Sunday, February 10, 2008

Một người can đảm



Vĩnh biệt cụ Hoàng Minh Chính, một người can đảm.


Nói

Yevgeny Yevtushenko


Anh là người can đảm, họ bảo tôi.

Không phải.

Can đảm chưa bao giờ là phẩm chất của tôi

Chỉ có điều tôi nghĩ

Thật bất công nếu tự hạ mình như nhiều kẻ khác.

Có những nền móng chẳng được phép lung lay.

Và giọng của tôi không làm gì hơn là

Cười nhạo những dối lừa rỗng tuếch;

Tôi không làm gì hơn là viết, tôi không tố giác ai,

Không tự gạch bỏ những gì tôi nghĩ,

Tôi bảo vệ những người xứng đáng,

Và gọi đúng tên những kẻ bất tài

(làm điều dù sao cũng phải làm).

Và giờ đây họ bảo tôi rằng tôi can đảm.

Con cái chúng ta sẽ phải xấu hổ nhường nào

Khi cuối cùng chúng được báo đáp cho những nỗi khiếp sợ này

Chúng sẽ nhớ về cái thời kỳ lạ

Khi sự chính trực bình thường cũng giống như lòng can đảm


Bản tiếng Anh

Talk


You're a brave man they tell me.

I'm not.

Courage has never been my quality.

Only I thought it disproportionate

so to degrade myself as others did.

No foundations trembled. My voice

no more than laughed at pompous falsity;

I did no more than write, never denounced,

I left out nothing I had thought about,

defended who deserved it, put a brand

on the untalented, the ersatz writers

(doing what anyhow had to be done).

And now they press to tell me that I'm brave.

How sharply our children will be ashamed

taking at last their vengeance for these horrors

remembering how in so strange a time

common integrity could look like courage.



Thơ e.e. cummings

Edward Estlin Cummings




Edward Estlin Cummings (14 tháng 10 năm 1894 - 3 tháng 9 năm 1962), thường viết là e. e. cummings, là một nhà thơ, họa sĩ, nhà soạn kịch, nhà văn người Mỹ. E. E. Cummings là tác giả của hơn 900 bài thơ, nhiều vở kịch, tác phẩm hội họa và một số tiểu thuyết, được coi là một nhà thơ xuất sắc của thế kỷ 20.
Thơ e.e. cummings nói chung là khó dịch.

anh mang tim em theo anh

e. e. cummings


anh mang tim em theo anh (anh đặt nó trong

tim mình) anh chẳng bao giờ rời xa nó (anh đến đâu

chính là em đến đấy, em thương,

anh làm gì chính em làm đấy, em yêu)

anh không sợ

số phận (vì em là số phận anh, ơi em ngọt ngào) anh không muốn

thế giới (vì em là thế giới xinh đẹp của anh, ơi em thành thật)

em chính là những gì vầng trăng muốn nói

và tất cả những bài ca của mặt trời đều hát về em


và đây là điều bí mật nhất mà không ai biết

(nó ở gốc của gốc, ngọn của ngọn

và bầu trời của bầu trời cho một cái cây có tên cuộc đời; cái cây

vươn cao hơn những gì linh hồn có thể mong muốn hay trí óc có thể giấu che)

và đó chính là kỳ tích khiến các vì sao được giữ ở xa nhau

anh mang tim em theo (anh đặt nó trong tim mình)


i carry your heart with me

i carry your heart with me(i carry it in
my heart)i am never without it(anywhere
i go you go,my dear; and whatever is done
by only me is your doing,my darling)
i fear
no fate(for you are my fate,my sweet)i want
no world(for beautiful you are my world,my true)
and it's you are whatever a moon has always meant
and whatever a sun will always sing is you

here is the deepest secret nobody knows
(here is the root of the root and the bud of the bud
and the sky of the sky of a tree called life;which grows
higher than the soul can hope or mind can hide)
and this is the wonder that's keeping the stars apart

i carry your heart(i carry it in my heart)







ở một nơi nào đó anh chưa từng đến

ở một nơi nào đó anh chưa từng đến, và chẳng thể trải qua

đôi mắt của em có sự tĩnh lặng:

trong dáng hình yếu ớt của em, có những thứ bao bọc lấy anh

hay khiến anh không thể chạm được chúng

bởi vì chúng ở quá gần

ánh nhìn phảng phất của em sẽ hé mở anh

cho dù anh đã khép chặt mình như khép những ngón tay,

em mở từng cánh hoa trong anh như mùa xuân hé mở

(khéo léo, bí hiểm) nụ hồng đầu tiên của nó


và nếu em muốn khép anh lại,

anh và cả cuộc đời anh sẽ đóng lại dịu dàng, ngay tức khắc

như thể khi tâm bông hoa vừa nghĩ đến

những bông tuyết đã phủ kín khắp mọi nơi;

không có gì chúng ta biết tới trên thế gian này

có thể so với sức mạnh từ dáng hình yếu ớt của em:

nó khiến anh nghĩ tới màu sắc các đất nước,

và nó quyết định giữa cái chết và sự vĩnh cửu bằng mỗi hơi thở nhẹ

(anh không biết cái gì ở em đã khép lại

và mở ra; chỉ có một điều anh hiểu

tiếng nói của đôi mắt em sâu thẳm hơn tất thảy những đóa hồng)

và chẳng có ai, kể cả mưa, có đôi tay bé nhỏ đến vậy.


somewhere i have never travelled... (LVII)

somewhere i have never travelled, gladly beyond

any experience, your eyes have their silence:

in your most frail gesture are things which enclose me,

or which i cannot touch because they are too near

your slightest look easily will unclose me

though i have closed myself as fingers,

you open always petal by petal myself as Spring opens

(touching skilfully, mysteriously) her first rose

or if your wish be to close me, i and

my life will shut very beautifully, suddenly,

as when the heart of this flower imagines

the snow carefully everywhere descending;

nothing we are to perceive in this world equals

the power of your intense fragility: whose texture

compels me with the colour of its countries,

rendering death and forever with each breathing

(i do not know what it is about you that closes

and opens; only something in me understands

the voice of your eyes is deeper than all roses)

nobody, not even the rain, has such small hands


không phải điều này sẽ xảy ra; và anh nói

không phải điều này sẽ xảy ra; và anh nói

nếu đôi môi em, mà anh rất yêu, lại chạm vào

đôi môi một người nào khác,

và những ngón tay mạnh mẽ thân thuộc của em bám chặt

tim của gã kia, như từng bám tim anh một lúc gần đây;

nếu trên mặt ai khác, mái tóc dịu dàng em che phủ

trong sự yên lặng mà anh vẫn biết, hay nếu

những câu chữ quằn quại, được thốt quá nhiều,

trở nên vô vọng trước tinh thần ở chốn xa xôi;

nhưng nếu điều đó xảy ra, nếu thực là như thế-

em của trái tim anh, chỉ cần nói với anh vài lời;

anh sẽ đến gặp gã kia, bắt đôi tay của gã,

và nói, hãy nhận lời mừng hạnh phúc của tôi.

Rồi anh sẽ quay đầu, lắng nghe tiếng một con chim

giọng hót kinh khủng đến từ một chốn nào đã mất.



it may not always be so;and i say

it may not always be so;and i say

that if your lips,which i have loved,should touch

another's,and your dear strong fingers clutch

his heart,as mine in time not far away;

if on another's face your sweet hair lay

in such a silence as i know,or such

great writhing words as,uttering overmuch,

stand helplessly before the spirit at bay;

if this should be,i say if this should be-

you of my heart,send me a little word;

that i may go unto him,and take his hands,

saying,Accept all happiness from me.

Then shall i turn my face,and hear one bird

sing terribly afar in the lost lands.





Bài này hơi funny, hehe, đọc tiếng Anh chắc sẽ hay hơn là dịch.

