lề phải" hữu hiệu hơn "lề phải" của ông Doãn hay ông Hợp.

Entry for December 11, 2008

2008-12-11T14:27:00.000-08:00

Thêm lý do để uống cafe mùa đông nhé:

http://www.thanhnien.com.vn/News/Pages/200850/20081211000150.aspx

Cà phê chống trầm cảm

"Uống cà phê đều đặn có thể giúp giảm nguy cơ bị trầm cảm ở người thường xuyên rơi vào tình trạng căng thẳng. Không những thế, chất caffeine còn có khả năng giảm tình trạng mất trí nhớ.

Các chuyên gia của Đại học Cardiff (Vương quốc Anh) đã rút ra kết luận trên sau khi so sánh thói quen uống và mức độ trầm cảm ở 3.000 người tham gia cuộc nghiên cứu.

Theo kết quả do báo Daily Mail dẫn lại, nguy cơ trầm cảm đã giảm phân nửa ở những người uống khoảng 1 ly rưỡi cà phê pha theo kiểu espresso (tương đương 140 mg caffeine) mỗi ngày so với người không uống. Đối với nhóm người có thói quen uống 2,5 ly cà phê/ngày (tương đương 260 mg caffeine), nguy cơ này giảm xuống gần 4 lần."

Entry for December 11, 2008

2008-12-11T02:09:00.000-08:00

1. Nghe nói lời bài này chuyển sang tiếng Việt đã thay đổi ý nghĩa không ít.
Nhưng dù thế, lời tiếng Việt (không rõ ai là người chuyển lời) vẫn hay.

Đôi Bờ

Đêm dài qua, dưới mưa rơi, em mong chờ anh tới
Cây cỏ hoa như nói nên lời em hạnh phúc nhất đời
Lòng em riêng biết có yêu anh,
Giữa tình đôi lứa ta,
Một dòng sông sóng nước long lanh, đôi bờ đâu cách xa...

Trên dòng sông, sóng đôi nhau, thiên nga đùa trên sóng
Bên bờ sông vai sánh vai nhau, đôi đôi bước theo dòng
Mình em riêng đứng ngóng trông anh, với tình yêu thiết tha
Một dòng sông sóng nước long lanh, đôi bờ đâu cách xa...

Đêm dần qua ánh ban mai đang lan tràn dâng tới.
Trên bờ sông soi bóng em dài, xa xa phía chân trời.
Mình em riêng thắm thiết yêu anh, với niềm tin thiết tha.
Một dòng sông sóng nước long lanh, đôi bờ đâu cách xa...

Mình em riêng thắm thiết yêu anh, với niềm tin thiết tha.
Một dòng sông sóng nước long lanh, đôi bờ đâu cách xa...

Bản tiếng Việt do Thảo Vân hát.
Bản tiếng Nga trong phim Khát nước. Một bản khác.

2. Lời thơ của Akugiava (?, không biết viết theo tiếng Anh thì như thế nào) do Thái Bá Tân dịch

Đôi bờ

Suốt đêm qua trời mưa
Trên lá xanh, cành mục
Ai cũng nói rằng em
Được yêu và hạnh phúc.

Cả em, em cũng tin
Dù trái tim không vậy
Chúng ta ở đôi bờ
Một dòng sông nào đấy.

Đàn chim bay từng đôi.
Như sóng kề bên sóng.
Các bạn gái có đôi,
Chỉ mình em thất vọng.

Nhưng em chờ, em tin
Dù trái tim không vậy
Chúng ta ở đôi bờ
Một dòng sông nào đấy.

Suốt đêm qua trời mưa
Nhưng bình minh đã tới,
Chỉ mình anh, mình anh.
Mình anh em chờ đợi.

Em chờ và em tin,
Dù trái tim không vậy
Chúng ta ở đôi bờ
Một dòng sông nào đấy...

(B. Akugiava - Thái Bá Tân dịch)

3. Bản gốc cho những người biết tiếng Nga

Два берега

Ночь была с ливнями,
И трава в росе.
Про меня "счастливая"
Говорили все.
И сама я верила,
Сердцу вопреки:
Мы с тобой два берега
У одной реки.

Утки все парами,
Как с волной волна,
Все девчата с парнями,
Только я одна.
Я ждала и верила,
Сердцу вопреки:
Мы с тобой два берега
У одной реки.

Ночь была, был рассвет,
Словно тень крыла.
У меня другого нет,
Я тебя ждала.
Всё ждала и верила,
Сердцу вопреки:
Мы с тобой два берега
У одной реки.

Entry for December 10, 2008

2008-12-10T11:19:00.000-08:00

+ Bài này trên x-cafe về khủng hoảng chính trị Thái Lan rất chi tiết.

Hiện nay PAD, với sự ủng hộ của quân đội và ngầm ủng hộ của Hoàng gia, đang tạm thời ưu thế. Nhưng với đà thế này thì nước Thailand không thể duy trì mãi nền cai trị của quân đội và Hoàng gia. Thaksin hoặc những phiên bản khác của Thaksin sẽ sớm trở lại chính trường nước này.
Câu chuyện dân chủ tại Thái Lan

+ Bài này trên VNN đã bị rút xuống, chỉ còn ý kiến bạn đọc là vẫn để nguyên (?).

Nửa kín, nửa hở” về chuyện "đo" bức xúc của dân

Link gốc ở đây

Entry for December 10, 2008

2008-12-10T00:57:00.000-08:00

Giờ đang là 6 độ F ngoài trời, tức là khoảng -12 độ C.
Thứ hai tới còn xuống tới -5 độ F (chừng -22 độ C) :(.
Mùa lạnh đến thật nhanh, 1 tuần trước còn hiếm khi thấy tuyết rơi, giờ thì tuyết phủ trắng khắp nơi.
Nghe Norah Jones hát Cold Cold Heart vậy.

"Cold Cold Heart"

I've tried so hard my dear to show
That you're my every dream
Yet you're afraid each thing I do
Is just some evil scheme

A memory from your lonesome past
Keeps us so far apart
Why can't I free your doubtful mind
And melt your cold cold heart

Another love before my time
Made your heart sad an' blue
And so my heart is paying now
For things I didn't do

In anger unkind words are said
That make the teardrops start
Why can't I free your doubtful mind
And melt your cold cold heart

Entry for December 09, 2008

2008-12-09T17:12:00.000-08:00

Một bài báo từ tháng 5/2008 trên tờ Kinh tế nông thôn của nhà báo Chí Cường (link từ một người bạn).

Tiếp sức cho những mảnh đời nghèo khó

"KTNT - Mặc dù còn khá trẻ và vừa qua giai đoạn “lập nghiệp” khó khăn nhưng vợ chồng chị Phan Thị Yến và anh Phan Cao Trí ở khu phố 4, đường 4, phường Linh Chiểu (Thủ Đức - TP. Hồ Chí Minh) được nhiều người biết tiếng nhờ ý chí, nghị lực vươn lên và đóng góp trong công tác từ thiện xã hội.

Sinh ra trong một gia đình nghèo, đông anh em, Yến sớm phải xa gia đình lên TP. Hồ Chí Minh mưu sinh kiếm sống. Yến đã trải đủ nghề cực nhọc nhưng cái nghèo vẫn mãi đeo bám... Gặp và nên duyên vợ chồng với anh Phan Cao Trí, chị như được san sẻ bớt khó khăn. Họ đỡ đần, động viên nhau cùng vượt qua những ngày thiếu thốn, vất vả. Anh chị xoay trăm nghề, thắt lưng buộc bụng dành dụm từng đồng vốn nhỏ... Năm 2001, chị Yến bàn với chồng gom hết tiền tích cóp để thành lập Công ty TNHH Tân Hoàng Phát. Từ nghèo khó vươn lên, anh chị thấu hiểu được nỗi vất vả của những người nghèo. Khi Công ty ăn nên làm ra, ngoài việc luôn thực hiện đầy đủ nghĩa vụ, các chế độ, chính sách theo quy định của Nhà nước, vợ chồng chị còn luôn quan tâm đến đời sống nhân viên. Anh chị lo lắng từ chỗ ăn, nghỉ, tiền thưởng... để động viên, khuyến khích công nhân. Gần đây, đôi vợ chồng trẻ còn trở thành “mạnh thường quân” trong công tác từ thiện của nhiều địa phương.
...

Chúng tôi hỏi về việc làm từ thiện, chị Yến cười đôn hậu: “Việc có nghĩa, có tình mình không làm thì còn làm việc gì? Mình giúp đỡ được một người nghèo là đã giúp giảm bớt một gánh nặng cho xã hội. Vợ chồng tôi thấy lòng rất thanh thản khi tham gia công việc này, đó chẳng phải là món quà vô giá hay sao?”.

Đẹp thay những suy nghĩ, tấm lòng và nghĩa cử cao đẹp của vợ chồng chị Yến. ước gì có nhiều doanh nhân có tấm lòng nhân ái như họ, để cuộc sống ngày càng tốt đẹp hơn, nhân văn hơn..."

Trong cả bài báo ca ngợi ông bà chủ Tân Hoàng Phát, nhà báo không hề đả động tới công ty Tân Hoàng Phát kinh doanh gì. Và nhà báo ca ngợi họ bằng những lời có cánh, thậm chí ước có nhiều doanh nhân có tấm lòng nhân ái như họ.

Và đây là bằng chứng của lòng nhân ái, những tấm lòng đôn hậu, chân thành "tiếp sức cho những mảnh đời nghèo khó" như thế nào:

"Trong thời gian làm việc, tiếp viên nào vi phạm kỷ luật như không chiều khách, bị khách khiếu nại với chủ sẽ bị phạt làm vệ sinh, rửa chén hoặc bị nhốt ở bãi xe và nhà trọ (số 46 và 48 đường số 4 phường Linh Chiểu). Theo lời Hậu khai, chìa khóa nhà do Hậu giữ và có bảo vệ canh bên ngoài. Những tiếp viên nào “ngoan cố” sẽ bị điều ra massage Hoàng Vân tại ngã ba Vũng Tàu để “cải tạo” (chi nhánh của Tân Hoàng Phát). Nếu ai có ý định bỏ trốn mà bị phát hiện, Hậu nhốt vào trong chuồng chó với ba chó bẹc-giê rất dữ. Ông Sỹ (hiện đã bỏ trốn) còn thẳng tay đánh những cô gái nào vi phạm và dùng súng hăm dọa, chĩa vào đầu. Dưới trướng của Sỹ là những đối tượng quản lý, bảo vệ cũng tham gia đánh tiếp viên.

Được giải thoát khỏi “địa ngục” trần gian, cả trăm cô gái cùng người thân vui mừng, nhiều người quá xúc động không cầm được nước mắt. Trước đó, có trường hợp một số gia đình mang “giấy đỏ” để thế chấp hoặc nộp tiền chuộc cứu con về nhưng bị chủ từ chối thẳng thừng."

"Trường hợp của TTHT (21 tuổi, quê Đồng Tháp) thì thê thảm hơn. Tháng 8-2007, lúc rạng sáng, T. nhảy từ lầu hai của nhà số 58 (Linh Chiểu, Thủ Đức) xuống đường thì bị gãy xương sống. Bảo vệ nhìn thấy xông tới đánh đập cô. Tương tự như T., hai cô gái khác cũng nhảy lầu và gãy chân cũng bị bảo vệ bắt lại đánh đập.

Mọi sinh hoạt từ ăn ngủ, mua sắm, tiếp người thân lên thăm của các cô gái bị giam lỏng trong nhà 46, 48, 58 (đường số 4, phường Linh Chiểu) đều bị bảo vệ theo dõi, dò xét. Bà NTD, mẹ của một cô nói: “Tôi vào thăm con phải qua lớp bảo vệ, bị khám xét giỏ xách kỹ lưỡng rồi mới cho vào”. "

Và thực tế là cái tổ quỷ này đã được phát hiện từ năm 2004 nhưng vẫn được tiếp tục hoạt động nhờ sự bảo kê của một số người. Báo Lao Động đã đăng bài từ năm 2006 về việc Phó Giám đốc Sở Kế hoạch đầu tư Nguyễn Thị Hữu Hòa nâng đỡ cho công ty Tân Hoàng Phát, nhưng rồi những bài báo đó cũng chìm vào trong lãng quên.

Thậm chí còn có chuyện công an bán súng cho tội phạm nữa, với giá chỉ 10 triệu đồng/khẩu. Thật kinh khủng, còn rẻ hơn mua súng ở Mỹ.

"Theo lời khai của Phan Văn Vũ (21 tuổi, ngụ Vĩnh Long, giữ xe cho Tân Hoàng Phát), vào ngày 2-10, Vũ đi trễ một ngày bị Sỹ chửi mắng và rút súng ra bắn chỉ thiên hai phát. Ngày 15-11, Sỹ chĩa súng vào đầu Cường (quản lý), tát vào mặt và bắn chỉ thiên để “dạy dỗ”. Hai khẩu súng này Sỹ và Hậu nạp sẵn đạn bọc đồng và luôn đem theo trong người.

Chiều qua, PC14 đã bước đầu làm rõ lai lịch hai khẩu súng mà Sỹ và Hậu sử dụng. Hai khẩu súng này do bà Nguyễn Thị Kim Thanh Giám đốc Công ty TNHH Thái Thanh mua của một cán bộ Công an thị xã Long Khánh với giá 10 triệu đồng/khẩu, sau đó bán lại cho Sỹ và Hậu với giá gấp đôi. Hai khẩu súng này có giấy phép sử dụng, được Công an tỉnh Đồng Nai cấp cho Công an thị xã Long Khánh nhưng địa chỉ trong giấy phép lại là Công ty TNHH Thái Thanh. Hiện cơ quan điều tra đang xác minh làm rõ hành vi mua bán vũ khí quân dụng trái phép của bà Thanh."

Entry for December 09, 2008

2008-12-09T14:14:00.001-08:00

Đọc cái này thấy hết sức khó hiểu

Giảng viên đại học phải giảng dạy 900 giờ/năm

"Về thời gian, giảng viên làm việc theo chế độ tuần làm việc 40 giờ và được xác định theo năm học. Tổng quỹ thời gian làm việc của giảng viên bình quân trong một năm học là 1760 giờ sau khi trừ những ngày nghỉ; trong đó có 900 giờ giảng dạy. Phân công cụ thể theo nhiệm vụ và chức danh thì giảng viên có 500 giờ nghiên cứu khoa học, 360 giờ hoạt động chuyên môn và các nhiệm vụ khác; Phó giáo sư và giảng viên chính có 600 giờ nghiên cứu khoa học và 260 giờ hoạt động chuyên môn và các nhiệm vụ khác; với Giáo sư và giảng viên cao cấp, số giờ nghiên cứu khoa học là 700 và số giờ hoạt động chuyên môn và các nghiệp vụ khác là 160."

Như vậy 900 giờ giảng dạy này có tính thời gian chuẩn bị bài không, hay chỉ là thời gian đứng lớp?. Nếu 900 giờ giảng dạy tính cả thời gian chuẩn bị bài và chấm thi thì quy chuẩn thế nào, số giờ đứng lớp phải là bao nhiêu? Còn nếu 900 giờ giảng dạy là thời gian đứng lớp thì sẽ là con số không thể chấp nhận được. Tức là mỗi học kỳ, giảng viên sẽ phải đứng lớp 450 giờ. Cứ cho rằng một học kỳ gồm 19 tuần (trừ đi 3 tháng hè, 2 tuần Tết và 2 tuần thi trong năm) thì mỗi tuần giảng viên sẽ phải giảng xấp xỉ 24 tiếng, mỗi ngày sẽ phải giảng chừng 4,5 tiếng? Thế thì còn thời gian đâu mà làm việc khác, mà nghiên cứu khoa học và chuẩn bị bài giảng, giáo án...Để so sánh, giáo sư ở các trường đại học bên Mỹ thường chỉ phải giảng từ 1-2 lớp mỗi kỳ, với số giờ chừng 3-5 tiếng mỗi tuần. Có phải giảng viên Việt Nam năng suất gấp 5-7 lần giảng viên bên Mỹ?

Bộ Giáo dục thường đưa ra những con số rất mập mờ khó hiểu, dẫn tới những diễn giải khác nhau. Ví dụ cuối tháng 10/2008, Bộ Giáo dục đưa ra quy định về điều kiện thỉnh giảng và một loạt các báo đưa tin rằng chỉ có giáo sư hay phó giáo sư mới được thỉnh giảng, chẳng hạn như ở đây hay ở đây. Rất nhiều trường Đại học lên tiếng rằng quy định này bắt chẹt họ. Nhưng sau đấy 1 tháng, Bộ lại thanh minh là các báo hiểu sai văn bản này, và văn bản này chỉ quy định là người đi thỉnh giảng phải hoặc là giáo sư, phó giáo sư hoặc phải có chứng chỉ sư phạm.

Cũng tương tự, trong một báo cáo của Sở Giáo dục Hà Nội nêu ra con số 218.200 người mù chữ khiến một loạt báo giật tít "Hà Nội đứng đầu cả nước về số người mù chữ". Sau đó bà Nga, Phó Sở GD Hà Nội mới trả lời trên báo là vì "lỗi cơ học" nên đã "nhầm" từ số thống kê người mù chữ ở tuổi trên 36 là 18.200 thành ra số thống kê người mù chữ là 218.200. Cũng không thấy bà Nga đính chính xem số thống kê thực sự số người mù chữ. Xem ra dạo này những "người đánh máy" tại các công sở Nhà nước rất hay được đổ tội: từ chuyện thống kê mù chữ cho tới tin vỡ đê Hà Tây. Thật là tiện lợi.

Tóm lại là mọi thứ cứ như canh hẹ. Chẳng ai hiểu được ai nói cái gì. Mấy hôm nữa có khi Bộ Giáo dục lại xin đính chính là các báo đã hiểu sai tinh thần công văn bộ?

+ VNN đưa tin đầy đủ hơn báo Đảng và trả lời rõ hơn câu hỏi nêu trên:

"Theo đó, GS và giảng viên cao cấp có khung giờ chuẩn định mức giảng dạy là 360 giờ (riêng giảng viên dạy các môn Giáo dục thể chất, Quốc phòng-An ninh là 500 giờ); PGS và giảng viên chính: 320 giờ; giảng viên: 280 giờ."

Như vậy mỗi giảng viên thường phải dạy tối thiểu 280 giờ một năm hay 6h một tuần, giáo sư phải dạy tối thiểu 360 giờ/năm hay khoảng 8 giờ/tuần. Định mức chuẩn như thế vẫn là nhiều. Chẳng trách hoạt động nghiên cứu ở các trường Đại học Việt Nam rất ít. Một trong những lý do là việc giảng viên phải dạy quá nhiều. Với việc quy định định mức như trên thì thì sẽ còn gây khó khăn cho chương trình xây dựng các Đại học nghiên cứu (research university). Một nghịch lý là các chính sách giáo dục cứ đá chân nhau, thiếu nhất quán và định hướng rõ ràng. Một mặt Bộ Giáo dục cho mở đại học tràn lan, đào tạo tiến sĩ tràn lan, giành ưu tiên phát triển giáo dục Đại học (và hy sinh phần nào giáo dục phổ thông và phổ cập). Nhưng mặt khác, lại ra quy định khá ngặt về giáo viên thỉnh giảng. Vậy thì 1 trường Đại học mà Bộ mới cho thành lập, chỉ có 1 tiến sĩ cơ hữu, 5-7 cử nhân cơ hữu sẽ phải giảng dạy cho hàng trăm sinh viên như thế nào khi việc mời thỉnh giảng không dễ dàng bởi quy định của Bộ (đòi hỏi chứng chỉ sư phạm hoặc là giáo sư/phó giáo sư, có bài báo đăng tạp chí chuyên ngành, hay có sách, hay tham gia đề tài đã nghiệm thu trong 3 năm). Một mặt muốn đào tạo các cơ sở giáo dục có chất lượng nghiên cứu tốt, mặt khác lại mở rộng đại học tràn lan dẫn tới giáo viên bị quá tải, và quy định thời gian giảng chuẩn quá nhiều. Thế thì giảng viên lấy đâu thời gian để phấn đầu 1000 USD một bài báo?

