Entry for August 19, 2008

Nhân đọc trên blog của bác Nguyễn Xuân Diện có vụ lùm xum gì đó quanh cuốn Lưu hương ký của Hồ Xuân Hương. Hình như bản thảo bị mất mà tới giờ không biết là ai lấy cắp, lan man một hồi thử google cái tên Đào Thái Tôn (là người bị Nguyễn Xuân Diện kiện) ra vụ kiện cáo này giữa ông Đào Thái Tôn và ông Nguyễn Quảng Tuân.

Nội dung vụ kiện là ông Tuân kiện ông Tôn vì ông Tôn lấy toàn văn bốn bài báo của ông Tuân đăng trong cuốn sách của ông Tôn "“Văn bản Truyện Kiều – Nghiên cứu và Thảo luận” mà không xin phép cũng không trả nhuận bút hay biếu sách.

Tòa sơ thẩm xử ông Nguyễn Quảng Tuân thắng kiện nhưng tòa phúc thẩm lại xử ông Đào Thái Tôn thắng.

Thật lạ lùng vì theo luật bản quyền ở các nước khác, những trường hợp tương tự thì hiển nhiên ông Tuân sẽ thắng chứ không phải ông Tôn. Nếu ở Mỹ chẳng hạn, khi bình luận về các bài báo của ông Tuân trong sách của mình, ông Tôn không được phép dẫn lại nguyên văn những bài báo đó mà không xin phép ông Tuân hay xin phép tờ báo nơi ông Tuân đăng bài trước đó. Các cuốn sách phê bình thường chỉ dám in các đoạn trích khi phê bình và ngay cả việc in các đoạn trích này thường cũng phải xin phép tác giả và/hay tạp chí/nhà xuất bản giữ bản quyền với bài viết đó. Trong những cuốn sách dưới dạng hợp tuyển (anthology) cũng vậy, tất cả các bài của các tác giả khác phải nhận được sự cho phép in lại của tác giả hay của tạp chí/nhà xuất bản, chứ không thể có chuyện tự tiện lấy ra in và không trả một đồng nhuận bút.

Phán xử của phiên phúc thẩm, Tòa án Nhân dân tối cao (hồi giữa năm 2007) trong vụ này như vậy là trái với thông lệ quốc tế, và sẽ thành tiền lệ khuyến khích việc in ấn các hợp tuyển, nghiên cứu-thảo luận dựa trên các tác phẩm đã được công bố trước đó mà không trả nhuận bút hay xin phép tác giả hay tạp chí/ nhà xuất bản đã công bố trước đó.

+ Đã sửa, cám ơn em Moony.

Entry for August 19, 2008

Bác này trên talawas phát biểu ngớ ngẩn quá. Hình như cũng là một cây bút khá có tên tuổi ở hải ngoại mà viết rất cảm tính. Bỏ qua đoạn viết về Trương Nghệ Mưu (tôi không theo dõi lễ khai mạc nên cũng không quan tâm và không thể nói gì) nhưng đoạn viết về phim Người Mỹ trầm lặng có quá nhiều lỗi.

Nguyễn Hoàng Văn-Sự sa đọa của Trương Nghệ Mưu

"Nhưng đây không phải là lần đầu tiên tôi thất vọng như thế. Đâu năm năm trước, sau khi thất vọng với Người Mỹ trầm lặng của Phillip Noyce trong rạp chiếu, tôi còn thất vọng nhiều hơn khi đọc những lời lẽ khen ngợi rặt giọng “ủy viên” của những tên tuổi có thẩm quyền ở Việt Nam mà nhà sản xuất mượn lời để quảng cáo trên báo chí tại Úc ^[5] . Rồi đâu đó, những “ủy viên” không chính thức nữa ^[6] . Phim thì đầy những sai sót lắt nhắt về lịch sử ^[7] và truyện phim thì xoay quanh mấy biến cố chính trị ở Việt Nam qua những lần đánh đĩ của một cô gái Việt. Hết phó thác thân xác cho một ký giả Anh thì phó thác cho một nhân viên tình báo Mỹ, và khi nhân viên tình báo Mỹ mất mạng thì quay về với vòng tay người Anh. Một thiếu nữ tượng trưng cho thân phận Việt Nam mà cứ đi đánh đĩ vòng vòng, đánh đĩ đến tưởng là vĩnh cửu. Vậy mà, trong lời lẽ của những “ủy viên văn hóa” chính thức hay không chính thức, Noyce lại là người “rất tôn trọng lịch sử và văn hóa Việt Nam”, người “rất yêu Việt Nam, có tấm lòng với đất nước và con người Việt Nam”. Thậm chí, chỉ một hiệu ứng âm thanh bình thường dựa vào một ca khúc trên đẳng cấp trung bình trong đó thôi, họ còn nhìn ra cả một “bình diện vĩnh cửu” trong cái không gian của những lần đánh đĩ. Như thế, xét cho cùng, thực tâm Noyce đâu có tôn trọng “lịch sử và văn hóa Việt Nam” hay “rất yêu Việt Nam”? Ông ta chỉ yêu và tôn trọng chính ông ta. Ông ta yêu và hết lòng với tác phẩm của ông ta, trong cái thế giới quan của ông ta, như một đạo diễn chuyên nghiệp. Vấn đề là ông ta diễn tả lịch sử Việt Nam đúng theo cái lăng kính lịch sử của lực lượng toàn trị. Mỹ thì phải xấu. Các lực lượng kết thân với Mỹ cũng phải xấu. Và khi nghệ sĩ thiên tả tuân thủ nghiêm nhặt những điều này thì lịch sử Việt Nam, nhìn từ khoảng hở giữa những lần cô gái Việt dạng chân ra cho hai gã da trắng trèo lên, cũng đường đường chính chính là một thứ “lịch sử và văn hóa Việt Nam được tôn trọng”."




^[5]Có thể đọc lại lời này trên website của BBC: http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/2582575.stm
^[6]Xem: www.talawas.org
^[7]Thí dụ những chi tiết liên quan đến nhân vật Trịnh Minh Thế (Quang Hải). Đó là cảnh Trịnh Minh Thế dẫn quân đi nghênh ngang ở giữa Sài Gòn vào lúc chưa diễn ra trận Điện Biên Phủ, tức trước năm 1953. Hay cảnh ký giả Thomas Fowler (Michael Cain) vào chiến khu phỏng vấn Trịnh Minh Thế và căn vặn về một vụ thảm sát ở một làng quê Bắc Bộ khiến thủ lĩnh này “chạm nọc” và nổi điên. Những chi tiết này hoàn toàn thiếu chính xác về thời gian và không gian."

+ Thứ nhất, Nguyễn Hoàng Văn nhắc tới phim Người Mỹ trầm lặng mà không hề nhắc một dòng tới tác phẩm nổi tiếng là nguyên tác cuốn phim này- tiểu thuyết Người Mỹ trầm lặng của Graham Greene. Chẳng nhẽ một nhà văn từng viết cả cuốn sách phê bình văn học (Văn hoá, giới tính và văn học (California: Văn Mới, 2004)) và là thành viên Ban biên tập tạp chí Tiền Vệ mà lại chưa từng đọc tiểu thuyết được coi là nổi tiếng nhất về chiến tranh Việt Nam, của một trong những nhà văn quan trọng nhất trong thế kỷ 20? Bởi nếu đọc Greene rồi và muốn phê phán Phillip Noyce thì Hoàng Văn cần chỉ ra những chi tiết nào Greene viết đúng và Noyce dựng sai.

+ Thứ hai: tướng Trịnh (hay Trình) Minh Thế đã tách khỏi lực lượng kháng Pháp từ năm 1951 và tiến hành khủng bố ở Sài Gòn từ 1951-1953. Trên Wikipedia còn ghi những dòng sau về Thế: " Thế's forces were implicated in a series of terrorist bombings in Saigon from 1951 to 1953—which were blamed on Communists at the time—and may also have been responsible for the assassination of the French General Chanson at Sadec in 1951."

Hay trên Wiki tiếng Việt: "Tháng 6 năm 1951, Trình Minh Thế chính thức rời khỏi hàng ngũ giáo phẩm Cao Đài với chừng 2.000 người của mình và thành lập lực lượng riêng, lấy tên là Liên Minh, chủ trương chống cả Việt Minh và Pháp. Cha và anh của ông cũng thành lập lực lượng vũ trang trong Liên Minh, về sau hai người bị giết khi đụng độ
với lực lượng Việt Minh. Tuy nhiên, cũng có tin cho rằng ông Trình Thành Quới chết vì trúng mìn do chính lực lượng Liên Minh đặt phòng vệ quanh doanh trại.

Lực lượng của Trình Minh Thế được cho là đã thực hiện một loạt các vụ đánh bom khủng bố tại Sài Gòn từ năm 1951 tới năm 1953, thời kỳ đó bị đổ cho Việt Minh, và có lẽ cũng phải chịu trách nhiệm cho vụ ám sát tướng Chanson tại Sa Đéc năm 1951."

+ Thứ ba: Người Mỹ trầm lặng là phim/tiểu thuyết chứ không phải sách sử, và không có nhân vật tướng Cao Đài "Trịnh Minh Thế" trong phim/tiểu thuyết này, chỉ có nhân vật hư cấu Tướng Thé (General Thé), được xây dựng trên một nguyên mẫu là Trịnh Minh Thế mà thôi. Không có bất kỳ chỗ nào trong tác phẩm, Greene hay Noyce khẳng định rằng nhân vật hư cấu Tướng Thế chính là nhân vật lịch sử Trịnh Minh Thế. Hầu hết các bạn đọc cuốn này, không chỉ người Mỹ mà cả người Việt, thậm chí còn chẳng biết Trịnh Minh Thế là ai, chỉ biết nhân vật tiểu thuyết General Thé là một viên tướng nhận tiền của Mỹ, tiến hành khủng bố ở Sài Gòn và đổ lỗi cho Việt Minh.

+ Thứ tư: Cách hiểu bộ phim của Nguyễn Hoàng Văn là cách hiểu của cá nhân ông ta, tất nhiên không có gì đáng nói.
Nhưng trong câu này thì Hoàng Văn viết ra thật khó hiểu: lực lượng toàn trị là lực lượng toàn trị nào: Nga cộng, hay Ý phát xít hay Đức Nazi hay Trung cộng?