Anh chạm nhé
 
 anh chạm nhé, lời chàng
em sẽ kêu, lời nàng
một lần thôi, lời chàng
ơ thích đấy, lời nàng
 
để anh sờ, lời chàng
nhiều không anh, lời nàng
thật nhiều chứ, lời chàng
sao lại không, lời nàng
 
(bắt đầu nhé, lời chàng
đừng xa quá, lời nàng
xa thế nào, lời chàng
như thế này, lời nàng)
 
để đấy nhé, lời chàng
(như thế nào, lời nàng
như thế này, lời chàng
nếu anh hôn, lời nàng
 
di chuyển nhé, lời chàng
yêu em không, lời nàng
nếu em muốn, lời chàng
em chết mất, lời nàng
 
đấy là sống, lời chàng
còn vợ anh, lời nàng
đây, lời chàng
ôi, lời nàng
 
(ôi sướng quá, lời chàng
đừng có ngừng, lời nàng
ôi không, lời chàng)
chậm lại đi, lời nàng
 
(tới không emmm? lời chàng
ưưưưứ, lời nàng)
em tuyệt quá! lời chàng
anh Của em, lời nàng)
may i feel said he   
may i feel said he
   (i'll squeal said she
   just once said he)
   it's fun said she
   (may i touch said he
   how much said she
   a lot said he)
   why not said she
 
   (let's go said he
   not too far said she
   what's too far said he
   where you are said she)
 
   may i stay said he
   (which way said she
   like this said he
   if you kiss said she
 
   may i move said he
   is it love said she)
   if you're willing said he
   (but you're killing said she
 
   but it's life said he
   but your wife said she
   now said he)
   ow said she
 
   (tiptop said he
   don't stop said she
   oh no said he)
   go slow said she
 
   (cccome?said he
   ummm said she)
   you're divine!said he
   (you are Mine said she)
 

Friday, February 08, 2008

Blog mới của tôi

Blog mới trên somewhereland.net. Các bạn góp ý kiến nhé.
Wordpress có cái dở là hình như không đổi được fonts, mà phải dùng fonts mặc định của theme hoặc phải thay trong HTML codes?

Somewhere Land

Thursday, February 07, 2008

Entry for February 07, 2008


img



Một ngày xuân
Tagore

Một ngày xuân,
một người đàn bà đến nơi vườn tôi cô đơn,
trong dáng yêu kiếu của người Yêu dấu.
Nàng đến, trao mình cho những bài hát của tôi, bay bổng,
Dâng hiến cho giấc mơ tôi, ngọt ngào.

Bất chợt, một cơn sóng trào lên hoang dại,
Phá vỡ những bến bờ của trái tim tôi
Và nhận chìm mọi từ ngữ.

Không có cái tên nào đến với môi tôi,
Nàng đứng dưới gốc cây, quay mình,
Liếc nhìn tôi, buồn rầu, đau đớn.
Và với những bước chân nhanh, nàng đến ngồi bên tôi.

Cầm tay tôi, nàng nói:
“Anh không biết em, em cũng chẳng biết anh-
Sao chúng mình lại có thể thế này?”

Tôi nói:
“Hai ta sẽ xây một cây cầu vĩnh cửu,
Giữa hai con người, hai kẻ chẳng biết nhau,
Bởi niềm khao khát nằm nơi sâu thẳm mọi vật.”

Tiếng gọi trong tim tôi cũng là tiếng gọi của tim nàng
Sợi dây nàng buộc tôi cũng buộc chính bản thân nàng.
Tôi đã tìm nàng ở khắp mọi nơi,
Tôi vẫn thờ phụng nàng, sâu thẳm trong tôi.
Và tại nơi đấy, nàng cũng tìm kiếm tôi.
Vượt những đại dương bao la, nàng đến để mang trái tim tôi ra đi
Nhưng nàng quên đường về, bởi tim nàng cũng bị đánh rơi.
Sự quyến rũ của nàng phản bội nàng,
Nàng chăng lưới, nhưng không biết rằng
Nàng thả lưới hay chính nàng đang mắc lưới


One Day in Spring...

One day in spring, a woman came
In my lonely woods,
In the lovely form of the Beloved.
Came, to give to my songs, melodies,
To give to my dreams, sweetness.
Suddenly a wild wave
Broke over my heart's shores
And drowned all language.
To my lips no name came,
She stood beneath the tree, turned,
Glanced at my face, made sad with pain,
And with quick steps, came and sat by me.
Taking my hands in hers, she said:
'You do not know me, nor I you--
I wonder how this could be?'
I said:
'We two shall build, a bridge for ever
Between two beings, each to the other unknown,
This eager wonder is at the heart of things.'

The cry that is in my heart is also the cry of her heart;
The thread with which she binds me binds her too.
Her have I sought everywhere,
Her have I worshipped within me,
Hidden in that worship she has sought me too.
Crossing the wide oceans, she came to steal my heart.
She forgot to return, having lost her own.
Her own charms play traitor to her,
She spreads her net, knowing not
Whether she will catch or be caught.


Mùa xuân lặng lẽ
Christina Rossetti

Mùa đông đã qua đi
Và kìa, xuân đang đến
Tôi sẽ tới rặng cây
Nơi những con chim hót

Trong những cành táo gai
Tiếng ca loài chim hét
Và giọng chim cổ đỏ
Vang trong bụi nhựa ruồi.

Đượm mùi hương thơm ngát
Của những cành chồi non
Uốn mình cao trên đầu
Một ngôi nhà xanh lục;

Đượm mùi hương ngọt ngào
Và không gian im ắng
Như thể đang thì thào
“Nơi đây không cạm bẫy

“Nơi đây thật yên bình
Nơi đây chỉ riêng mình
Với dòng suối nước trong
Cùng tảng đá rêu phong

Nơi đây mặt trời chiếu
Dưới những tán lá xanh;
Nơi đây vọng tiếng vang
Từ xa xôi biển cả
Dù biển kia thật xa”

Spring Quiet img

Christina Rossetti (1847)img


Gone were but the Winter,
Come were but the Spring,
I would go to a covert
Where the birds sing.

Where in the whitethom
Singeth a thrush,
And a robin sings
In the holly-bush.

Full of fresh scents
Are the budding boughs
Arching high over
A cool green house:

Full of sweet scents,
And whispering air
Which sayeth softly:
“We spread no snare;

“Here dwell in safety,
Here dwell alone,
With a clear stream
And a mossy stone.

“Here the sun shineth
Most shadily;
Here is heard an echo
Of the far sea,
Though far off it be.”


Image: Isaac Levitan. Above the Eternal Peace. 1894. Nguồn


Wednesday, February 06, 2008

Chúc mừng năm mới

Chúc mừng năm mới tới tất cả các bạn.
Mong một năm mới tốt lành cho tất cả mọi người.
Giao thừa chả làm gì, đọc thơ về xuân trên Thi viện và nghe Hungarian Dances của Brahms.

Heo may về phố cho khăn áo
Lũ lượt xuống đường đón gió mai
Em đi về phía xuân đang chớm
Ta ngẩn ngơ tìm phía nắng phai.

Trễ chuyến giao thừa không về kịp
Ta hái đóa quỳnh khuya lẻ loi
Đi từ năm cũ sang năm mới
Hoa lỡ thì mà người đâu hay.


(Với xuân Hà Nội- Mường Mán)



lạnh rồi - hoa chớm nụ
em có về thăm ta ?
em có về phơi áo
dây mướp đã hoa vàng
em có về gội tóc
giếng ta còn xanh trong
em có về mở cổng
gom lá cũ trong vườn
kịp cùng ta đốt lửa
hong tay vào khói sương
em có về - tiếng guốc
(dù đã quên lâu rồi)
khuya ngoài thềm gọi nhé
với riêng lòng ta thôi
em hiểu lòng ta với
còn thương nhớ hoa đào
em hãy về - áo đỏ
như Nguyên đán hôm nào

(Thương nhớ hoa đào- Đỗ Trung Quân)

Tuesday, February 05, 2008

Entry for February 05, 2008

Bài của Tạ Chí Đại Trường, có lẽ là sử gia đáng kể nhất của Việt Nam Cộng Hòa, phê phán Kim Định và những người chịu ảnh hưởng của ông ở cả hải ngoại và trong nước.

Về “huyền sử gia” Kim Định và các chi, bàng phái “huyền sử học” Việt Nam?

Ở trang này có một số tác phẩm của Tạ Chí Đại Trường, đáng chú ý nhất có lẽ là cuốn Sử Việt đọc vài quyển.

Monday, February 04, 2008

Entry for February 04, 2008

Làm một cái poll chính trị xem sao.
Nếu có thể bầu tổng thống Mỹ, bạn sẽ bầu cho ứng cử viên nào (trong số 4 ứng cử viên dẫn đầu hiện nay).






