Entry for March 25, 2008

Review Mãi đừng xa tôi (Never let me go) trên Nhã Nam's blog:
"là câu chuyện mang tính khoa học giả tưởng, lấy bối cảnh nước Anh cuối thế kỷ 20. Câu chuyện xoay quanh Hailsham, một ngôi trường nội trú kỳ lạ nơi người ta nuôi dạy những đứa trẻ vốn là bản sao vô tính, cũng như số phận một số nhân vật chính vốn là học sinh trường này khi họ trưởng thành. Số phận những đứa trẻ này đã được định đoạt: khi đến tuổi trưởng thành, họ sẽ hiến nội tạng cho những người bị bệnh; họ sẽ làm việc đó kỳ đến khi kiệt sức mà chết. Xã hội nhắm mắt làm ngơ, coi như không biết đến sự tồn tại của Hailsham và bản thân những đứa trẻ này - đối với họ, những cơ quan nội tạng kia dường như “sinh ra từ chỗ chân không”. "

Cái review này làm mình nhớ tới một truyện ngắn (hay vừa) khoa học viễn tưởng hình như của Nga, đọc trong một tập truyện khoa học viễn tưởng hồi nhỏ. Truyện kể về một bệnh viện chuyên bắt cóc người để lấy nội tạng thay thế cho các bệnh nhân giàu có.
Đặc biệt viên bác sĩ giám đốc bệnh viện còn nuôi một cậu thanh niên rất giống với ông ta và cậu thanh niên này vẫn nghĩ mình là con rơi của ông ta. Cho đến gần cuối mới biết rằng cậu thanh niên ấy là phiên bản vô tính của viên giám đốc bệnh viện và y nuôi để đến ngày nào đó khi già sẽ lắp bộ não y với thân thể tươi trẻ của cậu thanh niên ấy.
Ngoài ra viên bác sĩ giám đốc bệnh viện còn tiến hành các thử nghiệm lắp ghép người với động vật, tạo ra các nhân sư (nửa người nửa sư tử), nhân mã (nửa người nửa ngựa) và y mơ mộng về những người siêu nhân trường tồn với thời gian nhờ sự giúp đỡ của các phiên bản vô tính- những siêu nhân đó sẽ cưỡi trên các nhân mã và đi săn nhân sư trên sa mạc.
Viên bác sĩ có người yêu là cô y tá trưởng cho bệnh viện - chính xác thì cô ta yêu và ngưỡng mộ y. Vì y không thể tự phẫu thuật cho mình nên y giao việc lắp não của y vào thân thể cậu thanh niên cho cô này. Và cô y tá phải đứng trước sự lựa chọn giữa hai người đàn ông và cũng là lựa chọn của lương tâm.
Nói chung, truyện này đọc rất ấn tượng và ám ảnh, khiến mình không quên được dù đọc khi còn bé, và lúc đó tất nhiên là chưa có cừu Dolly. Không rõ tác giả là ai.
Gần đây ở Mỹ có truyện House of Scorpions kể về số phận một cậu bé sinh sản vô tính cũng rất nổi, đoạt một số giải thưởng về văn học cho bạn đọc trẻ và tiểu thuyết viễn tưởng.

Entry for March 24, 2008

Một bài hát
Joseph Brodsky

Anh ước có em ở đây, em yêu
Anh ước có em ở đây
Anh ước em ngồi trên ghế đệm
Và anh ngồi ở kế bên.
Chiếc khăn tay có thể của em,
Giọt nước mắt có thể của anh, trên má.
Dù tất nhiên, có thể là ngược lại

Anh ước có em ở đây, em yêu
Anh ước có em ở đây
Anh ước chúng ta ngồi trên xe
Và em sẽ nhấn ga.
Chúng ta sẽ nhận ra mình
ở một nơi xa xôi nào đấy.
Hoặc chúng ta sẽ quay trở lại
Những chốn xưa mình từng đến thủa nào

Anh ước có em ở đây, em yêu
Anh ước có em ở đây.
Anh ước gì anh không biết thiên văn
Khi các vì sao xuất hiện,
Khi mặt trăng lướt qua bóng nước
Khẽ thở dài và trằn trọc ru mình.
Anh ước gì vẫn chỉ mất hai nhăm xu
Để gọi điện thoại cho em.

Anh ước có em ở đây, em yêu,
Trên bán cầu này,
Trong lúc anh ngồi trước cổng
Nhấm nháp ly bia.
Trời tối rồi, mặt trời đang xuống,
Trẻ con la hét, lũ hải âu cất tiếng kêu than
Sự quên lãng có nghĩa gì đâu nhỉ
Nếu theo sau nó là cái chết


A Song

I wish you were here, dear,
I wish you were here.
I wish you sat on the sofa
and I sat near.
The handkerchief could be yours,
the tear could be mine, chin-bound.
Though it could be, of course,
the other way around.
I wish you were here, dear,
I wish you were here.
I wish we were in my car
and you'd shift the gear.
We'd find ourselves elsewhere,
on an unknown shore.
Or else we'd repair
to where we've been before.
I wish you were here, dear,
I wish you were here.
I wish I knew no astronomy
when stars appear,
when the moon skims the water
that sighs and shifts in its slumber.
I wish it were still a quarter
to dial your number.
I wish you were here, dear,
in this hemisphere,
as I sit on the porch
sipping a beer.
It's evening, the sun is setting;
boys shout and gulls are crying.
What's the point of forgetting
if it's followed by dying?

Entry for March 24, 2008

Một bài dịch và hiểu sai trầm trọng trên VNN Những bộ phim giả tưởng "kinh dị" nhất

Đọc bài này tôi quá ngạc nhiên vì những bộ phim được đề cập trong bài viết như The Matrix, Brazil, Blade Runner, The Clockwork Orange, Back to the Future... đều là các phim sci-fi hoặc dystopia (giả tưởng/tương lai) được đánh giá rất cao, trong khi Entertainment Weekly là một tạp chí có uy tín, làm thế nào lại xếp chúng vào những bộ phim sci-fi "kinh khủng" nhất được. Ngay cả I Am Legend tuy không phải là xuất sắc nhưng cũng là một phim khá, ngoại trừ cái kết hơi mơn trớn Holywood.
Tìm đến trang Entertainment Weekly mới thấy là bài báo trên VNN đã hiểu sai trầm trọng. Bản gốc như sau:

21 Horrible Sci-Fi Futures

Như vậy danh sách này đề cập tới các phim viễn tưởng có bức tranh xã hội tương lai khủng khiếp đáng sợ. Ngay trong lời đề tựa, các tác giả viết

"Our future is screwed, people! Robots run rampant, the sun don't shine, and quaint town gatherings resemble S&M conventions. Or at least that's how our 21 favorite dystopian movies see it..."

Tóm lại đó là danh sách các phim dystopian (đề nghị bạn phóng viên H.P. của VNN tra từ này) được các tác giả trên EW yêu thích. Tiêu đề bài báo có thể dịch thành: 21 tương lai khủng khiếp trong phim giả tưởng, chứ không phải là "Những bộ phim giả tưởng "kinh dị" nhất" để rồi tán phét thành:
"Mặc dù vậy, doanh thu cao không đồng nghĩa với sự thành công của mỗi bộ phim. I Am Legend, bộ phim giả tưởng đình đám nhất mùa Giáng sinh 2007 lấy bối cảnh của năm 2012 với sự tham gia của Will Smith đã thu về 582,5 triệu USD trên toàn cầu. Song, bộ phim này lại bị Entertainment Weekly xếp đầu bảng trong danh sách những bộ phim khoa học viễn tưởng "kinh khủng nhất". Metropolis, The Matrix (Ma trận)... cũng cùng chung số phận.

Nói chung làm phóng viên văn hóa cũng phải có phông kiến thức nhất định. Chừng nào chẳng thấy ngạc nhiên gì khi The Matrix hay Blade Runner được xếp là những phim kinh khủng nhất thì không nên viết hay dịch cái gì về phim ảnh nữa.
Nhân đây cũng để một cái danh sách Top 25 phim và TV show Sci-fi hay nhất của EW trong 25 năm qua, trong đó The Matrix được xếp ở vị trí số 1.