Và ai cũng biết số tiền được quy định trả cho tiết giảng chuẩn rất thấp, chỉ vài chục nghìn một giờ giảng (có mua được 2 bát phở?). Do vậy ở một số trường Đại học còn có hiện tượng giảng viên bóc lột lẫn nhau, các giáo viên có thâm niên, có địa vị, nhờ hay thuê giảng viên trẻ đi giảng chuẩn thay cho mình, để cho mình đủ số
tiết trong sổ sách, còn mình thì đi giảng cho tại chức, bằng 2, hướng dẫn nghiên cứu sinh hay làm ngoài- nơi dễ có những khoản thu nhập béo bở hơn.

Entry for December 09, 2008

2008-12-09T14:14:00.000-08:00

Entry for December 09, 2008

2008-12-09T12:51:00.000-08:00

Nhận định của GS Trần Văn Thọ từ Nhật Bản trên tờ Tuần Việt Nam. Giáo sư Thọ gọi phát biểu của ông Nguyễn Thành Tài là "thiếu trách nhiệm, thiếu suy nghĩ". Cũng nói thêm là chưa báo nào dám viết bài phê phán phát biểu của ông Tài. Về phát biểu của ông Thứ trưởng Ngoại giao yêu cầu phía Nhật can thiệp để báo chí Nhật ngừng đăng tin về vụ PCI thì cho tới nay, cũng mới chỉ có một bài của Huy Đức phê phán trên Sài Gòn Tiếp Thị (sau khi Thủ tướng có ý kiến chỉ đạo làm rõ vụ PCI).
Theo GS Thọ thì phát biểu của ông Thứ trưởng này "đã gây bất bình cho công luận ở Nhật trong khi người Nhật đang trông chờ một lời giải thích đúng đắn và tích cực từ phía Việt Nam."

Trích một đoạn GS Thọ phát biểu về vai trò của ODA và hình ảnh đất nước:

"GS Trần Văn Thọ: Sự kiện PCI và quyết định của chính phủ Nhật ảnh hưởng đến thể diện của đất nước, đó là một tổn thất lớn. Tổn thất này không thể so với chuyện bị ngưng cung cấp ODA.

Do đó, lấy lại hình ảnh tốt cho đất nước không phải là để được tiếp tục nhận ODA. Phải xem ODA chỉ là hiệu quả phụ trong vấn đề nầy.

ODA chỉ có vai trò giúp cho quá trình phát triển tiến nhanh chứ không phải có tính cách quyết định cho công cuộc phát triển. Những nước phát triển trước 1945 hầu như không nhận ODA.

Sau 1945, Nhật Bản có nhận ODA của Mỹ nhưng với kim ngạch rất nhỏ và chỉ trong thời gian 10 năm. (Nhân tiện đây, tôi xin mở ngoặc, trong thời gian Nhật Bản nhận viện trợ của Mỹ, các Bộ trưởng, thứ trưởng khi đi công du nước ngoài luôn chọn ở khách sạn 3 sao, giá phòng ở thủ đô Mỹ Washington hồi đó khoảng 7 –8 USD/đêm, có lẽ tương đương 40-50 USD bây giờ, và ở chung 2 người một phòng).

Sau thế chiến thứ hai, nhiều nước nhận ODA nhưng thành quả phát triển thì rất khác nhau. Chẳng hạn, Thái Lan và Philippines đều nhận nhiều ODA từ Nhật, nếu tính gộp từ năm 1960 đến năm 1995, tổng ngạch ODA của Nhật rót vào hai nước nầy hầu như ngang nhau. Nhưng Thái Lan thì phát triển mạnh mẽ còn Philippines thì trì trệ. Năm 1960, GDP đầu người của Philippines gấp đôi Thái Lan, nhưng đến năm 1995 thì chỉ bằng một nửa.

Như nhiều ước tính cho thấy, Việt Nam thất thoát tới khoảng 30% ngân sách các công trình trong xây dựng cơ bản. Vấn đề tiên quyết của Việt Nam bây giờ là cải thiện tình trạng này trước khi tính chuyện tìm thêm các nguồn tài trợ ODA.

Tại Việt Nam, ODA chỉ chiếm độ 25% trong tổng kim ngạch đầu tư của khu vực công. Do đó, nếu con số thất thoát 30% là đúng thì, nói một cách hơi cực đoan, dù không có ODA, kinh tế Việt Nam vẫn phát triển như bây giờ nếu tình trạng thất thoát hoàn toàn được khắc phục."

Trong bài, GS Thọ so sánh Philippines và Thailand, hai nước đều nhận được nhiều viện trợ của Nhật (và còn của Mỹ nữa). Nếu so sánh thêm thì hai nước này đều nằm dưới các chế độ độc tài dù vẫn mang hình thức là các chế độ dân chủ, tuy chế độ độc tài ở Philipines nặng nề và có tính tuyệt đối hơn. Nhưng Thailand đã sử dụng tốt tiền viện trợ và vay nợ để phát triển, và tình trạng tham nhũng không quá mức nặng nề. Trong khi Philippines thì trì trệ và bất ổn, tham nhũng khủng khiếp (trên thế giới, người ta biết nhiều tới bộ sưu tập giày của bà Marcos hơn là về thủ đô Manila) từ chỗ có thu nhập đầu người gấp đôi Thái Lan trở thành chỉ còn bằng một nửa (và hiện nay, không hơn Việt Nam bao nhiêu).

Tuy nhiên, nếu so sánh Việt Nam thì có lẽ thích hợp hơn khi so sánh Việt Nam với Indonesia. Cả Việt Nam (sau Đổi mới) và Indonesia (thời Suharto) đều được các nhà tài trợ như NHTG đánh giá là các tấm gương sử dụng hiệu quả vốn ODA để phát triển. Thế nhưng ở cả hai nước, tình trạng tham nhũng đều hết sức nặng nề, và sự phát triển chủ yếu dựa vào đầu vào (vốn, lao động, đất đai) thay vì công nghệ. Hậu quả là những lâu đài trên cát và một dư chấn động đất cũng có thể khiến những lâu đài này sụp đổ. Lâu đài cát Indonesia đã sụp đổ năm 1998, kéo theo người hùng Suharto từng thống trị đất nước 30 năm, và mở đường cho chế độ dân chủ. Sau khi lâu đài này sụp đổ thì các nhà tài trợ đã không còn nêu gương Indonesia như hình mẫu lý tưởng của việc sử dụng ODA hiệu quả nữa. Trách nhiệm làm hình mẫu đó được chuyển sang cho Việt Nam. Và họ sẽ còn tán tụng Việt Nam tới khi có thảm họa thực sự xảy ra như ở Indonesia, và đến lúc đó họ sẽ lại tìm ra những poster boy khác.

Gần đây có quan điểm của một số người, điển hình nhất là William Easterly ở Đại học New York, cho rằng viện trợ hầu như không giúp gì cho các nước nghèo cả, và những nước như Việt Nam hay Trung Quốc thành công cho tới giờ không phải nhờ viện trợ.

Đoạn mở ngoặc trong bài của GS Thọ cũng khá thú vị. Nó cho thấy lòng tự trọng của người Nhật tới mức nào.

Tờ Tuần Việt Nam gần đây đăng rất nhiều bài mạnh mẽ xung quanh các vấn đề nóng hổi của đất nước, từ ODA, sừng tê giác, lụt ở Hà Nội cho tới Hoàng Sa-Trường Sa.

Entry for December 09, 2008

2008-12-09T11:38:00.000-08:00

Tin tham nhũng ở Mỹ:

Thống đốc bang Illinois Rod Blagojevich bị FBI bắt vì âm mưu bán ghế Thượng nghị sĩ tại Thượng viện Mỹ- chiếc ghế TNS mà hiện nay Tổng thống được bầu Obama đang đảm nhiệm. Theo luật, Obama sẽ phải từ chức TNS để làm Tổng thống Mỹ vào đầu năm 2009 và Thống đốc bang Blagiojevich có quyền bổ nhiệm người thay thế Obama cho tới hết nhiệm kỳ TNS.

Để bắt Blagojevich, FBI đã phải đặt ghi âm trộm các cuộc gọi điện của ông này. Theo đó, Blagiojevich dự định bán ghế TNS cho một ứng viên TNS được một công đoàn ủng hộ, để đổi những đặc lợi cho ông ta trong một tổ chức phi chính phủ có liên quan tới công đoàn này và vợ ông ta (với ghế trong hội đồng quản trị một công ty) khi ông ta thôi chức TNS. Theo ghi âm điện thoại thì Obama cũng có dự định một người thay cho mình nhưng "họ" không có thỏa thuận hối lộ gì cho Blagojevich cả.

Việc điều tra và ghi âm trộm Thống đốc Blagojevich nằm trong vụ án điều tra của FBI trước cáo buộc một số quan chức chính quyền bang Illinois đã nhận tiền "lại quả" của các nhà thầu với số tiền lên tới 7 triệu USD.

Ngoài ra Blagojevich còn bị cáo buộn đã gây sức ép bằng cách dọa cắt hỗ trợ của bang hòng khiến tờ báo Chicago Tribune sa thải một nhà báo từng lên tiếng phê phán ông ta.

Đáng chú ý là hình như chính quyền Illinois và Chicago hiện nay cũng tham nhũng không kém thời Al Capone là mấy. Blagojevich (thuộc đảng Dân chủ) trúng cử Thống đốc sau khi vị tiền nhiệm của ông ta, cựu Thống đốc George Ryan bị xử tù 6 năm vì các tội giả mạo và tham gia trong đường dây bán bằng lái xe. Nhưng đến lượt mình, Blagojevich cũng không hơn gì Ryan, thậm chí còn tồi tệ hơn. Nếu Ryan bán bằng lái xe thì Blagojevich âm mưu bán ghế Thượng nghị sĩ Quốc hội Mỹ!

Xem ra những hình thái tham nhũng trong chính phủ Mỹ cũng tương tự Việt Nam: cũng nhận hối lộ từ các nhà thầu, cũng buôn quan bán chức, cũng dọa dẫm báo chí...Nhưng trong khi hai Thống đốc liên tiếp của bang Illinois đều bị bắt thì ở Việt Nam, hình như rất hiếm (hay chưa có?) quan chức nào cỡ Chủ tịch và Bí thư tỉnh bị xử tù? Thế mới có chuyện ông Bí thư hay Chủ tịch tỉnh Cà Mau hồn nhiên kể chuyện người ta đến nhà ông đưa tiền mua chức như thế nào.

+ Op-ed trên Chicago Suntime. Hóa ra chú này người gốc Serbia, giọng điệu không khác nào một thằng gangster. Chú học hành cũng bình thường (tốt nghiệp trường Luật đứng khoảng thứ 51), nhưng nhờ ông già vợ làm chính trị lão làng kéo chú lên theo.

Gov. Blagojevich must go -- right now

With federal agents planting listening devices at Blagojevich’s campaign office and on his home phone, the most damning evidence against the governor comes from his own mouth.

To Blagojevich’s way of thinking, the criminal complaint alleges, picking the next senator from Illinois isn’t a solemn obligation, it’s a sale — to the highest bidder.

“It’s f - - - - - - golden and . . . I’m not giving it up for f - - - - - - nothing,” Blagojevich is recorded saying, according to the complaint.

And if President-elect Barack Obama doesn’t give Blagojevich something valuable in return for selecting Obama’s choice to replace him in the U.S. Senate?

“F - - - him,” Blagojevich allegedly said.

In the same spirit, deciding how much taxpayer money to spend on a tollway project is not a matter of fine planning. It’s a matter of fund-raising — how much money a highway contractor who will profit from the job can raise for the governor. If the contractor raises too little money, too bad.

“If they don’t perform, f - - - ’em,” the governor allegedly said.

And, in the same sad spirit, figuring out whether the state should help the Tribune Co. finance the sale of Wrigley Field doesn’t come down to dollars and cents. It comes down to muscling the Tribune to fire the editorial writers who called for the governor’s impeachment.

“Fire those f - - - - - -,” Blagojevich allegedly said.

We repeat these quotes not to dwell on an unpleasant obscenity but to give you insight, based on what’s in the complaint, into how the governor privately views his commitment to serve the people of this state.

Earlier this year, you may recall, Blagojevich opposed a state ethics law limiting how much businesses with state contracts could donate to him.

He claimed the bill wasn’t tough enough.

Few believed him then.

Fewer will believe him now, as the criminal complaint details how Blagojevich allegedly went on a fund-raising spree to squeeze $2.5 million in contributions from those very businesses before the ethics law went into effect."

Entry for December 08, 2008

2008-12-08T23:37:00.000-08:00

Một trong những thông tin rất mù mờ của Việt Nam là vấn đề lương bổng. Hiện nay tôi không rõ chế độ lương ở VIệt Nam như thế nào. Nhưng nếu căn cứ vào bản tin từ đầu năm 2005 thì lương Chủ tịch nước và Tổng bí thư là 3,8 triệu, Thủ tướng khoảng 3,6 triệu...Cứ giả sử trong 4 năm qua, lương của các vị này tăng gấp đôi (tức là còn tăng hơn đáng kể so với lạm phát) thì tới giờ lương Chủ tịch nước và Tổng bí thư cũng chưa đến 500 USD.

Tất cả chúng ta đều không tin rằng thu nhập của các vị ấy chỉ chưa đến 500 USD/tháng, thấp hơn lương đi làm công tại công ty nước ngoài của một cử nhân mới ra trường loại giỏi tại thành phố Hồ Chí Minh. Trong tất cả các cơ quan nhà nước, chế độ lương đã trở thành một thứ hình thức, không phản ánh mức thu nhập thực sự của cán bộ, công nhân viên. Lương cơ bản, lẽ ra phải là căn cứ chính xác định ít nhất 70% thu nhập thông thường, lại trở thành một cái gì đó mang tính hình thức. Hậu quả là sự lùng nhùng, là sự thiếu minh bạch về thu nhập trong các cơ quan Nhà nước. Và đó cũng là môi trường khiến tham nhũng dễ có điều kiện sinh sôi.

Chế độ lương thấp đó còn làm vô hiệu hóa việc chống tham nhũng. Bởi lẽ hầu như không mấy ai chỉ sống bằng đồng lương. Hậu quả là ai chống chống ai, chẳng có mấy ai trong các cơ quan Nhà nước không có tì vết gì để có thể thực sự yên tâm "chống tiêu cực" cả. Và đó cũng là nguyên nhân khiến chương trình công khai hóa tài sản các quan chức Nhà nước gặp trở ngại, ì ạch bao năm. Mãi tới cuối năm 2007, Chính phủ mới thông qua được Nghị định về việc kê khai tài sản của cán bộ Nhà nước. Nhưng thay vì "công khai tài sản" thì giờ chỉ còn là "kê khai tài sản" và công chúng (và báo chí) không có quyền biết về tài sản của các quan chức. Thêm nữa, việc kê khai này vẫn chưa tính tới các viên chức Nhà nước tại các Tập đoàn Nhà nước, nơi nắm những nguồn tài chính khổng lồ.

Nói chung, tôi rất tò mò với các kết quả kê khai này. Lấy ví dụ, một quan chức bậc trung (cỡ ông Sỹ?) có lương 3 triệu sẽ kê khai thế nào cho giá trị căn biệt thự 3 tỷ và chiếc xe 1 tỷ của mình. Chỉ tính riêng 4 tỷ tiền nhà và xe này và chưa kể các tài sản khác thì quan chức đó cũng sẽ phải làm việc liên tục trong 111 năm và không được ăn uống hay tiêu pha gì trong thời gian này, tạm bỏ qua việc trượt giá trong 111 năm này và giả sử ông này được vợ con nuôi ăn, mặc, ở trong 111 năm đó. Thế nhưng tất cả chúng ta đều biết chẳng có quan chức bậc trung nào sống với mức lương 3 triệu cả. Một viên chức Nhà nước mới được tuyển vào thì có thể sẽ phải sống ở mức lương này hay thậm chí chỉ 1- 2 triệu, và rất có thể anh ta sẽ phải tìm cách xà xẻo gì đấy khi có cơ hội để bổ sung thêm thu nhập (cá nhỏ bắt mồi nhỏ).

Bao nhiêu vốn ODA được đổ vào cho cải cách hành chính công, cải tổ khu vực kinh tế Nhà nước....Nhưng trong chừng 12-13 năm qua, có thể nói những cải cách này rất chậm chạp, nhất là ở khu vực hành chính-sự nghiệp. Khu vực Nhà nước không bị thuyên giảm về lao động mà còn có phần phình ra về vốn.

Để chống tham nhũng, hẳn cần phải cải tổ triệt để khu vực này, công khai hóa tài sản viên chức, thuyên giảm số lượng những viên chức kém hiệu quả, giảm vai trò Nhà nước trong các tập đoàn, đồng thời tăng lương cho các viên chức có hiệu quả. Một hệ thống mà lương (chính thức) Chủ tịch nước chỉ bằng ba lần lương một anh gác cổng là một hệ thống giả dối, trá hình trong tấm mặt nạ bình quân thu nhập.

Lấy ví dụ, lương Tổng thống Mỹ hiện nay là 400.000 USD/năm, bằng khoảng 10 lần lương một cử nhân mới ra trường. Ngoài lương này, Tổng thống Mỹ còn nhận được một số bổng lộc (benefit) và ưu đãi khác và những bổng lộc, ưu đãi này đều được công khai rõ ràng. Thế nhưng Tổng thống Mỹ có nghĩa vụ phải kê khai tất cả những món quà mà người ta biếu ông ở trong và ngoài nước, và chỉ được giữ lại những món quà có trị giá chừng vài chục USD, còn lại phải nộp vào ngân sách. Hệ thống đó không phải là hoàn hảo và vẫn có tham nhũng (ví dụ như vừa rồi, một người Việt đã lần đầu đắc cử Hạ nghị sĩ ở Mỹ vì đối thủ của ông bị cáo buộc nhận hối lộ nửa triệu USD) nhưng dù sao nó cũng đảm bảo được tính minh bạch và khả năng giám sát, kiểm sát của các nhánh quyền lực khác, của báo chí và công luận.