"Vấn đề là ông ta diễn tả lịch sử Việt Nam đúng theo cái lăng kính lịch sử của lực lượng toàn trị. Mỹ thì phải xấu. Các lực lượng kết thân với Mỹ cũng phải xấu".
Và phải chăng Hoàng Văn cho rằng lăng kính của Noyce (theo tôi, thể hiện rất trung thực cách nhìn của Graham Greene) là đúng với cách nhìn của lực lượng toàn trị? Bởi Hoàng Văn không nhắc tới Greene nên ông ta cũng hoàn toàn không nói rõ lăng kính của Noyce khác thế nào với lăng kính của Greene, hay Greene cũng là nhà văn có cách nhìn "toàn trị" như thế? Nếu vậy thì thật đáng ngạc nhiên khi Greene vẫn được đánh giá cao như thế ở phương Tây và tiểu thuyết Người Mỹ trầm lặng của ông được nhiều người đánh giá như một tiên đoán chính xác nhất về chiến tranh Việt Nam, một miêu tả sắc sảo hàng đầu về thực trạng một nước đang phát triển trong giai đoạn hậu thuộc địa (cuốn này cùng cuốn Nỗi buồn chiến tranh của Bảo Ninh được coi là hai cuốn sách không thể thiếu trong những giáo trình tìm hiểu về lịch sử chiến tranh Việt Nam ở nhiều trường Đại học Mỹ). Ở đây, ông Văn lại mắc chính cái lỗi mà ông phê phán, khi ngầm cho rằng ai phê phán "Mỹ xấu" thì cũng là bạn đồng hành của toàn trị.

+ Thứ năm là chú thích số 6 rất ngớ ngẩn, vi phạm mọi nguyên tắc của việc chú thích.

Trương Nghệ Mưu có sa đọa hay không thì tôi không dám bàn (và tại sao lại là sa đọa, theo từ điển tiếng Việt ở đây thì sa đọa là "Trụy lạc hay ăn chơi đến mức đồi bại nhất", nhưng đọc cả bài không thấy Hoàng Văn chỉ ra Nghệ Mưu ăn chơi đồi bại, trụy lạc thế nào, ở đâu, với bao nhiêu cô gái...?). Nhưng bài của Hoàng Văn thì vừa đao to búa lớn, sử dụng các tính từ một cách bừa bãi, không luận giải, vừa mơ hồ, thiếu chặt chẽ, cẩu thả trong logic. Thử trích đoạn cuối cũng thấy được điều này: chỉ một đoạn ngắn vài câu đã có đủ những từ: nô lệ (3 lần), sa đọa (3 lần), khiếp vía (1 lần), ngu xuẩn (1 lần). Và rất khó hiểu rằng trong khi Hoàng Văn viết về việc chúng ta (ta là ai, ta là was?) "sa đọa và ngu xuẩn" thì ông ta lại tỏ ra rất bực bội trước việc một thằng Tây (là Noyce hay Greene?) mô tả (theo như ông Văn hiểu) "lịch sử Việt Nam, nhìn từ khoảng hở giữa những lần cô gái Việt dạng chân ra cho hai gã da trắng trèo lên". Không hiểu ông có cảm giác tương tự khi đọc câu (của Nguyễn Huy Thiệp rằng) văn hóa Việt bị Trung Hoa cưỡng hiếp hay không? Hay theo ông Văn thì dù sao việc ví von bị da vàng cưỡng hiếp vẫn tốt hơn ví với dạng chân ra cho da trắng xơi?

"Nếu “thao tác” là một từ thời thượng, từng được sử dụng nhiều lần theo kiểu “thao tác văn học” thì, rõ ràng, lối “đánh giá” hay “cảm thụ” trên cũng là một thứ “thao tác”. Như những nô lệ kỹ thuật phải thao tác đúng theo quy luật vẫn hành của cỗ máy, để cảm nhận và để tư duy thì những nô lệ an phận hay những nô lệ đầy tham vọng của hệ thống toàn trị cũng phải máy móc “thao tác” đúng theo lề luật của hệ thống. Và nếu lễ khai mạc Olympic Bắc Kinh của Trương Nghệ Mưu là sự sa đọa của một tài năng lớn thì, khi chúng ta khiếp vía ca ngợi và thán phục cái sự sa đọa ấy, phải chăng chúng ta còn sa đọa và ngu xuẩn hơn thế đến mấy bậc?"

Thơ Mahmoud Darwish

(Ảnh: Vnexpress).

Mahmoud Darwish (1941-2008) nhà thơ nổi tiếng Palestine, được coi là nhà thơ quốc gia của Palestine.

Ở nơi đây, chuyến du hành của những con chim kết thúc

Ở nơi đây, chuyến du hành của những con chim kết thúc, chuyến du hành của chúng ta,
chuyến du hành của từ ngữ, và sau chúng ta sẽ là chân trời cho những con chim mới.
Chúng ta là những kẻ gột ra đồng cho bầu trời, bầu trời sẽ tạc những con đường sau lưng chúng ta
và đền bù bằng tên của chúng ta trên những triền mây xa tít.
Rồi chẳng mấy chốc, chúng ta bước lên trên con đường dốc của người góa phụ trên những cánh đồng ký ức
và dựng túp lều của mình trước những cơn gió cuối cùng:
những cơn gió thổi, để câu thơ còn sống, và thổi trên đường đi của câu thơ.
Sau chúng ta, cỏ cây sẽ mọc, chúng chỉ mọc trên những con đường
chúng ta đã bước đi, nơi những bàn chân bướng bỉnh của chúng ta cất bước.
Và chúng ta sẽ khắc trên những viên đá cuối cùng, “muôn năm cuộc sống, muôn năm cuộc sống,”
rồi ngã vào chính mình.
Và sau chúng ta sẽ là chân trời cho những con chim mới


Here the birds’ journey ends,

Here the birds’ journey ends, our journey, the journey of words,
and after us there will be a horizon for the new birds.
We are the ones who forge the sky’s copper, the sky that will carve roads
after us and make amends with our names above the distant cloud slopes.
Soon we will descend the widow’s descent in the memory fields
and raise our tent to the final winds: blow, for the poem to live, and blow
on the poem’s road. After us, the plants will grow and grow
over roads only we have walked and our obstinate steps inaugurated.
And we will etch on the final rocks, “Long live life, long live life,”
and fall into ourselves. And after us there’ll be a horizon for the new birds.

-----------------

Tôi đến từ nơi đấy

Tôi đến từ nơi đấy. Tôi có những ký ức.
Tôi sinh ra như những người khác được sinh ra.
Tôi có một người mẹ
Một ngôi nhà nhiều cửa sổ,
Tôi có anh em, bè bạn,
Và một buồng giam với cửa sổ lạnh!
Tôi có con sóng nơi chim mòng biển vồ vập,
Tôi có cái nhìn của tôi
Và có dư thừa một ngọn cỏ.
Ở nơi ẩn náu sâu nhất của ngôn từ,
Tôi có mặt trăng,
Rất nhiều chim,
Và cây ô-liu vĩnh cửu.
Tôi đã bước đi trên miền đất ấy
Trước khi lưỡi kiếm biến thân người thành tấm mộc nặng trĩu
Tôi đến từ nơi đấy.
Khi bầu trời than khóc mẹ nàng,
Tôi trao lại bầu trời cho người mẹ.
Và tôi khóc, để đám mây khi quay lại sẽ mang theo những giọt nước mắt tôi.
Để phá bỏ mọi luật lệ,
tôi từng học tất cả những ngôn từ cần cho phiên tòa máu.
Tôi học chúng và dỡ bỏ tất cả
Chỉ để nói một từ duy nhất: Quê hương.



I Come From There

I come from there and I have memories
Born as mortals are, I have a mother
And a house with many windows,
I have brothers, friends,
And a prison cell with a cold window.
Mine is the wave, snatched by sea-gulls,
I have my own view,
And an extra blade of grass.
Mine is the moon at the far edge of the words,
And the bounty of birds,
And the immortal olive tree.
I walked this land before the swords
Turned its living body into a laden table.
I come from there. I render the sky unto her mother
When the sky weeps for her mother.
And I weep to make myself known
To a returning cloud.
I learnt all the words worthy of the court of blood
So that I could break the rule.
I learnt all the words and broke them up
To make a single word: Homeland

-----------------


Phần còn lại cuộc đời

Nếu người ta nói với tôi:
Đến tối anh sẽ chết,
Anh sẽ làm gì cho tới đấy?
Tôi sẽ nhìn đồng hồ đeo tay,
Tôi sẽ uống nước hoa quả,
Cắn một quả táo,
Ngắm nghía con kiến mới tìm thấy mồi,
Rồi lại nhìn đồng hồ của tôi.
Vẫn còn thời gian để cạo râu
Và dầm mình trong phòng tắm, ngẫm nghĩ:
“Phải mặc gì khi viết,
Thôi hãy mặc áo xanh.”
Tôi sẽ ngồi tới trưa bên bàn làm việc
Vẫn sống
Nhưng không thể nhìn ra màu sắc của từ ngữ,
Trắng, trắng, trắng…

Tôi sẽ chuẩn bị bữa trưa cuối,
Rót rượu vào hai ly: một cho tôi
Và một cho người sẽ đến không hẹn ước,
Và sẽ đánh một giấc ngủ ở giữa hai giấc mơ.
Nhưng tiếng tôi ngáy sẽ đánh thức tôi…
Và tôi lại nhìn đồng hồ:
Vẫn còn ít thời gian để đọc.
Tôi sẽ đọc một chương của Dante và nửa bài mu’allaquah
Và nhìn xem cuộc sống đang rời khỏi tôi
Để đển với người khác
Nhưng tôi sẽ không hỏi
Ai sẽ là người điền vào khoảng thiếu.
Vậy đấy, và sau đấy?
Vậy đấy, vậy đấy,
Sau đấy thì sao?
Tôi sẽ chải tóc và vứt bỏ bài thơ…
Bài thơ này, vứt vào sọt rác,
Và mặc những chiếc áo Italia mốt nhất,
Hiên ngang bước đi trong tiếng đệm vĩ cầm Tây Ban Nha,
Và đi thẳng tới nấm mồ!