Entertainment Weekly's Top 25 Sci-Fi Movies & TV Shows from the Past 25 Years

Link trên EW

25. "V: The Miniseries" (1983)
24. Galaxy Quest (1999)
23. "Doctor Who" (1963-present)
22. "Quantum Leap" (1989-1993)
21. "Futurama" (1999-2003)
20. "Star Wars: Clone Wars" (2003-2005)
19. Starship Troopers (1997)
18. "Heroes" (2006-present)
17. Eternal Sunshine of the Spotless Mind (2004)
16. Total Recall (1990)
15. "Firefly" (2002) & Serenity (2005)
14. Children of Men (2006)
13. The Terminator (1984) & Terminator 2: Judgment Day (1991)
12. Back to the Future (1985)
11. "Lost" (2004-present)
10. The Thing (1982)
9. Aliens (1986)
8. "Star Trek: The Next Generation" (1987-1994)
7. E.T.- The Extra-Terrestrial (1982)
6. Brazil (1985)
5. Star Trek II: The Wrath of Khan (1982)
4. "The X-Files" (1993-2002)
3. Blade Runner (1982)
2. "Battlestar Galactica" (2003-present)
1. The Matrix (1999)

Entry for March 24, 2008

1. Như vậy là mặc dù có các phản đối của các ông Võ Nguyên Giáp, Võ Văn Kiệt, phương án xây dựng nhà Quốc hội vẫn được Chính phủ thông qua.
Đọc mấy bài báo liên quan tới xây dựng nhà Quốc hội, lạ cái là hầu hết đều không hề nhắc tới tên của nhóm KTS được lựa chọn.

Quyết định của Thủ tướng về phương án Nhà Quốc hội
KTS Nguyễn Trực Luyện góp ý mẫu Nhà Quốc hội mới
Hình ảnh 17 phương án thiết kế kiến trúc nhà Quốc hội mới
"Nên xây Nhà Quốc hội tại đô thị mới Tây Hồ Tây"

Tìm mãi mới thấy có bài này:
Thứ trưởng Bộ XD nhận xét về thiết kế Nhà Quốc hội

nhắc tới phương án được lựa chọn là "của Công ty GPM international GmbH (Cộng hòa Liên bang Đức)" nhưng cũng không nhắc tới kiến trúc sư chính là ai, trong khi theo thông lệ, vai trò của kiến trúc sư là rất quan trọng khi đề cập tới các công trình kiến trúc.

Xem qua ảnh của các mẫu thiết kế trên báo thấy mẫu được giải cũng chả đẹp lắm, cứ tủn mủn thế nào ấy.

2. Một vấn đề xôn xao dư luận thời gian qua là sát nhập Hà Tây vào Hà Nội. Tớ thì chẳng thấy có vấn đề gì trong việc sát nhập này, càng tốt chứ sao. Nhưng không rõ thế thì phương án xây dựng thành phố hai bên bờ sông Hồng có còn tiếp tục hay không?
Thực ra không hiểu mọi người phản đối vì sao, chứ ngày xưa những huyện như Mê Linh (Vĩnh Phúc) hay Ba Vì (Hà Tây) cũng từng thuộc Hà Nội. Cái chính là phải làm sao để phát triển Hà Nội mới như một metropolitan với trung tâm -phần city- là Hà Nội hiện nay.
Thôi có khi phải lên Hòa Bình hay sang Hà Tây mua đất thôi.

Mở rộng Hà Nội: Đô thị hiện đại ở Châu Á?

"Hà Nội không chỉ bó gọn trong không gian thủ đô, mà được xem xét như là tâm điểm của một vùng thủ đô rộng lớn gồm Hà Nội và 7 tỉnh Hà Tây, Vĩnh Phúc, Hưng Yên, Bắc Ninh, Hải Dương, Hà Nam và Hoà Bình, với diện tích tự nhiên khoảng 13.436km2, bán kính ảnh hưởng từ 100-150km.
Riêng không gian Hà Nội được mở rộng bao gồm ranh giới TP.Hà Nội hiện tại, toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số tỉnh Hà Tây, huyện Mê Linh (Vĩnh Phúc), diện tích của 4 xã: Đông Xuân, Tiến Xuân, Yên Bình, Yên Trung thuộc huyện Lương Sơn (Hoà Bình)."

3. Nhà hát Tuổi Trẻ trúng lớn. Thế này thì có đủ công ăn việc làm cho tới năm 2020 rồi. Với quy mô đầu tư này, thì trung bình mỗi năm phải dựng khoảng 8 vở theo đơn đặt hàng của Nhà nước, với kinh phí trung bình 400 triệu cho một vở. Với số lượng các vở kịch như thế thì nhà hát này khỏi cần phải lo tới các sáng tác khác cho công chúng. Nhưng chỉ một nhà hát với dàn diễn viên không đa dạng mấy mà dựng 8 kiệt tác mỗi năm từ những Macbeth, Hamlet cho tới Vườn anh đào, Nhà búp bê, Ruồi, Caligula, Chờ đợi Godot, Tây Sương Ký, Tuyết tháng Tám... thì có phải là quá sức không? Còn đâu cảm hứng với các kiệt tác đối với cả diễn viên lẫn người xem? Và nói chính xác thì khá nhiều vở trong danh sách 100 kiệt tác này cũng không phải nhiều giá trị, còn khá cổ lỗ- đó là nhiều vở thời Nga Xô viết. Nói chung vẫn cơ chế bao cấp với chiếc bánh ngon về tay một số người, còn những người khác thì thòm thèm, tức giận.

100 kiệt tác sân khấu thế giới: Không nên tùy tiện!

"Dự án dàn dựng 100 kiệt tác sân khấu thế giới đã được Bộ trưởng Bộ VH - TT - DL Hoàng Tuấn Anh chính thức giao cho Nhà hát Tuổi trẻ vào chiều 3/3/2008. Dự án sẽ kéo dài đến năm 2020, với tổng kinh phí khoảng 40 tỷ đồng.

Sự kiện này đã gây xôn xao trong giới sân khấu suốt những ngày qua: Đây có phải thời điểm hợp lý để khởi động một dự án quá quy mô? Một dự án lớn như thế mà chỉ giao về cho riêng Nhà hát Tuổi trẻ liệu có hợp lý?"

Thơ Cố Thành

Cố Thành (Gu Cheng) (1956-1993) là một trong những nhà thơ quan trọng nhất của Trung Quốc hiện đại, thuộc thế hệ lớn lên trong Cách mạng văn hóa. Tị nạn ở New Zealand sau sự kiện Thiên An Môn, năm 1993 ông giết chết vợ trước khi tự sát.

Trở về

Cố Thành (Gu Cheng)

Đừng ngủ, đừng, em
Em yêu, con đường còn dài
Đừng đến quá gần cạm bẫy của rừng xanh
Đừng mất hy vọng

Hãy viết địa chỉ
Lên tuyết ướt trên tay
Hay dựa vai anh
Khi mình đi qua buổi sáng nhiều sương sớm

Vén bức màn bão giông trong suốt
Mình sẽ đến nơi mình từ đó ra đi
Một vạt đất xanh
Bao quanh ngôi chùa cổ

Ở nơi đấy, anh sẽ đứng gác
Cho giấc mơ em ưu phiền
Xua đi những bầy đêm
Chỉ giữ lại những trống đồng và mặt trời

Ở bên ngoài ngôi chùa
Những con sóng nhỏ xíu
Lặng lẽ bò lên bờ biển
Rồi run rẩy rút về.

The Return

don’t go to sleep, don’t
Dear, the road is long yet
don’t go too near
the forest’s enticements, don’t lose hope

write the address
in snowmelt on your hand
or lean on my shoulder
as we pass the hazy morning

lifting the transparent storm curtain
we’ll arrive at where we are from
a green disk of land
around an old pagoda

there I will guard
your weary dreams
and drive off the flocks of nights
leaving only bronze drums, and the sun

as beyond the pagoda
tiny waves quietly
crawl up the beach
and draw back trembling

Đó là một con đường hoàng thổ mùa đông

Đó là một con đường hoàng thổ mùa đông
hai bên đường dải đá
Bụi đất nghỉ ngơi dưới ánh mặt trời dửng dưng,
giữ lấy hơi ấm trong mùa đông lạnh giá.

Mệt mỏi vì dạo bước,
em nói “Không thấy ngôi nhà trống đấy.
Có thể nó không còn. Hãy nghỉ một lát
chỗ lề đường này”

Anh biết những chiếc lá chết khô trên lề đường.
Những cọng lá gãy là tất cả những gì chúng có,
là tất cả cảm xúc của chúng.
Chúng nói với anh:
“Trong đêm, mọi thứ đều thay đổi.
Làn gió mềm mại nhất có thể biến thành thú dữ,
cất lên những tiếng gào mất mát, man dại.
Chúng nói: “Đừng ngồi quá lâu”.
Nhưng em đang ngủ,
dựa nhẹ vào vai anh.
Mái tóc nâu của em vắt ngang ngực anh
rất đỗi yên bình,
quá mỏi mệt chẳng thể lay động trong gió.
Và mặt trời chẳng thể đợi chờ.
Khi con mắt cảm thông của nó đã mờ,
anh đánh mất ngôn từ để lay em trở dậy

Đó là một con đường hoàng thổ mùa đông.
Đêm lớn lên trong bóng tối.
Ngôi sao đầu tiên không khóc;
Nó nuốt lại những giọt nước mắt ánh vàng.
Em dựa nhẹ vào vai anh,
trong hơi thở anh ấm áp.
Môi em khẽ rung, nói điều gì trong mộng.
Anh biết, em đang cầu xin mẹ tha thứ cho em.