Giả dụ áp dụng thang bậc này thì ở Việt Nam, nếu một cử nhân ra trường có lương 3 triệu thì lương Chủ tịch nước ít nhất cũng phải 30 triệu. Hay thậm chí số tiền này cũng còn là ít và ít nhất ông phải có lương tương đương với CEO của một công ty lớn trong nước. Vậy hãy trả cho ông chừng 100 triệu/tháng. Lương của các Bộ trưởng và các quan chức khác thì cũng căn cứ vào đấy- ví dụ lương Bộ trưởng 60 triệu, Thứ trưởng 50 triệu chẳng hạn. Tất nhiên, lương cao cũng phải gắn với trách nhiệm, và một trách nhiệm quan trọng nhất là không tham nhũng hay nhận những khoản tiền mờ ám. Trong khi đó nếu cả Bộ trưởng và Thứ trưởng đều nhận lương 3-4 triệu, và tất cả đều biết rằng thu nhập thực của họ không phải là số tiền này thì liệu còn ai bảo được ai mà không phải ngượng ngùng không? Hay họ sẽ phải bao che cho nhau cho khỏi xấu chàng thì hổ ai như ông Nguyễn Thành Tài chỉ trích phía Nhật không chịu đưa bằng chứng về việc ông Huỳnh Ngọc Sĩ tham nhũng?

Riêng đối với hệ thống Đảng, việc trả lương bằng vốn Ngân sách cho các cán bộ Đảng là một điều hài hước bởi vì ngân sách là từ tiền thuế cho hệ thống Nhà nước, còn Đảng chỉ là một tổ chức, có thu nhập từ Đảng phí và các hình thức khác. Trong hệ thống Nhà nước, tất cả công chức đều được trả lương cho công việc công chức của mình. Nếu giả sử như vai trò của Đảng cũng tương tự vai trò Nhà nước và cũng cần được trả lương thì tại sao trong hệ thống Đảng, chỉ có những cán bộ cấp cao mới có lương, còn Đảng viên thông thường thì không những không có mà còn phải đóng Đảng phí? Cần minh bạch việc thu chi của Đảng với Nhà nước và không nên dùng vốn Ngân sách để trả lương cho các cán bộ Đảng. Tất nhiên việc này là khó khả thi trên thực tế khi không đời nào
Đảng lại chịu để mất phần kinh tế (theo nguyên lý chủ nghĩa Marx: ai nắm được kinh tế, người đó kiểm soát chính trị).

Mức lương thấp và tình trạng tham nhũng tràn lan trong hệ thống chính quyền hiện nay còn có tác dụng khiến nhiều người giỏi và có lòng tự trọng không muốn tham gia bộ máy Nhà nước khi họ phải đứng trước hai lựa chọn khi tham gia bộ máy này: hoặc nhận đồng lương rẻ mạt và không tham nhũng, hoặc chấp nhận tham nhũng (tất nhiên còn có những khoang màu xám ở giữa hai cực này, những khoản thu nhập nửa chính nửa tà...nhưng nhìn chung đó là bản chất của hệ thống). Và như thế, hệ thống chính quyền dần dần thành một thị trường "chanh", thu hút những người kém năng lực và cả tư cách, và đào thải những người giỏi và có tư cách. Tại sao ở nhiều nước châu Á như Hàn Quốc, Nhật Bản...hệ thống công chức vẫn thu hút được những người giỏi giang và nghề công chức trở thành một trong những nghề danh giá nhất, cho dù rất nhiều công chức có thể nhận được mức lương cao hơn nhiều lần nếu họ làm việc ở khu vực tư nhân? Đó là vì hệ thống chính quyền các nước này vẫn giữ được "phẩm giá", và một công chức có thể hãnh diện, bù đắp cho sự hao hụt về thu nhập bằng một niềm tin rằng mình đang đóng góp cho đất nước, cho xã hội, cho cộng đồng, và những việc mình làm sẽ tạo ra một tác dụng mạnh mẽ hơn cho xã hội so với việc đi làm công ở một ngân hàng hay một công ty chứng khoán. Còn ở Việt Nam, trong mắt người dân thì gần như viên chức Nhà nước nào cũng có chữ "tham nhũng" trên trán, cho dù không phải ai cũng tham nhũng hay có thể tham nhũng (70% hay 80%, hay 90%- làm sao mà biết?). Đó chẳng phải điều đáng buồn sao?

Entry for December 06, 2008

2008-12-06T10:55:00.000-08:00

+ Tường thuật vụ đi biểu tình phản đối Trung Quốc ở Hà Nội trên blog Người buôn gió. Số công an đông gấp 5 lần số người định biểu tình.

+ Tuần Việt Nam đăng bài của Dự Trần, Ph.D. Kinh tế, Đại học Texas Austin về chiến lược diều hâu của Trung Quốc nhưng bài này nhanh chóng bị rút xuống chỉ trong vài giờ.

Biển Đông và chiến lược diều hâu của Trung Quốc

Trích một đoạn:

"Có ba lý do quan trọng để chiến lược diều hâu của Trung Quốc thành công ở Biển Đông: Một là các nước ASEAN như Việt Nam và Phillipine đã rất yếu trong việc đưa vấn đề tranh chấp này tới công luận quốc tế trong khi cỗ máy tuyên truyền khổng lồ của Trung Quốc đã làm tốt việc kết nối Biển Nam Trung Quốc với chủ quyền của Trung Quốc. Vì thế, về mặt công luận quốc tế, Việt Nam và các nước ASEAN cùng tranh chấp ở Biển Đông không được ủng hộ - mặc dù lập trường của họ chính nghĩa hơn về mặt pháp lý.

Thứ hai là các nước này đều phản ứng rất yếu ớt trước sự lấn át của Trung Quốc. Điều này có cơ sở thực tế là nếu đứng riêng biệt từng nước thì họ đều ở vào thế yếu xét cả về tiềm lực kinh tế và quân sự. Do ở thế yếu, họ không thể đưa ra những đe dọa khả tín nào ngay cả khi họ muốn.

Thứ ba là mặc dù ở vào tình thế lép vế nếu đứng riêng lẻ, các nước ASEAN lại không hợp tác với nhau trong cuộc tranh chấp với Trung Quốc. Thí dụ như Phillipine đã dễ dàng bị mua đứt để đồng ý ký thỏa thuận hợp tác song phương với Trung Quốc trong khi bỏ mặc Việt Nam sang một bên. Điều này phản ánh ba thực tế đáng buồn: (1) sức ảnh hưởng của Trung Quốc ăn quá sâu vào ASEAN, (2) thiếu sự tin tưởng lẫn nhau giữa các nước ASEAN về vấn đề Biển Đông, (3) các chính phủ ASEAN trong từng thời điểm cụ thể đã tỏ ra thiếu viễn kiến. Bài học về cuộc tranh chấp của Trung Quốc với Nhật và thỏa ước hợp tác khai thác giữa hai nước này cho thấy Trung Quốc không phải không chịu nhượng bộ. Diều hâu chỉ có thể nhượng bộ diều hâu chứ không thể nhượng bộ bồ câu. Với các nước ASEAN có tranh chấp trên Biển Đông, trừ phi họ cùng đứng lại với nhau, sẽ không phải là đối thủ đáng để Trung Quốc nhượng bộ."

Thực ra chính sách của Tàu hiện nay cũng là chính sách của Tần Thủy Hoàng khi xưa: viễn giao, cận công, kết hiếu với các nước lớn ở xa như Sở, Tề và thôn tính các nước nhỏ ở gần như Hàn, Ngụy. Trong đó thì nước Triệu là nước quyết tâm chống Tần hơn cả, và là đối thủ chủ yếu, thậm chí gần như là duy nhất đáng kể, của Tần trong suốt mấy chục năm. Trái ngược với Triệu, nước Hàn liên tục nhượng bộ, mỗi lần bị Tần đe dọa là dâng đất cho Tần để đổi lấy an nguy. Lục quốc cũng có lúc hợp tung để đánh Tần (thời Tô Tần làm tướng sáu nước) và từng thành công khiến mấy chục năm, quân Tần không dám rời khỏi cửa Hàm Cốc sang Đông. Nhưng rồi chính sách liên hoành, kết hợp mua chuộc và đe dọa, viễn giao cận công của Trương Nghi đã khiến kế hợp tung của Tô Tần tan rã và lục quốc dần dần đều bị Tần thôn tính.

Tình trạng biển Đông hiện nay cũng trên đà như vậy. Trung Quốc dùng kế chia rẽ, khiến ASEAN không thể đoàn kết như một khối, khuyến khích ký các thỏa thuận song phương Trung-Phi, Trung-Việt.

Bên cạnh đó, họ đầu tư, viện trợ rất mạnh vào các nước nhỏ trong khu vực vốn không có mâu thuẫn trực tiếp về quyền lợi và lãnh thổ với họ như Lào, Cambodia, Miến Điện khiến các nước này chịu ảnh hưởng chính trị của họ, để trở thành những chư hầu của họ trong khối ASEAN. Cuộc chiến Việt-Miên 1978 và Việt-Trung 1979-89 là kết quả trực tiếp từ việc Trung Quốc kết hiếu với Cambodia để đe dọa Việt Nam.

Entry for December 05, 2008

2008-12-05T10:34:00.000-08:00

Nước Nam ta dạo này phong thủy không tốt, có quá nhiều người không biết xấu hổ. Và đáng tiếc thay, những người không biết xấu hổ đó vẫn hàng ngày rêu rao trên báo chí, huấn thị, chỉ bảo nhân dân. Từ "hiệp sĩ" Nguyễn Tử Quảng cho rằng hình phạt 12 năm tù cho blogger là "hết sức thích đáng" cho tới ông Thứ trưởng Bộ 4T muốn cấm người ta viết những suy nghĩ, cảm xúc của mình về các vấn đề xã hội.

Thử nghe ông Phó Chủ tịch Thường trực TP HCM Nguyễn Thành Tài phát biểu gì về vụ PCI:

"Ông Tài cho rằng: “Đối với mỗi quốc gia và ngay cả Việt Nam, khi đưa một công dân hay một tội phạm nào ra xét xử thì cũng phải có chứng cứ để luận tội. Cho nên nếu phía bạn cho rằng PCI đã hối lộ cho nhiều quan chức ở Đông Dương (chứ không phải chỉ riêng TPHCM). Vậy thì hãy đưa ra bằng chứng, chúng tôi sẽ tiến hành xét xử, không thể nói chung chung....

Tôi đã trình bày quan điểm của lãnh đạo thành phố và đã được Thủ Tướng chấp thuận về cách giải quyết. Chỉ cần khi nào phía bạn đưa ra chứng cứ thì sẽ cho tiến hành xử lý. Còn nếu cần hỗ trợ, các cơ quan chức năng tại thành phố sẵn sàng hợp tác tốt nhất cho phía bạn tìm chứng cứ. Tuy nhiên cho đến nay vẫn chưa thấy phản hồi gì từ phía bạn”

Ông Tài phát biểu cứ như rằng đây là việc của Nhật, chứ không phải của Việt Nam??? Tại sao khi một quan chức chính quyền bị tố cáo ăn hối lộ, chính quyền thành phố Hồ Chí Minh lại không chịu điều tra mà cứ đòi "bằng chứng" từ phía Nhật? Ông Tài cứ làm như là việc điều tra PCI chỉ là làm ơn cho Nhật, là hỗ trợ cho Nhật nếu họ yêu cầu chứ không phải là việc của chúng ta.

Ở đây, không ai đòi ông Tài (hay ông Hải, ông Dũng...) phải đem ông Sĩ ra xử tù. Nhưng tại sao cứ phải có bằng chứng từ phía Nhật thì mới xử lý. Thế thì cơ quan công an làm gì, chính quyền thành phố làm gì, Ban chống tham nhũng của Đảng, Ban kiểm tra của Đảng, Ban Thanh tra của Chính phủ... làm gì? Chẳng nhẽ họ không thể tiến hành điều tra một quan chức khi có nghi vấn (và nghi vấn này hiện rất xác đáng từ lời khai của bị can PCI và kết quả điều tra của cơ quan điều tra Nhật) rằng quan chức đó phạm tội?

"Các cơ quan chức năng tại thành phố sẵn sàng hợp tác tốt nhất cho phía bạn tìm chứng cứ"- nói mà không biết thẹn. Khi một quan chức Việt Nam bị tố cáo ăn hối lộ 2,6 triệu USD, khi cơ quan tư pháp Nhật Bản tìm thấy đủ chứng cớ để kết tội những người đưa hối lộ cho quan chức đó với số tiền 820.000 USD thì việc nhiều nhất mà chính quyền thành phố HCM làm được là "hồ trợ" cho bạn "tìm chứng cớ". Chứng cớ ở đâu? Có chứng cớ nào bị tiêu hủy trong 6 tháng án binh bất động vừa qua không, khi người bị tố cáo vẫn giữ nguyên cương vị và hoàn toàn có thể tiêu hủy tất cả những bằng chứng nào anh ta có thể tiêu hủy, tẩu tán tất cả những tài sản bất chính nào mà anh ta có thể có do phạm tội?

Với những nhà lãnh đạo không có dây thần kinh xấu hổ như thế, chúng ta sẽ còn đi tới đâu? Quyết tâm chống tham nhũng của chúng ta là ngồi đợi phía nước ngoài đưa ra bằng chứng! Nhưng ngay cả khi phía nước ngoài đưa ra bằng chứng thì "người ta" có quyết định thí xe hay không, thì sẽ còn là một chuyện khác. Thí tướng thì tất nhiên là không bao giờ.

Nực cười ở chỗ hình như phía Nhật Bản không còn cần Việt Nam "hỗ trợ" "tìm chứng cớ" nữa (sau 6 tháng vô ích) khi trước tòa, cơ quan công tố đã tìm được đủ bằng chứng và bị can đã nhận tội đưa hối lộ. Họ cũng không yêu cầu VN "hỗ trợ" "tìm chứng cớ" nữa mà đang gây sức ép buộc Việt Nam phải làm rõ các vụ việc tham nhũng vốn ODA và cải thiện cơ chế quản lý ODA nhằm chống tham nhũng bằng cách tạm ngừng cam kết viện trợ 800 triệu USD trong năm 2008. Quả bóng đã được đẩy sang chân đội tuyển Việt Nam rồi. Và trong khi đó, ông Phó Thị trưởng Sài Gòn vẫn cứ khẳng định là ông sẽ hỗ trợ phía Nhật tìm chứng cớ!

Entry for December 04, 2008

2008-12-04T09:03:00.000-08:00

Vậy là Nhật tạm thời dừng khoản ODA 700 triệu USD đã cam kết cho nửa đầu năm 2008 vì vụ PCI.

Đại sứ Nhật phát biểu: "Sẽ khó để lấy lại sự ủng hộ từ công chúng Nhật Bản thúc đẩy viện trợ thêm cho VN và chúng tôi không thể hứa những khoản vay bằng đồng yên mới cho đến khi Ủy ban hỗn hợp giữa hai nước thực hiện các giải pháp chống tham nhũng ý nghĩa và hiệu quả."

Việc Nhật ngừng ODA cho Việt Nam có thể là một cú sốc với không ít người nhưng đó là một cú sốc cần thiết. Có những việc như tham nhũng, ăn hối lộ...bấy lâu nay vẫn được các quan chức và không ít nhân dân coi là việc bình thường, là thủ tục "đầu tiên" cần thiết, kể cả trong các dự án sử dụng vốn nước ngoài. Ít nhất thì việc này sẽ khiến chính quyền mạnh tay hơn với tham nhũng và hối lộ trong các dự án ODA-một khoản tiền "chùa" khổng lồ cho các quan chức từ PMU 18 tới dự án Đông Tây. Với người dân, có lẽ nó cũng có tác dụng không nhỏ.

+

Ối giời, trang web Hội Nhà Văn đăng một bài ngây ngô như pha trò (link từ Diễn Đàn). Không biết ông tác giả Nguyễn Trung Nghĩa này (có phải nhà văn?) ấm đầu thật hay cố tình viết ngây ngô để giễu cợt Đảng và chính quyền. Đọc không nhịn được cười.

Tác giả đề ra ba hướng điều tra cho Chính phủ:

Hướng 1: Bọn Nhật đổ vấy cho Đảng viên Cộng sản. Ông Sĩ là Đảng viên nên "bản chất dứt khoát phải khác các nhà tư bản". Tác giả cũng nêu trường hợp Nguyễn Việt Tiến làm ví dụ. Việt Tiến là Đảng viên nên trong sạch vì thế được ra tù (ở đây tác giả không nhắc tới ông Hội viên Hội nhà văn là Nguyễn Việt Chiến không phải Đảng viên nên chắc bản chất không trong sạch bằng đảng viên Tiến nên giờ mới rũ tù).

Hướng 2: Đảng và Nhà nước ta nên xúi (hay bắt?) ông Sĩ nhận đại tội đi "cho êm chuyện, cho đẹp đội hình rồi tính toán với nhau sau."

Hướng thứ 3: Lằng nhà lằng nhằng đọc chả hiểu nói gì. Đại khái là bảo nên thanh tra toàn diện dự án.

Cái trang web Hội Nhà Văn này thật buồn cười, cứ như cái chiếu rượu cho mấy ông nửa tỉnh nửa say tán phét.

Trích

" Vậy thì để giúp 2 Chính phủ thực hiện được sự nghiêm minh này, chúng tôi xin mạnh dạn gợi ý, đề xuất với Chính phủ và các bộ máy công quyền của Chính phủ và Nhà nước một số hướng giải quyết khi thực thi được nhiệm vu phức tạp khó khăn này. Để không bỏ lọt kẻ gian và không làm oan người ngay, các cơ quan điều tra nên tiến hành điều tra theo các bước và các hướng sau đây:
Hướng điều tra theo giả thuyết 1: Do các quan chức PCI của Nhật Bản là các nhà tư bản, họ thường thiếu trung thực, không khách quan, lập trường tư tưởng của họ không vững vàng, bản chất của họ là quen bóc lột : cứ thấy lợi nhuận là xô vào, bất chấp; họ khác với phần lớn cán bộ, đảng viên của ta thường có các phẩm chất kiên trung: cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư. Do vậy nên họ đã lợi dụng sự nhập nhèm trong cơ chế quản lý con người và các dự án đầu tư xây dựng, tình cảnh: ông đồng ăn một, bà cốt ăn hai nên đã tìm cách đổ vấy cho các quan chức Việt Nam số tiền trên để nhẹ tội mình. Đối với các nhà tư bản thì như Marx nói: lợi nhuận đến 300%, họ sẵn sàng giết cả bố mình. Đây là một trong các giả thuyết, một trong các hướng mà các cơ quan điều tra của chúng ta phải đặt ra để điều tra, kiểm chứng. Gì thì gì ông Huỳnh Ngọc Sĩ cũng là đảng viên của ta, sinh năm 1953, là lứa tuổi đã kinh qua chiến tranh, lại được rèn luyện qua môi trường thanh niên xung phong; những người như ông Huỳnh Ngọc Sĩ vừa được đào luyện trong trường đời, lại được đào tạo, giáo dục bài bản qua nhiều trường lớp giáo dục đạo đức, tư tưởng, lập trường cho nên trước hết chúng ta phải tin cán bộ của ta trước đã, họ là đảng viên, công bộc của dân, bản chất dứt khoát phải khác các nhà tư bản. Trường hợp như ông Nguyễn Việt Tiến là một ví dụ, cuối cũng các cơ quan chức năng vẫn chứng tỏ sự khách quan: chứng minh ông này chỉ vi phạm hành chính chứ không phạm tội hình sự nên đã thả ông ta ra khỏi tù và chỉ cách chức ông Tiến mà thôi.