Nếu có thể bầu tổng thống Mỹ, bạn sẽ bầu cho ứng cử viên nào?
Hilary Clinton
66
Barack Obama
30
John McCain
10
Mitt Romney
3
Sign in to vote

Thơ Anna Akhmatova-

Thơ Anna Akhmatova- dịch theo bản tiếng Anh nên chắc nhiều chỗ không chính xác.


Tôi siết chặt tay

Tôi siết chặt tay dưới tấm khăn voan
“Sao hôm nay trông bạn tái nhợt, mất hồn?”
- Vì tôi làm người yêu choáng váng
bởi nỗi xót xa chẳng nói hết bằng lời

Sẽ chẳng bao giờ tôi có thể quên
Anh bước ra, thân hình lảo đảo
Miệng méo xệch, đớn đau, cô độc…

Tôi lao xuống, không vịn lan can
Chạy đuổi theo anh cho tới cổng.
Và kêu lên, tắc nghẹn “Em đùa.
Đừng bỏ em, kẻo em sẽ chết”.
Anh nhìn tôi, mỉm cười, sao buồn thảm,
Và bảo tôi “Đừng đứng đấy, gió to”.


Đêm trắng

Em chẳng buồn khóa cửa
Em chẳng buồn thắp nến
Anh biết em quá mệt
Em chỉ muốn ngủ thôi.

Ngoài đồng, trời sập tối
Hoàng hôn đọng lá cây
Còn em, em đang say
Ôi, tiếng anh vọng tới.

Chẳng sao, đời đen tối
Khác gì địa ngục đâu
Nhưng anh sẽ quay lại
Em chắc chắn, vậy thôi.


Và không có ai đón tôi

Và không có ai đón tôi
Mang theo cây đèn lồng.
Ngôi nhà yên lặng
Tôi đi vào
Dưới ánh trăng
Trong nỗi bất an

Dưới ngọn đèn màu xanh
Anh mỉm cười yếu ớt
Thầm thì “Lọ Lem em,
Giọng em sao thật lạ…”

Lửa trong lò đang tắt:
Trễ nải, lách tách
Kìa, có ai đó
Đã lấy chiếc giầy trắng của tôi
Để vào ngăn của họ.

Họ trao tôi ba bông cẩm chướng
Mà chẳng buồn ngước mắt
Ôi, những tín vật quý báu,
Các người giấu chúng ở đâu?

Trái tim tôi cay đắng
Biết rằng chẳng mấy chốc
Chiếc giầy trắng bé nhỏ của tôi
Tất cả sẽ so chân thử.

Em không đòi hỏi anh yêu em

Em không đòi hỏi anh yêu em
Việc đó đặt sang bên…
Em sẽ chẳng viết cho cô dâu của anh
Những bức thư ghen tuông rồ dại.

Nhưng hãy nghe lời em:
Hãy trao cho nàng những bài thơ em viết
Hãy đưa cho nàng những tấm ảnh của em
Và tất nhiên, đối xử tốt với nàng!

Ôi, kiến thức chỉ dành cho những kẻ dại khờ
Khiến họ thấy mình là người thắng cuộc
Họ cần chi những chân tình âu yếm
Hay ký ức ngọt ngào của đêm đầu được ở bên nhau…

Khi anh đã dùng hết niềm vui cùng bè bạn
Và thỏa mãn cùng cực tinh thần
Nếu đột nhiên anh thấy mình xấu hổ
Đừng đến- Em không biết anh-
Hỡi người khách mệt mỏi của đêm.
Làm sao em có thể giúp được anh?
Khi hạnh phúc của em
Vẫn chưa được chữa lành

Anh ta thích ba thứ trên đời

Anh ta thích ba thứ trên đời
Chim công trắng, bài hát lúc hoàng hôn
Và bản đồ châu Mỹ cổ
Anh ta ghét khi trẻ em khóc
Ghét mứt dâu dùng với trà
Và chứng kích động của đàn bà.
… và anh ta đã cưới tôi.


Ký ức mặt trời

Ký ức mặt trời tàn lụi trong tim
Cỏ úa vàng
Những bông tuyết đầu mùa
Lất phất, lất phất.

Trong những dòng kênh chật hẹp
Mặt nước lạnh cóng chết lặng
Sẽ chẳng bao giờ có điều gì xảy ra nơi đây,
Chẳng bao giờ nữa.

Giữa nền trời in hàng liễu rủ
Như chiếc quạt xác xơ
Có lẽ sẽ tốt hơn nếu em không phải
Vợ anh.

Ký ức mặt trời tàn lụi trong tim
Cái gì thế nhỉ? Bóng tối chăng?
Có lẽ! Qua đêm nữa, là đến
Mùa đông.

Entry for February 04, 2008

1. Tết sắp đến rồi. Hôm nay, tuyết rơi trắng xóa, bông tuyết bay lả tả. Hình như ở Việt Nam cũng nhiều người đang “chờ tuyết rơi” ở Sapa. Đọc trên các blog thấy không khí Tết có vẻ tưng bừng ra phết.

2. Các phim mới xem gần đây, đều đáng xem cả.

Gone baby gone: Rất thông minh, và bất ngờ. Phim này làm mình trở nên thiện cảm với anh Ben Affleck hơn hẳn, anh này từ nay nên tập trung viết kịch bản và đạo diễn phim thay vào đóng phim.

4 months, 3 weeks and 2 days: Quá hay, rất đáng xem. Xem phim này và so sánh với hai phim của Mỹ cũng đề cập tới việc có thai ngoài ý muốn là Knocked Up và Juno thì có thể thấy sự khác biệt giữa cách giải quyết và đối mặt với thực tế của các nhà làm phim ở Romania và Mỹ. Ở hai phim kia của Mỹ, giải pháp đều là cho nhân vật chính sinh con (kể cả khi người mang thai còn là trẻ vị thành niên như trong Juno), một giải pháp có lẽ là dễ chịu với người Mỹ vốn có xu thế bảo thủ trong vấn đề phá thai, có thể nói là crowd-pleasing. Còn trong 4 tháng, 3 tuần và 2 ngày là một bức tranh cực kỳ chân thực về việc nạo phá thai bất hợp pháp của sinh viên ở Romania thời còn cộng sản (khi phá thai là tội hình sự). Mấy năm gần đây, Romania có khá nhiều phim đoạt giải quốc tế, có lẽ cũng nên xem thêm.

Atonement: Phim khá hay và rất đẹp, nhiều cảnh quay quá ấn tượng nhất là cảnh trên bãi biển khi quân Anh-Pháp thua chạy, âm nhạc trong phim cũng hay, các diễn viên đều đóng rất tốt, nhất là cô bé con. Câu chuyện khá thú vị nhưng không hiểu sao, tôi không thấy cảm động lắm (đoạn làm tôi cảm động nhất lại là đoạn người lính Pháp sắp chết nói chuyện với cô y tá Briony). Một tác phẩm cổ điển xuất sắc, và có gì đó như gần gũi với một bi kịch Hy Lạp cổ, khi sự hiểu lầm và định mệnh nối tiếp nhau dẫn tới bi kịch. Phim cũng có nhiều ý nghĩa, như đặt ra câu hỏi: Có thật chúng ta muốn biết sự thực không, hay chúng ta chỉ muốn sự thật là những gì như chúng ta muốn thấy. Briony “muốn” thấy Robbie là thủ phạm khi còn nhỏ, sau này lại “muốn” một kết thúc đẹp và chấp nhận được để trốn chạy tội lỗi của mình. Sự ăn năn (atonement) thực sự của bà không phải là cuốn tiểu thuyết mà bà coi như là lời ăn năn của mình, mà là lời thú nhận cuối đời của bà rằng có những lỗi lầm không thể cứu chuộc. Và sự thật, dù trần trụi và đáng sợ, mới chính là sự cứu chuộc duy nhất có thể. Tuy nhiên, có cảm giác bộ phim vẫn hơi “nuột” quá.

Eastern Promises: Thú vị, chân thực, và nhiều cảm hứng. Nhiều đoạn trong phim xem rất ấn tượng như đoạn đánh nhau trong nhà tắm.

Notes on a scandal: Cate Blanchett thật sexy trong phim này. Cả hai vai nữ chính (Judi Dench) và phụ (Cate Blanchett) đều đóng rất hay.

Warlords: Phim khá hay, tuy plot không thực sự thuyết phục lắm, và vẫn mắc vào nhiều cái cliché quen thuộc của phim Trung Quốc, dù cũng có cố gắng thoát ra. Lý Liên Kiệt đóng phim này khá tốt. Cảnh phim đẹp một cách dữ dội và hoang hủy.