Remainder of a Life

If I were told:
By evening you will die,
so what will you do until then?
I would look at my wristwatch,
I’d drink a glass of juice,
bite an apple,
contemplate at length an ant that has found its food,
then look at my wristwatch.
There’d be time left to shave my beard
and dive in a bath, obsess:
“There must be an adornment for writing
,
so let it be a blue garment.”
I’d sit until noon alive at my desk
but wouldn’t see the trace of color in the words,
white, white, white . . .

I’d prepare my last lunch,
pour wine in two glasses: one for me
and one for the one who will come without appointment,
then I’d take a nap between two dreams.
But my snoring would wake me . . .
so I’d look at my wristwatch:
and there’d be time left for reading.
I’d read a chapter in Dante and half of a mu’allaqah
and see how my life goes from me
to the others, but I wouldn’t ask who
would fill what’s missing in it.
That’s it, then?
That’s it, that’s it.
Then what?
Then I’d comb my hair and throw away the poem . . .
this poem, in the trash,
and put on the latest fashion in Italian shirts,
parade myself in an entourage of Spanish violins,
and walk to the grave!


----------------

Nghĩ tới người khác

Khi bạn chuẩn bị bữa sáng, hãy nghĩ tới người khác.
[đừng quên cho bồ câu ăn]

Khi bạn tiến hành chiến tranh, hãy nghĩ tới người khác.
[đừng quên những người muốn hòa bình]

Khi bạn trả tiền nước, hãy nghĩ tới người khác.
[đừng quên những người chỉ uống từ mây]

Khi bạn về nhà mình, hãy nghĩ tới người khác.
[đừng quên những kẻ sống trong lều]

Khi bạn ngủ và đếm những hành tinh, hãy nghĩ tới người khác
[có những người không nơi để ngủ]

Khi bạn giải phóng bản thân bằng những ẩn dụ, hãy nghĩ tới người khác
[có những người đánh mất quyền được nói]

Và khi bạn nghĩ tới những người xa xôi khác, hãy nghĩ tới bản thân
[và nói “Tôi ước mình là ngọn nến trong bóng tối]


Think of Others

While making breakfast, think of others
[don't forget the pigeons' feed]

While fighting your wars, think of others
[don't forget those who want peace]

While paying your water bill, think of others
[those who are drinking the clouds]

While walking home, think of others
[don't forget the people of the tents]

While sleeping and counting planets, think of others
[there are those who don't have a place to sleep]

While liberating yourself with metaphors, think of others
[those who lost the right to speak]

While thinking of the distant others, think of yourself
[say: I wish I were a candle in the dark]

Entry for August 18, 2008

Elizabeth Barrett Browning
(1806-1861)

Sonnet 21

Anh hãy nói và nói thêm lần nữa
Rằng anh yêu em, anh yêu em.
Cho dù lời nói mỗi lần lặp lại thêm
Sẽ giống tiếng hót loài chim tu hú
Nhưng trên cánh đồng, thung lũng hay nơi rừng rú.
Mùa Xuân chỉ đến cùng tiếng hót của chim.
Anh yêu, em vẫn ở giữa bóng đêm
Đau đớn bởi hoài nghi, chờ đợi

Anh hãy nói, hãy nói rằng anh yêu
Có ai sợ sao trên trời có quá nhiều
Có ai sợ những bông hoa thừa thãi
Anh hãy nói yêu em, yêu em, yêu em
Hãy cứ ngân nga những lời lấp lánh
Nhưng Anh Yêu, em chỉ muốn xin
Linh hồn anh yêu em cả những khi im lặng



Sonnet 21

Say over again, and yet once over again,
That thou dost love me. Though the word repeated
Should seem "a cuckoo-song," as thou dost treat it,
Remember, never to the hill or plain,
Valley and wood, without her cuckoo-strain
Comes the fresh Spring in all her green completed,
Belovèd, I, amid the darkness greeted
By a doubtful spirit-voice, in that doubt's pain

Cry, Speak once more--thou lovest! Who can fear
Too many stars, though each in heaven shall roll,
Too many flowers, though each shall crown the year?
Say thou dost love me, love me, love me—toll
The silver iterance!--only minding, Dear,
To love me also in silence with thy soul.

--------------

Emily Elizabeth Dickinson (12/10/1830 – 15/5/1886) – nhà thơ Mỹ, cùng với Walt Whitman, Emily Dickinson là nhà thơ đặc sắc nhất của Mỹ thế kỉ XIX.


Tôi không là ai! Còn bạn là ai?

Tôi không là ai! Còn bạn là ai?
Bạn cũng không là ai, có phải vậy không?
Và chúng ta sẽ thành một đôi- nhưng chớ có nói
Bằng không ta sẽ bị người xua đuổi.

Trở thành ai đó thật là đáng sợ!
Ở giữa đám đông, như con ễnh ương
Nhắc tên mình suốt cả ngày đêm
Trước một vũng lầy ngưỡng mộ!



I'm nobody! Who are you?

I'm nobody! Who are you?
Are you nobody, too?
Then there's a pair of us--don't tell!
They'd banish us, you know.

How dreary to be somebody!
How public, like a frog
To tell your name the livelong day
To an admiring bog!

-----------------------


Đó là tất cả những gì em mang đến hôm nay--

Đó là tất cả những gì em mang đến hôm nay--
Thứ này, và tim em cạnh đấy--
Thứ này, và tim em, và tất cả cánh đồng--
Và tất cả thảo nguyên mênh mông--
Nhưng anh nhớ đếm- phòng nhỡ em quên
Một ai đó mà những thứ này cho biết--
Thứ này, và tim em, và tất cả những chú Ong
Trú mình trên Bông Cỏ.


It's all I have to bring today –

It's all I have to bring today –
This, and my heart beside –
This, and my heart, and all the fields –
And all the meadows wide –
Be sure you count – should I forget
Someone the sum could tell –
This, and my heart, and all the Bees
Which in the Clover dwell.

----------

Không ai biết tới đóa Hồng bé nhỏ

Không ai biết tới đóa Hồng bé nhỏ
Nó có thể là kẻ hành hương
Nếu như em không ngắt nó giữa đường
Và trao vào tay anh.

Chỉ có Ong mới nhớ tới đóa Hồng--
Chỉ một em Bướm trắng,
Vội vã trở về từ chuyến đi xa—
Nằm yên, đôi cánh xếp

Chỉ Chim mới tự hỏi—
Chỉ Gió mới thở dài—
Ôi, đóa Hồng bé nhỏ-
Sao em dễ xa đời!


Nobody knows this little Rose -

Nobody knows this little Rose -
It might a pilgrim be
Did I not take it from the ways
And lift it up to thee.

Only a Bee will miss it -
Only a Butterfly,
Hastening from far journey -
On its breast to lie -

Only a Bird will wonder -
Only a Breeze will sigh -
Ah Little Rose - how easy
For such as thee to die!

-------------

Tim ơi, mình sẽ cùng quên chàng

Tim ơi, mình sẽ cùng quên chàng
Em với chị, đêm nay quên lãng
Em hãy quên hơi ấm chàng trao
Còn chị quên đi ánh sáng.

Khi em đã quên, em hãy bảo chị nghe,
Để những ý nghĩ chị trở nên mờ mịt
Nhanh lên em! Nếu như em chậm nhịp
Có thể rằng chị sẽ vẫn nhớ ai.


Heart, we will forget him

Heart, we will forget him
You and I, tonight.
You may forget the warmth he gave,
I will forget the light.

When you have done, pray tell me,
That I my thoughts may dim;
Haste! lest while you're lagging,
I may remember him!

Entry for August 16, 2008

Trên Viet-studies. Không rõ nguồn các tài liệu này. Có thể trong hồ sơ phía Nhật gửi cho phía Việt Nam đề nghị hợp tác điều tra. Tất nhiên cũng không thể chắc chắn 100% là các tài liệu này là hoàn toàn có thật.

Lời khai của Sakashita Harua, (2) Lời khai của Takasu Kunio, (3) Giấy đề nghị cùng hợp tác điều tra giữa Nhật và Việt Nam

Trích lời khai của Sakashita

Ông Sakashita khai đã đưa 820.000 đô-la Mỹ cho ông Sĩ để PCI thắng thầu trong hai giai đoạn dự án và được các hỗ trợ khác. Ông không nói rõ PCI có phải đấu thầu trong giai đoạn 1 hay không nhưng khai rằng với số tiền lót tay cho giai đoạn 2 (220.000 USD), PCI đã thắng thầu mà không qua đấu thầu.

Đoạn cuối lời khai này: Sau khi ông Sakashita khai chi tiết về việc đưa $820.000 cho ông Sĩ, ông viết:

“Như vậy, chúng tôi đã đưa tiền hối lộ đối với Giám đốc Sĩ chia thành khoảng 10 lần với mục đích là được Giám đốc Sĩ tạo điều kiện giúp đỡ Cty PCI thực hiện các công việc tư vấn của dự án Đại lộ Đông Tây, đồng thời được Giám đốc Sĩ tạo điều kiện, giúp đỡ về việc ký hợp đồng và các công việc có liên quan khác sau khi thầu được công việc. (trang 9) Tiền hối lộ mà chúng tôi đưa cho Giám đốc Sĩ tổng cộng là khoảng 2 triệu đến 3 triệu đô la Mỹ”

Không thấy ông này giải thích tại sao là 2-3 triệu USD chứ không phải 820.000 USD là số tiền đã được đưa trong hai dịp tháng 12/2003 và tháng 8/2005. Có khả năng là 820k chỉ là số tiền trong "trách nhiệm" của Sakashita và ngoài ông Sakashita thì còn có những người khác trong PCI cũng đưa cho ông Sĩ trong những dịp khác? Chú ý là ở đây chưa có lời khai của cựu chủ tịch PCI Masayoshi Taga.

Theo trang web của TNXP TP HCM thì ông Sĩ từng làm Chỉ huy trưởng TNXP TP HCM, kế nhiệm vị trí thủ lĩnh TNXP của ông Lê Thanh Hải, hiện là Bí thư Thành ủy TP HCM, Ủy viên Bộ Chính trị, khi ông Hải về thành phố đảm nhận công việc khác.