It was a loess road in winter

It was a loess road in winter,
lined with stones.
The dust lay at rest in the indifferent sun,
keeping warm in winter’s cold.
Tired of walking,
you said: “Don't see that empty house.
Maybe it's gone. Let's sit a while
on this embankment.”

I knew the dried grass on this embankment.
With their broken blades offering
all that they had, their feelings,
they said to me:
“In the night, everything can change.
The gentlest breeze can turn into a beast,
loosing howl after wild howl.”
They said: “Don't sit too long.”
But you were sleeping
lightly against my shoulder.
Your brown hair spread across my chest
so placidly,
too tired even to stir in the breeze.
And the sun couldn’t wait.
As its sympathetic eye dimmed
I lost the language to wake you.

It was a loess road in winter.
Night was growing in the shadows.
The first star didn’t cry;
it held back golden tears.
Lightly you leaned on my shoulder,
in the warmth of my breathing.
Your lips quivered, talking in a dream.
I know, you were asking your mama's forgiveness.

Mùa hè ngoài khung cửa

Tiếng khóc kéo dài suốt cả đêm
khi mặt trời thức dậy
những giọt mưa lấp lánh
trước khi kịp bay hơi
Tôi không lau cửa kính
tôi biết bầu trời màu xanh
và những cây ngoài kia, đang đua nhau khoe tóc
khua những chiếc phách
vờ như là những côn trùng phá hại khổng lồ

Tất cả xa cách thế
Chúng ta từng yếu đuối như những con ve sầu buổi sớm
với đôi cánh ẩm ướt
những chiếc lá dầy, chúng ta còn trẻ
không biết điều gì và cũng không muốn biết
chỉ biết rằng những giấc mơ sẽ trôi đi
và đưa chúng ta tới ban ngày
Những đám mây có thể bước đi trong gió
mặt nước hồ gom góp ánh sáng
thành một chiếc gương lấp lánh

Chúng ta nhìn vào những chiếc lá xanh, xanh
Tôi vẫn không muốn biết
Tôi chưa lau cửa kính
Những ngọn sóng màu xanh xám mùa hè chồm lên rồi hạ xuống,
mái chèo khua đập,
con cá chia tách dòng nước bạc,
tiếng cười của một bộ đồ tắm màu đỏ nhạt dần

Tất cả xa cách thế
mùa hè vẫn còn vương
tiếng khóc mới ngưng.

Summer Outside the Pane

the crying lasted long through the night
when the sun rose
the raindrops glittered
before steaming away
I didn't wipe the glass
I knew that the sky was blue
and the trees were out there, comparing their hair
clacking their castanets
pretending to be huge predatory insects

it all is so distant

once we were weak as morning cicadas
with wet wings
the leaves were thick, we were young
knowing nothing, not wanting to know
knowing only that dreams could drift
and lead us to the day
clouds could walk in the wind
lakewater could gather light
into a glinting mirror
we looked at the green green leaves
I still don't want to know
haven't wiped the glass
ink-green waves of summer rise and fall
oars knock
fish split the shining current
a red-swimsuit laughter keeps fading

it all is so distant
that summer still lingers
the crying has stopped

Những bông hoa nhỏ bé không tên

Khi tôi trở về nhà sau khi cắt cỏ, một cơn mưa nhẹ rơi.
Tôi nhìn thấy những bông hoa bên đường sáng lấp lánh với những hạt sương
Và tôi viết bài thơ này.

Hoa dại
Ở đây, ở kia
Như những nút bấm bị đánh mất
Rải rác trên lề đường.

Chúng không có những búi xoăn vàng óng
Của hoa cúc
Cũng không có vẻ rực rỡ huy hoàng
Của những cành mẫu đơn.
Chúng chỉ có những bông hoa bé xíu
Và những chiếc lá mỏng manh yếu ớt
Nhưng mùi hương của chúng
Tan lẫn trong ngày xuân đẹp ngọt ngào

Những bài thơ của tôi
Cũng giống những bông hoa nhỏ không tên đó
Đi theo mưa và gió của mùa xuân
Lặng lẽ nở hoa
Trong thế giới cô độc.





Nameless Little Flowers

As I was returning home from cutting grass, a light rain
was falling. I saw flowers by the roadside glistening with
dewdrops and wrote this poem.

Wild flowers
Hither and thither
Like lost buttons
Scattered by the roadside.

They do not have Chrysanthemums'
Gold curls
Nor peonies'
Dazzling looks
They have only small flowers
And thin weak leaves,
Yet their faint fragrance
Is dissolved into the beautiful spring day.

My poems
Are like these nameless little flowers,
Following the wind and rain of the season
Quietly blooming
In this lone
ly world.

Sơ yếu lí lịch của tôi


Tôi là một đứa trẻ buồn thương
Chưa bao giờ kịp lớn
Từ những lề đường đầy cỏ của miền đất Bắc phương
Tôi đến, đi theo một con đường màu trắng,
Và bước chân vào
Thành phố của những bánh lái, bánh răng;
Bước vào một con đường nhỏ hẹp
Một túp lều gỗ,
Bước vào mỗi trái tim buồn mỏi mệt
Giữa những làn khói mịt mù
Tôi tiếp tục kể câu chuyện có màu xanh
Tôi tin vào những thính giả của tôi
Là bầu trời, và
Những giọt nước rẩy mình đến từ biển cả,
Chúng che phủ tất cả tôi
Che phủ cả nấm mộ không-bao-giờ-tìm-thấy
Tôi biết
Giờ khắc đấy, tất cả cỏ và hoa
Sẽ vây quanh tôi,
và trong một khoảnh khắc
dưới ánh đèn mờ
sẽ hôn nhẹ lên nỗi buồn tôi.

My Curriculum Vitae

I'm a child of sorrow;
I've never grown up.
From the grassy banks of the northland
I came, along a
White road,^* and walked into
A city full of gears and wheels;
Walked into a narrow lane,
A wooden shed, and to every downcast heart,
In the midst of hazy smoke
I continue to tell my green-colored story.
I trust my audience —
The sky, and
The water droplets splashing from the sea;
They'll cover up all of me,
Cover up that never-to-be found
Grave. I know
At that time, all the grass and little flowers
Will crowd around me, at
An instant of dim lamplight
Gently kiss my sorrow.

Northern Light

Một vịnh nhỏ trên Hồ Superior, nơi này băng đã tan



Băng đang tan trên mặt hồ





Những viên đá trên mặt nước








Rừng bạch dương cuối đông




Dành cho chim, cấm người


Đi tiếp về phía bắc, nơi này băng chưa tan trên mặt hồ










Cảnh này hơi gợi nhớ tới phim Shortbus



Trăng mùa đông trên mặt hồ đóng băng






Ánh trăng chiếu trên băng



Phanxine (on the lake surface): "I could die right now. I'm just happy!"






Những người bạn đồng hành

Entry for March 22, 2008

Một bài thơ của nhà thơ người xứ Wales Dylan Thomas (1914-1953). Dylan Thomas viết bài thơ này khi chứng kiến người cha của mình, từng là một sỹ quan quân đội mạnh mẽ và cứng rắn, trở thành yếu đuối trước cái chết.

Đừng đi vào đêm tối bằng những bước chân nhẹ

Dylan Thomas

Đừng đi vào đêm tối bằng những bước chân nhẹ
Tuổi già phải bùng cháy say cuồng trong lúc cuối ngày;
Hãy giận dữ, giận dữ chống lại ánh sáng đang dần chết.

Cho dù những kẻ khôn ngoan cuối cùng đều biết đêm tối là lẽ tự nhiên,
Bởi vì lời nói của họ chẳng thể gầm lên thành sấm chớp
Họ không đi vào đêm tối bằng những bước chân nhẹ.

Những người tốt vẫy tay chào và bật khóc
Những việc làm mỏng manh của họ nhảy múa nhợt nhạt trong một cái vịnh màu xanh
Họ giận dữ, giận dữ chống lại ánh sáng đang dần chết.