Saturday, February 02, 2008

Entry for February 02, 2008

yfla.wrap("This multimedia content requires Flash version 9 and above.", "Upgrade Now.", "http:\/\/www.adobe.com\/shockwave\/download\/download.cgi?P1_Prod_Version=ShockwaveFlash", "
Get this widget | Track details | \t\teSnips Social DNA

B\u00e2y Gi\u1edd Th\u00e1ng M\u1ea5y

T\u1eeb C\u00f4ng Ph\u1ee5ng


B\u00e2y gi\u1edd th\u00e1ng m\u1ea5y r\u1ed3i h\u1ee1i em?
L\u00eanh \u0111\u00eanh ng\u00e0n m\u00e2y tr\u00f4i \u00eam \u0111\u1ec1m
Chi\u1ec1u nay n\u1ebfu em \u0111\u1eebng h\u1eddn d\u1ed7i,
Tr\u00e1ch nhau m\u1ed9t l\u1eddi th\u00f4i
T\u00e2m h\u1ed3n m\u00ecnh \u0111\u00e2u l\u1ebb \u0111\u00f4i.

B\u00e2y gi\u1edd th\u00e1ng m\u1ea5y r\u1ed3i h\u1ee1i em?
Anh \u0111i t\u00ecm m\u00e0u hoa em c\u00e0i
Chi\u1ec1u nay nh\u1edb em r\u1ed3i v\u00e0 nh\u1edb
\u00c1o em \u0111\u1eb9p m\u00e0u th\u01a1,
M\u00f4i tr\u00e0n \u0111\u1ea7y \u01b0\u1edbc m\u01a1

Mai \u0111\u00e2y anh \u0111\u01b0a em \u0111i v\u1ec1,
M\u01b0a gi\u0103ng chi\u1ec1u n\u1eafng t\u00e0n
Cho bu\u1ed1t l\u1ea1nh ch\u00fang m\u00ecnh.
Em \u01a1i, th\u00f4i \u0111\u1eebng h\u1eddn anh n\u1eefa,
Nh\u00ecn nhau bu\u1ed3n v\u1eddi v\u1ee3i,
\u0110\u1ec3 m\u00f9a \u0111\u00f4ng bu\u1ed1t gi\u00e1 b\u1edd vai m\u1ec1m.
B\u00e2y gi\u1edd th\u00e1ng m\u1ea5y r\u1ed3i h\u1ee1i em?
Anh \u0111i t\u00ecm m\u00f9a xu\u00e2n tr\u00ean \u0111\u1eddi
M\u00f9a \u0111\u00f4ng ch\u1ebft \u0111i r\u1ed3i m\u00f9a xu\u00e2n
M\u1eaft em \u0111\u1eb9p tr\u1eddi sao
Cho m\u00ecnh th\u01b0\u01a1ng nh\u1edb nhau.

");To view this multimedia content, please enable Javascript.

Entry for February 02, 2008

350.000 đồng và quyền bày tỏ cảm xúc

Sáng nay đọc ở blog bác Vũ Hạo Nhiên có link sang 1 blog khác (rất tiếc tôi không nhớ link)- chủ nhân của blog này kể chuyện mình bị giấy của công an phường gọi lên nộp phạt 350.000 đồng vì tham gia biểu tình bày tỏ thái độ phản đối hành vi bá quyền của Trung Quốc. Trước đó đã có một số người bị bắt giữ khi tham gia biểu tình như đạo diễn Song Chi, các blogger điếu cày, Uyên Vũ…

Cần thấy rằng trong vụ việc này, những người bị bắt giữ và nực cười thay, bị phạt tiền không phải vì họ là những người bất đồng chính kiến (và ngay cả với những người bất đồng chính kiến thì theo luật pháp và theo trả lời của các quan chức nhà nước thì bất đồng chính kiến cũng không phải là phạm tội). Những người này về cơ bản, có cùng chính kiến với Nhà nước trong vấn đề Trường Sa khi cực lực lên án hành động của Trung Quốc và tin tưởng vào chủ quyền hoàn toàn của Việt Nam với Hoàng Sa và Trường Sa. Họ bị bắt không phải vì quan điểm của họ như thế nào, mà là vì họ tự mình thể hiện quan điểm, bày tỏ cảm xúc của mình.

Vậy cái nguyên tắc tiềm ẩn cho lý do bắt giữ họ là gì? Là các cá nhân, các công dân không có quyền tự thể hiện quan điểm của mình ở nơi công cộng. Không những thế, họ còn không được phép thể hiện cảm xúc của riêng mình trước các vấn đề quốc gia đại sự, dù đó là yêu, ghét, ngưỡng mộ, căm phẫn, tán đồng, phản đối…Và tuy quan điểm vẫn được đề cao trong hoạt động Nhà nước vẫn là “dân biết, dân bàn” nhưng trên thực tế việc “dân bàn” đã trở thành gần như phi pháp một khi người phát ngôn Bộ Ngoại giao hay Chính phủ đã lên tiếng. Ý kiến của người phát ngôn Bộ ngoại giao cũng nghiễm nhiên được coi là ý kiến của 80 triệu người dân Việt Nam, và tất cả các cảm xúc của quần chúng đều bị triệt tiêu, nhu cầu bày tỏ lòng yêu nước bị coi là bất hợp pháp, là dại dột, ngớ ngẩn.

Nếu phân cấp độ thì ở các nhà nước toàn trị sẽ có hai cấp độ khác nhau trong việc duy trì sự toàn trị của nó. Ở cấp độ thứ nhất, nó triệt tiêu các ý kiến khác biệt của nhân, không cho sự có mặt của các tư tưởng khác, có thể nhân danh quyền lợi dân tộc hay tình thế chiến tranh… để cho sự độc quyền của một hệ tư tưởng duy nhất. Nhưng toàn trị tư tưởng vẫn chưa phải là hòan hảo, nó vẫn chứa đựng mầm mống của sự bất ổn. Mục tiêu cao nhất của toàn trị là không chỉ độc quyền tư tưởng, nó còn độc quyền về mặt cảm xúc. Ở cấp độ này, sự bày tỏ cảm xúc của nhân dân là một điều cấm kỵ, và chính quyền sẽ giữ chiếc chìa khóa duy nhất cho quyền bày tỏ cảm xúc. Một ví dụ là sự độc quyền yêu nước, không cho phép bày tỏ lòng yêu nước theo các cách khác với cách duy nhất mà chính quyền cho phép.

Bình luận về quyền được bày tỏ cảm xúc của nhân dân, luật gia Phạm Duy Nghĩa, trưởng khoa Luật Đại học Quốc gia Hà Nội có viết trên viet-studies.info:

QUYỀN ĐƯỢC BÀY TỎ CẢM XÚC CỦA NHÂN DÂN

“Xúc động hình như là cảm giác không chỉ riêng loài người mới có. Khi người Trung Hoa xây sân bay, bán vé du lịch và công khai thu nạp những vùng đất một thời đã của Việt tộc như quận huyện của họ, là con dân nước Việt ai chẳng nghẹn lòng. Quyền phản đối hành vi ngạo mạn ấy không chỉ dành riêng cho riêng người phát ngôn Bộ ngoại giao; một số tờ báo và dân biểu Đà Nẵng đã vang lên phản ứng của lòng dân.

Nhà nước, dù quyền uy đến mấy, cũng không thể thay được tiếng nói của cả một dân tộc khát khao quyền được sống, được tôn trọng và bảo toàn bờ cõi cho con cháu mai sau. Hình như trong cuộc tranh tồn tránh Hán hóa, chính quyền thời nào cũng phải dựa vào lòng dân và tồn tại bởi sức dân.

Giữ lấy quốc gia thời nay không thể chỉ duy nhất trông cậy vào nhà nước, một xã hội dân sự phát triển như trăm ngàn thành lũy mới mong giữ gìn được những gì đã thuộc về người Việt Nam. Anh bộ đội, chị nông dân, cô thợ, người tiêu dùng.. ai cũng yêu nước theo cách riêng của họ. Khi sách giáo khoa của người Nhật mới chớm có dấu hiệu lảng tránh sự thật Nam Kinh, dân Trung Quốc đã ầm ầm tẩy chay hàng Nhật, hà cớ gì không để người dân nước ta tập hợp hằng hà sa số các sức mạnh dân sự để biểu thị mối lo lắng cho không gian sinh tồn cho con cháu sau này.