+ Đọc bài này thấy thì ra công ty PCI cũng dự phòng trường hợp bị tóm bằng cách dùng một ông nghỉ hưu đi đút lót và lúc đi đút lót thì nói đi nói lại bằng tiếng Anh rằng đây là quà riêng của Takasu (ông viên chức về hưu) chứ không phải của PCI. Khổ là ông Sĩ lại không hiểu tiếng Anh mấy nên trả lời lúng búng bằng tiếng Việt làm các chú Nhật nghệt mặt ra không hiểu là Sĩ có hiểu ẩn ý của họ không.

"When the dollar-stuffed bag was handed over to Huynh Ngoc Si, Takasu said Sakano told him repeatedly in English that the money was "a gift that is from Takasu personally, and didn't come from PCI."

However, Takasu said Si seemed to have a poor grasp of English and tried to reply in Vietnamese. He said Sakano appeared confused and was not sure how much Si had understood."

Entry for August 16, 2008

Trong một entry trước, tôi có trích lại thông tin trên blog Osin rằng " Bùi Thanh, người sau khi bị cách chức Phó Tổng biên tập Tuổi Trẻ, bị rút thẻ, vừa nhận được quyết định phân công về phòng quảng cáo làm nhân viên phát triển thị trường". Tuy nhiên, theo thông tin từ một số nhà báo Tuổi Trẻ thì không phải anh Bùi Thanh sẽ làm nhân viên phát triển thị trường. Cụ thể công việc sắp tới của nhà báo Bùi Thanh chưa rõ ràng, nhưng trên blog Osin, có comment của Khuê Anh, hình như cũng là phóng viên Tuổi Trẻ: "Anh Bùi Thanh đâu có đi làm "phát triển thị trường" của phòng quảng cáo! Bùi Thanh đã được phân công nhiệm vụ "nghiên cứu và phát triển" của tờ báo."
Dù sao cũng nói lại cho rõ ràng. Tôi cũng không nghĩ là báo Tuổi Trẻ lại chịu để cựu phó TBT của mình bán quảng cáo, lại càng không nghĩ ông Bùi Thanh có thể chấp nhận làm việc đó.

Phát biểu của Thứ trưởng Ngoại giao Việt Nam về vụ công ty Nhật đưa hối lộ quan chức Việt Nam

Hài không tin được. Thứ trưởng Ngoại giao Việt Nam đề nghị chính phủ Nhật Bản hạn chế việc báo chí nước này đưa tin về việc công ty Nhật hối lộ quan chức Việt Nam. Không biết phía Việt Nam có phổ biến cho phía Nhật tham khảo một số nghiệp vụ trong chấn chỉnh hoạt động của báo chí như bắt giam nhà báo, cách chức Tổng biên tập hay Phó Tổng biên tập, thu hồi thẻ nhà báo...?

Trước kia mới chỉ nghe thấy việc Trung Quốc cấm Việt Nam đưa một số tin bài trên báo chí bất lợi cho họ, và với thân phận nước nhỏ, chính phủ Việt Nam đành chịu. Nhưng Trung Quốc đã là gì, Việt Nam còn đề nghị Nhật Bản hạn chế tự do báo chí của nước họ, cho dù Nhật Bản là cường quốc kinh tế số 2 thế giới và Việt Nam vẫn đang là nước ngửa tay xin viện trợ. Năm 2008, số vốn ODA Việt Nam xin được là 5,4 tỷ USD, trong đó riêng từ Nhật Bản là 1,1 tỷ USD. Vài con số khác: tỷ lệ thất thoát trong các công trình cơ bản ước khoảng 50-60% theo một báo cáo chính thức trước Quốc hội, tỷ lệ "lại quả" mà các nhà thầu Nhật Bản phải trả cho các quan chức Việt Nam theo thông lệ vào khoảng 10-15%, trong đó cá biệt có thể lên tới 30%-theo báo chí Nhật Bản. Cứ lấy theo tỷ lệ 10% thì ước tính mỗi năm, sẽ có vài trăm triệu đô-la tiền vay của Việt Nam sẽ được đổ vào ví, biệt thự, tài khoản ngân hàng, đồ lót của chân dài, thịt thú rừng, viagra....của các quan chức Việt Nam. Và 10% đó mới chỉ là tỷ lệ "lại quả" đối với nhà thầu Nhật Bản, còn các nhà thầu phụ Việt Nam cũng sẽ phải "lại quả" cho quan chức theo những tỷ lệ khác, có tính thuần Việt hơn. Như vậy trong 10 năm qua, ắt hẳn cũng phải có vài tỷ USD lọt vào túi các quan chức do tham nhũng từ vốn ODA (thế nên một tay giám đốc Ban quản lý dự án (PMU) cũng có thể đánh bạc hàng triệu đô-la).

Số tiền đó là tiền thuế của người Nhật Bản và cũng là tiền nợ của người Việt Nam mà người dân Việt Nam sẽ phải trả. Về phía Việt Nam thì chính phủ Việt Nam đã hạn chế "diễn đàn nhân dân" "mặt trận hàng đầu chống tham nhũng" của hơn 600 tờ báo trong việc đưa tin về việc tiền nợ của nhân dân bị tham nhũng ra sao? Nhưng như thế vẫn chưa đủ nên Bộ Ngoại giao Việt Nam vẫn cần phải "dạy" cho phía Nhật nên hạn chế đưa tin về việc tiền thuế của nhân dân Nhật Bản bị tiêu pha thế nào!

Chẳng nhẽ ông Thứ trưởng (và lại là Thứ trưởng Ngoại giao) Hồ Xuân Sơn nghĩ rằng Chính phủ Nhật có thể thô bạo hạn chế báo chí nước này đưa tin? Và với phát biểu như thế này thì có nghĩa là báo chí không nên đưa tin về tất cả các vụ án khi chưa có kết luận cuối cùng của cơ quan điều tra. Nếu thế người ta còn nói tới việc báo chí chống tham nhũng làm gì, ngoài việc đăng tải tóm tắt kết luận của cơ quan điều tra hay của tòa án?

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Hồ Xuân Sơn: "Việt Nam đặc biệt coi trọng chống thất thoát, chống tham nhũng trong sử dụng vốn ODA"

"Việt Nam cũng đã đề nghị phía Nhật Bản trong khi vụ việc đang được điều tra, chưa có kết luận cuối cùng thì các cơ quan truyền thông đại chúng của hai nước đều không nên đưa tin, bài về việc này; nếu có đưa tin thì phải khách quan, theo đúng quy định pháp luật của mỗi nước.

Thứ trưởng Ngoại giao Việt Nam lấy làm tiếc vì đến nay, thông tin mà các cơ quan chức năng Nhật Bản cung cấp cho Việt Nam vẫn còn sơ sài và chưa phù hợp với các thủ tục pháp lý của Việt Nam; trong khi đó, báo chí Nhật Bản lại có một số bài viết không thật khách quan, thậm chí cá biệt có thông tin không đúng sự thật, gây nghi ngờ về chính sách ODA của Nhật Bản dành cho Việt Nam, về quyết tâm của Chính phủ Việt Nam trong cuộc đấu tranh chống tham nhũng. “Cách viết như vậy không có lợi cho hai nước Việt Nam, Nhật Bản cũng như mối quan hệ hữu nghị hợp tác giữa hai nước hiện đang phát triển rất thuận lợi”, Thứ trưởng Hồ Xuân Sơn nhấn mạnh."


Về cách xử lý của Việt Nam thì hoàn toàn chưa thấy cơ quan điều tra của Việt Nam động tĩnh gì. Ông Sơn chỉ nhắc "Phía Nhật Bản có thể lập hồ sơ uỷ thác tư pháp với nội dung và hình thức phù hợp với quy định của Luật Tương trợ tư pháp của Việt Nam năm 2007 để các cơ quan chức năng Việt Nam có cơ sở pháp lý triển khai phối hợp tác với các cơ quan tương ứng của phía Nhật Bản." Vâng, tức là vụ việc này là của Nhật Bản, nếu Nhật Bản muốn điều tra làm rõ thì cần phải đề nghị Việt Nam tương trợ tư pháp, chứ Việt Nam không (hay chưa) có ý định tự mình điều tra, khởi tố vụ án tham nhũng, nhận hối lộ của quan chức Việt Nam trên cơ sở những thông tin mà được phía Nhật Bản cung cấp.

Ông Sơn cũng khẳng định là theo Sở Kế hoạch và Đầu tư TP.HCM và Ban Quản lý dự án xây dựng Đại lộ Đông-Tây (chính là cái Ban có ông Trưởng ban bị phía Nhật cáo buộc là nhận hối lộ hơn 800.000 USD đó) thì "việc đấu thầu, chọn thầu đều được thực hiện theo đúng quy định của pháp luật Việt Nam và chịu sự giám sát rất chặt chẽ của Ngân hàng hợp tác quốc tế Nhật Bản (JBIC). Ban Quản lý dự án nói là không có hành vi tiêu cực như báo chí đã đưa." Ô hay thật, trên Cổng thông tin điện tử của Chính phủ, đại diện Bộ Ngoại giao Việt Nam hùng hồn thông báo cho cơ quan hữu trách Nhật Bản và báo chí trong ngoài nước biết một tin hết sức quan trọng: Người bị tố cáo nhận hối lộ nói là mình không có nhận hối lộ như báo chí đưa tin đâu nhá. Và vì thế, báo chí của
cả Việt Nam và Nhật Bản cần ngậm miệng lại nhá!.

Funny.

Entry for August 15, 2008

William Blake (28 tháng 11 năm 1757 – 12 tháng 8 năm 1827) – là nhà thơ, hoạ sĩ Anh, một trong những nhà thơ lớn của thế kỷ XVIII. Thơ ca của William Blake là một hiện tượng, chuyển từ thơ ca thế kỉ Ánh sáng sang thơ ca lãng mạn của Keats, Shelley. Năm 1957 Hội đồng Hòa bình Thế giới kỷ niệm 200 năm ngày sinh của ông. Năm 2002 đài BBC bầu chọn 100 người Anh vĩ đại nhất mọi thời đại, William Blake được bầu ở vị trí 38 (Wikipedia tiếng Việt).