....

Điều tra theo giả thuyết thứ 2: Dẫu sao Nhật Bản là nước cung cấp ODA vào loại số 1 của Việt Nam, phía Nhật đã đưa ra và kết án rồi, Việt Nam vẫn có truyền thống hiếu khách, thôi thì thuyết phục, ép ông Sĩ nhận đi cho êm chuyện, cho đẹp đội hình rồi tính toán với nhau sau. Do đó, không cần nhiều chứng cớ, bởi muốn có chứng cớ phải tốn tiền, tốn của cho việc đi điều tra công phu. Chỉ cần dựa vào lời khai của các quan chức PCI, chúng ta tuyên án luôn và bắt giam ông Sĩ ngay; coi như kết thúc vụ án, giải quyết xong một vụ việc nhặm nhọt..."

Entry for December 03, 2008

2008-12-03T20:36:00.000-08:00

1. KhÃ´ng hiá»u sao thÃ¡i Äá» cá»§a Viá»t Nam trÆ°á»c viá»c chÃnh phá»§ SÃ©c ngá»«ng cáº¥p visa cho ngÆ°á»i Viá»t láº¡i má»m má»ng Äáº¿n tháº¿? ÄÃ¢y lÃ má»t Äá»ng thÃ¡i cá»±c ká»³ hiáº¿m cÃ³ giá»¯a cÃ¡c quá»c gia cÃ³ quan há» ngoáº¡i giao bÃ¬nh thÆ°á»ng vá»i nhau. Bá» Ngoáº¡i giao Viá»t Nam láº½ ra nÃªn pháº£n Äá»i máº¡nh máº½, cháº³ng háº¡n nhÆ° triá»u táºp Äáº¡i sá»© SÃ©c bÃ y tá» sá»± pháº£n Äá»i, tráº£ ÄÅ©a báº±ng cÃ¡ch táº¡m ngá»«ng cáº¥p visa cho ngÆ°á»i SÃ©c cho tá»i khi SÃ©c bá» lá»nh cáº¥m nÃ y...Tháº¿ nhÆ°ng, Bá» Ngoáº¡i giao VN ÄÃ£ quÃ¡ má»m má»ng khi ngÆ°á»i phÃ¡t ngÃ´n Bá» Ngoáº¡i giao chá» cho ráº±ng viá»c nÃ y "khÃ´ng phÃ¹ há»£p vá»i tinh tháº§n thá»a thuáºn cáº¥p cao hai nÆ°á»c vÃ quan há» há»¯u nghá», há»£p tÃ¡c truyá»n thá»ng" vÃ "mong ráº±ng vÃ¬ lá»£i Ãch quan há» hai nÆ°á»c, ChÃnh phá»§ Czech xem xÃ©t láº¡i quyáº¿t Äá»nh trÃªn."

2. NhÆ° váºy Viá»t Nam quyáº¿t Äá»nh thá»±c hiá»n chÃnh sÃ¡ch kÃch cáº§u máº¡nh máº½ vá»i chÆ°Æ¡ng trÃ¬nh chi tiÃªu 1 tá»· USD. Äá»ng thá»i, giáº£m 30% thuáº¿ doanh nghiá»p trong quÃ½ 4 nÄm 2008. Thuáº¿ thu nháºp tá»« chá»©ng khoÃ¡n cÅ©ng ÄÆ°á»£c hoÃ£n.

3. CÃ¡i chuyá»n quáº£n lÃ½ blog lÃ má»t chuyá»n ngu xuáº©n mÃ váº«n cá»© ÄÆ°á»£c Bá» 4T bÃ n Äi bÃ n láº¡i khÃ´ng biáº¿t bao nhiÃªu láº§n, tá»n bao nhiÃªu tiá»n ná»p thuáº¿ cá»§a nhÃ¢n dÃ¢n.

VÃ táº¥t nhiÃªn ÄÃ¢y Äá»nh Äiá»m cá»§a sá»± ngu xuáº©n (vÃ vÃ²ng vo) váº«n lÃ Ã´ng Thá»© trÆ°á»ng Äá» QuÃ½ DoÃ£n:

"Yáº¿u tá» cÃ¡ nhÃ¢n trong blog lÃ yáº¿u tá» cÆ¡ báº£n. Yáº¿u tá» nÃ y quy Äá»nh blog khÃ´ng Äáº¡i diá»n cho má»t tá» chá»©c hay thÃ´ng tin chÃnh thá»ng nÃ o. Nhá»¯ng blog vÆ°á»£t quÃ¡ thÃ´ng tin cÃ¡ nhÃ¢n lÃ sai quy Äá»nh", Ã´ng DoÃ£n nÃ³i.

Thá»© trÆ°á»ng Bá» TT - TT cÅ©ng chá» rÃµ: "Blog, vá» máº·t ngá»¯ nghÄ©a, tá»« ngá»¯ cá»§a mÃ¬nh khÃ³ xÃ¡c Äá»nh. Náº¿u lÃ tiáº¿ng nÆ°á»c ngoÃ i thÃ¬ nÃ³i blog lÃ ÄÃ£ giá»i háº¡n khuÃ´n khá» ngay trong khÃ¡i niá»m ÄÃ³. Náº¿u ÄÃ£ ÄÆ°a thÃ´ng tin bÃ¡o chÃ thÃ¬ pháº£i tuÃ¢n thá»§ vÃ chá»u sá»± Äiá»u chá»nh cá»§a Luáºt BÃ¡o chÃ . NgÆ°á»i nÃ o vÆ°á»£t quÃ¡ pháº¡m vi blog, biáº¿n thÃ´ng tin trÃªn blog thÃ nh thÃ´ng tin bÃ¡o chÃ lÃ vi pháº¡m Luáºt BÃ¡o chÃ".

Nháº¥n máº¡nh viá»c trao Äá»i, tham gia, ÄÃ³ng gÃ³p Ã½ kiáº¿n vá» chÃnh sÃ¡ch, chÃnh trá» trong xÃ£ há»i "lÃ quyá»n cá»§a má»i ngÆ°á»i", song Thá»© trÆ°á»ng Äá» QuÃ½ DoÃ£n cho hay: "ÄÃ£ lÃ nháºt kÃ½ cÃ¡ nhÃ¢n thÃ¬ chá» viáº¿t cho mÃ¬nh, cÃ¹ng láº¯m lÃ ngÆ°á»i thÃ¢n cá»§a mÃ¬nh Äá»c. Náº¿u ÄÆ°a ra Äáº¡i chÃºng thÃ¬ khÃ´ng thá» lÃ nháºt kÃ½ mÃ vÃ´ tÃ¬nh biáº¿n nÃ³ thÃ nh trang thÃ´ng tin Äiá»n tá», nhÆ° váºy pháº£i chá»u sá»± quy Äá»nh nhÆ° Äá»i vá»i trang thÃ´ng tin Äiá»n tá»"."

Tháº¿ nÃ o lÃ thÃ´ng tin bÃ¡o chÃ? Ãng Thá»© trÆ°á»ng khÃ´ng há» lÃ m rÃµ khÃ¡i niá»m trÆ°á»c khi phÃ¡t biá»u. VÃ dá»¥ tÃ´i nÃ³i Äá»i tuyá»n Viá»t Nam ÄÃ¡ nhÆ° dá» hÆ¡i thÃ¬ ÄÃ³ lÃ thÃ´ng tin cÃ¡ nhÃ¢n hay thÃ´ng tin bÃ¡o chÃ? Hay náº¿u tÃ´i nÃ³i Ã´ng Thá»© trÆ°á»ng DoÃ£n nÃ³i nÄng áº¥m á» dá» dáº©n thÃ¬ ÄÃ³ cÃ³ pháº£i lÃ thÃ´ng tin bÃ¡o chÃ khÃ´ng? Hay chá» lÃ nháºn Äá»nh cÃ¡ nhÃ¢n? VÃ táº¡i sao láº¡i cá»© pháº£i lÃ "thÃ´ng tin"? VÃ dá»¥ tÃ´i nÃ³i Ã´ng DoÃ£n dá»t nhÆ° heo thÃ¬ ÄÃ³ ÄÃ¢u pháº£i lÃ thÃ´ng tin (haycÅ©ng cÃ³ thá» vá»i ngÆ°á»i nÃ o chÆ°a hiá»u Ã´ng DoÃ£n thÃ¬ ÄÃ³ láº¡i lÃ thÃ´ng tin chÄng?). Váºy khi tÃ´i nÃ³i Ã´ng DoÃ£n dá»t nhÆ° heo thÃ¬ liá»u tÃ´i cÃ³ pháº¡m quy Äá»nh vá» viá»c ÄÆ°a thÃ´ng tin ra cÃ´ng cá»ng khÃ´ng?

CÃ³ ai báº£o blog lÃ nháºt kÃ½ ÄÃ¢u mÃ Ã´ng láº¥y nÃ³ Äá» cho ráº±ng blog "ÄÃ£ lÃ nháºt kÃ½ cÃ¡ nhÃ¢n thÃ¬ chá» viáº¿t cho mÃ¬nh, cÃ¹ng láº¯m lÃ ngÆ°á»i thÃ¢n cá»§a mÃ¬nh Äá»c". MÃ cá»© cho ráº±ng blog lÃ nháºt kÃ½ cÃ¡ nhÃ¢n thÃ¬ cÃ³ nhá»¯ng nháºt kÃ½ cÃ¡ nhÃ¢n váº«n ÄÆ°á»£c ÄÆ°a ra cho cáº£ triá»u ngÆ°á»i Äá»c, tháºm chÃ cÃ²n phÃ¡t Äá»ng Äá»§ thá»© phong trÃ o Än theo nháºt kÃ½ tá»« phong trÃ o mua sÃ¡ch cho tá»i phong trÃ o há»c táºp táº¥m gÆ°Æ¡ng ngÆ°á»i viáº¿t nháºt kÃ½...LÃºc ÄÃ³ sao cháº³ng tháº¥y cÃ¡c vá» tháº¯c máº¯c lÃ nháºt kÃ½ nÃ y ngÆ°á»i viáº¿t chá» viáº¿t cho mÃ¬nh, hay cÃ¹ng láº¯m lÃ cho ngÆ°á»i thÃ¢n cá»§a mÃ¬nh Äá»c.

Tá» Tuáº§n Viá»t Nam nÃªu ra Ã½ kiáº¿n thay vÃ¬ quáº£n lÃ½ blog báº±ng quy Äá»nh hÃ£y yÃªu cáº§u blogger cÃ´ng khai danh tÃnh. Theo tÃ´i, Ã½ kiáº¿n nÃ y cÅ©ng dá» dáº©n cháº³ng kÃ©m. Äáº¿n cÃ¡c nhÃ bÃ¡o cÃ²n cháº³ng chá»u cÃ´ng khai danh tÃnh, khi viáº¿t bÃ i trÃªn bÃ¡o chÃ Äáº£ng vÃ NhÃ nÆ°á»c cÃ²n dÃ¹ng tÃ¡ láº£ cÃ¡c bÃºt danh láº¡i cÃ²n yÃªu cáº§u cÃ´ng dÃ¢n khi viáº¿t blog pháº£i cÃ´ng khai danh tÃnh.

Cáº£ cÃ¡i há»i tháº£o nÃ y nÃ³i Äá»§ thá»© chuyá»n, quáº£n lÃ½ hay khÃ´ng quáº£n lÃ½, nhÆ°ng cháº£ tháº¥y Äá» cáºp gÃ¬ tá»i quyá»n cÆ¡ báº£n cá»§a cÃ´ng dÃ¢n Viá»t Nam ÄÆ°á»£c nÃªu trong Hiáº¿n phÃ¡p 1992 (cho dÃ¹ Hiáº¿n phÃ¡p nÃ y ÄÃ£ lÃ má»t bÆ°á»c thá»¥t lá»n so vá»i Hiáº¿n phÃ¡p cá»§a Viá»t Nam DÃ¢n chá»§ Cá»ng hÃ²a 1946) lÃ quyá»n tá»± do ngÃ´n luáºn, tá»± do bÃ¡o chÃ, vÃ quyá»n ÄÆ°á»£c thÃ´ng tin.

+ Vá» váº¥n Äá» nÃ y, Ã´ng LÃª Máº¡nh HÃ (cÃ³ pháº£i lÃ "chÃ¡u HÃ " cá»§a nhÃ bÃ¡o Ãnh Há»ng), giÃ¡m Äá»c Sá» 4T ThÃ nh phá» HCM, cÃ³ Ã½ kiáº¿n khÃ¡ xÃ¡c ÄÃ¡ng:

"Nhá»¯ng thÃ´ng tin trÃªn máº¡ng cÃ³ tÃnh áº£o vÃ khÃ´ng biÃªn giá»i, ngÆ°á»i sá» dá»¥ng cÃ³ thá» dÃ¹ng tÃªn giáº£, Äá»a chá» giáº£, hoáº·c ÄÄng kÃ½ á» nÆ°á»c ngoÃ iâ¦ nÃªn ráº¥t khÃ³ Äá» quáº£n lÃ½ blog nÃ³i riÃªng vÃ nhá»¯ng thÃ´ng tin trÃªn máº¡ng nÃ³i chung. Theo tÃ´i, nÃªn quáº£n lÃ½ tá»t nhá»¯ng cÃ¡i ÄÃ£ ÄÆ°á»£c cáº¥p phÃ©p vÃ rÃµ rÃ ng nhÆ° website cÃ³ ÄÄng kÃ½, trÃ² chÆ¡i trá»±c tuyáº¿nâ¦ sau ÄÃ³ má»i cÃ³ thá» nÃ³i Äáº¿n quáº£n lÃ½ cÃ¡i chÆ°a rÃµ rÃ ng nhÆ° blog. Nhiá»u nÆ°á»c tiÃªn tiáº¿n trÃªn tháº¿ giá»i váº«n chÆ°a Äáº·t váº¥n Äá» quáº£n lÃ½ blog. HÆ¡n ná»¯a, luáºt cá»§a chÃºng ta chÆ°a thá» xÃ¡c Äá»nh háº¿t má»i quan há» giá»¯a tháº¿ giá»i áº£o nhÆ° trong blog vÃ con ngÆ°á»i thá»±c.

...ThÃ´ng tÆ° má»i thu háº¹p pháº¡m vi quáº£n lÃ½ chá» gÃ³i gá»n xung quanh blog. Náº¿u ngÆ°á»i ta khÃ´ng gá»i lÃ blog ná»¯a hoáº·c blog cÃ³ thá» Äá»i tÃªn hoáº·c chuyá»n biáº¿n thÃ nh má»t dáº¡ng khÃ¡c, khi ÄÃ³ thÃ´ng tÆ° quáº£n lÃ½ ná»i dung gÃ¬? CÃ²n náº¿u lÃ hÆ°á
»ng dáº«n, Äá»nh hÆ°á»ng thÃ¬ cáº§n xÃ¢y dá»±ng má»t káº¿ hoáº¡ch tuyÃªn truyá»n cá»¥ thá» Äá» tÃ¡c Äá»ng lÃªn nháºn thá»©c cá»§a blogger mÃ khÃ´ng cáº§n pháº£i ra má»t thÃ´ng tÆ°. "

Xem ra anh HÃ Ha Vá»£t cÃ³ tÆ° tÆ°á»ng tiáº¿n bá» vÃ thá»±c táº¿ hÆ¡n anh DoÃ£n LÃ´ mÃ´ nÃ´ xá»p. MÃ dáº¡o nÃ y VN nhiá»u Ha Vá»£t ghÃª: HÃ Ha Vá»£t, Tuáº¥n Ha Vá»£t, PhÃ¡t Ha Vá»£t, KhÆ°Æ¡ng Ha Vá»£t... Ã mÃ cÃ²n báº¡n Tá» Phi Ha Vá»£t ná»¯a, mÃ cÃ²n lÃ Ha Vá»£t xá»n (ref: Anh TÃº xá»n, Ãng GiÃ xá»n).

Entry for December 02, 2008

2008-12-02T18:55:00.000-08:00

BÃ i nÃ y cÅ©ng hÆ¡i cÅ© vÃ ÄÃ£ ÄÄng bÃ¡o. NÃ³i thÃªm lÃ Ã´ng Krugman nÃ y thÆ°á»ng xuyÃªn chá»i chÃnh quyá»n Má»¹ trÃªn blog, phÃ¡t biá»u Äá»§ má»i chuyá»n vá» kinh táº¿, chÃnh trá»...nÆ°á»c Má»¹ trÃªn blog cá»§a mÃ¬nh, cá» tÃ¬nh ÄÆ°a ra nhá»¯ng thÃ´ng tin mÃ tuy Ã´ng ta cho lÃ ÄÃºng Äáº¯n nhÆ°ng cháº¯c háº³n chÃnh quyá»n Bush cho lÃ "khÃ´ng chÃnh xÃ¡c" vá» há» thá»ng chÃnh trá», nhÃ nÆ°á»c vÃ Äáº£ng Cá»ng hÃ²a. Náº¿u theo quy Äá»nh sáº¯p ra cá»§a Viá»t Nam mÃ chuyÃªn gia báº£o máºt, hiá»p sÄ© (!) CÃ´ng nghá» thÃ´ng tin Nguyá»n Tá» Quáº£ng coi lÃ hoÃ n toÃ n thÃch há»£p (perfectly suitable) thÃ¬ Ã´ng ta ÄÃ¡ng bá» 12 nÄm tÃ¹.

Giáº£i Nobel Kinh táº¿ 2008: GiÃ¡o sÆ°, nhÃ bÃ¡o, blogger Paul Krugman

NgÃ y 13/10/2008, Viá»n HÃ n lÃ¢m Khoa há»c Thá»¥y Äiá»n tuyÃªn bá» trao giáº£i Nobel Kinh táº¿ cho giÃ¡o sÆ° ngÆ°á»i Má»¹ Paul Krugman táº¡i trÆ°á»ng Äáº¡i há»c Princeton, Má»¹. ÄÃ¢y quáº£ lÃ má»t tin báº¥t ngá» Äá»i vá»i nhá»¯ng ngÆ°á»i quan tÃ¢m tá»i giáº£i nÃ y. TrÆ°á»c ÄÃ³, trong cÃ¡c cuá»c cÃ¡ cÆ°á»£c cá»§a cÃ¡c nhÃ kinh táº¿ há»c do má»t sá» giÃ¡o viÃªn vÃ nghiÃªn cá»©u sinh Äáº¡i há»c Harvard tá» chá»©c thÃ¬ tÃªn Paul Krugman khÃ´ng ÄÆ°á»£c nháº¯c tá»i nhÆ° á»©ng cá» viÃªn tiá»m nÄng. Nhá»¯ng á»©ng cá» viÃªn tiá»m nÄng nháº¥t lÃ giÃ¡o sÆ° Rober Barro á» trÆ°á»ng Äáº¡i há»c Harvard chuyÃªn vá» kinh táº¿ vÄ© mÃ´ hay ba nhÃ kinh táº¿ lÆ°á»£ng Hansens, Sargens vÃ Sims. Máº·c dÃ¹ luÃ´n ÄÆ°á»£c coi lÃ má»t á»©ng cá» viÃªn tiá»m nÄng cho giáº£i Nobel nhÆ°ng Ãt ngÆ°á»i dá»± ÄoÃ¡n Paul Krugman sáº½ ÄÆ°á»£c giáº£i. LÃ½ do Ãt liÃªn quan tá»i há»c thuáºt vÃ¬ Paul Krugman luÃ´n ÄÆ°á»£c ÄÃ¡nh giÃ¡ lÃ ngÃ´i sao sÃ¡ng trong giá»i há»c thuáºt. NgÆ°á»i ta cho ráº±ng Ã´ng khÃ³ ÄÆ°á»£c giáº£i Nobel vÃ¬ Ã´ng lÃ má»t gÆ°Æ¡ng máº·t gÃ¢y nhiá»u tranh cÃ£i vá» chÃnh trá», thÆ°á»ng phÃª phÃ¡n ká»ch liá»t phe há»¯u trong má»t Äáº¥t nÆ°á»c cÃ³ sá»± chia ráº½ giá»¯a hai phe táº£- há»¯u, báº£o thá»§- cáº¥p tiáº¿n, DÃ¢n chá»§- Cá»ng hÃ²a ráº¥t náº·ng ná».