Những người hoang dại bắt giữ và hát về mặt trời đang trốn chạy
Và nhận ra, quá muộn, họ khóc về nó ở trên đường
Họ không đi vào đêm tối bằng những bước chân nhẹ.

Những người nghiêm trang, hấp hối, nhìn mọi vật với đôi mắt sắp mù lòa
Những đôi mắt mù cháy sáng như thiên thạch, vui tươi nhảy nhót,
Họ giận dữ, giận dữ chống lại ánh sáng đang dần chết.

Và cha, cha của con, cha ở trên chốn cao buồn thảm,
Hãy nguyền rủa, hãy chúc phúc cho con bằng những giọt nước mắt cháy bỏng, con cầu xin cha.
Đừng đi vào đêm tối bằng những bước chân nhẹ.
Hãy giận dữ, giận dữ chống lại ánh sáng đang dần chết.

Do Not Go Gentle Into That Good Night

Dylan Thomas 

Do not go gentle into that good night,
Old age should burn and rave at close of day;
Rage, rage against the dying of the light. 

Though wise men at their end know dark is right,
Because their words had forked no lightning they
Do not go gentle into that good night. 

Good men, the last wave by, crying how bright
Their frail deeds might have danced in a green bay,
Rage, rage against the dying of the light. 

Wild men who caught and sang the sun in flight,
And learn, too late, they grieved it on its way,
Do not go gentle into that good night. 

Grave men, near death, who see with blinding sight
Blind eyes could blaze like meteors and be gay,
Rage, rage against the dying of the light. 

And you, my father, there on the sad height,
Curse, bless me now with your fierce tears, I pray.
Do not go gentle into that good night.
Rage, rage against the dying of the light.

Sự cần thiết của cô đơn- Cao Hành Kiện

SỰ CẦN THIẾT CỦA CÔ ĐƠN

(bản dịch của Hoàng Ngọc Tuấn)

Diễn văn nhân dịp lãnh giải thưởng "Golden Plate Award" tại International Achievement Summit (Hội Nghị Thượng Đỉnh về Thành Tựu Quốc Tế) lần thứ 41 của American Academy of Achievement, tổ chức tại Dublin vào ngày 8 tháng Sáu 2002.

Cảm giác cô đơn là thuộc tính độc đáo của con người. Một cái cây hay một con chim có vẻ như đang cô đơn, nhưng đó là một cảm giác mà kẻ quan sát đã gán cho chúng. Cảm giác này xảy ra khi một con người đang ở một mình, và, bị tác động bởi xúc cảm của chính mình, y liên kết trạng huống của riêng mình với trạng huống của con chim hay cái cây trước mắt mình. Vì cảm giác này gắn liền với một yếu tố thuộc về việc kiến khảo tự ngã, nó không phải là một sự chiêm nghiệm thuần tuý khách quan. Sinh ra như thế, cảm giác cô đơn là một dạng thức thẩm mỹ, qua đó, trong lúc đang quan sát hoàn cảnh ngoại giới của mình, người ta đồng thời kiến khảo cái tự ngã ở bên trong, và ở một chừng mực nào đó thì đây là một sự khẳng định phẩm giá bản thân.

Cảm giác cô đơn này, mọc lên từ lòng tự yêu mình, có thể gây ra thái độ tự thương hại hay dẫn đến sự lừa dối, và thậm chí có thể hoá thành thứ xúc cảm nông nổi thái quá. Nếu không còn mối quan tâm về ngoại giới, cảm giác này có thể biến thành một mớ rối rắm trong tâm hồn và trở nên một nỗi bi thống làm sinh ra lòng khinh mạn và cố chấp.

Để tiếp nhận sự thú vị từ cảm giác cô đơn thay vì để cho nó trở thành một nỗi bi thống, ta phải kiến khảo cả những gì ở bên ngoài và những gì ở bên trong — nói cách khác, dùng một con mắt khác để lặng lẽ quan sát thế giới ngoại tại cũng như thế giới nội tại của chính mình. Con mắt thứ ba này — con mắt có khả năng vượt lên trên những giới hạn của bản thân — chính là cái mà chúng ta vẫn gọi là ý thức, hay thậm chí là tuệ thức.

Tuy nhiên, tuệ thức hay ý thức cũng sinh ra khi ta có khoảng cách — nói cách khác, khi ta lùi lại một bước. Chúng ta cần một khoảng cách nào đó để có thể thấy rõ và phán đoán chính xác về con người và các sự kiện.

Cô đơn không chỉ là một phán đoán mang tính thẩm mỹ, bởi nó cũng có thể biến thành một động lực. Vì nó đặt tiền đề trên sự khẳng định phẩm giá bản thân, nó góp phần thúc đẩy cá nhân vươn tới và vượt qua những khó khăn, hay theo đuổi một mục đích đặc biệt.

Chỉ khi một đứa trẻ đối diện với cô đơn, nó mới bắt đầu trở thành một người lớn; và chỉ khi một con người đối diện với cô đơn, y mới trưởng thành. Cô đơn thì rất cần thiết cho người đến tuổi thành niên. Nó khuyến khích sự độc lập, và tất nhiên, để làm tăng sức mạnh nhân cách trong những hoàn cảnh xã hội thì khả năng chịu đựng cô đơn là điều không thể thiếu.

Thật tệ hại nếu không có cái khoảng cách thiết yếu này giữa cá nhân và những người khác, nếu lúc nào cũng phải chen chúc với mọi người — dù trong một gia đình hay trong một tập thể khác. Hơn nữa, việc cộng sinh đòi hỏi sự cao thượng và cảm thông, và những phẩm tính này tuỳ thuộc vào chúng ta có đủ không gian thích hợp giữa bản thân và người khác hay không.

Mở rộng hơn nữa, cô đơn là một điều kiện tiên quyết cho tự do. Tự do tuỳ thuộc vào khả năng tư duy phản tỉnh, và tư duy phản tỉnh chỉ có thể bắt đầu khi con người ở trong cô đơn.

Thế giới không chỉ gồm có những cặp nhị phân — đúng hay sai, đồng tình hay phản đối, chính trị khéo hay hay chính trị không khéo. Trước khi chọn lựa, chẳng có hại gì nếu ta lưỡng lự và để dành ra một chỗ nho nhỏ cho tư duy phản tỉnh độc lập.

Khi những ý thức hệ, những trào lưu ý tưởng, những trò thời thượng và những trò điên khùng đang ngự trị khắp nơi, thì chính sự cô đơn khẳng định sự tự do của mỗi người.

Trong cái thế giới ồn ào hối hả hôm nay, sự tuyên truyền qua phương tiện thông đại chúng đang lan rộng khắp mọi nơi, thì nếu đôi khi một cá nhân muốn lắng nghe tiếng nói của trái tim mình, y sẽ cần sự hỗ trợ của cảm giác cô đơn. Cho đến khi nào cô đơn không biến thành một thứ bệnh, nó là điều cần thiết cho mỗi cá nhân để xác lập chính mình và để đạt đến những thành tựu.

Tôi xin cảm ơn tất cả quý vị hiện diện hôm nay tại cuộc hội nghị lừng danh này đã kiên nhẫn lắng nghe tôi nói về những ý nghĩ mà tôi đã thâu thái được từ những kinh nghiệm của bản thân. Tôi tin chắc rằng tất cả quý vị cũng có những ý nghĩ như thế.

---------

Dịch từ bản tiếng Anh của Mabel Lee, "The Necessity of Loneliness", trong Gao Xingjian, The Case for Literature (Sydney: HarperCollinsPublishers, 2006). Nguyên tác của bài diễn văn này được đăng lần đầu tại Đài Loan, với nhan đề 必要的孤獨 [“Tất yêu đích cô độc” (Yêu cầu tất nhiên của sự cô độc)], trên phụ trang văn học của tờ 聯合報 [Liên Hiệp Báo], ngày 11/07/2002.

Entry for March 22, 2008

Sao đêm qua anh mơ thấy em ?
Philip Larkin

Sao đêm qua anh mơ thấy em ?
Giờ đây, buổi sáng đẩy ngược trở lại mái tóc với ánh tro
Kỷ niệm dội vào anh, như cái tát trên khuôn mặt;
Tựa mình trên khuỷu tay, anh nhìn đăm đăm làn sương mù mờ nhạt
Bên ngoài cửa sổ.
Có quá nhiều điều anh ngỡ đã quên
Trở lại bên anh với một nỗi đau xa lạ
- Như những bức thư nhận được có địa chỉ gửi cho một người nào khác
Một ai đó rời khỏi căn nhà từ đã nhiều năm.


Why Did I Dream Of You Last Night?