Bí mật tình yêu

Đừng bao giờ nói lời yêu
Tình yêu không thể nói
Bởi ngọn gió dịu dàng luôn thổi
Lặng lẽ, vô hình.

Tôi nói lời yêu, tôi nói lời yêu
Tôi nói nàng nghe bằng cả trái tim
Run rẩy, lạnh giá, trong xót xa hãi sợ
Và nàng lìa bỏ.

Khi nàng đã xa tôi
Một kẻ lãng du đi tới
Lặng lẽ, vô hình:
Hắn có được nàng bằng tiếng thở dài.

Love's secret

Never seek to tell thy love,
Love that never told can be;
For the gentle wind does move
Silently, invisibly.

I told my love, I told my love,
I told her all my heart;
Trembling, cold, in ghastly fears,
Ah! she did depart!

Soon as she was gone from me,
A traveler came by,
Silently, invisibly
He took her with a sigh.
-------------------

Bài hát đưa nôi

Ngủ, ngủ ngoan, con yêu
Mơ giữa niềm hạnh phúc
Trong khi con ngủ yên
Nỗi buồn kia ngồi khóc

Trên mặt con, mẹ thấy
Những khát khao dịu nhẹ
Những niếm vui kín kẽ
Những nghịch ngợm trẻ thơ.

Khi mẹ chạm đôi chân
Bình minh cười hạnh phúc
Trên má và trên ngực
Nơi trái tim nghỉ ngơi

Trò nghịch nào lẻn tới
Trong trái tim ngủ ngoan!
Khi trái tim thức giấc
Đêm đáng sợ sẽ tàn!


Cradle Song

Sleep, sleep, beauty bright,
Dreaming in the joys of night;
Sleep, sleep; in thy sleep
Little sorrows sit and weep.

Sweet babe, in thy face
Soft desires I can trace,
Secret joys and secret smiles,
Little pretty infant wiles.

As thy softest limbs I feel,
Smiles as of the morning steal
O'er thy cheek, and o'er thy breast
Where thy little heart doth rest.

O the cunning wiles that creep
In thy little heart asleep!
When thy little heart doth wake.
Then the dreadful night shall break.
--------------------

Hoa hồng bệnh

Hoa hồng ơi, em ngã bệnh rồi
Con sâu vô hình nào đó
Bay trong đêm tối
Giữa cơn bão gầm gừ

Sâu tìm thấy giường em
Hân hoan đỏ thẫm
Và bằng tình yêu tối tăm thầm kín
Sâu hủy hoại đời em.

The Sick Rose

O Rose, thou art sick!
The invisible worm
That flies in the night,
In the howling storm,

Has found out thy bed
Of crimson joy,
And his dark secret love
Does thy life destroy.

--------------------

Với mùa thu

Ơi Mùa Thu, nặng trĩu trái cành
Với máu đỏ trên những chùm nho ngọt
Hãy đến đây, ngồi dưới bóng mái nhà
Hãy nghỉ ngơi, và cất lời ca hát
Hòa chung nhịp với tiếng sáo tôi;
Ngắm những cô gái của tháng năm nhảy múa
Hát bài ca trĩu ngọt của trái hoa.

Nụ hoa nhỏ nở bừng trước mặt trời
Và tình yêu chảy tràn trong huyết mạch;
Làm hồng tươi cho bình minh đôi má đẹp
Cho tới khi Mùa Hạ cất tiếng ca
Những đám mây rắc hoa trên đầu Mùa Hạ

Những linh hồn sống bằng mùi hoa trái
Lắc đôi cánh nhẹ, vui vẻ lượn quanh vườn,
Hay ngồi xuống hát ca dưới lá
Và Mùa Thu cất lời ca hoan lạc
Rồi đứng dậy, quấn chặt dây lưng
Chạy thật xa vượt ngọn đồi u ám
Để lại sau lưng những lấp lánh gánh vàng


To autumn

O Autumn, laden with fruit and stained,
With the blood of the grape, pass not, but sit
Beneath my shady roof, there thou may’st rest,
And tune thy jolly voice to my fresh pipe;
And all the daughters of the year shall dance!
Sing now the lusty song of fruits and flowers.

The narrow bud opens her beauties to
The sun, and love runs in her thrilling veins;
Flourish down the bright cheek of modest eve,
Till clust’ring Summer breaks forth into singing,
And feather’d clouds strew flowers round her head.

The spirits of the air live on the smells
Of fruit; and joy, with pinions light, roves round
The gardens, or sits singing in the trees.
Thus sang the jolly Autumn as he sat;
Then rose, girded himself, and o’er the bleak
Hill fled from our sights, but left his golden load.

Một bức tranh của Blake

Entry for August 13, 2008

Thật lạ lùng khi Cục Bản quyền tác giả lại sốt sắng thu tiền bản quyền trên CD trắng đến vậy, trong khi ở châu Á, chỉ có duy nhất Nhật Bản là áp dụng quy định này. Trên thế giới việc thu tiền bản quyền trên CD trắng cũng chỉ được áp dụng ở một số ít các quốc gia phát triển như Canada, và châu Âu. Ở Mỹ thì chỉ các CD nào được đánh dấu là nhằm mục đích thu nhạc mới bị đánh thuế này, còn các CD cho những mục đích thông thường khác không bị. Việc đánh thuế trên CD trắng như vậy sẽ chỉ khiến cho CD trắng lậu từ Trung Quốc càng tràn vào Việt Nam, nhất là khi CD trắng của Trung Quốc chưa bị đánh thuế này (không hiểu sao không thấy mấy bài báo về việc này trên Tuổi Trẻ đề cập tới vấn đề CD/DVD lậu từ Trung Quốc). Lợi ích của việc này là gì, có chăng chỉ béo bở cho các bác ở Cục Bản quyền và Hiệp hội Công nghiệp ghi âm VN, và gây tổn hại về kinh tế cho những nhà sản xuất đĩa quang và người tiêu dùng trong nước.

Buồn cười là đọc ở đây, thậm chí Dự thảo Nghị định mà chỉ thấy đề ra thu tiền thế nào, còn số tiền đó được sử dụng ra sao thì hoàn toàn chưa rõ ràng. Ví dụ không rõ là số tiền đó có chia cho các nghệ sĩ nước ngoài, hải ngoại không hay chỉ nghệ sĩ Việt Nam? Vì rõ ràng người ta sao CD không chỉ để nghe nhạc trong nước mà còn nghe cả nhạc quốc tế, nhạc hải ngoại, chơi game và sao chép phần mềm lậu (có nên trả tiền cho các hãng game, hãng phần mềm quốc tế?). Nhưng các bác thì chỉ quan tâm tới tận thu thôi, càng thu được nhiều thì các bác càng dễ có phần sống.

Thêm nữa, ở Việt Nam cải cách hành chính kiểu gì mà việc thu tiền này, thực chất là một hình thức đánh thuế, lại chỉ cần một nghị định của Bộ Văn hóa, trong khi những vấn đề như thế này nếu muốn áp dụng thì phải coi như một thứ thuế, cần đưa ra trước Quốc Hội, do Bộ Tài chính và các Bộ liên quan soạn thảo và đưa vào luật. Việt Nam quá lạm dụng các văn bản dưới luật khiến gánh nặng của nhân dân càng chất chứa, và bộ máy quan liêu ngày càng ì ạch và tùy tiện, khi Bộ nào cũng có thể đề ra các Nghị định, liên quan trực tiếp tới đời sống người dân, mà không cần phải có sự phê chuẩn của Quốc hội.

“Có thể gây sốc, nhưng phải thu tiền bản quyền CD trắng”

"Theo dự thảo nghị định về sản xuất, xuất khẩu, nhập khẩu và lưu hành đĩa quang, các doanh nghiệp sản xuất đĩa quang sắp tới sẽ buộc phải xin cấp mã số (gồm mã số khuôn và mã số gốc) và in mã số này lên đĩa quang do mình sản xuất, đồng thời phải trả tiền bản quyền ở mức 3% của 50% giá bán đĩa đối với các loại đĩa quang trắng (tức đĩa không chứa dữ liệu, chương trình), kể cả doanh nghiệp nhập khẩu sản phẩm này....

Hiện nay, ở VN có khoảng năm nhà sản xuất đĩa quang bao gồm doanh nghiệp trong nước và cả nước ngoài. Sản lượng sản xuất của năm doanh nghiệp này khoảng 200 triệu đĩa năm 2007. Theo Cục Bản quyền tác giả, lượng tiêu thụ đĩa quang ở VN khoảng 170 triệu đĩa, số còn lại được cá nhân và tổ chức sử dụng cho mục đích ghi chép không xin phép như tải nhạc, hình ảnh, phim, tài liệu, thông tin"

Entry for August 12, 2008

Đọc báo Việt Nam đưa tin về chiến sự Nga-Gruzia (Georgia) thì thấy nói chung chỉ đưa tin, không bình luận, nhưng lập trường có phần hơi hơi nghiêng về ủng hộ Nga. Tôi nghĩ trong việc này thì đúng là tay tổng thống Georgia ngựa non háu đá, không biết lượng sức mình. Dân Georgia cũng có phần sai lầm khi làm cách mạng đưa một gã luật sư trẻ tuổi chân ướt chân ráo từ Mỹ trở về lên làm Tổng thống khi mới 36 tuổi và với lập trường chống Nga, thân Mỹ quyết liệt. Yếu tố trẻ tuổi, chưa bị va vấp nhiều với nước Nga (tuy ông ta từng học Đại học vài năm ở Kiev thuộc Ukraina) có lẽ cũng khiến cho viên Tổng thống này hành động thiếu cân nhắc, hẳn không lường được là Nga sẽ phản ứng mạnh như vậy, trong khi lẽ ra phải lường được việc nước Nga sẽ tận dụng cơ hội này để vung bàn tay sắt của mình khống chế dãy Caucasus (hình như ngày xưa Promete bị xiềng ở đây). Nga hiện nay có quá đủ lý do để làm việc đó với kinh tế dư dả nhờ giá dầu tăng, viên tổng thống Nga mới lên Medvedev cũng muốn chứng tỏ khả năng và sự cứng rắn của mình, nhất là khi có ông thầy Putin còn đang ngồi đó chỉ rình xem thằng học trò có làm gì sai hay không, và Mỹ chắc chắn không dám can thiệp mạnh khi đang vướng chân ở Trung Đông và lại đang kỳ bầu cử Tổng thống.