NhÆ°ng trÃ¡i vá»i háº§u háº¿t dá»± ÄoÃ¡n, Paul Krugman nháºn ÄÆ°á»£c giáº£i Nobel nÄm nay. HÆ¡n tháº¿ ná»¯a, má»t mÃ¬nh Ã´ng nháºn ÄÆ°á»£c giáº£i thÆ°á»ng cÃ³ trá» giÃ¡ tÆ°Æ¡ng ÄÆ°Æ¡ng 1,6 triá»u ÄÃ´-la nÃ y. ÄÃ¢y lÃ trÆ°á»ng há»£p khÃ¡ hiáº¿m, bá»i Ãt khi nhá»¯ng ngÆ°á»i nháºn giáº£i Nobel Kinh táº¿ ÄÆ°á»£c trao giáº£i má»t mÃ¬nh. Tá»« nÄm 2000 tá»i nay má»i chá» giÃ¡o sÆ° Edmund Phelps nháºn ÄÆ°á»£c giáº£i nÃ y má»t mÃ¬nh vÃ o nÄm 2006. Theo thÃ´ng cÃ¡o cá»§a Viá»n HÃ n lÃ¢m Khoa há»c Thá»¥y Äiá»n, Paul Krugman ÄÆ°á»£c trao giáº£i cho âsá»± phÃ¢n tÃch cá»§a Ã´ng vá» cÃ¡c hÃ¬nh máº«u thÆ°Æ¡ng máº¡i vÃ vá» trÃ cá»§a hoáº¡t Äá»ng kinh táº¿â. Cá»¥ thá» hÆ¡n, giáº£i thÆ°á»ng ÄÆ°á»£c trao cho nhá»¯ng ÄÃ³ng gÃ³p cá»§a Paul Krugman trong hai lÄ©nh vá»±c thÆ°Æ¡ng máº¡i quá»c táº¿ vÃ Äá»a lÃ½ kinh táº¿.

Paul Krugman sinh nÄm 1953, tá»t nghiá»p Äáº¡i há»c Yale nÄm 1974 vÃ hoÃ n thÃ nh luáºn Ã¡n Tiáº¿n sÄ© vá» tÃ i chÃnh quá»c táº¿ táº¡i Äáº¡i há»c danh tiáº¿ng MIT (Há»c viá»n CÃ´ng nghá» Massachusetts) chá» 3 nÄm sau Äáº¥y, á» tuá»i 24. Ãng lÃ tÃ¡c giáº£ cá»§a 20 cuá»n sÃ¡ch vÃ hÆ¡n 200 bÃ i bÃ¡o chuyÃªn ngÃ nh. Trong ngÃ nh kinh táº¿ há»c, Paul Krugman ná»i tiáº¿ng hÆ¡n cáº£ vá»i tÆ° cÃ¡ch ngÆ°á»i sÃ¡ng láºp chá»§ chá»t cá»§a âlÃ½ thuyáº¿t thÆ°Æ¡ng máº¡i má»iâ, lÃ½ thuyáº¿t chá»§ chá»t vá» thÆ°Æ¡ng máº¡i quá»c táº¿ hiá»n nay. NÄm 1991, Ã´ng ÄÆ°á»£c trao giáº£i thÆ°á»ng John Bates Clark cho nhá»¯ng cÃ´ng trÃ¬nh cá»§a Ã´ng vá» thÆ°Æ¡ng máº¡i quá»c táº¿. Giáº£i thÆ°á»ng nÃ y do Hiá»p há»i Kinh táº¿ Má»¹ trao táº·ng hai nÄm má»t láº§n cho nhá»¯ng nhÃ kinh táº¿ xuáº¥t sáº¯c dÆ°á»i 40 tuá»i vÃ cÃ³ nhá»¯ng ÄÃ³ng gÃ³p lá»n cho kinh táº¿ há»c. Giáº£i nÃ y ÄÆ°á»£c coi lÃ má»t giáº£i tiá»n Nobel bá»i ráº¥t nhiá»u nhÃ kinh táº¿ nháºn giáº£i John Bates Clark sau nÃ y tiáº¿p tá»¥c nháºn ÄÆ°á»£c giáº£i Nobel.

LÃ½ thuyáº¿t thÆ°Æ¡ng máº¡i má»i vÃ bÃ i bÃ¡o á» tuá»i 26

LÃ½ thuyáº¿t thÆ°Æ¡ng máº¡i má»i cá»§a Paul Krugman ÄÆ°á»£c coi lÃ má»t cuá»c cÃ¡ch máº¡ng trong tÆ° duy thÆ°Æ¡ng máº¡i quá»c táº¿. Trong má»t thá»i gian dÃ i tá»« Äáº§u tháº¿ ká»· 19 cho tá»i nhá»¯ng nÄm 1970, lÃ½ thuyáº¿t thÆ°Æ¡ng máº¡i quá»c táº¿ ÄÆ°á»£c xÃ¢y dá»±ng dá»±a trÃªn Ã½ tÆ°á»ng cá»§a nhÃ kinh táº¿ há»c ngÆ°á»i Anh David Ricardo vá» lá»£i tháº¿ so sÃ¡nh. Theo Ricardo, cÃ¡c quá»c gia sá» dÄ© trao Äá»i mua bÃ¡n hÃ ng hÃ³a vÃ¬ há» cÃ³ nhá»¯ng lá»£i tháº¿ so sÃ¡nh khÃ¡c nhau vÃ thÆ°Æ¡ng máº¡i quá»c táº¿ diá»n ra trÃªn cÆ¡ sá» sá»± khÃ¡c biá»t vá» lá»£i tháº¿ so sÃ¡nh nÃ y.

Sang tháº¿ ká»· 20, vÃ o nhá»¯ng nÄm 1920-1930, lÃ½ thuyáº¿t cá»§a Ricardo ÄÆ°á»£c má» rá»ng vÃ mÃ´ hÃ¬nh hÃ³a bá»i hai nhÃ kinh táº¿ há»c ngÆ°á»i Thá»¥y Äiá»n Eli Heckscher vÃ Bertil Ohlin. MÃ´ hÃ¬nh Heckscher-Ohlin cho ráº±ng thÆ°Æ¡ng máº¡i quá»c táº¿ diá»n ra trÃªn cÆ¡ sá» Äiá»u kiá»n khÃ¡c biá»t giá»¯a cÃ¡c quá»c gia vá» nhÃ¢n tá» sáº£n xuáº¥t: má»t sá» nÆ°á»c dÆ° thá»«a lao Äá»ng nhÆ°ng láº¡i thiáº¿u vá»n, trong khi má»t sá» nÆ°á»c khÃ¡c láº¡i nhiá»u vá»n nhÆ°ng thiáº¿u lao Äá»ng. Káº¿t quáº£ lÃ nhá»¯ng nÆ°á»c sáº½ chuyÃªn mÃ´n hÃ³a vÃ o sáº£n xuáº¥t vÃ xuáº¥t kháº©u nhá»¯ng máº·t hÃ ng mÃ nÆ°á»c ÄÃ³ cÃ³ lá»£i tháº¿ tÆ°Æ¡ng Äá»i vÃ nháºp kháº©u nhá»¯ng máº·t hÃ ng kÃ©m lá»£i tháº¿. Cháº³ng háº¡n, Viá»t Nam cÃ³ nhiá»u lao Äá»ng nhÆ°ng thiáº¿u vá»n vÃ cÃ´ng nghá» nÃªn cÃ³ lá»£i tháº¿ tÆ°Æ¡ng Äá»i trong sáº£n xuáº¥t cÃ¡c máº·t hÃ ng cáº§n nhiá»u lao Äá»ng nhÆ° quáº§n Ã¡o, giáº§y dÃ©p, nÃ´ng sáº£n, trong khi Má»¹ cÃ³ lá»£i tháº¿ tÆ°Æ¡ng Äá»i trong sáº£n xuáº¥t cÃ¡c máº·t hÃ ng cÃ´ng nghá» cao vÃ cáº§n nhiá»u vá»n nhÆ° mÃ¡y tÃnh, Ipod, phim Holywoodâ¦ VÃ quan há» thÆ°Æ¡ng máº¡i diá»n ra trÃªn cÆ¡ sá» nÃ y, Viá»t Nam xuáº¥t kháº©u quáº§n Ã¡o, giáº§y dÃ©p, nÃ´ng sáº£n sang Má»¹ vÃ nháºp kháº©u mÃ¡y tÃnh, Ipod, phim Holywoodâ¦ tá»« Má»¹.

MÃ´ hÃ¬nh Heckscher-Ohlin ngá»± trá» tÆ° duy kinh táº¿ quá»c táº¿ trong suá»t ná»a tháº¿ ká»·, vÃ giáº£i thÃch ÄÆ°á»£c háº§u háº¿t cÃ¡c má»i quan há» thÆ°Æ¡ng máº¡i quá»c táº¿. Tháº¿ nhÆ°ng cÃ ng ngÃ y, ngÆ°á»i ta cÃ ng tháº¥y cÃ³ nhá»¯ng Äáº·c Äiá»m trong thÆ°Æ¡ng máº¡i quá»c táº¿ mÃ mÃ´ hÃ¬nh nÃ y khÃ´ng thá» giáº£i thÃch. Má»t trong nhá»¯ng Äáº·c Äiá»m ÄÃ³ lÃ quan há» thÆ°Æ¡ng máº¡i trong ngÃ nh (intra-industry trade).VÃ dá»¥, Viá»t Nam xuáº¥t kháº©u nÃ´ng sáº£n sang Má»¹ nhÆ°ng cÅ©ng nháºp kháº©u má»t sá» nÃ´ng sáº£n tá»« Má»¹. Má»¹ xuáº¥t kháº©u xe hÆ¡i sang Nháºt vÃ chÃ¢u Ãu nhÆ°ng cÅ©ng nháºp kháº©u xe hÆ¡i tá»« Nháºt vÃ chÃ¢u Ãu.

Theo lÃ½ thuyáº¿t lá»£i tháº¿ so sÃ¡nh thÃ¬ trao Äá»i thÆ°Æ¡ng máº¡i trong ngÃ nh nÃ y khÃ´ng thá» xáº£y ra vÃ¬ vá»i má»t máº·t hÃ ng, chá» cÃ³ má»t chiá»u thÆ°Æ¡ng máº¡i tá»« nÆ¡i cÃ³ lá»£i tháº¿ sang nÆ¡i khÃ´ng cÃ³ lá»£i tháº¿ sáº£n xuáº¥t máº·t hÃ ng ÄÃ³, nhÆ° nÆ°á»c chá» cháº£y tá»« chá» cao xuá»ng chá» tháº¥p mÃ thÃ´i. NhÆ°ng thá»±c táº¿ láº¡i khÃ´ng diá»n ra nhÆ° váºy. LÃ½ thuyáº¿t lá»£i tháº¿ so sÃ¡nh cÅ©ng khÃ´ng giáº£i thÃch ÄÆ°á»£c táº¡i sao má»t sá» quá»c gia nhÆ° ÄÃ i Loan vÃ HÃ n Quá»c láº¡i thÃ nh cÃ´ng trong viá»c chuyá»n tá»« xuáº¥t kháº©u quáº§n Ã¡o, giáº§y dÃ©p nhá»¯ng nÄm 1960 Äáº¿n nay láº¡i cÃ³ thá» xuáº¥t kháº©u mÃ¡y tÃnh, Ã´ tÃ´ sang Má»¹ vÃ chÃ¢u Ãu.

Viá»c nÃ y gÃ¢y nhiá»u bá»i rá»i cho cÃ¡c nhÃ kinh táº¿ há»c vÃ ÄÃ£ cÃ³ má»t sá» mÃ´ hÃ¬nh ra Äá»i nháº±m giáº£i thÃch cho quan há» thÆ°Æ¡ng máº¡i nÃ y. Trong sá» cÃ¡c tÃªn tuá»i cÃ³ thá» ká» Äáº¿n hai nhÃ kinh táº¿ ngÆ°á»i Má»¹ gá»c áº¤n Äá» Jagdish Bhagwati vÃ Avinash Dixit, nhÃ kinh táº¿ ngÆ°á»i Israel Helpman vÃ má»t sá» ngÆ°á»i khÃ¡c. VÃ táº¥t nhiÃªn, cÃ³ Paul Krugman, ngÆ°á»i khá»i Äáº§u cuá»c cÃ¡ch máº¡ng trong tÆ° duy thÆ°Æ¡ng máº¡i quá»c
táº¿.

NÄm 1976, trong má»t láº§n dá»± giáº£ng Robert Solow, má»t nhÃ kinh táº¿ tá»«ng ÄÆ°á»£c giáº£i Nobel, Paul Krugman ÄÆ°á»£c biáº¿t tá»i khÃ¡i niá»m cáº¡nh tranh Äá»c quyá»n- lÃ sá»± cáº¡nh tranh xáº£y ra khi nhá»¯ng nhÃ sáº£n xuáº¥t cÃ³ ÄÆ°á»£c vá» tháº¿ Äá»c quyá»n vá»i nhá»¯ng nhÃ£n hiá»u hay sáº£n pháº©m nháº¥t Äá»nh. Ã tÆ°á»ng váºn dá»¥ng khÃ¡i niá»m cáº¡nh tranh Äá»c quyá»n trong thÆ°Æ¡ng máº¡i quá»c táº¿ chá»£t náº£y ra trong Äáº§u Paul Krugman. Sau nÃ y Ã´ng ká» láº¡i âChá» trong vÃ i giá» sau Äáº¥y, tÃ´i biáº¿t ngay tÃ´i ÄÃ£ cÃ³ chÃ¬a khÃ³a Äá» cáº§m trong tay cáº£ sá»± nghiá»p cá»§a mÃ¬nh. TÃ´i cÃ²n nhá» rÃµ tÃ´i thá»©c cáº£ ÄÃªm trong pháº¥n khÃchâ.

Tháº¿ nhÆ°ng Ã½ tÆ°á»ng cá»§a Ã´ng khÃ´ng dá» dÃ ng ÄÆ°á»£c cháº¥p nháºn, bÃ i viáº¿t cá»§a Ã´ng bá» nhiá»u táº¡p chÃ chuyÃªn ngÃ nh cÃ³ uy tÃn tá»« chá»i vÃ váº¥p pháº£i sá»± thá» Æ¡ cá»§a Äá»ng nghiá»p. MÃ£i tá»i nÄm 1979, Krugman má»i cÃ³ thá» ÄÄng bÃ i viáº¿t cá»§a mÃ¬nh trÃªn Táº¡p chÃ Kinh táº¿ Quá»c táº¿. BÃ i viáº¿t ngáº¯n, chá» 10 trang nhÆ°ng ngay láºp tá»©c gÃ¢y ÄÆ°á»£c sá»± chÃº Ã½ Äáº·c biá»t trong ngÃ nh vÃ Paul Krugman trá» thÃ nh ngÆ°á»i má» Äáº§u trÆ°á»ng phÃ¡i âLÃ½ thuyáº¿t thÆ°Æ¡ng máº¡i má»iâ khi má»i 26 tuá»i.

Trong bÃ i bÃ¡o nÃ y, Krugman ÄÆ°a ra má»t lÃ½ thuyáº¿t hoÃ n toÃ n má»i vá» thÆ°Æ¡ng máº¡i quá»c táº¿. LÃ½ thuyáº¿t nÃ y giáº£i thÃch quan há» thÆ°Æ¡ng máº¡i trong ngÃ nh dá»±a trÃªn giáº£ Äá»nh vá» lá»£i tháº¿ nhá» quy mÃ´, theo ÄÃ³ viá»c sáº£n xuáº¥t trÃªn quy mÃ´ lá»n lÃ m giáº£m chi phÃ sáº£n xuáº¥t. BÃªn cáº¡nh lá»£i tháº¿ quy mÃ´ sáº£n xuáº¥t, lÃ½ thuyáº¿t Krugman cÃ²n dá»±a trÃªn giáº£ Äá»nh ngÆ°á»i tiÃªu dung quan tÃ¢m tá»i tÃnh Äa dáº¡ng sáº£n pháº©m. Do hai Äáº·c tÃnh nÃ y- lá»£i tháº¿ quy mÃ´ cá»§a nhÃ sáº£n xuáº¥t vÃ sá»± Æ°a thÃch Äa dáº¡ng nhÃ£n hiá»u cá»§a ngÆ°á»i tiÃªu dung- mÃ ngÆ°á»i sáº£n xuáº¥t sáº½ dáº§n dáº§n trá» thÃ nh Äá»c quyá»n Äá»i vá»i nhÃ£n hiá»u sáº£n pháº©m cá»§a mÃ¬nh, ká» cáº£ khi pháº£i chá»u sá»± cáº¡nh tranh giá»¯a cÃ¡c nhÃ£n hiá»u khÃ¡c. MÃ´ hÃ¬nh cá»§a Paul Krugman giáº£i thÃch táº¡i sao thÆ°Æ¡ng máº¡i quá»c táº¿ váº«n cÃ³ thá» diá»n ra giá»¯a nhá»¯ng nÆ°á»c cÃ³ lá»£i tháº¿ tÆ°Æ¡ng Äá»i vá» cÃ´ng nghá» vÃ nhÃ¢n tá» sáº£n xuáº¥t tÆ°Æ¡ng tá»± nhau. VÃ dá»¥ Má»¹ vÃ chÃ¢u Ãu cÃ¹ng cÃ³ lá»£i tháº¿ tÆ°Æ¡ng Äá»i vá» vá»n vÃ cÃ´ng nghá» nhÆ°ng Má»¹ váº«n xuáº¥t kháº©u xe Ford vÃ nháºp xe BMW tá»« chÃ¢u Ãu. Sá» dÄ© Äiá»u nÃ y xáº£y ra vÃ¬ sá»± Æ°a thÃch tÃnh Äa dáº¡ng nhÃ£n hiá»u cá»§a ngÆ°á»i tiÃªu dung cho phÃ©p cáº£ hai hÃ£ng Ford vÃ BMW cÃ³ lá»£i tháº¿ tÆ°Æ¡ng Äá»i trong sáº£n xuáº¥t nhá»¯ng nhÃ£n hiá»u cá»§a mÃ¬nh.