Why did I dream of you last night?
Now morning is pushing back hair with grey light
Memories strike home, like slaps in the face;
Raised on elbow, I stare at the pale fog
beyond the window.

So many things I had thought forgotten
Return to my mind with stranger pain:
- Like letters that arrive addressed to someone
Who left the house so many years ago.


Chờ đợi
Yevgeny Yevtushenko

Người yêu tôi sẽ tới
Nàng sẽ dang đôi tay và ôm chặt lấy tôi,
Nàng sẽ hiểu nỗi sợ trong tôi, nhận ra trong tôi những thay đổi,
Từ trong bóng tối tăm, từ những đêm đen đặc
Không mất công dừng gõ cửa taxi
Nàng sẽ chạy lên cầu thang, băng qua hành lang ẩm mốc
Cháy rực tình yêu và ngập tràn hạnh phúc
Nàng sẽ chạy lên cầu thang ướt sũng
Chẳng cần gõ cửa phòng,
Nàng sẽ đặt đầu tôi trong hai bàn tay,
Và khi áo khoác nàng được thả trôi trên ghế
Nó sẽ rớt xuống sàn, thành một đống xanh lam


Waiting
Yevgeny Yevtushenko

My love will come
will fling open her arms and fold me in them,
will understand my fears, observe my changes.
In from the pouring dark, from the pitch night
without stopping to bang the taxi door
she’ll run upstairs through the decaying porch
burning with love and love’s happiness,
she’ll run dripping upstairs, she won’t knock,
will take my head in her hands,
and when she drops her overcoat on a chair,
it will slide to the floor in a blue heap.



Đừng biến mất
Eptushenko

Đừng biến mất…Một khi em biến mất khỏi anh
Em sẽ biến mất khỏi chính mình
Tự phản bội bản thân em, vĩnh viễn
Và đấy chính là sự dối lừa khủng khiếp.

Đừng biến mất…Biến mất thật dễ dàng
Chỉ trở lại mới là điều không thể.
Cái chết kéo dài dai dẳng.
Và chết đi, dù chỉ trong khoảnh khắc cũng là quá dài lâu.

Đừng biến mất... Hãy quên đi bóng tối thứ ba
Trong tình yêu chỉ có hai. Không bao giờ có người thứ ba nào hết.
Hai chúng ta sẽ trong sạch trong ngày Phán xét,
Khi tiếng kèn vang lên gọi tới đôi mình.

Đừng biến mất…Chúng ta đã chuộc tội mình.
Chúng ta ở ngoài luật pháp, chúng ta không tội tình.
Chúng ta ở bên nhau, xứng đáng với sự tha thứ
Của những ai chúng ta vô tình khiến họ đớn đau.

Đừng biến mất…Em có thể biến mất trong một phút giây,
Nhưng làm sao mình gặp lại nhau trong hàng trăm năm sắp tới?
Liệu còn có em thứ hai ở trên thế giới,
Và một phiên bản khác của anh?
Chỉ còn chăng những dấu vết mờ trong con cái chúng ta.

Đừng biến mất… Hãy trao cho anh bàn tay em.
Tên anh được viết trên đấy, anh tin rằng như vậy.
Tình yêu cuối trở nên đớn đau không phải bởi đó là tình yêu
Mà bởi nỗi lo nó sẽ mất đi, vĩnh viễn.


Don't Disappear
Eptushenko

Don't disappear. . . . By disappearing from me,
you will disappear from yourself,
betraying your own self forever,
and that will be the basest dishonesty.

Don't disappear. . . . To disappear is so easy.
It's impossible to resurrect one another.
Death drags down too deep.
Death even for a moment is too long.

Don't disappear. . . . Forget the third shadow.
In love there are only two. There are no thirds.
We both will be pure on Judgment Day,
when the trumpets call us to account.

Don't disappear. . . . We have redeemed sin.
We both are free of the law, we are sinless.
We are worthy together of the forgiveness of those
whom we have unintentionally wounded.

Don't disappear. . . . One can disappear in an instant,
but how could we meet later in the centuries ahead?
Is your double possible in the world,
and my double? Only barely in our children.

Don't disappear. . . . Give me your palm.
I am written on it--this I believe.
What makes one's last love terrible
is that it is not love, but fear of loss.

Entry for March 22, 2008

BBC 4 nhìn lại vụ Mỹ Lai

	BBC 4 nói rằng không chỉ đại đội Charlie mà còn một đơn vị nữa cùng can dự vụ thảm sát Mỹ Lai

Khoảng 500 thường dân Việt Nam bị binh sĩ Mỹ giết chết trong vụ mang tên 'Thảm sát ở Mỹ Lai' vào đúng dịp giữa tháng Ba này tròn 40 năm về trước.

Đây là vụ giết người tạo ra bước ngoặt trong lịch sử Chiến tranh Việt Nam.

Trong suốt một năm sau vụ việc, những hành động sát nhân và hãm hiếp của quân lính Mỹ đã bị che đậy.

Những gì dư luận thế giới biết chủ yếu đến từ vụ xử trước tòa án binh viên trung uý William Calley trong các năm 1970/71. Ông ta là người duy nhất bị kết án phạm tội ở Mỹ Lai.

Nhưng vụ thảm sát này không chỉ đơn thuần là những hành vi của nhóm lính bất trị gây ra.

Nó là một cuộc bắn giết được lên kế hoạch cẩn thận với mục tiêu giết càng nhiều càng tốt.

Điều tra kín ở Ngũ Giác Đài

Trước vụ xử Calley, quân đội Hoa Kỳ đã có cuộc điều tra riêng về cuộc thảm sát.

William Calley bị kết án chung thân nhưng chỉ ba ngày sau đã ra khỏi nhà tù trong khi kháng án, theo lệnh của Tổng thống Nixon. Sau đó Calley bị giam tại gia ba năm ở Fort Benning, bang Georgia và được tha bổng cuối 1974... Bài trên BBC News 13.03.1998

Cuộc điều tra mang tên “The Peers Inquiry” (theo tên tướng William Peers) nghe nhiều chứng cớ được giữ kín trong lòng Ngũ Giác Đài trong khoảng thời gian từ tháng 12 năm 1969 đến tháng Ba 1970.

Bản ghi âm cuộc điều tra này bị quên lãng gần 40 năm.

Trong chương trình buổi tối 15 tháng Ba 2008 (20:00 GMT), đài BBC Radio 4 ở Anh sẽ cho thính giả nghe những đoạn quan trọng nhất từ các cuốn băng.

Đây là lần đầu tiên, công chúng được nghe lời khai của những người can dự vào vụ Mỹ Lai, và được biết toàn bộ chi tiết các hoạt động của quân đội Hoa Kỳ tại nơi xảy ra vụ việc ngày 16 tháng Ba 1968.

BBC cũng phỏng vấn những người lính từng can dự vào một trong những người trong ban điều tra.

Trong vòng 14 tuần liền, tướng William Peers và ủy ban đã ghi nhận lời khai của 403 nhân chứng: các quân nhân, sĩ quan chỉ huy, tuyên uý, nhà báo Mỹ và của cả người Việt.

Kết quả cuộc điều tra khiến quân đội Hoa Kỳ bối rối tới mức nó đã bị ỉm đi.

	Người sống sót sau vụ thảm sát chỉ vào nơi chừng 170 người bị vùi xác

Gần 400 giờ thu âm vào băng đã bị chuyển sang chế độ bảo mật cho tới bây giờ.

Những lời khai khiến người ta choáng váng.

Một lính Mỹ kể:

"Phát đạn đầu tiên trúng vào đầu một trẻ sơ sinh và tôi phải quay mặt đi để nôn mửa".

Một người khác cho biết:

"Đa số đồng ngũ trong đại đội của tôi không coi người Việt là người...Một gã tóm ngay một cô gái và....Sau đó, họ bắn chết cả nhóm con gái đó khi đã... xong..."

Các cuốn băng trong cuộc điều tra "The Peers Inquiry" chứng minh rằng các quân nhân Hoa Kỳ đã hiếp và giết hàng trăm thường dân không chỉ ở một làng mà trong ba ngôi làng ngày hôm đó.

Phát đạn đầu tiên trúng vào đầu một trẻ sơ sinh... Một quân nhân Mỹ

Băng ghi âm cũng chứng minh rằng hai đại đội, chứ không chỉ đại đội Charlie tai tiếng đó, có liên quan.

Bằng chứng cũng nói rõ rằng nhiều binh sĩ trẻ không được huấn luyện tốt và họ hết sức coi thường pháp luật. Các cuộn băng cũng cho thấy lệnh "Không để ai sống sót" là do các sĩ quan chỉ huy đưa ra.