Quan nhất thời, dân vạn đại, có thời nào một người phát ngôn của Chính phủ lại có quyền vui buồn thay cho hàng triệu nhân dân./.”

Đúng thế, có thời nào mà lời của một người phát ngôn Chính phủ lại thay cho quyền vui buồn hàng triệu dân? Có thời nào mà trong các trường Đại học, nơi lẽ ra cần vun đắp cho tinh thần tự do tư tưởng và khao khát tri thức, lại cấm đoán sinh viên thể hiện lòng yêu nước của mình- thực ra cũng có một thời, đó là vào những năm 20 của thế kỷ 20, khi các trường học của chính quyền thực dân cấm đoán và đuổi học những học sinh tham gia bãi khóa biểu tình để tang cụ Phan Chu Trinh hay đòi ân xá cho cụ Phan Bội Châu, nhưng đó là thời cai trị của những kẻ đô hộ khi mà yêu nước cũng là tội lỗi. Chẳng nhẽ bây giờ cũng như thế?

Trong bộ phim Equilibrium, có một thành phố lý tưởng n
ơi người ta sống không hận thù và không có chiến tranh. Sở dĩ như thế là vì tất cả người dân đều phải uống một thứ thuốc khiến cho họ không còn cảm xúc nữa, không yêu, không ghét, không buồn, không vui. Ý tưởng tương tự cũng có trong các tiểu thuyết như The Giver, về một nơi mà người dân bị tước đoạt hết cảm xúc và trí nhớ về quá khứ, và trong Brave New Word, trong một xã hội chia giai cấp, và mỗi người dân đều bị triệt tiêu các cảm xúc con người, và sống như một cái máy phù hợp với chức năng được quy định sẵn cho mình. Những xã hội trong các tác phẩm hư cấu đó, tất nhiên là tưởng tượng. Nhưng cũng có những xã hội trên thực tế không khác xa các xã hội tưởng tượng kia là bao, nơi cảm xúc của cá nhân bị quy định trước bởi các nguyên tắc, và bị trừng phạt nghiêm khắc nếu đi chệch ra khỏi những khung cảm xúc được quy định. Ví dụ, ở Trung Quốc thời Mao, khi tình yêu lớn nhất, cao quý nhất chỉ có thể là tình yêu lãnh tụ, và mối căm thù lớn nhất chỉ có thể là hận thù giai cấp.

Liệu ngày nay còn những người nào muốn sống trong các xã hội “lý tưởng” hay gần lý tưởng ấy?



Thursday, January 31, 2008

Entry for January 31, 2008

Nguyễn Hòa hay báo Đẹp nhầm? Chẳng nhẽ nhà phê bình văn học lại chưa đọc tác phẩm đoạt giải quan trọng nhất của Hội nhà văn Việt Nam?
1 năm văn chương và mấy bước đi hụt hẫng

"Nếu định tính văn chương năm 2007 từ góc nhìn của các giải thưởng vốn được công bố khá sớm thì tôi có thể nói ngay rằng năm qua văn chương nước Việt như đang bị... “mất mùa”, cho dù Hội Nhà văn Việt Nam vẫn trao giải thưởng cho “Hạt mưa rơi bao lâu” (tiểu thuyết - Đoàn Minh Phượng) và “Khúc hát trái tim” (thơ của Mattie - Hữu Việt dịch);..."

+ Một bài tổng kết na ná như bài trên của Nguyễn Hòa trên Văn nghệ quân đội
2007 VÀ CUỘC "BỂ DÂU" CỦA MỘT NĂM VĂN HỌC

Wednesday, January 30, 2008

Entry for January 30, 2008

1. Bài về Nguyễn Mạnh Tường trên CAND. Tất nhiên là bài không đề cập gì tới những liên quan của ông Tường với Nhân văn giai phẩm và 30 năm im lặng của ông sau đó.
Giáo sư, Luật sư Nguyễn Mạnh Tường: Chữ tài liền với chữ tâm

2. Tường thuật về buổi hội thảo cuốn sách "Những kẻ thiện tâm" của Jonathan Littel.
'Những kẻ thiện tâm' - cuốn sách 'bất thường và kỳ dị'
Cuốn này thường được báo chí so sánh (có lẽ bởi tương đồng về quy mô đồ sộ và chủ đề chiến tranh) với Chiến tranh và hòa bình của Lev Tolstoy và Cuộc sống và số phận (tiếng Anh là Life and Fate)
của Vasily Grossman. Cuốn Cuộc sống và số phận lấy bối cảnh trận Stalingrad và phê phán chủ nghĩa Stalin. Cuốn này được một số người cho là tiểu thuyết Nga vĩ đại nhất trong thế kỷ 20 (một cuốn khác cũng thường được xưng tụng tương tự là Nghệ nhân và Margarita của Bulgakov).
Các dịch giả tiếng Nga ở Việt Nam mà chọn dịch cuốn này có phải là hay không (dù dịch và in cuốn này có thể sẽ lỗ)?

3. Người Việt mua sách online nhiều thứ tư thế giới
Cái khảo sát này thật khó tin, theo đó thì 54% những người tham gia khảo sát ở Việt Nam từng mua sách online.
Trong những người quen của mình, hình như rất ít người từng mua sách từ các dịch vụ trực tuyến. Dù gì thì con số 54% cũng là quá cao, ngay cả đối với giới educated.

Tuesday, January 29, 2008

Entry for January 29, 2008

Em muốn sống bên anh
Marina Tsvetaeva

Em muốn sống bên anh
Trong một.thị trấn nhỏ
Nơi có những hoàng hôn vĩnh cửu
Và những hồi chuông vĩnh cửu
Một quán trọ nhỏ xinh
Chuông đồng hồ cổ ngân nga xa vắng
Như những giọt của thời gian chậm rớt

Có đôi khi, vào buổi tối
Từ gác xép căn nhà nào đó
Tiếng sáo xa xôi,
Thấp thoáng người thổi sáo
Cùng những bông tuylip lớn đậu bên khung cửa sổ.
Em chỉ cần có thế,
Dù có thể anh sẽ chẳng yêu em...

Giữa phòng chúng mình- một lò nướng thật to
Mỗi bên lò là một bức tranh nhỏ:
Là bông hồng, trái tim, hay con tàu ở đó
Còn ở kia, bên ngoài cửa sổ-
Là tuyết, tuyết, tuyết.
Anh cứ nằm yên, em sẽ yêu anh:
Thong thả, điềm nhiên, vô tư lự

Thỉnh thoảng tiếng quẹt sắc nhọn của một que diêm.
Điếu thuốc bừng lên và lăn tăn cháy,
Run rẩy rất lâu, rất lâu nơi đầu mẩu
Trong dáng cột ngắn ngủi xám xịt của tro tàn.
Anh lười biếng, anh không thèm rụi tắt
Và cả điếu thuốc bay, đến với lửa trong lò.

I'd like to live w ith You

I'd like to live with You
In a small town,
Where there are eternal twilights
And eternal bells.
And in a small village inn—
The faint chime
Of ancient clocks—like droplets of time.
And sometimes, in the evenings, from some garret—
A flute,
And the flautist himself in the window.
And big tulips in the window-sills.
And maybe, You would not even love me . .

In the middle of the room—a huge tiled oven,
On each tile—a small picture:
A rose—a heart—a ship.—
And in the one window—
Snow, snow, snow.
You would lie—thus I love You: idle,
Indifferent, carefree.

Now and then the sharp strike
Of a match.
The cigarette glows and burns down,
And trembles for a long, long time on its edge
In a grey brief pillar—of ash.
You're too lazy even to flick it—
And the whole cigarette flies into the fire


Gửi người yêu dấu

Em thích anh bị quyến rũ, nhưng không phải bởi em
Và em bị đau lòng, nhưng không phải bởi anh.
Trái đất nặng nề này sẽ chẳng thể chuyển xoay
Bởi bước chân của đôi mình, anh ạ
Em thích mình có thể vui tươi
Và thả mình, không đắn đo khi nói
Sẽ chẳng đỏ bừng mặt khi mình lướt qua
Đôi tay áo chạm
nhẹ vào nhau, anh ạ.