Nhưng về mặt lý thì tôi không thấy nước Nga có bất kỳ cái lý gì để can thiệp vào như thế, ngoài cái lý của kẻ mạnh. Thậm chí họ còn ít "lý" hơn cả Mỹ khi can thiệp vào Iraq vì ít ra Mỹ còn đưa ra lý do rằng họ có bằng chứng Iraq có vũ khí hủy diệt hàng loạt đe dọa an ninh của Mỹ và khu vực (bằng chứng này sau đó là bằng chứng giả nhưng đó là một chuyện khác). Hiện giờ người Nga còn lấy lý do là người Georgia tiến hành diệt chủng người Nam Ossetia, gần với lý do quân đội Việt Nam tiến vào Cambodia năm 1979. Nhưng lưu ý là trước năm 1979, quân đội Khmer Đỏ đã nhiều lần tấn công quy mô vào biên giới Việt Nam và tiến hành thảm sát cả người Việt và người Khmer trong biên giới Việt Nam- một điều tương tự như vậy không xảy ra với biên giới Nga (trừ khi Nga mặc nhiên coi Nam Ossetia là của mình, một điều mà chính Nga cũng không dám nhận và chưa nước nào công nhận). Thêm nữa, cáo buộc "diệt chủng" của Nga với người Georgia chỉ được đưa ra khi xe tăng Nga đã tiến vào lãnh thổ Georgia và chỉ là cáo buộc suông mà chưa có bằng chứng nào đi kèm.

Cũng lưu ý là Nam Ossetia là lãnh thổ danh chính ngôn thuận vẫn thuộc Georgia, không thuộc Nga. Người Ossetia cũng là dân tộc riêng, thuộc nhóm người Ba Tư, hiện nay một phần sống ở Nga, một phần sống ở Georgia. Vì thế cái lý của người Nga chỉ đơn giản là cái lý của kẻ mạnh và tôi thấy nó rất gần với một kịch bản hoàn toàn tưởng tượng sau.

Giả sử Trung Quốc cấp quốc tịch cho người Tày, Nùng, Mông, Thái ở miền Bắc VN và xúi vùng này ly khai. Người Tày, Nùng, Mông, Thái đòi ly khai lập quốc gia độc lập riêng (kế thừa Nùng Trí Cao ngày xưa chẳng hạn) hoặc hợp nhất với khu tự trị người Choang (thực chất cũng là người Tày-Nùng) ở phía bên kia biên giới nhưng chính quyền của họ không được nước nào thừa nhận. Để bảo toàn chủ quyền lãnh thổ, quân đội VN tấn công vùng ly khai của người thiểu số. Người Tàu bèn đưa quân sang đánh thẳng vào lãnh thổ Việt Nam, thậm chí đe dọa tấn công Hà Nội với lý do bảo vệ công dân nước họ. Vì yếu hơn nên chính phủ Việt Nam xin người Tàu ngừng bắn nhưng họ nhất định không chịu, đòi phải lật đổ chính quyền thân Mỹ (hoặc thân Nga, thân EU, thân Nhật...), lập nên chính phủ thân Tàu và tuyên thệ không được tấn công vùng tranh chấp cho dù chỉ có một phần (chứ không phải toàn bộ) nằm dưới quyền tự trị của lực lượng ly khai. Nghị quyết của HĐBA yêu cầu các bên ngừng bắn bị người Tàu, là thành viên thường trực HĐBA, thẳng thừng bác bỏ.

Và đó thực sự là những gì rất tương tự đang diễn ra ở Georgia, Nam Ossetia. Lập trường của bạn có thể là thiện cảm với Nga, với Georgia, hay với người Ossetia nhưng bản chất của sự việc vẫn là sự can thiệp của một đại quốc vào một tiểu quốc để bắt tiểu quốc này phụ thuộc vào mình. Giống như trong Đông Chu, nước Tề ủng hộ một đại phu nào đó ở nước Lỗ chống lại vua Lỗ, hay nước Tấn bắt nước Trịnh phải bỏ Sở để thần phục mình. Giống như người Tàu đánh Việt Nam để trừng trị "tiểu bá", dạy cho Việt Nam một bài học.

Entry for August 11, 2008

Bài viết của bạn Felix (Trần Lê Quỳnh) về giới trẻ Trung Quốc.

Có đoạn này nói về thái độ của nhiều sinh viên du học người Việt với người Trung Quốc.


Giới trẻ Trung Quốc

"Còn bây giờ, theo Huyền Trang, “rất ít người biết tình hình Việt Nam. Có người còn hỏi Việt Nam có sân bay không.”

Trang tự nhận cô là người hòa nhập được với cuộc sống của các bạn bè Trung Quốc và mặc dù phê phán nhiều điểm trong tính cách của họ, cô cảm thấy mình vẫn có sự thông cảm.

Không phải sinh viên Việt Nam nào đến Trung Quốc cũng có tình cảm như vậy. Nhiều người bạn của Trang đã có người yêu là người bản địa, nhưng “sau đấy đều không đi đến đâu.”

Trang nói nhiều bạn bè Việt Nam học ở đây không thích người Trung Quốc.

Vì sao? “Họ nói người Trung Quốc cũng có tính xấu như người Việt Nam. Rất nhiều thanh niên Việt Nam muốn vượt khỏi sự kìm kẹp, vươn tới suy nghĩ mới mẻ hơn, nhưng người Trung Quốc không làm họ thực sự thấy hài lòng. Tính cách, bản chất của người Trung Quốc không làm họ thoải mái khi tiếp xúc.”

Sự không thoải mái của những người nhận ra mình giống người kia nhiều hơn mình muốn. Khó tránh khỏi cảm giác rằng những ưu điểm, nhược điểm của giới trẻ Trung Quốc cũng gặp ở những người đồng lứa tại Việt Nam."

Rằng bồ câu không chết trẻ bao giờ

Chân chừ mãi cuối cùng em cũng nói
Rằng bồ câu không chết trẻ bao giờ
(Hoàng Nhuận Cầm)

Cuối cùng bác Osin đã có một bài hoành tráng về những sự kiện gần đây xảy ra với báo Tuổi Trẻ và vài tờ khác. Bài này, theo tôi rất thẳng thắn, nhất là đặt vào địa vị bác Osin cũng là một người làm báo, tức là ở trong cái guồng máy "báo chí công cụ" như bác ấy nói.

Có nhiều nhận xét rất sắc và thẳng thắn.

"Nếu như ở một quốc gia nghèo đói, vực dậy dân trí khó khăn ra sao thì ở một quốc gia chưa có dân chủ, cải thiện quan trí lại là một việc muôn phần nan giải." [Oh, chưa có dân chủ ??? Có mấy nhà báo dám viết blog câu này?].

"Khả năng “chống tham nhũng” của “báo chí công cụ” hiện thời, rất khó có thể chạm tay được vào tham nhũng thật. Sự năng nổ của báo chí, cũng giống như các thanh niên xung phong đứng ở ngã tư, chủ yếu chỉ nhắc nhở được những người ngay và khiến cho những kẻ gian không lộng hành lộ quá."...

Trong bài này, bác Osin cho rằng việc Chính quyền xử lý báo chí thời gian qua là một đòn phản tác dụng, vì thật ra chính tờ báo "cấp tiến" như Tuổi Trẻ mới thực là tờ có tư tưởng XHCN, và có tác dụng như van giải tỏa các ức chế của nhân dân đối với chính quyền, tóm lại là sự tự do và cấp tiến của các tờ này có lợi cho chính quyền hơn là cho nhân dân. Nhận xét này đúng hay sai thì tôi không biết chắc nhưng có lẽ sẽ khiến một số nhà báo ở báo Tuổi Trẻ sẽ không hài lòng lắm, nhất là những người "làm báo lý tưởng" (chữ dùng trên một bài báo trên BBC của một ký giả tự do) vẫn cho rằng mình làm báo là để đại diện cho nhân dân, mà quên rằng điều 1 Luật Báo chí đặt nhân dân ở sau chính quyền (tức là trong trường hợp có mâu thuẫn lợi ích giữa nhân dân và chính quyền thì nghĩa vụ của báo chí sẽ là phục vụ chính quyền).

(Điều 1 Luật Báo chí: Báo chí ở nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam là phương tiện thông tin đại chúng thiết yếu đối với đời sống xã hội ; là cơ quan ngôn luận của các tổ chức của Đảng, cơ quan Nhà nước, tổ chức xã hội (dưới đây gọi chung là tổ chức) ; là diễn đàn của nhân dân").

Những hành động chấn chỉnh "lề bên phải" mà các cơ quan an ninh (chứ không chỉ là cơ quan tuyên huấn như truyền thống) thực hiện thời gian qua không nhằm gì khác ngoài việc cảnh cáo báo chí phải luôn đứng về phía chính quyền và không nên có một ảo tưởng nào khác trong việc này. Chính vì vậy, những người đầu tiên phải bị trừng trị lại là những người có tư tưởng cộng đồng và lý tưởng nhiều hơn cả. Điển hình là Nguyễn Văn Hải và Bùi Thanh. Tôi không có thông tin gì về Nguyễn Văn Hải nhưng qua những dòng mà đồng nghiệp của anh viết về anh thì có vẻ như anh là một người rất lý tưởng, thậm chí có thể là người có lý tưởng cộng sản thực sự (về chức danh trong Đảng là bí thư chi bộ văn phòng miền Bắc báo Tuổi Trẻ), và còn có phần hơi Bolsevik (trong tiếng Việt thời bao cấp và hậu bao cấp, có từ bôn để chỉ những người như vậy). Trong xã hội Việt Nam hiện nay, những người có lý tưởng cộng sản thực sự quả là rất hiếm. Bùi Thanh có lẽ cũng là người làm báo lý tưởng và nếu không phải có tư tưởng cộng sản thì có lẽ cũng gần gũi về mặt tư tưởng với những người theo chủ nghĩa xã hội, như những bài viết và avatar của ông.