Cuộc điều tra đề nghị phải huấn luyện quân lính trước khi cử họ đi tiêu diệt những nhóm nổi dậy và nói đến trách nhiệm của cấp chỉ huy trong thời chiến, những vấn đề còn đầy tính thời sự cho Afghanistan và Iraq ngày hôm nay.

Người dẫn chương trình của BBC Radio 4 là nhà báo quân đội Mỹ,
Robert Hodierne, bản thân là một cựu binh trở về từ Việt Nam.

Mời quý vị đón tìm nghe bài trên BBC Radio 4 ngày 15.03 (20:00 GMT) trên đường dẫn bên tay phải. BBC Tiếng Việt sẽ chuyển tải chương trình này thừi gian tới.

Entry for March 22, 2008

Vài phim non-US xem thời gian gần đây và thấy hay. This is England và The Band's Visit có lẽ là 2 trong số các phim nước ngoài hay nhất năm qua (cùng với 4 months, 3 weeks and 2 days).

12:08 East of Bucharest (Romania)
This is England (Anh)
The Band’s Visit (Israel)
The Host (Hàn Quốc)
The Eye (Hongkong)
The Shutter (Thái Lan)

Entry for March 22, 2008

Karin Boye nhà thơ nữ Thụy Điển.

Giờ khắc đó

Karin Boye

Không có bầu trời đêm hè đẹp sững sờ
vươn cao vút tới vô cùng,
không hồ nước, nơi sương mù dần tỏa rạng,
phản chiếu sự tĩnh lặng
giờ này-

Khi tận cùng của nỗi cô đơn bị lu mờ
những đôi mắt hóa thành trong suốt
những giọng nói giản đơn như làn gió
chẳng còn gì để giấu che.

Làm sao em còn sợ hãi?
Em sẽ chẳng bao giờ mất anh

THAT HOUR

No breathless summer night sky
reaches so far into eternity,
no lake, when the mists lighten,
mirrors such stillness
as that hour -

when loneliness's limits are effaced
and the eyes become transparent
and the voices become simple as winds
and there is nothing more to hide.
How can I now be afraid?
I shall never lose you.

Phải, tất nhiên đau

Phải, tất nhiên là đau khi những nụ hoa cựa mình hé nở
Chẳng phải vì thế nên mùa xuân ngập ngừng?
Nếu không sao những ước mong tha thiết của chúng ta
lại chịu trói mình trong xanh xao, ướt lạnh?

Những nụ hoa được che phủ suốt cả mùa đông,
có gì mới đâu khi giờ đây chúng bứt mình, vỡ rách?
Phải, tất nhiên là đau khi những nụ hoa xé nát
đau cho những gì đang lớn lên 
                             và cả cho những thứ chắn che. 

Phải, tất nhiên những giọt nước rơi rất mệt
run rẩy sợ hãi, treo mình trĩu nặng,
bám riết vào cành, phồng to và trượt-
sức nặng kéo chúng xuống, dù chúng vẫn cố bám vào.
Thật mệt trong cảm giác bất an, sợ hãi, chia cắt,
mệt khi cảm thấy dưới kia đang vẫy gọi chờ mong
nhưng bản thân vẫn bám chặt, run rẩy-
Thật mệt khi muốn ở lại
                              và muốn ngã rơi. 

Và thế, khi mọi thứ đều tồi tệ và không gì có thể giúp
những nụ hoa bứt ra trong nỗi sướng vui,
và thế, khi không có nỗi sợ nào có thể níu kéo,
giọt nước tung mình khỏi cành cây, sáng lấp lánh,
quên đi rằng chúng từng vô cùng sợ hãi
quên đi nỗi e sợ trước chuyến đi xa-
và cảm thấy sự an toàn trong khoảnh khắc
nghỉ ngơi trong niềm tin

từng tạo ra thế giới

YES, OF COURSE IT HURTS 

Yes, of course it hurts when buds are breaking.
Why else would the springtime falter?
Why would all our ardent longing
bind itself in frozen, bitter pallor?
After all, the bud was covered all the winter.
What new thing is it that bursts and wears?

Yes, of course it hurts when buds are breaking,
hurts for that which grows
                         and that which bars. 

Yes, it is hard when drops are falling.
Trembling with fear, and heavy hanging,
cleaving to the twig, and swelling, sliding -
weight draws them down, though they go on clinging.

Hard to be uncertain, afraid and divided,
hard to feel the depths attract and call,
yet sit fast and merely tremble -
hard to want to stay
                    and want to fall. 

Then, when things are worst and nothing helps 
the tree's buds break as in rejoicing,
then, when no fear holds back any longer,
down in glitter go the twig's drops plunging,
forget that they were frightened by the new,
forget their fear before the flight unfurled -
feel for a second their greatest safety,
rest in that trust 
                   that creates the world.

Entry for March 18, 2008

Chắc phải đi Tây Tạng trước khi Trung Quốc kịp phá nát nơi này







Hình lượm trên Internet

Entry for March 18, 2008

Bài này của bác Vũ Minh Khương nói chung là vưỡn như xưa, về cơ hội, vận hội, thách thức... ,không có gì mới cả chờ xem số sau bác nói gì. Nhưng có đoạn này thì rất không đồng ý với bác. Nước Mỹ đúng là bá quyền nhưng vẫn là bá quyền trên cơ sở nền dân chủ. Chứ còn Trung Quốc thì chưa bao giờ theo mô hình "vương quyền" cả, từ cái thời Khổng Tử còn phải dẫn đệ tử lang thang khắp các nước chư hầu tới thời Tưởng Giới Thạch, Mao Trạch Đông, Đặng Tiểu Bình, Hồ Cẩm Đào, thì "bá quyền" trong đối ngoại luôn luôn là phương châm tồn tại, là lẽ sống của chính quyền Trung Quốc mọi thời đại. Trong thời đại chuyên chế ngày nay thì chủ nghĩa bá quyền lại càng lộ rõ, nhất là qua các động thái gần đây ở biển Đông, và mới nhất là ở Tây Tạng. Ở châu Phi thì Trung Quốc đang được coi là thực dân mới, kế tiếp thực dân châu Âu ở thế kỷ 19. Chỉ nhờ vào vài viên chức người Tàu giữ trọng trách trong các tổ chức quốc tế mà bác Khương cho rằng Trung Quốc đang theo mô hình "vương quyền" thì hoặc là ngây thơ quá mức, hoặc là ở trường Quản lý Cao cấp Lý Quang Diệu người ta dạy thế chăng (chứ không lẽ ở trường Harvard Kennedy School of Governement?)

Đẳng cấp phát triển: VN chọn Đông Á hay Đông Nam Á?

"Theo nhiều học giả, trong ý chí trở thành cường quốc, Trung Quốc không theo mô hình “Bá quyền” như kiểu Mỹ (dựa vào quyền lực quân sự và kinh tế để ép buộc các nước phải theo) mà theo mô hình “Vương quyền”, theo đó, coi trọng bổ nhiệm người tài vào các cương vị then chốt có sức thu hút và qui phục nhân tâm trên qui mô toàn cầu."

Sachsachsach

Báo chí Việt Nam chính ra có tâm lý rất bầy đàn, cứ rộ lên cái gì là thi nhau đưa tin bài, làm cho nó nhầu nhĩ ra nhưng thực ra đọc 10 bài trên 8 báo thì cả 10 bài gần như nhau.
Ví dụ như sau hội chợ sách lớn nhất từ trước tới giờ và một cuộc hội thảo gì gì đó về người Việt có ham đọc sách không là hàng loạt các báo đều đồng loạt đưa tin bài liên quan tới sách, nghiền ngẫm nghĩ suy trăn trở về người Việt ham đọc sách hay không ham, nhưng có đọc cả loạt bài đấy cũng chẳng rút ra được mấy thông tin đáng chú ý cả.
Thử copy lại trên viet-studies.info sẽ thấy ngay hiện tượng này. Danh sách không đầy đủ cũng đã có hơn 10 bài trong vòng có vài ngày chỉ về sách, sách và sách, có lẽ còn nhiều hơn số bài viết về sách và văn hóa đọc sách trong vài năm gần đây mất.