BÃ i viáº¿t 10 trang cá»§a Paul Krugman ÄÃ£ má» ÄÆ°á»ng cho má»t hÆ°á»ng nghiÃªn cá»©u má»i vá» kinh táº¿ thÆ°Æ¡ng máº¡i quá»c táº¿. Cho tá»i ngÃ y nay, lÃ½ thuyáº¿t ThÆ°Æ¡ng máº¡i má»i cá»§a Paul Krugman (cÃ¹ng vá»i sá»± ÄÃ³ng gÃ³p lá»n cá»§a Bhagwati, Dixit, Helpman, Normanâ¦) ÄÃ£ trá» thÃ nh lÃ½ thuyáº¿t chÃnh trong ngÃ nh thÆ°Æ¡ng máº¡i quá»c táº¿, bá» sung cho lÃ½ thuyáº¿t lá»£i tháº¿ so sÃ¡nh cá»§a Ricardo vÃ Heckscher-Ohlin. Nhá»¯ng nghiÃªn cá»©u trong lÄ©nh vá»±c thÆ°Æ¡ng máº¡i quá»c táº¿ hÆ¡n 30 nÄm qua háº§u háº¿t Äá»u dá»±a trÃªn nhá»¯ng ná»n táº£ng cá»§a lÃ½ thuyáº¿t nÃ y.

LÃ½ thuyáº¿t Äá»a lÃ½ kinh táº¿ má»i: Táºp trung hay phÃ¢n tÃ¡n?

BÃªn cáº¡nh viá»c lÃ ngÆ°á»i khai sÃ¡ng cho lÃ½ thuyáº¿t ThÆ°Æ¡ng máº¡i má»i, Paul Krugman cÃ²n lÃ ngÆ°á»i tiÃªn phong trong ngÃ nh Äá»a lÃ½ kinh táº¿. Ãng Ã¡p dá»¥ng lÃ½ thuyáº¿t thÆ°Æ¡ng máº¡i quá»c táº¿ cá»§a Ã´ng trong phÃ¢n tÃch cÃ¡c váº¥n Äá» vá» Äá»a lÃ½, táº¡o ra sá»± ná»i káº¿t giá»¯a hai máº£ng nghiÃªn cá»©u nÃ y. Paul Krugman lÃ ngÆ°á»i Äá» xuáº¥t ra lÃ½ thuyáº¿t sau nÃ y ÄÆ°á»£c gá»i tÃªn lÃ âÄá»a lÃ½ kinh táº¿ má»iâ. Trong má»t bÃ i bÃ¡o trÃªn tá» Táº¡p chÃ Kinh táº¿ ChÃnh trá» nÄm 1991, Krugman phÃ¡t triá»n lÃ½ thuyáº¿t vá» sá»± lá»±a chá»n Äá»a Äiá»m cá»§a lao Äá»ng vÃ hÃ£ng kinh doanh.

Theo Paul Krugman, cÃ¡c hÃ£ng cÃ³ xu hÆ°á»ng xÃ¡c Äá»nh vá» trÃ sáº£n xuáº¥t cá»§a mÃ¬nh á» nhá»¯ng nÆ¡i âtrung tÃ¢mâ ÄÃ´ng ÄÃºc dÃ¢n cÆ° vÃ vá»n, vÃ¬ táºn dá»¥ng ÄÆ°á»£c lá»£i tháº¿ nhá» quy mÃ´. NhÆ°ng viá»c nÃ y sáº½ dáº«n tá»i dÃ¢n cÆ°- vá»«a lÃ ngÆ°á»i cung cáº¥p lao Äá»ng vá»«a lÃ ngÆ°á»i tiÃªu dÃ¹ng -sáº½ cÃ ng di chuyá»n tá»i nhá»¯ng âtrung tÃ¢mâ nÃ y vÃ¬ á» ÄÃ³ cÃ³ tÃnh lá»£i tháº¿ quy mÃ´ cao hÆ¡n, cÅ©ng cÃ³ nghÄ©a lÃ giÃ¡ cáº£ hÃ ng hÃ³a ráº» hÆ¡n vÃ sáº£n pháº©m Äa dáº¡ng hÆ¡n. Äiá»u nÃ y giáº£i thÃch quÃ¡ trÃ¬nh ÄÃ´ thá» hÃ³a vÃ di cÆ° á» trong lÃ²ng cÃ¡c quá»c gia, tá»« nhá»¯ng nÆ¡i thÆ°a thá»t dÃ¢n cÆ° tá»i nhá»¯ng nÆ¡i ÄÃ´ng dÃ¢n hÆ¡n. Tuy nhiÃªn, táºp trung hÃ³a vá»n vÃ lao Äá»ng khÃ´ng pháº£i lÃ kháº£ nÄng duy nháº¥t. Sá»± háº¡n cháº¿ táºp trung hÃ³a chÃnh lÃ á» chi phÃ váºn chuyá»n. Chi phÃ váºn chuyá»n tá»i ngÆ°á»i tiÃªu dÃ¹ng sáº½ cao náº¿u nhÆ° cÃ¡c hÃ£ng táºp trung hÃ³a á» má»t khu vá»±c nháº¥t Äá»nh trong quá»c gia. Do ÄÃ³, quyáº¿t Äá»nh lá»±a chá»n Äá»a Äiá»m sáº£n xuáº¥t cá»§a cÃ¡c hÃ£ng phá»¥ thuá»c vÃ o tÆ°Æ¡ng quan giá»¯a viá»c táºn dá»¥ng lá»£i tháº¿ quy mÃ´ vÃ viá»c tiáº¿t kiá»m chi phÃ váºn chuyá»n. Giáº£m chi phÃ váºn chuyá»n sáº½ dáº«n tá»i quÃ¡ trÃ¬nh táºp trung hÃ³a vÃ ÄÃ´ thá» hÃ³a. Theo mÃ´ hÃ¬nh nÃ y, sá»± giáº£m sÃºt nhanh chÃ³ng chi phÃ váºn chuyá»n nhá» cÃ¡c tiáº¿n bá» cÃ´ng nghá» trong tháº¿ ká»· 20 ÄÃ£ giáº£i thÃch pháº§n lá»n cho quÃ¡ trÃ¬nh ÄÃ´ thá» hÃ³a vÃ sáº£n xuáº¥t táºp trung á» cÃ¡c nÆ°á»c trÃªn tháº¿ giá»i.

Má»t gÆ°Æ¡ng máº·t trÃ thá»©c cÃ´ng chÃºng

Nhá»¯ng cÃ´ng trÃ¬nh trÃªn hai máº£ng nghiÃªn cá»©u thÆ°Æ¡ng máº¡i quá»c táº¿ vÃ Äá»a lÃ½ kinh táº¿ cá»§a Paul Krugman lÃ cÆ¡ sá» chÃnh Äá» Ã´ng nháºn ÄÆ°á»£c giáº£i Nobel Kinh táº¿. NhÆ°ng cÃ¡c má»i quan tÃ¢m cá»§a Paul Krugman khÃ´ng dá»«ng láº¡i á» ÄÃ³. Trong chá»«ng 10 nÄm gáº§n ÄÃ¢y, Ã´ng quan tÃ¢m nhiá»u tá»i cÃ¡c váº¥n Äá» kinh táº¿ vÄ© mÃ´ vÃ kinh táº¿ quá»c táº¿ nhÆ° khá»§ng hoáº£ng tÃ i chÃnh, láº¡m phÃ¡t- giáº£m phÃ¡tâ¦TrÆ°á»c khá»§ng hoáº£ng tÃ i chÃnh chÃ¢u Ã, trong khi háº§u háº¿t cÃ¡c nhÃ kinh táº¿ Äá»u ca ngá»£i cÃ¡c âcon rá»ngâ chÃ¢u Ã nhÆ° lÃ nhá»¯ng thÃ nh cÃ´ng kinh táº¿ vá»¯ng cháº¯c thÃ¬ Krugman lÃ má»t trong nhá»¯ng ngÆ°á»i Äáº§u tiÃªn nháºn ra nhá»¯ng Äiá»m yáº¿u cá»§a cÃ¡c ná»n kinh táº¿ nÃ y- cá»¥ thá» lÃ sá»± phÃ¡t triá»n dá»±a chá»§ yáº¿u vÃ o vá»n vÃ lao Äá»ng, thay vÃ¬ vÃ o nÄng suáº¥t. Cuá»i tháºp niÃªn 1990, Ã´ng cÃ³ má»t loáº¡t cÃ¡c bÃ i viáº¿t vá» kinh táº¿ Nháºt Báº£n, giáº£i thÃch sá»± suy thoÃ¡i cá»§a kinh táº¿ nÆ°á»c nÃ y báº±ng hiá»n tÆ°á»£ng âcÃ¡i báº«y thanh khoáº£nâ (liquidity trap), khiáº¿n cho chÃnh sÃ¡ch tiá»n tá» nÆ°á»c nÃ y trá» nÃªn vÃ´ hiá»u do láº¡m phÃ¡t danh nghÄ©a quÃ¡ tháº¥p. Gáº§n ÄÃ¢y nháº¥t, Krugman cÃ³ nhiá»u bÃ i viáº¿t vá» khá»§ng hoáº£ng tÃ i chÃnh Má»¹.

KhÃ´ng chá» lÃ nhÃ kinh táº¿ xuáº¥t sáº¯c, Krugman cÃ²n cÃ³ kháº£ nÄng diá»n giáº£i nhá»¯ng váº¥n Äá» phá»©c táº¡p nháº¥t má»t cÃ¡ch háº¿t sá»©c giáº£n dá» vÃ chÃnh xÃ¡c. Chá» báº±ng nhá»¯ng cÃ¢u ráº¥t ngáº¯n gá»n, vÃ i hÃ¬nh minh há»a hay vÃ i cÃ´ng thá»©c, Ã´ng cÃ³ thá» chá» ra nhá»¯ng nguyÃªn nhÃ¢n then chá»t nháº¥t dáº«n tá»i khá»§ng hoáº£ng tÃ i chÃnh chÃ¢u Ã nÄm 1998, suy thoÃ¡i kinh táº¿ Nháºt Báº£n tháºp niÃªn 1990 hay khá»§ng hoáº£ng tÃ i chÃnh Má»¹ 2008.

BÃªn cáº¡nh cÃ¡c nghiÃªn cá»©u khoa há»c chuyÃªn sÃ¢u, Paul Krugman cÃ²n lÃ tÃ¡c giáº£ cá»§a nhiá»u cuá»n giÃ¡o trÃ¬nh vÃ sÃ¡ch phá» thÃ´ng vá» kinh táº¿ cho nhá»¯ng Äá»c giáº£ bÃ¬nh thÆ°á»ng. GiÃ¡o trÃ¬nh Kinh táº¿ Quá»c táº¿ cá»§a Paul Krugman lÃ má»t trong nhá»¯ng giÃ¡o trÃ¬nh phá» biáº¿n nháº¥t Äá»i vá»i sinh viÃªn báºc Äáº¡i há»c. LÃ má»t nhÃ khoa há»c xuáº¥t sáº¯c nhÆ°ng Paul Krugman cÅ©ng lÃ má»t trÃ thá»©c cÃ´ng chÃºng (public intellectual) cÃ³ sá
»©c áº£nh hÆ°á»ng rá»ng rÃ£i. NÄm 2005, táº¡p chÃ Prospect ÄÃ£ bÃ¬nh chá»n 100 gÆ°Æ¡ng máº·t trÃ thá»©c cÃ´ng chÃºng hÃ ng Äáº§u trÃªn tháº¿ giá»i- nhá»¯ng ngÆ°á»i cÃ³ sá»©c áº£nh hÆ°á»ng lá»n nháº¥t trong cÃ´ng chÃºng. NhÃ kinh táº¿ Paul Krugman ÄÆ°á»£c lá»±a chá»n á» vá» trÃ thá»© sÃ¡u, cÅ©ng lÃ vá» trÃ cao nháº¥t cá»§a má»t nhÃ kinh táº¿ á» trong danh sÃ¡ch.

NgoÃ i cÃ´ng viá»c giáº£ng dáº¡y táº¡i Äáº¡i há»c Princeton, Paul Krugman cÃ²n lÃ ngÆ°á»i viáº¿t chuyÃªn má»¥c (columnist) vá» kinh táº¿ vÃ chÃnh trá» thÆ°á»ng xuyÃªn trÃªn tá» bÃ¡o New York Times. Paul Krguman cÃ²n lÃ má»t blogger ná»i tiáº¿ng. Blog cá»§a Ã´ng cÃ³ tÃªn lÃ âLÆ°Æ¡ng tÃ¢m má»t ngÆ°á»i tá»± doâ (The Conscience of a Liberal) lÃ má»t trong nhá»¯ng blog viáº¿t vá» kinh táº¿- chÃnh trá» cÃ³ nhiá»u Äá»c giáº£ nháº¥t. TrÃªn blog cá»§a mÃ¬nh, Paul Krugman phÃª phÃ¡n náº·ng ná» chÃnh sÃ¡ch cá»§a Tá»ng thá»ng Bush nÃ³i riÃªng vÃ cá»§a Äáº£ng Cá»ng hÃ²a nÃ³i chung, coi ÄÃ³ lÃ Äiá»n hÃ¬nh cá»§a sá»± ngu dá»t vÃ tÆ° lá»£i. Äá»i vá»i Äa sá» ngÆ°á»i Má»¹, ngÆ°á»i ta biáº¿t Äáº¿n Paul Krugman, má»t cÃ¢y bÃºt sáº¯c sáº£o, máº¡nh máº½ vÃ cÃ³ láºp trÆ°á»ng thiÃªn táº£ trÃªn blog vÃ trÃªn tá» New York Times nhiá»u hÆ¡n lÃ biáº¿t Äáº¿n má»t giÃ¡o sÆ° Paul Krugman á» Äáº¡i há»c Princeton. Chá» vÃ i giá» sau khi biáº¿t tin Paul Krugman nháºn ÄÆ°á»£c giáº£i Nobel, blog cá»§a Ã´ng ÄÃ£ nháºn ÄÆ°á»£c gáº§n 2000 lá»i bÃ¬nh tá»« kháº¯p nÆ¡i trÃªn tháº¿ giá»i, chÃºc má»«ng Ã´ng nháºn ÄÆ°á»£c giáº£i Nobel.

Entry for December 02, 2008

2008-12-02T17:45:00.000-08:00

This guy has no shame. But "It is difficult to get a man to understand something when his salary depends upon his not understanding it" (Upton Sinclair).

(Btw, đợt này tôi cũng bận nên sẽ không update blog thường xuyên. Sang 2009 có lẽ tôi sẽ chuyển sang blog khác.)

Vietnam seeks Google, Yahoo! help to control bloggers: reports

HANOI (AFP) — Communist Vietnam wants Internet giants Google and Yahoo! to help "regulate" the country's flourishing blogging scene, state media said Tuesday, and stop "incorrect information" being published online.

The government will announce new rules this month, stressing that weblogs should serve as personal online diaries, not as organs to disseminate opinions about politics, religion and society, senior officials were quoted as saying.
...

The director of the state-run Bach Khoa Internet Security Centre, Nguyen Tu Quang, last month said under draft rules being debated, violators could face 12,000-dollar fines and up to 12 years jail.

"This is quite a strict punishment but perfectly suitable for those who intentionally release incorrect information about religion, the political system, state and government of Vietnam," Quang was quoted as saying.

Entry for December 01, 2008

2008-12-01T07:47:00.000-08:00

Ý tưởng này của ông Nguyễn Bá Thanh không biết có thực hiện được không (nhiều khả năng là không). Nếu thực hiện được thì sẽ là một đổi thay rất lớn trong tư duy quản lý chính quyền ở Việt Nam. Trong khi Quốc hội phải hoãn việc thí điểm bầu cử chính quyền cấp xã thì Đà Nẵng muốn bầu cử Chủ tịch UBND Thành phố.

Đề nghị tranh cử chức Chủ tịch UBND

"

Tin cho hay, giới chức thành phố Đà Nẵng đang có dự kiến tổ chức tranh cử chức vụ Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố.

Nếu được chấp thuận, đây sẽ là địa phương đầu tiên trong nước thực hiện mô hình tranh cử trực tiếp.

Báo Việt Nam trích lời ông Nguyễn Bá Thanh, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng, nói "trong thời gian tới, Đà Nẵng sẽ xin phép Trung ương" để làm việc này.

Quy trình tranh cử, theo ông Thanh, là qua sự giới thiệu và hiệp thương của Mặt trận Tổ quốc."

Entry for November 30, 2008

2008-11-30T15:44:00.000-08:00

Có người bạn tớ ở nước ngoài muốn hỏi thông tin cụ thể về làng trẻ em Hòa Bình (Hà Nội). Cụ thể là các thông tin cơ bản liên quan tới làng này như thành lập bao giờ, có bao nhiêu trẻ, bao nhiêu trẻ nhiễm chất độc da cam, có thể giúp đỡ thế nào...Tìm trên Net thì không thấy có mấy thông tin cụ thể về làng này.
Nếu bạn nào có thông tin thì cho biết giúp, cảm ơn nhiều.
Từ việc này, có lẽ những cơ sở từ thiện ở Việt Nam như các làng SOS, Hòa Bình...cũng cần có trang web để giới thiệu về mình. Thử google thấy trang web của làng Hòa Bình là txpeacevillage.org.vn nhưng đã die.

Entry for November 30, 2008

2008-11-30T15:17:00.000-08:00

Vụ khủng bố vừa qua ở Ấn Độ cho thấy tình trạng an ninh của nước này thật thảm hại. Chỉ có 10 tên khủng bố trẻ măng, chia thành các nhóm 2 người dùng súng và lựu đạn mà giết ít nhất 174 người, trong đó có hàng chục cảnh sát, thậm chí cả người đứng đầu lực lượng chống khủng bố Mumbai.

Cả một thành phố 18 triệu dân, một trong những thành phố đông dân nhất thế giới, mà không hề có lực lượng SWAT hay commando. Và không thể nói là Mumbai chưa từng biết tới khủng bố vì năm nào cũng có những vụ khủng bố xảy ra, chủ yếu là đánh bom tàu hỏa hay nơi công cộng, làm hàng chục hay hàng trăm người chết. Thế nhưng cảnh sát thành phố này chỉ được trang bị bằng gậy ba-toong hay súng trường từ thế chiến thứ 1 (theo AP), cho dù trong những năm gần đây, Ấn Độ đang nổi lên như một cường quốc kinh tế và công nghệ trên thế giới! Ở nhà ga trung tâm, chỉ 2 tên khủng bố thoải mái vãi đạn vào hàng trăm người cho dù hơn 60 cảnh sát đang làm nhiệm vụ ở nhà ga này.

Phải mất 10 giờ để lực lượng Commando từ New Dehli đến được Mumbai và ngay cả lực lượng này, được chuyên dùng để bảo vệ các yếu nhân ở New Dehli, cũng không được trang bị đầy đủ, không có cả kính hồng ngoại để nhìn được ban đêm hay các thiết bị cảm nhiệt để xác định được vị trí bọn khủng bố và con tin. Và phải mất 2 ngày trời, lực lượng commando mới tiêu diệt được các cứ điểm khủng bố cho dù tại mỗi cứ điểm cũng chỉ có vài tên khủng bố.