Nhưng trong một xã hội hậu cộng sản (post-communist) thì thường sẽ không có chỗ đứng cho những người có lý tưởng thật. Khi Fidel Castro chiếm được Cuba thì cũng là lúc Che Guevara phải ra đi, bởi vì trong một xã hội chuyên chính, cái người ta cần là nguyên tắc và lòng trung thành với chế độ (và lòng trung thành đó thường được ràng buộc bằng quyền lợi), chứ không phải là lý tưởng. Con người như Che, nếu không xa rời lý tưởng của mình và trở thành một ông Trùm thì chỉ có thể là lang thang cho tới chết trong thân phận của người chiến sĩ suốt đời (hay kẻ xúi giục, agitator, suốt đời- tùy góc nhìn). Cũng may cho Che là thời ông còn có thể có nhiều cách mạng giải phóng cần lao nên ông vẫn còn có thể chọn để chiến đấu cho tới chết. Chứ nếu Che sống ở thời hậu-cộng-sản-tiền-tư-bản thì việc từ người hùng sống chiến đấu theo gương ABC vĩ đại mà ông còn được đi bán quảng cáo thì cũng còn là may.

Các xã hội chuyên chính không cần những người hùng dám nghĩ, dám làm một cách độc lập. Người hùng mà những xã hội này cần là những hình tượng như Lôi Phong, tự coi mình chỉ là một con ốc trong bánh xe vĩ đại của chế độ. Người công chức máy móc, nhà doanh nghiệp an phận không kêu ca, viên cảnh sát trung thành không suy nghĩ, nhà lý luận giáo điều nhưng biết "biến báo" theo "định hướng" mới nhất, nhà báo "nhạy cảm" trước ý muốn của nhà cầm quyền và luôn biết đi theo làn đường bên phải 'mới được quy định' (và nếu không may do thay đổi lằn ranh được đi mà phạm luật thì phải nghiến răng chịu đựng coi đó là tai nạn xe cán chứ không được kêu ca)... Đó mới thực sự là hình ảnh những công dân mẫu mực mà chính quyền mong muốn, mới thực sự là những "anh hùng" mà nhà nước cần. Những anh hùng như thế kể ra cũng sẵn, ra ngõ là gặp (sáng mai đi ăn phở, đừng quên ngắm các anh hùng xung quanh bạn!).

+ Một mẩu đối thoại (xin lỗi anh Bùi Thanh nếu anh cảm thấy không vui khi đọc đối thoại như vậy. Thành thật chia sẻ với anh).

A: Bùi Thanh, người sau khi bị cách chức Phó Tổng biên tập Tuổi Trẻ, bị rút thẻ, vừa nhận được quyết định phân công về phòng quảng cáo làm nhân viên phát triển thị trường

B: đọc ở đâu

A: trên blog osin

B: funny, giờ đi bán quảng cáo, nhân dân thương, sẽ mua quảng cáo, công nhận sắp xếp hợp lý.

+ Blast của chị Cây sầu riêng trổ bông (hình như là nhà báo Tuổi Trẻ): "Chỉ khi có thiên tai trang báo mới sôi động lên. Trời đất ơi!"

Chính ra từ blast này còn có thể nói một chuyện khác, đó là việc báo chí từ nay bị cấm trực tiếp quyên góp và hỗ trợ cho đồng bào bị thiên tai mà bị bắt buộc phải thông qua Mặt trận Tổ Quốc. Về vấn đề này, bạn Myselfvn viết ở đây ""phần lớn người dân tìm đến cơ quan báo chí là vì họ tin những đồng tiền của họ sẽ đến được tay những người gặp nạn nhanh hơn, và nhất là không “rơi rớt”... "Cơ quan nhà nước, ở đây là MTTQ VN, nếu muốn lập thành tích tốt hơn trong nhiệm vụ chính của mình là cứu trợ đồng bào, thì việc trước nhất họ phải làm là phải lấy lại được lòng tin của nhân dân, của xã hội bằng chính chất lượng công việc của họ, chứ không phải chặn đứng bàn tay cứu trợ của các lực lượng xã hội khác."

Báo TT cũng mới "xin" được MTTQ đồng ý cho cứu trợ trực tiếp. Các báo khác có vẻ im ắng.


+ Bác Hoàng Nhuận Cầm có tư tưởng đáng tầm triết gia. Muốn sống lâu, làm bồ câu.

Entry for August 09, 2008

Không đề
Quang Dũng

Em mãi là hai mươi tuổi
Ta mãi là mùa xanh xưa
Những cây ổi thơm ngày ấy
Và vầng hoa ngâu mưa thu
Tóc anh đã thành mây trắng
Mắt em dáng thời gian qua

Ngày nay ngày nay
Chuyện đẹp qua đi
Thời gian gấp ruổi
Còn lại chúng ta
Em mãi là hai mươi tuổi
Ta mãi là mùa xanh xưa
Giữ trọn tình người cho đẹp

Ơi! Con đường xưa
Những mùa trút lá
Cành bàng mồ côi
Cổng cũ rêu phong
Ý đợi người

Ơi ! Con đường xưa
Men vườn ổi thơm
Em tuổi hai mươi
Yêu anh hào hiệp

Bỏ em anh đi
Đường hai mươi năm
Dài bao chia ly

Có những vợ chồng
Không là trăm năm

Mà tình thương yêu
...........

Sông ơi ! Dài sao
Rộng ơi! Biển cả
Thôi em nước mắt
Đừng rơi lã chã !

Em mãi là hai mươi tuổi
Ta mãi là mùa xanh xưa...
Giữ trọn tình người cho đẹp.

Entry for August 08, 2008

Bài phóng sự này trên báo Lao Động khá hay. Việc Trung Quốc thu mua một số loại cây trồng đã và đang gây ra tình trạng phá rừng, mất cân bằng sinh thái và tuyệt chủng một số loài cây. Lạ là cả người chặt cây, người thu mua lẫn các cơ quan kiểm lâm đều không biết là người Trung Quốc thu mua các loại cây này để làm gì (cũng như trước kia họ từng thu mua đồng, sắt, nhôm, mèo, rắn, sừng trâu, móng trâu...)

Cả làng đi chặt tai ngựa!

Entry for August 08, 2008

Elaine
By Edna St. Vincent Millay

Anh hãy trở lại Astolat
Em không cần anh đối xử tốt
Anh cứ đi nếu anh muốn
Em sẽ ở lại sau anh.

Em sẽ không nói những lời trìu mến
Không mong anh ôm em tha thiết
Em không định làm phiền
Như những ngày năm trước.

Vườn nho vẫn như xưa, ơi Lancelot
Và hồ nước không khác ngày nào
Nhưng anh chẳng thể biết
Em giờ này ra sao

Đường trong vườn dài rộng
Ghế trong vườn trống không
Nếu anh nghĩ đến, hẳn anh sẽ biết
Bông hoa huệ xưa đã lìa cành.

Ở một nơi xa nào đấy
Em sẽ ngắm anh, ngắm mãi thật lâu
Sẽ nhìn anh nói, ngắm cách anh cất lời
Và mỉm cười khi anh cười khe khẽ


(Elaine, hay The Lady of Shalott, là nhân vật trong huyền thoại về Arthur, chết vì mối tình đơn phương với Lancelot-chàng hiệp sĩ yêu vợ vua Arthur)


Elaine
By Edna St. Vincent Millay

Oh, come again to Astolat!
I will not ask you to be kind.
And you may go when you will go,
And I will stay behind.

I will not say how dear you are,
Or ask you if you hold me dear,
Or trouble you with things for you
The way I did last year.

So still the orchard, Lancelot,
So very still the lake shall be,
You could not guess—though you should guess—
What is become of me.

So wide shall be the garden-walk,
The garden-seat so very wide,
You needs must think—if you should think—
The lily maid had died.

Save that, a little way away,
I’d watch you for a little while,
To see you speak, the way you speak,
And smile,—if you should smile.

John William Waterhouse's The Lady of Shalott, 1888

Entry for August 07, 2008

yfla.wrap("This multimedia content requires Flash version 9 and above.", "Upgrade Now.", "http:\/\/www.adobe.com\/shockwave\/download\/download.cgi?P1_Prod_Version=ShockwaveFlash", " Dangling Conversation
Simon & Garfunkel


Its a still life water color
Of a now late afternoon,
As the sun shines through the curtained lace
And shadows wash the room.
And we sit and drink our coffee
Couched in our indifference,
Like shells upon the shore
You can hear the ocean roar
In the dangling conversation
And the superficial sighs,
Are the borders of our lives.

And you read your Emily Dickinson,
And I my Robert Frost,
And we note our place with bookmarkers
That measure what we've lost.
Like a poem poorly written
We are verses out of rhythm,
Couplets out of rhyme,
In syncopated time
Lost in the dangling conversation
And the superficial sighs,
Are the borders of our lives.

Yes, we speak of things that matter,
With words that must be said,
Can analysis be worthwhile?
Is the theater really dead?
And how the room is softly faded
And I only kiss your shadow,
I cannot feel your hand,
You're a stranger now unto me
Lost in the dangling conversation
And the superficial sighs,
In the borders of our lives.

Nh\u1eefng m\u1ea9u tho\u1ea1i \u0111u \u0111\u01b0a

Simon & Garfunkel

\u0110\u00f3 l\u00e0 b\u1ee9c tranh t\u0129nh v\u1eadt m\u00e0u n\u01b0\u1edbc
Trong bu\u1ed5i chi\u1ec1u mu\u1ed9n
Khi m\u1eb7t tr\u1eddi chi\u1ebfu qua d\u1ea3i \u0111\u0103ng ten
V\u00e0 b\u00f3ng t\u1ed1i g\u1ed9t r\u1eeda c\u0103n ph\u00f2ng
Ch\u00fang ta ng\u1ed3i tr\u00ean tr\u01b0\u1eddng k\u1ef7, u\u1ed1ng c\u00e0 ph\u00ea
Trong s\u1ef1 \u01a1 h\u1edd
Nh\u01b0 nh\u1eefng con s\u00f2 r\u1edbt l\u1ea1i tr\u00ean b\u1edd bi\u1ec3n
Em c\u00f3 th\u1ec3 nghe ti\u1ebfng bi\u1ec3n g\u1ea7m
Trong nh\u1eefng m\u1ea9u tho\u1ea1i \u0111u \u0111\u01b0a
V\u00e0 nh\u1eefng ti\u1ebfng th\u1edf d\u00e0i h\u1eddi h\u1ee3t
L\u00e0 bi\u00ean gi\u1edbi cu\u1ed9c \u0111\u1eddi ch\u00fang ta.