· 'Việt Nam chưa có một xã hội mê đọc sách' (VnEx 15-3-08)

· Người Việt ngày nay ít mê đọc sách? (NLĐ 15-3-08)

· Mỗi người Việt đọc chưa đến một bản sách/năm (TP 15-3-08)

· Nói người Việt không đọc sách là xúc phạm dân tộc (VNN 15-3-08)

· Sách cho người Việt: Chưa nhiều đã loạn (CAND 15-3-08)

· Người Việt có còn mê đọc sách? (LĐ 15-3-08)

· Sách đang quay lại thời hoàng kim? (TP 14-3-08)

· Nhiều sách hay nhưng bìa... chưa hay (!) (TT 14-4-08)

· Sách đã 'làm giàu' thêm cho các ngôi sao (VnEx 16-3-08)

· Ba “thủ phạm” khiến sách không còn hấp dẫn người Việt (VNN 17-3-08)

· Khi sách “nối vòng tay lớn” (TT 17-3-08)

· Nghệ sĩ “làm giàu” từ sách như thế nào? (TP 17-3-08)

....



Danh sách các sách bán chạy tại hội chợ sách (rất ấn tượng với số lượng người quan tâm tới sách: 600 nghìn người thăm quan, 3 triệu bản sách với doanh số 15 tỷ). Nguồn
Lạ là cuốn Bài học thành công của Singapore lại bán chạy thế cơ à, hóa ra nhiều người dân cũng quan tâm tới tăng trưởng kinh tế thế? Cuốn duy nhất đã đọc trong số này là Điệp viên hoàn hảo nhưng mà là đọc trên Net ;)

T	TỰA SÁCH	TÁC GIẢ	NXB
01	Cho tôi xin một vé đi tuổi thơ	Nguyễn Nhật Ánh	Trẻ
02	Bài học thành công của Singapore: Kiến tạo sự tăng trưởng cho nền kinh tế	Henri Ghesquiere	Cengage Learning & FAHASA
03	Bách khoa tri thức cho trẻ em	King Fisher	Khoa học Kỹ thuật
04	Xuân thì	Thái Phiên	Văn nghệ & FAHASA
05	Tôi tài giỏi, bạn cũng thế	Adam Khoo	Phụ nữ & FAHASA
06	Tiểu thuyết đàn bà	Lý Lan	Văn nghệ
07	Bị thiêu sống	Souad	Phụ nữ
08	Điệp viên hoàn hảo	Phạm Xuân Ẩn	Thông tấn
09	Lãng du trong văn hóa Việt	Hữu Ngọc	Thanh niên
10	Bộ sách “Cẩm nang dành cho nhà quản lý” (22 quyển)	Nhiều tác giả	McGraw-Hill – Tổng hợp TPHCM

Entry for March 16, 2008

Một bài thơ "đấu tranh" của Pablo Neruda, viết về nội chiến Tây Ban Nha 1936-1939, cũng là thời gian ông ở đây (và trở thành Cộng sản).

Tôi giải thích vài điều

Bạn hỏi tôi: đâu rồi những bông tử đinh hương?
và những siêu hình mang cánh hoa anh túc?
và những giọt mưa tung tóe những từ ngữ
khoan sâu trên chúng những lỗ hở và những con chim?

Tôi sẽ kể cho bạn các tin tức.

Tôi sống ở ngoại ô,
ngoại ô thành Madrid, với những hồi chuông,
và đồng hồ, và cây cối.

Từ nơi đó, bạn có thể nhìn ra,
qua gương mặt khô cạn của vùng Castille:
một đại dương màu da.
Ngôi nhà của tôi có tên
ngôi nhà của những bông hoa
bởi trên mỗi vết nứt đều là hoa phong lữ.
Ngôi nhà rất đẹp
cùng với chó và trẻ em.
có nhớ không, Raul?
và Rafel?
Federico, ở dưới lòng đất sâu, bạn còn có nhớ
ban công nhà tôi,
nơi nắng tháng Sáu nhấn chìm những bông hoa trong miệng bạn?
Người anh em, người anh em của tôi!
Tất cả mọi thứ
ầm ĩ với những tiếng người,
những gói muối, những đống bánh mì run rẩy,
những gian hàng nơi ngoại ô Arguelles với bức tượng
như giếng mực cạn trong dòng nước xoáy

Dầu chạy vào thìa,
vịnh nước sâu
của những chân tay sưng trên phố,
mét, lít, thước đo sắc lạnh của cuộc đời,
đống cá chất đầy,
mái ngói với mặt trời lạnh lẽo,
ở trên đó chiếc chong chóng gió ngập ngừng quay,
những củ khoai tây màu ngà điên dại,
từng làn sóng cà chua cuốn mình ra biển cả.

Rồi một buổi sáng tất cả đều cháy,
một buổi sáng, đống lửa thiêu
nhảy ra khỏi mặt đất
ngấu nghiến những thân người-
và từ đó là khói lửa,
từ đó là thuốc súng,
từ đó là máu người.
Lũ cướp đường với máy bay và đám người Moor,
lũ cướp đường với nhẫn đeo ngón tay và những bà công tước,
lũ cướp đường với máy bay nhả tung tóe những lời chào mừng
đến từ bầu trời để giết trẻ em.
Và máu của trẻ em chảy dọc đường phố,
chẳng om sòm gì, ôi máu của trẻ em.

Bầy chó rừng mà lũ chó rừng cũng ghét,
những tảng đá mà cây cúc khô cũng nhổ ra khi lỡ cắn vào,
lũ rắn độc mà rắn độc cũng kinh tởm!

Nhìn bạn lúc này, tôi nhìn thấy máu
máu của tháp Tây Ban Nha như ngọn thủy triều
nhấn chìm bạn trong một con sóng
của kiêu hãnh và những mũi dao!

Lũ tướng
phản bội:
hãy nhìn ngôi nhà chết chóc của ta,
hãy nhìn nước Tây Ban Nha tan vỡ:
từ mỗi ngôi nhà cháy mùi kim khí
thay cho những bông hoa
từ mỗi hốc ngách của nước Tây Ban Nha
Tây Ban Nha hiện ra
Và từ mỗi đứa trẻ chết là một khẩu súng với đôi mắt,
từ mỗi tội ác, những viên đạn mọc ra,
một ngày kia, những viên đạn đó
sẽ nhằm trúng tim của lũ chúng mày.

Và bạn hỏi: tại sao thơ của anh ta
không nói tới những giấc mơ
và lá
và núi lửa của đất mẹ quê anh?

Hãy đến và nhìn máu chảy trên đường.
Hãy đến và nhìn
Máu chảy trên đường.
Hãy đến và nhìn máu
Chảy trên đường!



I'M EXPLAINING A FEW THINGS
(tr. Nathaniel Tarn)

You are going to ask: and where are the lilacs?
and the poppy-petalled metaphysics?
and the rain repeatedly spattering
its words and drilling them full
of apertures and birds?
I'll tell you all the news.
I lived in a suburb,
a suburb of Madrid, with bells,
and clocks, and trees.
From there you could look out
over Castille's dry face:
a leather ocean.
My house was called
the house of flowers, because in every cranny
geraniums burst: it was
a good-looking house
with it's dogs and children.
Remember, Raul?
Eh, Rafel?
Federico, do you remember
from under the ground
my balconies on which
the light of June drowned flowers in your mouth?
Brother, my brother!
Everything
loud with big voices, the salt of merchandises,
pile-ups of palpitating bread,
the stalls of my suburb of Arguelles with it's statue
like a drained inkwell in a swirl of hake:
oil flowed into spoons,
a deep baying
of feet and hands swelled in the streets,
metres, litres, the sharp
measure of life,
stacked-up fish,
the texture of roofs with a cold sun in which
the weather vane falters,
the fine, frenzied ivory of potatoes,
wave on wave of tomatoes rolling down the sea.
And one morning all that was burning,
one morning the bonfires
leapt out of the earth
devouring human beings-
and from then on fire,
gunpowder from then on,
and from then on blood.
Bandits with planes and Moors,
bandits with finger-rings and duchesses,
bandits with black frairs spattering blessings
came through the sky to kill children
and the blood of children ran through the streets
without fuss, like children's blood.
Jackals that the jackals would despise,
stones that the dry thistle would bite on and spit out,
vipers that the vipers would abominate!
Face to face with you I have seen the blood
of Spain tower like a tide
to drown you in one wave
of pride and knives!
Treacherous
generals:
see my dead house,
look at broken Spain :
from every house burning metal flows
instead of flowers,
from every socket of Spain
Spain emerges
and from every dead child a rifle with eyes,
and from every crime bullets are born
which will one day find
the bull's eye of your hearts.
And you'll ask: why doesn't his poetry
speak of dreams and leaves
and the great volcanoes of his native land?
Come and see the blood in the streets.
Come and see
The blood in the streets.
Come and see the blood
In the streets!