Với vụ khủng bố này, có lẽ uy tín của Obama sẽ lại lên cao hơn. Chính sách đối ngoại của Obama là cứng rắn với Pakistan. Và như những tin tức đầu tiên cho biết thì tên khủng bố duy nhất bị bắt sống khai là người Pakistan và được tập huấn trên đất Pakistan.

Entry for November 30, 2008

2008-11-30T08:41:00.000-08:00

Đọc cái này buồn cười phết. Bài viết nói về công của ông Lê Đức Anh, nguyên Chủ tịch nước với Nhịp cầu ngoại giao Việt-Mỹ. Nhưng đọc cả bài chẳng thấy nói gì tới những đóng góp của ông Anh khi ông làm nguyên thủ mà chỉ đề cập tới việc ông xóa bỏ "định kiến" bằng cách đồng ý cho con gái giáo sư Nguyễn Huy Phan lấy Việt kiều Mỹ (cái này không biết tác giả có liên hệ với đám cưới gần đây của ái nữ Thủ tướng không) và cho con trai đi học Harvard.

Kể ra, đóng góp cho nhịp cầu ngoại giao Việt-Mỹ bằng cách cho con đi học Harvard cũng là một đóng góp lớn lao. Sau tấm gương hy sinh của bác Anh, nghe nói nhiều bác khác cũng "dũng cảm" cho con đi Mỹ học. Hình như con trai Thủ tướng Dũng cũng làm luận án TS ở Mỹ thì phải, nhưng hình như không phải Harvard.

Lạ là một bài viết về lịch sử, đề cập tới cựu nguyên thủ mà không hề có ngày tháng gì, ví dụ những chi tiết như ông Nguyễn Huy Phan sang Mỹ vào năm nào, con ông lấy Việt kiều năm nào, con ông Lê Đức Anh đi học ở Mỹ năm nào không hề được nhắc tới. Ca ngợi một người vì những đóng góp của người đó trong giai đoạn quan hệ Việt-Mỹ căng thẳng, mà không hề nhắc tới thời điểm cụ thể thì bài viết còn giá trị gì?

Đại tướng Lê Đức Anh với nhịp cầu quan hệ Việt - Mỹ

"Thế là sau 140 năm quan hệ Việt - Mỹ bị gián đoạn, giờ được nối lại bởi một người dám đứng mũi chịu sào, tái thiết chiếc cầu đó - Đại tướng Lê Đức Anh - để quan hệ Việt - Mỹ ngày càng phát triển, hợp tác toàn diện một cách tốt đẹp như ngày hôm nay."

Trong bài còn có đoạn này:

"Để loại bỏ dị ứng và xoá đi những mặc cảm với Mỹ, lúc này con trai Đại tướng Lê Đức Anh là Lê Hà đang công tác ở Bộ Kế hoạch - Đầu tư thi đỗ Đại học Harvard ở Mỹ. Lãnh đạo Bộ Kế hoạch - Đầu tư hỏi Đại tướng Lê Đức Anh: ""Có cho cháu Hà đi không?" Đại tướng Lê Đức Anh nói: ""Cứ cho cháu đi để bớt dị ứng với Mỹ, vì dư luận thấy con Chủ tịch nước còn đi Mỹ học có làm sao đâu, huống hồ là mình"".

Thực tế sang bên ấy, cháu Hà học vào loại giỏi, nhưng khi về nước công tác vẫn gặp một số trục trặc..."

Như vậy chữ "cháu Hà" trong câu dưới là câu nhà báo Ánh Hồng viết, không phải lời của ông Anh. Chẳng nhẽ nhà báo Ánh Hồng lớn tuổi thế, cũng phải cỡ tuổi như ông Anh mới có thể gọi con ông Anh là cháu?

Entry for November 29, 2008

2008-11-29T20:50:00.000-08:00

1. Theo bầu chọn của tạp chí Gramophone, dàn nhạc hay nhất thế giới là dàn nhạc của Hà Lan: Royal Concertgebouw of Amsterdam. Vị trí thứ 2, 3, 4 thuộc về các dàn nhạc danh tiếng: Berlin Philharmonic, Vienna Philharmonic và London Symphony Orchestra. Trong khi đó New York Philharmonic chỉ đứng thứ 12, sau các dàn nhạc khác cũng của Mỹ: Chicago Symphony Orchestra (5), Cleveland Orchestra (7), Los Angeles Philharmonic (8) và Boston Symphony Orchestra (11).

1 Royal Concertgebouw Orchestra

2 Berlin Philharmonic Orchestra

3 Vienna Philharmonic Orchestra

4 London Symphony Orchestra

5 Chicago Symphony Orchestra

6 Bavarian Radio Symphony

7 Cleveland Orchestra

8 Los Angeles Philharmonic

9 Budapest Festival Orchestra

10 Dresden Staatskapelle

11 Boston Symphony Orchestra

12 New York Philharmonic

13 San Francisco Symphony

14 Mariinsky Theatre Orchestra

15 Russian National Orchestra

16 Leningrad Philharmonic

17 Leipzig Gewandhaus Orchestra

18 Metropolitan Opera Orchestra

19 Saito Kinen Symphony Orchestra

20 Czech Philharmonic

2. Hitler gặp phải vấn đề với Windows Vista. Video trên Youtube.

the words of the prophets are written on the subway walls

2008-11-29T10:40:00.000-08:00

Wal-Mart Employee Trampled to Death

Wal-Mart đã sắp thành thánh địa Méc-ca ở Mỹ?

Ở Mec-ca, năm nào đều có người chết vì dẫm lên nhau, tranh đoạt nhau để tới gần các thánh tích của Đấng Tiên Tri.

Ở một trung tâm Wal-Mart tại New York năm nay, một người làm công 34 tuổi của Wal-Mart cũng bị những người đi mua sắm dẫm chết khi họ chen lấn xô đẩy mua hàng giảm giá trong ngày thứ Sáu sau lễ Tạ Ơn (còn gọi là ngày Black Friday). Vào ngày này, gần như tất cả các cửa hàng trên nước Mỹ đều giảm giá đặc biệt, và người ta thường xếp hàng từ nửa đêm và tờ mờ sáng để đến khi cửa hàng mở cửa là ồ ạt vào mua. Ước tính có khoảng 2000 người tràn vào cửa hàng Wal-Mart khi cửa hàng này mở cửa vào 5h sáng thứ Sáu- đám đông bắt đầu tụ tập trước cửa Wal-Mart từ 9h tối hôm thứ Năm.

Bình thường việc xếp hàng này diễn ra khá trật tự, nhưng năm nay sự cố đã xảy ra khi những người mua hàng chen nhau dẫn tới cái chết của một nhân viên làm công của Wal-Mart khi cửa hàng này mở cửa. Cũng nói thêm là Wal-Mart là hệ thống cửa hàng bán đổ rẻ tiền lớn nhất nước Mỹ và có lẽ là lớn nhất thế giới. Nhân viên ở đây hầu hết là người da đen và người nhập cư, được trả lương rẻ mạt ở mức tối thiểu và rất nhiều người không có bảo hiểm. Người mua hàng cũng là đối tượng có thu nhập thấp, đa phần là dân da đen, dân Hispanic, dân nhập cư, sinh viên nghèo, người thất nghiệp...

Ở Mec-ca, người ta chết vì mong tới gần đấng linh thiêng.

Ở New York, người ta chết vì tranh nhau mua hàng giá rẻ trong dịp lễ Tạ Ơn (Thanksgiving), trong một thế giới mà các nhà tiên tri xuất hiện trên các tấm biển quảng cáo và trên TV.

Nền văn minh Mỹ là nền văn minh cuồng lên vì tiêu thụ, lúc nào cũng hối thúc người ta tiêu tiền, tạo mọi phương tiện để ai cũng có thể tiêu tiền. Tính trung bình, một người Mỹ nợ thế giới 19.000 USD, một gia đình Mỹ nợ các công ty thẻ tín dụng 8000 USD. Người ta dẫm lên nhau để kiếm tiền, và còn dẫm lên nhau để tiêu tiền.

Và khi người đàn ông 34 tuổi kia bị ngã, làn sóng người vẫn tiếp tục dồn dập lao qua, đè lên anh ta để mua kịp hàng giảm giá. Các nhân viên của Wal-Mart muốn ra cứu anh ta cũng không thể tiếp cận được vì bị người mua hàng xô đẩy. Và khi Wal-Mart thông báo yêu cầu người mua hàng rời khỏi cửa hàng vì có nhân viên bị chết, nhiều người mua hàng phản đối cho rằng họ đã phải xếp hàng từ đêm hôm trước. Và họ vẫn tiếp tục mua sắm.

Nhìn một khía cạnh khác, việc người ta chen nhau mua đồ giảm giá như thế ở Wal-Mart, nơi bán đồ rẻ tiền, cấp thấp một cách thường xuyên có thể là một tín hiệu về sự bi quan kinh tế của người Mỹ trong thời điểm hiện nay. Với số người nhận tiền bảo hiểm thất nghiệp lên tới kỷ lục trong 16 năm qua, thì việc mua được vài món đồ giảm giá 30-40% so với ngày thường hẳn rất quan trọng với những người thu nhập thấp.

And in the naked light I saw
Ten thousand people, maybe more.
People talking without speaking,
People hearing without listening,
People writing songs that voices never share
And no one deared
Disturb the sound of silence.....

And the people bowed and prayed
To the neon God they made.
And the sign flashed out its warning,
In the words that it was forming.
And the signs said, the words of the prophets
Are written on the subway walls
And tenement halls.
And whisperd in the sounds of silence.

(Sound of Silence)

Chiều hôm qua, tôi cũng đi Wal-Mart, nhưng lúc đó thì vắng teo vì các deal giảm giá lớn (30-60%) cũng hết rồi.

Raymond Feliciano tranh thủ chợp mắt sau khi phải xếp hàng từ đêm hôm thứ 5 cho tới 4h sáng thứ 6 tại một cửa hàng của Wal-Mart. (ảnh Vnexpress từ AP).

+ Báo Tuổi Trẻ đưa tin thiếu chính xác.

Tuổi Trẻ: "Cùng ngày, hai người thiệt mạng do tranh nhau mua hàng tại bang California."

NY Times: "At a Toys “R” Us store in Palm Desert, Calif., two men were shot to death in a dispute, but local officials said the cause was unclear. And the company released a statement saying the deaths were not related to Black Friday shopping."

Tuổi Trẻ: "Cũng theo nguồn tin cảnh sát, có khoảng 20.000 người đã chạy ào vào siêu thị trong giờ đầu tiên mở cửa.

NY Times: "By 4:55, with no police officers in sight, the crowd of more than 2,000 had become a rabble, and could be held back no longer. "

Entry for November 27, 2008

2008-11-27T15:12:00.000-08:00

Chaser (2008) là một phim thriller rất đáng xem của điện ảnh Hàn Quốc năm nay. Nhân vật chính của phim, Jung Ho, là một cựu cảnh sát bị thải hồi và hành nghề ma cô dắt gái. Rồi đến một ngày kia, anh ta nhận ra rằng các cô gái điếm mà anh ta chăn dắt đều lần lượt biến mất, với các khoản nợ chưa trả hết cho Jung Ho. Và tất cả họ đều biến mất sau cuộc gọi của một khách làng chơi. Và bắt đầu quá trình truy đuổi kẻ khiến tất cả các cô gái biến mất. Trong khi đó, những đồng đội cũ của Jung Ho tại Sở Cảnh sát Seoul cũng vào cuộc. Và bắt đầu quá trình đuổi bắt giữa Jung Ho, cảnh sát, gã khách hàng bí ẩn, và cô gái điếm Mi-Jin.

Bộ phim có diễn biến rất kịch tính. Không phải là một phim thể loại mystery bởi ngay từ đầu, người xem đã biết kẻ sát nhân là ai. Không chỉ đề cập tới những án mạng, phim có vạch ra những khiếm khuyết trong hệ thống pháp luật Hàn Quốc, sự phản kháng và không tin tưởng vào những người chịu trách nhiệm bảo vệ trật tự trị an cho xã hội. Hình như đây là một đặc điểm xuyên suốt trong điện ảnh Hàn Quốc, với tính chất phản kháng quyền hành (anti-authority). Có lẽ đây là kết quả của những mâu thuẫn xã hội trong lòng một xã hội dựa trên thứ bậc và quyền hành, và bóp nghẹt nền dân chủ trong một thời gian dài.

Và tất nhiên, cũng giống như đa phần các phim thriller khác của Hàn Quốc, trong Chaser có rất nhiều máu và những cảnh quay rất kinh dị, cụ thể là cảnh tên giết người hàng loạt dùng một cái dùi để thực hiện công việc của mình.

Entry for November 27, 2008

2008-11-27T10:41:00.000-08:00

Cũng lạ. Đêm hôm thứ 3, xem phim "A Wednesday" (Một ngày thứ tư) xung quanh chuyện khủng bố và chống khủng bố ở Mumbai.

Một ngày sau, đúng thứ 4, xảy ra vụ khủng bố thảm khốc ở Mumbai. Tới giờ đã có tới 125 người chết, hơn 300 người bị thương. Và hơn 1 ngày sau vụ tấn công, vẫn còn vài chục người bị bắt làm con tin trong khách sạn.

Một ngày thứ tư đẫm máu.

Entry for November 26, 2008

2008-11-26T20:08:00.000-08:00

Bài này viết cho báo từ đầu tháng 9 nhưng xem ra tới giờ tình hình ở Thái Lan vẫn chưa có gì biến chuyển. Tháng 9, PAD biểu tình đòi hạ bệ Samak, tháng 11 đối tượng của họ là Somchai.

Sóng gió Thái Lan

Trong hai tuần qua, chính trị Thái Lan trở thành điểm nóng thu hút sự quan tâm của dư luận thế giới.

Nếu ai từng đến Thái Lan hẳn có cảm giác đây là một đất nước hiền hòa, nơi có những người dân luôn thân thiện và có nụ cười dễ mến, với những ngôi chùa cổ kính tỏa ánh sáng màu vàng giữa nền trời trong xanh. Thái Lan cũng nổi tiếng là đất nước có nền chính trị và ngoại giao khôn ngoan. Trong thời kỳ xâm chiếm thuộc địa của thực dân phương Tây, ngoài Nhật Bản và Trung Quốc thì Thái Lan là nước duy nhất giữ được độc lập ở châu Á-Thái Bình Dương, nhờ chính sách ngoại giao mềm dẻo ở giữa Pháp, Anh và Nhật. Trong suốt ba thập niên từ 1950 tới 1970, trong khi cả khu vực Đông Nam Á sôi sục với những cuộc chiến tranh khốc liệt ở Đông Dương, nội chiến và bạo động ở Malaysia, ở Philippines, ở Indonesia… thì nền chính trị Thái Lan vẫn khá phẳng lặng, dưới nền quân trị lập hiến mà người đứng đầu về mặt hình thức là quốc vương Bhumibol Adulyadej. Từ năm 1932 tới năm 1973, nước này nằm dưới sự cai trị của các tướng lĩnh. Cuộc biểu tình đòi dân chủ của sinh viên năm 1973 tuy bị đàn áp đẫm máu nhưng đã khiến chế độ độc tài quân sự ở nước này bị sụp đổ và mở đường cho việc Thái Lan bước vào nền dân chủ. Nhưng dù tương đối hòa bình so với các nước khác cùng khu vực nhưng nền chính trị Thái Lan lại mắc một căn bệnh trầm trọng: đó là bệnh đảo chính của giới quân sự. Nếu tính từ năm 1932 tới nay thì đã có 18 cuộc đảo chính do giới quân sự Thái Lan tiến hành.

Trong khi đó, những mâu thuẫn trong lòng đất nước này ngày càng trở nên gay gắt. Ở miền Nam Thái Lan, nơi giáp biên giới Malaysia và có tỷ lệ dân số theo Hồi giáo cao, xảy ra nhiều cuộc nổi dậy và khủng bố của người Hồi giáo. Từ năm 2004 tới nay, ước tính đã có 2700 người thiệt mạng do xung đột giữa chính quyền Thái Lan và lực lượng ly khai Hồi giáo ở miền Nam nước này. Chính quyền Thái Lan cáo buộc hệ thống các nhà hàng bán mỳ Tom yum ở Malaysia (mà chủ nhân đa phần là người Thái theo đạo Hồi) đứng đằng sau tài trợ cho lực lượng chống đối, nhưng phía Malaysia phủ nhận cáo buộc này của Thái Lan.

Thực ra mâu thuẫn khiến bạo lực xảy ra ở miền Nam Thái Lan không đơn thuần là lý do tôn giáo mà còn cả lý do kinh tế. Ba tỉnh miền Nam Thái Lan nơi hay xảy ra bạo động cũng là những tỉnh nghèo nhất nước này. Trên một góc độ khác, mâu thuẫn kinh tế giữa thành thị và nông thôn Thái Lan là nguồn gốc chủ yếu của những bất ổn trong nội bộ nước này thời gian gần đây. Khoảng 50% dân số Thái Lan sống bằng nông nghiệp, thế nhưng nông nghiệp Thái Lan chỉ đóng góp khoảng 11% GDP. Trong thập niên 1990, trước khi xảy ra khủng hoảng tiền tệ 1997, Thái Lan đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế thần kỳ 9-10% mỗi năm, nhưng hầu hết tăng trưởng xảy ra tại các khu vực chế biến, du lịch và bất động sản, và nhờ vào đầu tư nước ngoài.

Kết quả là những thành tích tăng trưởng kinh tế của Thái Lan hầu hết đều rơi vào tay cư dân đô thị. Theo Báo cáo Phát triển Thế giới 2008 của Ngân hàng Thế giới, tỷ lệ nghèo đói ở đô thị tại Thái Lan giảm nhanh hơn ở nông thôn tới 3,7 lần từ năm 1970 tới năm 1999. Chênh lệch thu nhập giữa thành thị và nông thôn ngày càng cao, khiến Thái Lan trở thành một trong những nước có chênh lệch thu nhập thành thị-nông thôn cao nhất châu Á. Cứ 10 người nghèo ở Thái Lan thì có tới 9 người sống ở nông thôn. Trong khi 1/10 dân số giàu nhất Thái Lan- và hầu hết ở thành thị- có thu nhập bằng 1/3 tổng thu nhập toàn quốc thì 1/10 dân số nghèo nhất Thái Lan (hầu hết đều ở nông thôn) chỉ chiếm chưa đến 3% tổng thu nhập. Bất bình đẳng lại càng trở nên gay gắt trong vài năm gần đây. Trong hai năm 2005 và 2006, sản lượng nông nghiệp nước này giảm 10%, khiến đời sống người dân nông thôn ngày càng khốn đốn hơn. Sự bất bình đẳng đó là nguyên nhân những bất mãn âm ĩ trong dân cư nông thôn, dự báo những đám cháy có thể bùng lên bất cứ lúc nào.