Em vui thích là anh có thể
Ôm ai đó, thản nhiên, khi có mặt em
Anh sẽ không rủa em chết cháy dưới âm ti
Khi em hôn đôi môi một người nào khác
Và cái tên dịu ngọt của em
Anh sẽ không nhắc đến ngày đêm- trong vô vọng
Chẳng bao giờ giữa nhà thờ, trong lúc lặng im
Sẽ ngân lên bản thánh ca chúc phúc đôi mình.

Cảm ơn anh, từ tận trái tim em
Anh đã yêu em, thật nhiều, dù chưa bao giờ anh biết
Cảm ơn anh vì sự bình yên em có trong đêm
Vì hiếm khi em được ngắm anh khi hoàng hôn đến
Vì mình không cùng nhau đi dạo dưới ánh trăng
Vì mặt trời không ở trên đầu hai ta sưởi ấm
Vì anh buồn thương, tiếc thay, chẳng phải bởi em
Vì em đau đớn, tiếc thay, chẳng phải bởi anh.

I like that you are obsessed, but not by me.
I like that I am sick, but not by you.
That never ever the heavy round Earth
Would sail itself away under our feet.
I like, it is permitted to be funny
And loose - and is not to play with words,
Is not to blush with stifling wave slightly
Have touched sleeves each other's, you and me.

And I like still that you can calmly
Embrace the others in my dear presence,
You don't predict me burning in the hell
Because I kiss not you, but someone else.
Again and again my tender name, my tender,
You haven't mentioned day or night - in vain...
That never in the church silence for forever
Would sing above us: halli -halleluya!

Thank you for that, from very heart and hand,
You do love me - and never knowing it! - so much,
For peace and rest allowed me at nights,
For rarity of seeing you at sunsets,
For walking not together under the moon
And for the sun is not above us all along,
For you are sick - alas! -but not by me,
For I am sick - alas! - but not by you.

Monday, January 28, 2008

Entry for January 28, 2008

Vài phim xem gần đây (chú ý có thể có spoiler)
1. Lust, Caution.
Phim này thì đúng như Roger Ebert nhận xét: Less sense, more sensibility (chơi chữ vì Ang Lee đạo diễn phim Sense and sensibility). Đạo diễn vẫn rất tinh tế và chi tiết nhưng nội dung phim khá là vớ vẩn. Lý An có vẻ hợp với các phim hơi có nữ tính, nhìn từ quan điểm phụ nữ mà thực ra cả Sắc Giới và Brokeback Mountain đều là chuyển thể kịch bản từ các nhà văn nữ.
Vậy phim này có gì hay. Thứ nhất là khẳng định chân lý sex+ money= love (tất nhiên là trong một số điều kiện nhất định). Thực ra một số nghiên cứu cũng cho rằng nếu hai người hòa hợp tình dục thì cũng dễ phát sinh tình cảm tương tự yêu đương (tức là gia tăng một số hoócmon giống như khi yêu đương say đắm). Hơn thế, ngay cả cái người ta gọi là chất hóa học (chemistry) hấp dẫn hai người với nhau khi mới gặp mặt thực chất chỉ là một dự đoán về sự hấp dẫn tình dục. Vai trò của money thì không rõ ràng bằng, nhưng trong phim đã thể hiện một cách tuyệt vời trong đoạn khi em diễn viên chính (hình như tên là Duy?) thì thầm vào tai anh Lương: "anh, chạy đi anh" sau khi đeo trên tay chiếc nhẫn kim cương nặng trĩu, cho dù sau đó nàng phải trả giá bằng tính mạng của bản thân nàng và các chiến hữu (tất nhiên lúc đó nàng không nghĩ và biết trước mà chỉ là phản ứng hơi có tính bản năng). Một chiếc nhẫn kim cương có thể chỉ là một chiếc nhẫn kim cương nhưng với nhiều phụ nữ, có thể đó chính là bằng chứng tình yêu (thế nên các anh giai Beatles mới phải gào lên rằng "anh có thể cho em nhẫn kim cương nếu em muốn nhưng... money can't buy love). Cái "bằng chứng tình yêu" ấy có thể là chỗ bám duy nhất với những người chưa thực sự hiểu tình yêu là gì (và có lẽ đa số nhân loại là như vậy).
Phim còn vài chi tiết hay (và hơi buồn cười) nữa. Ví dụ chi tiết cô Duy phải ân ái với một đồng chí để có kinh nghiệm tình dục và cho hết trinh trước khi hiến mình cho anh Lương. Nhưng sau đó thì anh Lương mất hút khiến kinh nghiệm mới học được của cô Duy thành uổng công (nhưng có lẽ chính sự so sánh giữa việc làm tình vô cảm trong quá khứ với người đồng chí và làm tình cuồng nhiệt với anh Lương sau này lại càng là tác nhân khiến cô Duy không dứt khỏi anh Lương được, và bị phụ thuộc vào anh không chỉ về thể xác mà cả về tinh thần- đó cũng là một chi tiết tinh tế không được nói rõ ra). Chi tiết "chuẩn bị" uổng công này làm tớ nhớ tới phim Black Book (một phim có chủ đề khá giống) khi cô Do Thái rất công phu đi nhuộm lông ở dưới thành blonde để rồi bị anh sĩ quan Đức phát hiện ra là Do Thái nhờ màu của chân tóc trên đầu. Cả hai sự việc đó đều là những sự trớ trêu có tính gợi tình.
Một chi tiết rất hay nữa là đoạn nhóm sinh viên giết chết gã tống tiền, khán giả như được sống trong cảnh đó, và đứng trước các lựa chọn và cảm giác của người trong cuộc.
Phần kết của phim thì tớ cũng không chắc là đã hay, cảm thấy nó hơi feminist quá. Nếu lựa chọn giữa cái kết như trong phim và 2 cái kết sau đây thì mọi người (những ai đã xem) nghĩ kết nào hay hơn.
1. Em Duy bị các đồng chí giết vì phản bội.
2. Anh Lương giết các đồng chí của em Duy nhưng em Duy vẫn sống cho tới hết chiến tranh, sau này lấy chồng đẻ con bình thường như mọi người.
Nói tóm lại, phim này xem khá hay, tinh tế, hợp với tư duy người châu Á nhưng hơi buồn ngủ. Các cảnh sex mà mọi người khen ngợi tớ thấy quay đẹp và chân thực nhưng cũng không quá gợi tình.
À mà cảnh quay Thượng Hải trong phim cũng rất đẹp. Hóa ra hồi 1942 dân Thượng Hải đã đi xích lô trong khi ở Việt Nam hồi đó vẫn là xe kéo tay. Không biết xích lô bắt đầu có ở Việt Nam từ bao giờ?

2. No Country for old men.
Một phim vừa dữ dội căng thẳng, khốc liệt và đẹp như tranh, lại vừa ám ảnh. Anh em nhà Coen có lẽ là những người làm phim có tính triết lý nhất ở Holywood hiện nay, trong khi phim của họ vẫn có tính giải trí rất cao.
Một chủ đề của các phim nhà Coen hình như là số phận. Con người dù có cố thế nào đi nữa, có chủ động, anh hùng, dũng cảm, thông minh... thì cũng chỉ là một con ốc trong bánh xe số phận và những gì sẽ đến sẽ đến. Liên quan tới số phận còn là sự hiện diện của cái ác, cái ác tồn tại độc lập, khách quan, không lý do, không giải thích, hay đúng hơn nó còn là lý do, là sự giải thích. Thế giới trong phim nhà Coen có vẻ như là một thế giới theo mô hình của tôn giáo Manichean, thế giới lưỡng phân trong đó cái ác tồn tại song song với cái thiện, bình thản và thản nhiên như là số phận.

3. Beowulf.
Phim này hóa ra hay hơn mình tưởng. Kỹ xảo tốt, nhất là đoạn đánh nhau với rồng. Cốt truyện chặt chẽ, logic, có ý nghĩa. Xem có tính giải trí tốt, nhất là không bị một số thứ bực mình như một số phim nhiều kỹ xảo khác (chẳng hạn Transformers).