Entry for March 15, 2008

Anh thèm khát miệng em, giọng nói em, mái tóc em

Pablo Neruda

Anh thèm khát miệng em, giọng nói em, mái tóc em
Câm lặng và đói khát, anh lảng vảng đi trên phố
Bánh mì không nuôi được anh, bình minh khiến anh tan vỡ,
Anh lùng sục những dấu vết tươi mới của bước chân em qua.

Anh khao khát tiếng em cười sắc ngọt,
Đôi tay em có màu của cánh đồng hoang mùa gặt
Anh khao khát những viên đá trắng đục nơi móng tay em,
Anh muốn nuốt chửng da em như nuốt một hạt hạnh nhân.

Anh muốn nuốt ánh mặt trời tỏa rạng nơi thân thể em yêu kiều,
Nuốt chiếc mũi trang trọng trên khuôn mặt em kiêu ngạo,
Anh muốn nuốt bóng tối đang lướt qua trên hàng mi em.

Và anh đi lang thang, đói khát, ngửi hít ánh trăng,
Lùng kiếm em, lùng kiếm trái tim em nóng hổi,
Như con báo một mình trên hoang mạc Quiltratue.

I crave your mouth...

I crave your mouth, your voice, your hair.
Silent and starving, I prowl through the streets.
Bread does not nourish me, dawn disrupts me, all day
I hunt for the liquid measure of your steps.

I hunger for your sleek laugh,
your hands the color of a savage harvest,
hunger for the pale stones of your fingernails,
I want to eat your skin like a whole almond.

I want to eat the sunbeam flaring in your lovely body,
the sovereign nose of your arrogant face,
I want to eat the fleeting shade of your lashes,

and I pace around hungry, sniffing the twilight,
hunting for you, for your hot heart,
Like a puma in the barrens of Quitratue.

Tình yêu

Bởi vì em, hoa trong vườn nở rộ
Anh đau trước mùi hương của mùa xuân.
Anh đã quên khuôn mặt em,
Anh không còn nhớ đôi bàn tay em;
Hay vị môi em khi chạm môi anh.

Bởi vì em, anh yêu thích những bức tượng trắng ngái ngủ trong công viên
Những bức tượng không biết nói và cũng chẳng biết nhìn.
Anh đã quên giọng nói của em, giọng em vui tươi;
Anh đã quên đôi mắt em.

Như một bông hoa nhớ về mùi hương của nó
Anh bám vào những ký ức về em, mơ hồ là thế
Anh sống với nỗi đau như với một vết thương;
Đừng chạm vào nó, em sẽ làm anh đau đớn vô cùng.

Những vuốt ve của em bao bọc lấy anh,
Như dây leo bám trên bức tường u buồn.
Anh đã quên tình yêu của em,
Nhưng sao anh vẫn thấy dáng em trong mỗi ô cửa sổ.

Bởi vì em, mùi hương nồng nàn của mùa hạ làm anh nhức nhối
Bởi vì em, anh tìm kiếm những dấu hiệu thúc giục đam mê:
Những vì sao băng và những vật thể rơi.

Love


Because of you, in gardens of blossoming flowers
I ache from the perfumes of spring.

I have forgotten your face,
I no longer remember your hands;
how did your lips feel on mine?

Because of you, I love the white statues drowsing in the parks
the white statues that have neither voice nor sight.

I have forgotten your voice, your happy voice;
I have forgotten your eyes.

Like a flower to its perfume,
I am bound to my vague memory of you.
I live with pain that is like a wound;
if you touch me, you will do me irreparable harm.

Your caresses enfold me,
like climbing vines on melancholy walls.
I have forgotten your love,
yet I seem to glimpse you in every window.

Because of you, the heady perfumes of summer pain me;
because of you, I again seek out the signs that precipitates desires:
shooting stars and falling objects.

Entry for March 14, 2008

Vài nhận xét về Tiếng người sau khi đọc xong:
- Văn hay, sáng và đẹp, có chất thơ, tuy không đẹp tới nâng niu từng chữ một như văn Đoàn Minh Phượng hay đẹp kiểu huyễn hoặc mông mênh như văn Nguyễn Bình Phương nhưng là một thứ văn chất chứa nhiều cảm xúc.
- Nội dung đơn giản nhưng tâm lý nhân vật tốt. Đọc nhiều lúc không muốn đọc tiếp vì cái cảm xúc đổ vỡ và buồn. Có lẽ bởi vì nhiều lúc người đọc cảm thấy mình có sự gần gũi về tâm trạng.
- Nhân vật nam có một số chỗ hơi gượng, tức là chưa cảm thấy sự phát triển cảm xúc để giải thích cho một số phản xạ của nhân vật này. Tuy thế, đây vẫn là một nhân vật rất hay, rất ấn tượng và không hề nhạt nhòa.
- Nhân vật nữ chưa được xây dựng đầy đủ (có lẽ vì thế tác giả gọi đó là M. thay vì cho một cái tên riêng). M. của Phan Việt khác với T. của Thuận hay xa hơn, với K. của Kafka- T và K có thể là bất cứ ai trong khi M là một nhân vật cụ thể, có cá tính và hành vi riêng.
- Truyện khá phức tạp không chỉ về mặt tâm lý mà cả những khía cạnh có tính xã hội học, có thể gợi mở nhiều suy nghĩ. Nhưng tác giả mới chỉ dừng ở việc gợi thôi chứ chưa đi sâu vào đó. Ví dụ các nhân vật như bố của Duy, như Hoàng là những chân dung không hiếm gặp trong đời sống hàng ngày nhưng trong Tiếng Người, họ mới chỉ dừng lại như những bộ khung để Duy so sánh, phản chiếu mình. Duy căm ghét mình (cũng là căm ghét loài người) bởi vì anh ta căm ghét những thứ giả dối, tầm thường, tự lừa dối trong Hoàng và bố mình- và một phần những thứ đó trong anh ta. Bi kịch của Duy là bi kịch của người đi khắp cả thế giới nhưng chẳng cứu được mình bởi vì nói như lời của ban nhạc Eagles "Your prison is walking through this world all alone". Cô gái áo đỏ hay cô gái "cái gì cũng tròn" gặp ở cafe Highland Cột cờ như là những biểu tượng để anh ta tìm vào hòng trốn chạy cuộc sống tẻ nhạt quanh mình, nơi tất cả những gì anh căm ghét trở nên hiển hiện rõ nhất, thậm chí được thiên hạ khao khát và ngưỡng mộ.
- M. xuất hiện như một cái phao cứu sinh của Duy, cho dù nếu không có M thì anh vẫn sống perfectly OK với cái studio bé nhỏ của mình ở New York, với những chuyến bay công tác vào sáng sớm và những quán ăn Trung Hoa ở Chinatown- cho dù tất cả những cái đó xa lạ với anh. M. không có gì nổi bật ngoài việc tạo ra cho Duy cảm giác là tự do được chia sẻ khi mà có thể đi xuyên qua thế giới này không phải chỉ một mình. Nhưng cũng chính vì thế mà khi trở lại cái nhà tù bé nhỏ xinh xinh có tên là Hà Nội, Việt Nam thì cái sợi dây nối giữa hai người cũng không còn và trên thực tế, M không còn ý nghĩa gì với Duy (bởi cái ý nghĩa về sự tự do chia sẻ mà M mang lại đã không còn). Do đó Duy lại muốn trở về với một mình, được tự do chống chếnh không ràng buộc và không phải nhìn vào những thứ mà anh vừa khao khát lại vừa căm ghét (cha anh, vợ Hoàng). Khác M, Duy không có được cái nút on/off để tự bảo vệ mình, nên anh chỉ biết trốn chạy. Ám ảnh của anh là một người đàn bà có thể cho anh tự do.
- Phần kết truyện có hơi "tròn trĩnh" quá không nhỉ? Liệu 3 tháng lang thang một mình trên các xa lộ và ga điện ngầm ở Mỹ có giúp gì cho Duy không? Hay chỉ là sự tạm biệt một trạng thái để chuyển sang trạng thái khác, thỏa hiệp hơn với cuộc sống, tự tìm cho mình một cái công tắc on/off để bảo vệ lấy mình (nếu khác đi một chút, Duy cũng có thể chọn một chuyến du hành như trong Sideways- cùng với gái và rượu). Dù sao thì ở tuổi ngoài 30 như Duy có thể cũng đã quá muộn để anh tìm ra cho mình một con đường khác. Và dù sao, M cũng là người yêu anh hơn hết (hay duy nhất- trong truyện không thấy nhắc tới người tình nào khác của Duy). Với lại, những người đàn bà chỉ là những khuôn mặt khác nhau của một người đàn bà duy nhất-(hình như là) Zorba đã nói như thế.