Thế nhưng quyền lực chính trị ở Thái Lan hầu hết đều nằm trong tay cư dân đô thị. Năm 2001, nhà tỷ phú viễn thông Thaksin Shinawatra, lãnh tụ đảng Người Thái yêu người Thái (Thai Rak Thai), tranh cử với những hứa hẹn ưu tiên phát triển nông thôn và hỗ trợ người nghèo như hoãn nợ ba năm cho nông dân, hỗ trợ tín dụng 1 triệu Bạt Thái (gần 30.000 USD) cho tất cả các làng và đảm bảo y tế toàn diện cho người dân. Nhờ những chương trình này, ông đã nhận được sự ủng hộ nhiệt thành ở các vùng nông thôn, và thắng cử năm 2001. Năm 2005, ông Thaksin lại tái đắc cử lần nữa vẫn nhờ sự ủng hộ của người dân nông thôn.

Tuy nhiên, chính phủ của ông Thaksin không nhận được sự ủng hộ của giới trung lưu, thượng lưu và công nhân ở đô thị, và cũng không được quân đội- lực lượng vốn có truyền thống ảnh hưởng sâu sắc tới chính trị Thái Lan- ủng hộ. Ông Thaksin cũng bị các đảng đối lập tố cáo là tham nhũng, lạm quyền, mua phiếu bầu và vi phạm nhân quyền. Tháng 9/2006, một nhóm các tướng lĩnh tiến hành đảo chính đối với chính phủ của Tổng thống Thaksin, giải tán đảng Người Thái yêu người Thái và thông qua Hiến pháp mới vào năm 2007.

Sau khi đảng Người Thái yêu người Thái bị giải tán, nhiều người ủng hộ ông Thaksin thành lập đảng mới, lấy tên Đảng Quyền lực Nhân dân do ông Samak Sundaravej lãnh đạo. Trong cuộc bầu cử tháng 12/2007, đảng Quyền lực Nhân dân trúng cử và ông Samak trở thành Thủ tướng mới của Thái Lan. Và một lần nữa, chính trường Thái Lan lại náo động.

Ngày 26/8/2008, hàng ngàn người ủng hộ đảng đối lập, Liên minh Dân chủ Nhân dân (PAD) biểu tình và chiếm giữ Dinh Chính phủ Thái Lan tại Bangkok, đòi chính phủ của ông Samak Sundravej phải từ chức. Ngày 2/9, một nhóm ủng hộ chính phủ, trong đó có nhiều người từ các vùng nông thôn kéo ra thủ đô, đã xung đột với những người ủng hộ PAD trong một trận chiến trên đường phố khiến ít nhất một người thiệt mạng. Lực lượng PAD cáo buộc chính phủ của ông Samak chỉ là bình phong cho cựu T
hủ tướng Thaksin và đòi cấm đảng của ông Samak hoạt động. Thậm chí PAD còn đòi sửa đổi luật bầu cử, để 70% các đại biểu quốc hội sẽ do chỉ định chứ không phải được bầu, viện lý lẽ rằng dân cư nông thôn nhiều nơi còn tăm tối, không đủ trình độ để đi bầu! Hầu hết những người ủng hộ PAD đều thuộc giới trung lưu hay thượng lưu ở đô thị.

Mặc dù tên của PAD là Liên minh Dân chủ Nhân dân nhưng không phải họ ủng hộ nền dân chủ thực sự. Lãnh tụ PAD Sondhi Limthongkul phát biểu với báo Time (Mỹ): “Ở phương Tây, dân chủ được coi là hệ thống tốt nhất. Nhưng ở Thái Lan, chúng tôi chỉ có cái vòng luẩn quẩn những nhà lãnh đạo tham nhũng, ham quyền cố vị. Hệ thống này không hữu hiệu ở đây.” Hay như lời một người ủng hộ PAD nói với báo Time “Nếu dân chủ đưa lại Samak, tôi không cần dân chủ. Chúng tôi sẽ tìm ra cách khác”.

Có một “cách khác” từng được đưa ra năm 2006, khi quân đội lật đổ chính phủ dân cử của Thủ tướng Thaksin và cấm đảng của ông này hoạt động. Nhưng trong năm 2008, quân đội tuyên bố sẽ không đảo chính. Thật may mắn, phe đối lập đã tìm ra một điểm yếu của ông Samak, đó là sở thích nấu ăn của ông. Ông Samak từng nhiều năm tham gia dạy nấu ăn trên truyền hình, bên cạnh việc làm chính trị gia. Khi lên làm Thủ tướng, ông vẫn tham gia dạy nấu ăn trong bốn buổi diễn và nhận số tiền thù lao 2400 đô-la Mỹ, mà không hay biết (hay không quan tâm) rằng theo Hiến pháp mới được chính phủ quân sự đưa ra năm 2007, Thủ tướng bị nghiêm cấm làm thuê cho các tổ chức, cá nhân khác. Và ngày 9/9 vừa qua, Tòa án Hiến pháp Thái Lan đã buộc ông Samak Sundaravej phải từ chức Thủ tướng, viện lẽ rằng việc dạy nấu ăn của ông trên truyền hình là vi hiến.

Dù chính phủ của ông Samak sụp đổ nhưng tới thời điểm này, PAD vẫn chưa muốn ngừng các hoạt động biểu tình của họ, cho tới khi có vị Thủ tướng mới “hợp nhãn” họ. Cuộc khủng hoảng chính trị ở Thái Lan hiện tạm dịu xuống nhưng những mâu thuẫn nội tại trong nền chính trị nước này vẫn hết sức gay gắt. Tiềm ẩn trong đấy là sự xung khắc giữa tầng lớp trung lưu-thượng lưu ở đô thị với dân nghèo ở nông thôn. Chừng nào Thái Lan còn chưa giải quyết được thích đáng, hài hòa sự phát triển giữa đô thị với nông thôn, giữa đời sống của nông dân và giới trung lưu ở thành phố thì những bất ổn của nước này, dẫu có tạm lắng xuống, vẫn luôn sẵn sàng trào lên bất cứ lúc nào và nghiến ngấu hết những thành quả kinh tế-xã hội mà nước này từng có được.

Entry for November 26, 2008

2008-11-26T12:33:00.000-08:00

Chính ra bang Minnesota, Mỹ, tuy là một bang thưa thớt dân cư (5 triệu) và trẻ (gia nhập nước Mỹ năm 1858, là bang thứ 32 ở Mỹ) nhưng có những đóng góp rất đáng kể về mặt văn hóa ở nước này.

Về văn học: tác phẩm văn học Mỹ lớn nhất thế kỷ 20 do một người Minnesota viết: The Great Gatsby của Francis Scott Fitzgerald. Ngoài ra còn có Sinclair Lewis, người Mỹ đầu tiên được giải Nobel Văn học.

Về âm nhạc: nhạc sĩ Mỹ nổi tiếng nhất, thành công nhất và có nhiều ảnh hưởng nhất thế kỷ 20 là một người Minnesota: Bob Dylan.

Về điện ảnh: cái này thì kém hơn, nhưng cũng có anh em nhà Coen, nằm trong số những đạo diễn xuất sắc nhất hiện còn sống. Terry Gilliam, người giàu sáng tạo nhất và là người Mỹ duy nhất trong nhóm Monty Python, tác giả của loạt phim hài Monty Python rất nổi tiếng.

Về báo chí có Thomas Friedman, tác giả best-seller nổi tiếng, từng ba lần được giải Pulitzer cho các tác phẩm báo chí.

Có thể nói linh hồn của văn hóa Midwest chính là ở Minnesota. Ở vùng Midwest, Chicago nổi tiếng nhất nhưng Chicago là một thế giới khác, với một nền văn hóa đặc trưng (văn hóa Chicago) khác hẳn các nơi khác ở Midwest, kể cả trong bang Illinois. Văn hóa Midwest mang đặc trưng của văn hóa Tin lành, coi trọng giá trị gia đình và tôn giáo (người Midwest đi nhà thờ thường xuyên nhất nước Mỹ). Nhưng nhìn chung Midwest tuy có thiên hướng bảo thủ nhưng không bảo thủ nặng nề như các nhóm bảo thủ ở những vùng khác, có lẽ bởi Midwest khá thuần về mặt chủng tộc, đa số dân cư đều là người da trắng, với tỷ lệ lớn là con cháu người Bắc Âu và Đức (đều theo Tin lành), không chịu áp lực các xung đột tôn giáo, màu da, hay giai cấp nặng nề như ở một số vùng khác (đặc biệt là miền Nam). Tỷ lệ dân cư theo Công giáo, Do Thái giáo và các nhóm người châu Á, người da đen, người Hispanic tương đối ít, chưa đủ khiến văn hóa vùng này thay đổi.

Nói chung có thể chia văn hóa Mỹ thành bốn vùng văn hóa: vùng New England, là nơi lập quốc của người Mỹ có văn hóa khá giống châu Âu, cụ thể là giống Anh quốc, nơi xuất phát của đa số cư dân ở đây; Miền Tây: là nơi khai phá, văn hóa có thiên hướng du mục, ồn ào, với sự pha trộn của đủ thứ dân da trắng, Á, da đỏ, Hispanic...California là bang tràn trề ánh nắng, sôi động, và dân chủ nhất nước Mỹ. Nhà văn đại diện cho miền này là Steinbeck; Miền Nam bảo thủ, có sự phân biệt giai cấp, và màu da nặng nề, nhiều vấn đề về xã hội, và là mảnh đất màu mỡ cho các tác phẩm văn học khai thác những vấn đề này (dòng văn học Southern Literature rất nổi tiếng với Faulkner là người đại diện xuất sắc nhất, ngoài ra còn Tennessee Williams, Tony Morisson và nhiều người khác); Miền Trung Tây có cư dân đa phần ảnh hưởng văn hóa Tin Lành từ Đức và Bắc Âu, bảo thủ một cách dè dặt, coi trọng các giá trị gia đình, tin Chúa, tự lực, lòng tốt và cần cù lao động.

Entry for November 25, 2008

2008-11-25T14:31:00.000-08:00

Các quyết định bổ nhiệm các vị trí điều hành kinh tế của Obama cho thấy ông thực sự là một người có đầu óc thực tiễn. Trong hoàn cảnh nước Mỹ gặp suy thoái kinh tế như hiện nay thì việc người đứng đầu có óc thực tiễn là tối cần thiết.

Các vị trí đứng đầu về quản lý kinh tế đều được giao cho những người rất có uy tín. Bộ trưởng Tài chính sẽ là Timothy Franz Geithner, chủ tịch Fed New York hiện nay. Geithner từng làm Thứ trưởng Bộ Tài chính dưới thời Rubin và Lawrence Summers, và làm ở IMF. Ông có rất nhiều kinh nghiệm về cả chính sách tài khóa, tiền tệ, cũng như ứng phó với khủng hoảng tài chính trên thế giới. Không những thế, ông còn được đánh giá rất cao về năng lực. Geithner có bằng Thạc sĩ về kinh tế quốc tế và Đông Á học tại trường ĐH John Hopkins.

Vị trí chủ tịch Hội đồng kinh tế quốc gia, cơ quan điều phối chính sách của Chính phủ Mỹ, thuộc về cựu Bộ trưởng Tài chính Lawrence Summers. Summers là một trong những bộ óc tài giỏi nhất trong kinh tế học, cả về phương diện lý thuyết và chính sách. Ông sinh ra trong một gia đình toàn các giáo sư kinh tế, cả bố và mẹ đều là giáo sư kinh tế, còn hai ông bác ông là hai nhà kinh tế được giải Nobel và có lẽ là hai trong số vài nhà kinh tế vĩ đại nhất thế kỷ 20: Paul Samuelson và Kenneth Arrow).

Laurence Summers thành đạt rất sớm, mới 28 tuổi đã thành giáo sư Harvard và là giáo sư trẻ nhất trong lịch sử Harvard. Ông từng được giải John Bates Clark Medal (giải thưởng quan trọng nhất về kinh tế học ở Mỹ, được coi là giải tiền Nobel vì rất nhiều người được giải này sau đó cũng nhận giải Nobel) và tới nay vẫn là một trong những tác giả được trích dẫn nhiều nhất. Trong lĩnh vực chính sách, ông từng làm Kinh tế gia trưởng của World Bank, và Bộ trưởng Tài chính dưới thời Clinton. Ông cũng từng làm Hiệu trưởng Harvard trước khi phải từ chức vì một câu nói gây tranh cãi (cho rằng phụ nữ ít có năng lực bẩm sinh trong nghiên cứu khoa học và kỹ thuật so với nam giới).

Vị trí Chủ tịch Hội đồng Cố vấn Kinh tế (đóng vai trò cố vấn kinh tế cho Tổng thống, tương tự như Ban Cố vấn Thủ tướng đã bị giải thể ở Việt Nam) được Obama giành cho Christina Romer, giáo sư trường Berkeley. Bà này là một nhà kinh tế khá nổi tiếng, có chồng là David Romer cũng là một nhà kinh tế nổi tiếng (David Romer là tác giả cuốn giáo trình sau đại học khá thông dụng Advanced Macroeconomics). Đáng chú ý là Christina Romer có khá nhiều nghiên cứu về cuộc Đại Suy thoái (Great Depression) ở Mỹ. Mục từ Great Depression trên từ điển bách khoa Britannica do bà này viết. Cũng nói thêm là đương kim chủ tịch Fed Bernanke hiện nay cũng từng có nhiều nghiên cứu về thời Đại Suy thoái ở Mỹ.

Với đội ngũ điều hành và cố vấn kinh tế bài bản này, hy vọng nước Mỹ sẽ sớm vượt qua khủng hoảng.

Entry for November 23, 2008

2008-11-23T18:06:00.000-08:00

Prayer

Rabindranath Tagore

Let me not pray to be sheltered from dangers
but to be fearless in facing them.
Let me not beg for the stilling of my pain
but for the heart to conquer it.
Let me not look for allies in life's battlefield
but to my own strength.
Let me not crave in anxious fear to be saved
but hope for patience to win my freedom.

Cầu nguyện

Tôi không cầu nguyện cho hiểm nguy đừng đến
Nhưng cầu lòng dũng cảm khi đối mặt hiểm nguy.

Tôi không cầu mong nỗi đau câm nín
Nhưng mong mình can đảm chiến thắng nỗi đau.

Tôi không tìm kiếm đồng minh trên chiến trận cuộc đời
Nhưng tìm kiếm sức mạnh bản thân tôi.

Tôi không khao khát mình sẽ được ai cứu thoát
Nhưng hy vọng mình sẽ kiên nhẫn để giành lấy tự do.

***

Beggarly Heart

When the heart is hard and parched up,
come upon me with a shower of mercy.

When grace is lost from life,
come with a burst of song.

When tumultuous work raises its din on all sides shutting me out from
beyond, come to me, my lord of silence, with thy peace and rest.

When my beggarly heart sits crouched, shut up in a corner,
break open the door, my king, and come with the ceremony of a king.

When desire blinds the mind with delusion and dust, O thou holy one,
thou wakeful, come with thy light and thy thunder

Trái tim cầu xin

Khi trái tim tôi cứng rắn và héo khô
Hãy đến bên tôi bằng mưa rào ân đức.

Khi cuộc đời đánh mất nét duyên
Hãy đến bên tôi bằng một bài ca bất chợt.

Khi công việc ầm ĩ khiến tôi câm điếc,
Hãy đến bên tôi bằng nghỉ ngơi và bình yên.

Khi ở góc tối, trái tim tôi quỳ gối cầu xin,
Hãy mở cảnh cửa và đến bên tôi bằng nghi thức của bậc đế vương.

Khi ham muốn làm mờ trí óc tôi, với bao ảo tưởng và bụi bặm,
Hỡi đấng thiêng liêng,
Xin hãy đến bên tôi bằng ánh sáng và sấm sét của Người

***

Give Me Strength

This is my prayer to thee, my lord---strike,
strike at the root of penury in my heart.
Give me the strength lightly to bear my joys and sorrows.
Give me the strength to make my love fruitful in service.
Give me the strength never to disown the poor or bend my knees before insolent might.
Give me the strength to raise my mind high above daily trifles.
And give me the strength to surrender my strength to thy will with love.

Hãy trao tôi sức mạnh

Đây là lời cầu nguyện của tôi tới Người-Thượng đế của tôi
Hãy đánh gục những mầm mống của nỗi khốn cùng trong tim tôi.
Hãy trao tôi sức mạnh để chịu đựng niềm vui và nỗi đau.
Hãy trao tôi sức mạnh để khiến tình yêu tôi sinh sôi trong phụng sự.
Hãy trao tôi sức mạnh để không bao giờ tôi chối bỏ người nghèo hay quỳ gối trước bạo quyền láo xược.
Hãy trao tôi sức mạnh để tâm trí tôi vượt trên những vặt vãnh hàng ngày.
Và hãy trao tôi sức mạnh để tôi hiến dâng sức mạnh mình cho ý chí của Người với tình yêu.

***

Brink of Eternity

In desperate hope I go and search for her
in all the corners of my room;
I find her not.

My house is small
and what once has gone from it can never be regained.

But infinite is thy mansion, my lord,
and seeking her I have to come to thy door.

I stand under the golden canopy of thine evening sky
and I lift my eager eyes to thy face.

I have come to the brink of eternity from which nothing can vanish
---no hope, no happiness, no vision of a face seen through tears.

Oh, dip my emptied life into that ocean,
plunge it into the deepest fullness.
Let me for once feel that lost sweet touch
in the allness of the universe.

Bến bờ của vĩnh hằng

Trong hy vọng tận cùng tôi tìm kiếm nàng
Ở mọi góc trong phòng;
Nhưng tôi không tìm thấy.

Căn nhà tôi bé nhỏ
Và những gì từ đó ra đi sẽ không bao giờ trở lại.
Nhưng tòa nhà của người, Thượng đế ơi, là vô tận
Trong khi tìm nàng, tôi đến trước cửa Người.

Tôi đứng dưới vòm vàng của khung trời hoàng hôn
Và tôi ngước mắt mong nhìn thấy mặt Người.

Tôi đã đến bến bờ của vĩnh hằng, nơi không gì biến mất
Dẫu đó là hy vọng, niềm hạnh phúc,
hay bóng dáng một khuôn mặt nhìn thấy trong nước mắt.

Người hãy nhấn chìm cuộc đời trống rộng của tôi vào đại dương mênh mông đấy,
Hãy quẳng nó tới đáy cùng sâu nhất.
Nhưng hãy để cho tôi, chỉ một lần thôi, cảm thấy cái vuốt ve ngọt ngào đã mất
Trong vũ trụ đầy ắp, vô biên.

Entry for November 22, 2008

2008-11-22T08:43:00.000-08:00

Bực mình với các "đồng chí" hải quan Việt Nam ở cửa khẩu Nội Bài quá :(.

Tôi gửi 1 kiện sách về VN (toàn sách tiếng Anh, không có sách "phản động" nào), nhưng khi mở ra thấy toàn sách tiếng Anh, các "đồng chí" liền đòi giấy phép của Sở Văn hóa. Đến sản phẩm văn hóa chúng nó còn hoạnh họe như thế thì làm sao đất nước còn khá được.

Bạn nào có kinh nghiệm và từng gặp rắc rối tương tự làm ơn cho tôi thông tin và cách giải quyết. Có thể gửi PM nếu cần thiết. Xin cảm ơn.