4. Mongols
Phim của Kazacstan về cuộc đời Thành Cát Tư Hãn. Phim không có gì đặc biệt, nhân vật Thiết Mộc Chân (THành Cát Tư Hãn) trong phim có phần quá "hiền", thiếu đi sự quỷ quyệt, quyết đoán và tàn nhẫn của ông vua này trong lịch sử. Xem phim xong vẫn không hiểu tại sao ông này thống nhất được Mông Cổ và chinh phục nửa thế giới. Xem ra bí quyết chinh phục thế giới của ông chỉ dừng lại ở việc chọn vợ cho tốt. Thiết Mộc Chân trong phim xuất sắc và quyết đoán nhất là ở việc chọn được cô vợ tốt từ năm 9 tuổi, đúng như lời bố ông nói "Đàn ông là phải tự chọn vợ cho mình". Có lẽ đó là tài năng lớn nhất của Thiết Mộc Chân như ở trong phim (bên cạnh việc chọn vợ có đôi chân thật khỏe vì cô vợ như thế sẽ "give the man more pleasure" như lời ông bố).

Entry for January 28, 2008

Nghe nói Hà Nội đang lạnh lắm, xuống tới 8-9 độ C, còn lạnh hơn đợt mình ở đấy trước khi đi.
Nhưng giờ mà lạnh thì chắc tới Tết sẽ nóng thôi.
Lâu không ở Tết Hà Nội, không rõ nếu ở sẽ thấy Tết thế nào?
Nhưng Tết thì cũng chỉ mấy ngày giáp Tết là vui, có không khí Tết. Thêm ngày mùng 1 nữa. Mấy ngày gần Tết thì đường phố nhộn nhịp, tới chiều 30, từ khoảng 4h chiều thì đường phố lại vắng vẻ, quạnh quẽ, tạo cảm giác bùi ngùi như một nửa của nỗi buồn.
Lâu rồi cũng chẳng có cảm giác gì với Tết, cả Tết Tây lẫn Tết ta. Mọi thứ đều tĩnh lẵng, phẳng phiu (hoặc tưởng là như thế).
À mà còn bao nhiêu ngày nữa là Tết nhỉ?

PS: Dã man, nhiệt độ ở Hà Nội xuống tới 5 độ C!

Entry for January 28, 2008



Copy từ blog today20, bắt đầu bằng bài viết của nhà báo Huy Đức


Không Gian Cho Trí Thức

Trích lại từ blog Osin, lượt thuật tọa đàm với nhà văn Nguyên Ngọc, nhà sử học Dương Trung Quốc, nhà nghiên cứu Phạm Xuân Nguyên, tiến sỹ Phạm Duy Nghĩa.

…

Sự Im Lặng Của Trí Thức

Trí thức luôn là lực lượng được chờ đợi trước những thời điểm quan trọng. Kinh tế đang tiệm cận với những chuẩn mực của thị trường. Cấu trúc xã hội cũng muôn phần thay đổi. Các lực lượng khác của xã hội, bằng mọi cách, đã thể hiện mình. Trong khi, theo nhà nghiên cứu Phạm Xuân Nguyên, “trí thức thì im lặng”. Nhà văn Nguyên Ngọc cũng quan sát và có cùng nhận xét, nhưng vấn đề theo ông, bởi vì: “Chúng ta có một số nhà trí thức có tư cách nhưng không có một tầng lớp trí thức”.

Nhà sử học Dương Trung Quốc cho rằng lý do để Việt Nam chưa có được một “tầng lớp trí thức” là vì “tập tính dân tộc”. Mặt khác, theo ông Quốc, “không có tư hữu, không có tầng lớp sở hữu chủ làm sao có được một tầng lớp trí thức đúng nghĩa”.

Nhà phê bình văn học Phạm Xuân Nguyên nói, trong lịch sử, Việt Nam chỉ có các nhà nho chứ chưa có các trí thức. Ông Nguyên dẫn nghiên cứu của giáo sư Trần Đình Hượu: Từ nhà nho truyền thống, đến thế kỷ 18-19, khi các đô thị như “kinh Kỳ, phố Hiến” xuất hiện, ta có những “nhà nho tài tử”; khi Pháp vào, ta có những “nhà nho cần vương”; đến thời du nhập tư tưởng phương Tây, ta có những “nhà nho cải cách” như Phan Chu Trinh, rồi “nhà nho cách mạng” như cụ Hồ.

Nhà nho bao giờ cũng đi trước nhưng với tính cách của “kẻ sĩ” chứ không phải trí thức. Trí thức (mà ta đang gọi hiện nay) chỉ có nhân cách với lõi là “kẻ sĩ” chứ tư cách trí thức với nghĩa có thái độ dấn thân, dám bảo vệ chính kiến thì rất yếu. Chính vì vậy, mà theo nhà sử học Dương Trung Quốc, có những bậc “đại trượng phu”, trước thời cuộc, khi dân chúng chờ đợi họ lên tiếng cho Dân tộc thì họ chỉ có thể “giữ lấy lề” cho chính mình.

…

Một Không Gian

Nhưng, trí thức khó có thể giữ được thái độ độc lập khi không có một không gian đủ rộng để họ bày tỏ chính kiến. “Không gian” đó gần như đã bị triệt tiêu khi, theo ông Nguyên Ngọc, văn nghệ, học thuật đã bị phân tuyến “hoặc đúng, hoặc sai; hoặc ta, hoặc địch” và diễn đàn chỉ có chỗ cho những người nhiệt tình, a dua chứ không còn chỗ cho những người tỉnh táo tranh biện và muốn đóng góp một cách thực sự có ích cho Cách mạng.

…

Theo nhà văn Nguyên Ngọc, “trí thức bắt đầu bị hạ nhục liên tục” trong các đợt “chỉnh huấn” sau khi các cố vấn Trung Quốc xuất hiện ở Việt Nam (từ năm 1950, một năm sau khi Đảng Cộng sản nắm quyền ở Trung Quốc), đỉnh cao là thời kỳ “Nhân Văn Giai Phẩm”. Ông Ngọc nói: “Vợ tôi cho đến giờ vẫn còn giận nhiều người, nhưng tôi thì tôi hiểu họ. Có những người “đánh” chỉ để tự vệ cho mình, có những người muốn tránh đấu tố bạn bè, đồng nghiệp thì đành phải cáo ốm vô nằm viện. Ngay như Nguyễn Tuân, vốn tự coi là người ngang ngạnh nhất cũng phải than, ‘Tao sống được tới giờ này là nhờ biết sợ’. Muốn làm kẻ sỹ lúc đó cũng khó. Nguyễn Huy Tưởng đã phải viết rằng, nhiều khi rất muốn từ chức nhưng từ chức thì vợ con biết lấy gì mà ăn”.

Nhưng, nếu so sánh với Nga thì theo ông Nguyên Ngọc: “Số phận các trí thức Nga còn bị đối xử tàn khốc hơn nhiều, nhưng có lẽ nhờ đứng trên một nền tảng văn hóa lớn và một nền độc lập lâu dài mà trí thức Liên Xô, thay vì chỉ là những “trí thức thuộc địa” như ta, vẫn có nhiều nhân vật đáng kính trọng. Nếu như có khá nhiều trí thức của ta chỉ là ‘cương trực vặt’ thì trí thức Liên Xô vẫn có những người như Bulgakov, thà xin Stalin “ban” cho một chân kéo màn ở nhà hát để kiếm sống nhưng tác phẩm thì không khuất phục. Hàng ngày Bulgakov vẫn lặng lẽ viết, cho dù phải 40 năm sau, tác phẩm của ông mới được công bố”.

Nhưng, không chỉ là số phận cụ thể của những con người. Trong một thời gian dài, những sản phẩm cổ động, tuyên truyền đã bị “định chuẩn” là nghệ thuật. Mặc dù, ông Dương Trung Quốc lưu ý, phải đặt tất cả những điều đó trong bối cảnh lịch sử đương thời. Nhưng, ông Nguyên Ngọc vẫn cho rằng, vụ “Nhân Văn Giai Phẩm” cùng với chiến dịch đấu tố trong hệ thống đại học mà đối tượng là những nhà trí thức lớn như Trương Tửu, Trần Đức Thảo… khiến cho những người như Hoàng Tụy mà cũng bị đấu tới 130 cuộc, hàng loạt những trí thức tên tuổi phải cởi áo giáo sư, đã để lại những hậu quả về mặt dân trí lâu dài và không thể nào khắc phục. Nhà văn Nguyên Ngọc nói: “Lúc đó chúng ta đã từng có một nền giáo dục đại học đàng hoàng. Những trí thức khá nhất của chúng ta đều là học trò của những người thầy bị đấu tố đó”.

Hình Thành “Tầng Lớp”

Hầu hết những trí thức Việt Nam tham gia kháng chiến đều vì “độc lập dân tộc”. Tuy nhiên, theo ông Nguyên Ngọc, khát vọng lớn nhất của trí thức là tự do. Đó là lý do vì sao khi hòa bình lập lại thì nhu cầu dân chủ và tự do xuất hiện. Trong tình huống ấy, theo nhà nghiên cứu Phạm Xuân Nguyên, nếu không có một không gian tự do đủ để tiếp cận với sự thật thì không thể nào tạo ra và tồn tại một tầng lớp trí thức thực sự.

…

Với những tiến bộ công nghệ hiện nay, theo nhà văn Nguyên Ngọc, “càng siết thì sẽ càng rạn nứt”. Nhà nghiên cứu Phạm Xuân Nguyên cho rằng cần phải có “một nền chính trị tham dự thay vì tuân phục” thì mới nâng cao dân trí được. Bao cấp, đặc biệt là bao cấp về chính trị, nhiều khi sẽ dẫn đến sự trói tay cả một dân tộc. Không chỉ hình thành một tầng lớp trí thức dủ mạnh và có tư cách, theo tiến sỹ Phạm Duy Nghĩa, “Giữ quốc gia thời nay không thể chỉ duy nhất trông cậy vào nhà nước, (phải có) một xã hội dân sự phát triển như trăm nghìn thành lũy mới mong gìn giữ được những gì đã thuộc về người Việt Nam”

Huy Đức- Mỹ Lệ lược thuật



Bình loạn Mao Tôn Cương, như thường lệ:

- mấy bác Phạm Xuân Nguyên, Dương Trung Quốc ở hội thảo nói kinh phết nhỉ nhưng lúc khác có vẻ không được thế

- thực ra bác Nguyên Ngọc em thấy mới là kinh nhất, và cũng nhất quán với những gì bác ý nói và viết

- bác Nguyên Ngọc thì nhất quán, có phẩm tính trí thức nhất

- chứ mấy bác kia thì cũng trích đông trích tây chứ có thấy nói gì kinh lắm đâu. nói ko có trí thức thì ai chả nói được. rồi Nhân Văn thì bảo là phải đặt vào thời điểm đó. bác Nguyên thì cũng chỉ đến "nền chính trị tham dự thay vì tuân phục"

- bác DTQ dù sao cũng là đương kim chính trị gia nên chắc phải lo giữ thân

- bác Dương Trung Quốc, và nhất là bác Phạm Xuân Nguyên, có vẻ đã đi theo hướng "giữ lấy lề" cho chính mình. một số bác khác kiểu Nguyễn Đình Thi và Chế Lan Viên, các "trí thức quan chức" thì đã đi theo con đường sám hối img1 số người khác, như Phùng Quán img thì theo ý kiến cá nhân em không đủ tầm tư tưởng. bác ý suffer vì thời đại nó thế

- trong nhóm Nhân văn giai phẩm xe ra cũng chẳng có ai thực sự là có tầm tư tưởng. Có Nguyễn Mạnh Tường.

- ý em là cả về tư tưởng nghệ thuật

- à, về nghệ thuật thì có Văn Cao, Hoàng Cầm, Trần Dần

- đấy, cũng có Văn Cao, Hoàng Cầm, Trần Dần, Nguyên Ngọc, Trần Quốc Thảo, Trương Tửu. Chế Lan Viên có thể coi là có tư tưởng, nhưng không dấn thân. có tư tưởng nhưng đã đầu hàng quan trường img

- Chế Lan Viên hình như được coi là người thông minh nhất trong lứa nhà văn đó. Nhưng có ai đó đã bảo là những người thông minh nhất thường khó mà đứng về phe nước mắt

- bác ý cũng chọn easiest way. ừ em cũng đang định bảo thế. rất có thể mình cũng sẽ chọn con đường đó img

- hi hi

- để chọn phe nước mắt cần phải có sự gàn dở và dũng cảm nhất định. những người tỉnh táo và thông minh ít khi chọn con đường ấy img

- gàn dở kiểu Trần Dần và Phùng Quán, hai người có vẻ can đảm và bướng bỉnh nhất

- Trần Dần là gàn dở, nhưng em hơi có cảm giác img (có thể biased bởi bài viết của Phạm Thị Hoài) là đã chọn phe nước mắt vì gàn dở thôi, chứ về tư tưởng thì vẫn có tư tưởng đầu hàng

- à nghe nói là Nguyễn Hữu Đang mới là linh hồn hướng dẫn hoạt động nhóm đó ông này vì thế bị tù nặng nhất dù gần như ko trực tiếp viết gì. Còn “trí thức phò chính thống” như Phạm Thị Hoài nói thì trong bài này gọi là nhà nho, chứ ko phải trí thức. Nhà nho thì có hai tư thế: hoặc tham gia giúp vua hoặc lui về ở ẩn, mặc việc nước.

- ừ, nhà nho chưa biết đến cái “vị thế thứ 3”. Thực ra khi nhắc đến "nhà nho tài tử" thì cũng đã có dáng dấp img

- kiểu Cao Bá Quát. nhưng như Cao Bá Quát thì hành động vì tự do cá nhân mình, vì tính cách mình theo kiểu Trần Dần

- ừ, không phải vì sống chết cho lý tưởng. có lẽ 80 năm chưa đủ để tạo nên tinh thần tr
í thức tự do phương Tây

- thực ra tiếp xúc với lý tưởng trí thức Tây thì cũng đã có. Trong hàng ngũ trí thức thời Pháp thì có Nguyễn Mạnh Tường, Trần Đức Thảo nữa. Nhưng ông Thảo thì hơi ngộ chữ, ông Tường tỉnh táo hơn có điều thế hệ đó vẫn bị lóa mắt bởi cách mạng và bởi tư tưởng Nho giáo là trung quân, là đặt độc lập lên trên những thứ khác, tức là họ có cái để bấu víu vào cho việc thỏa hiệp

- nhưng sau Nhân văn thì em nghĩ đã là sụp đổ hàng lọat về niềm tin. sau đó với giới trí thức, chỉ còn là sợ hãi, nhất là khi ko còn niềm tin cả vào anh em bạn bè

- ừ, chính sách chia để trị. với lại trong chế độ toàn trị thì nhà nước là nguồn duy nhất cung cấp dinh dưỡng, trí thức còn ít tự do hơn cả nho sĩ dưới thời phong kiến

- có thể trị được, nhưng niềm tin ko có nữa. Vấn đề lúc đó ko còn là tự do, vấn đề lúc đó là phải sống.

- có thể phải bây giờ, đến thế hệ những người như Nguyễn Tiến Trung mới ra được một lớp mới

- Nguyễn Tiến Trung là chính trị gia. Thực ra con đường của NTT là con đường làm chính trị. Trí thức thì không làm cách mạng, họ đưa ra tư tưởng

- các trí thức cỡ 40-50 tuổi hầu như chả có tiếng nói gì trong xã hội mình

- nhưng có thể cũng bắt đầu có ở lớp 30-40. bạn Phan Việt dịch Suối Nguồn, anh Bình với NXB Tri Thức. Có thể đấy là những người xung quanh chúng ta, chúng ta không lùi đủ xa để nhìn thấy rõ ràng đấy là 1 trào lưu trí thức và sẽ có ảnh hưởng trong xã hội img

- trong giới nhà báo thì có lẽ bác Huy Đức cũng đóng góp đáng kể, ví dụ như cuộc hội thảo đó

- ừ, và bác Xuân Bình cũng là 1 tiếng nói tự do, mặc dù bác ý thiên về chủ nghĩa yêu nước hơn là đưa ra tư tưởng mới.

Saturday, January 26, 2008

Entry for January 26, 2008

List Top 10 phim của AFI và của Roger Ebert.
AFI Movies Of The Year-Official Selection
s (không thứ tự)

Before The Devil Knows You're Dead
The Diving Bell And The Butterfly
Into The Wild
Juno
Knocked Up
Michael Clayton
No Country For Old Men
Ratatouille
The Savages
There Will Be Blood

List của Roger Ebert

1. Juno
2. No Country for Old Men
3. Before the Devil Knows You're Dead
4. Atonement
5. The Kite Runner
6. Away From Her
7. Across the Universe
8. La Vie en Rose
9. The Great Debaters
10. Into the Wild