Em \u0111\u1ecdc th\u01a1 Emily Dickinson
Anh \u0111\u1ecdc Robert Frost
Ch\u00fang ta l\u01b0u ch\u1ed7 c\u1ee7a m\u00ecnh b\u1eb1ng nh\u1eefng \u0111\u00e1nh d\u1ea5u s\u00e1ch
\u0110o \u0111\u1ebfm nh\u1eefng g\u00ec ch\u00fang ta \u0111\u00e1nh m\u1ea5t.
Nh\u01b0 m\u1ed9t b\u00e0i th\u01a1 t\u1ed3i
Ch\u00fang ta l\u00e0 nh\u1eefng c\u00e2u th\u01a1 l\u1ea1c nh\u1ecbp
Nh\u1eefng c\u1eb7p th\u01a1 l\u1ea1c nh\u1ecbp
Th\u1eddi gian l\u1ea1c \u0111i\u1ec7u
\u0110\u00e1nh m\u1ea5t m\u00ecnh trong nh\u1eefng m\u1ea9u tho\u1ea1i \u0111u \u0111\u01b0a
V\u00e0 nh\u1eefng ti\u1ebfng th\u1edf d\u00e0i h\u1eddi h\u1ee3t
L\u00e0 bi\u00ean gi\u1edbi cu\u1ed9c \u0111\u1eddi ch\u00fang ta

Ph\u1ea3i, ch\u00fang ta n\u00f3i t\u1edbi nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u quan tr\u1ecdng
V\u1edbi nh\u1eefng l\u1eddi l\u1ebd nh\u1ea5t thi\u1ebft ph\u1ea3i n\u00f3i ra
C\u00f3 \u0111\u00e1ng ph\u00e2n t\u00edch kh\u00f4ng?
Ph\u1ea3i ch\u0103ng nh\u00e0 h\u00e1t ch\u1ebft?
C\u0103n ph\u00f2ng nh\u1ea1t m\u00e0u h\u01a1n
Anh ch\u1ec9 h\u00f4n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00f3ng em
Anh kh\u00f4ng c\u1ea3m th\u1ea5y tay em
Em \u0111\u00e3 th\u00e0nh xa l\u1ea1
Ta \u0111\u00e1nh m\u1ea5t m\u00ecnh trong nh\u1eefng m\u1ea9u tho\u1ea1i \u0111u \u0111\u01b0a
V\u00e0 nh\u1eefng ti\u1ebfng th\u1edf d\u00e0i h\u1eddi h\u1ee3t
L\u00e0 bi\u00ean gi\u1edbi cu\u1ed9c \u0111\u1eddi ch\u00fang ta
");To view this multimedia content, please enable Javascript.

Entry for August 07, 2008

1.
Đôi Bờ
Quang Dũng

Thương nhớ ơ hờ, thương nhớ ai ?
Sông xa từng lớp lớp mưa dài
Mắt kia em có sầu cô quạnh
Khi chớm thu về một sớm mai

Rét mướt mùa sau chừng sắp ngự
Kinh thành em có nhớ ta chăng ?
Giăng giăng mưa bụi quanh phòng tuyến
Hiu hắt chiều sông lạnh đất Tề

Khói thuốc xanh dòng khơi lối xưa
Đêm nay sông Đáy lạnh đôi bờ
Thoáng hiện em về trong đáy cốc
Nói cười như chuyện một đêm mơ

Xa quá rồi em người mỗi ngả
Đôi bờ đất nước nhớ thương nhau

Em đi áo mỏng buông hờn tủi
Dòng lệ thơ ngây có dạt dào ?

2. Một bản khác

Đôi Bờ

Thương nhớ ơ hờ, thương nhớ ai?
Sông xa từng lớp lớp mưa dài
Mắt kia em có sầu cô quạnh
Khi chớm heo về một sớm mai?

Rét mướt mùa sau chừng sắp ngự
Bên này em có nhớ bên kia
Giăng giăng mưa bụi quanh phòng tuyến
Hiu hắt chiều sông lạnh bến Tề

Khói thuốc xanh dòng khơi lối xưa
Đêm đêm sông Đáy lạnh đôi bờ
Thoáng hiện em về trong đáy cốc
Nói cười như chuyện một đêm mơ

Xa quá rồi em người mỗi ngã
Bên này đất nước nhớ thương nhau
Em đi áo mỏng buông hờn tủi
Dòng lệ thơ ngây có dạt dào ?

Entry for August 06, 2008

Hóa ra câu trí thức là cục phân của Mao Trạch Đông cũng không phải là original lắm. Người ví trí thức là cục phân trước Mao không ai khác chính là Lenin.

Trong cuốn Gulag Archipelago của Alexander Solzhenitsyn (trang 328, tập 1, bản in tiếng Anh năm 1974 của Harper & Row), Solzhenitsyn trích dẫn lời Lenin nói về trí thức.

Trả lời thư của Gorky can thiệp xin tha cho một số trí thức bị bắt, Lenin bình luận về trí thức Nga: "Trên thực tế, họ không phải là bộ óc của đất nước, mà là cục phân." ("In actual fact, they are not [the nation's] brains, but shit.") (Lenin toàn tập, lần xuất bản thứ 5, Vol. 51, p. 48). Ông cũng nói trong một thư khác với Gorky: "Bản thân tôi đã nhận một viên đạn từ giới trí thức" (ám chỉ việc ông bị một nữ thành viên của đảng Cách mạng xã hội ám sát hụt).

Chủ nghĩa phản trí thức (anti-intellectualism) trong thế kỷ 20, có lẽ được bắt đầu là từ Lenin.

Entry for August 05, 2008

Như vậy, pháp luật Việt Nam cấm chuyển đổi giới tính với những trường hợp " đã hoàn thiện về giới tính". Việc "xác định lại giới tính" chỉ áp dụng cho các trường hợp lưỡng giới, ái nam ái nữ. Với nghị định này thì những trường hợp chuyển đối giới tính như ca sĩ Cindy Thái Tài sẽ bị coi là bất hợp pháp.

Bảo đảm mỗi người được sống theo đúng giới tính của mình

Update: Như trả lời của ông Vụ trưởng ở Bộ Y tế này thì những người đồng tính có nhu cầu chuyển đổi giới tính bị coi có "vấn đề đạo đức" và "có sự lệch lạc về tâm lý". Ông này cũng khẳng định "những người không có khuyết tật về giới tính nhưng đã chuyển giới ở nước ngoài sẽ không được công nhận." Như vậy, từ giờ các báo sẽ phải gọi Cindy Thái Tài là anh, ông chứ không phải chị, cô.

Nghị định này thoạt nhìn tưởng là một bước tiến (nếu chỉ đọc tiêu đề bài báo trên), nhưng thật ra là một bước lùi trong bình đẳng giới, khi quy định chặt chẽ việc cấm những người thuộc giới thứ 3 được chuyển đổi giới tính, và gián tiếp coi họ là có "lệch lạc về tâm lý". Nếu ở nước ngoài thì hẳn sẽ có các tổ chức của người đồng tính lên tiếng phản đối, nhưng ở Việt Nam, người đồng tính vẫn không được phép có một hiệp hội hợp pháp nhằm bảo vệ quyền lợi của mình.


"Vậy với những người vẫn được coi là đồng tính (gay, lesbian) về tâm lý, không có các khuyết tật trên thì sao?

- Họ bị cấm xác định lại giới tính bởi còn liên quan đến vấn đề đạo đức. Nghị định chỉ quy định là xác định lại giới tính cho những người khuyết tật về giới hay chưa phân biệt được là nam hay nữ chứ không phải là chuyển đổi giới tính cho những người đã hoàn thiện về giới bởi có thể đó là những trường hợp có sự lệch lạc về tâm lý. Mặt khác, việc xác định lại giới tính cũng có thể bị lạm dụng vì nhu cầu thương mại, trốn tránh trách nhiệm pháp lý hoặc trong thi đấu thể thao."

Entry for August 05, 2008

Funny. Bài dài nhất, đầy đủ nhất (hơn 1000 từ) về Solzhenitsyn lại là bài đăng trên báo Nhân Dân điện tử, chứ không phải ở một tờ "có vẻ" cấp tiến nào. Bài này khá chính xác, tuy cũng có dùng một số thủ thuật nói tránh, nói giảm này nọ, nhưng vẫn hết lời ca ngợi Solzhenitsyn từ một người tù, một kẻ bị coi là phản bội giờ đây được nhà nước Nga coi như "người thầy thông thái của cả dân tộc và là lương tri của nước Nga". Có điều là bài này sau đó đã bị rút xuống, chỉ còn lưu ở đây.

Trên Tuổi Trẻ thấy có hai bài của Thụy Anh và Hồng Quang. Bài Hồng Quang sau đó cũng bị cắt xén, bỏ đi chi tiết ông này bị tù. Bài này sai ở chỗ thư ông này gửi nói xấu Stalin-không nói trực tiếp tên mà gọi là thằng cha để ria- là thư gửi cho bạn bị an ninh mở ra kiểm duyệt đọc được chứ không phải thư ngỏ. Bản gốc ở đây. Bài bị "tỉa" ở đây, nếu đọc bài bị tỉa này thì người ta sẽ chỉ biết Solzhenitsyn là nhà văn chứ thậm chí không biết ông bị buộc phải sống lưu vong dưới thời Xô Viết cũ. Bài Thụy Anh cũng không nhắc gì việc ông này bị ở tù cũng như quãng thời gian 20 năm lưu vong của ông này ngoài câu "trở về sống tại nước Nga sau nhiều năm sống ở xứ người" (Nga kiều yêu nước?).

Trên các báo khác, tin Solzhenitsyn chết nếu có đăng thì cũng được đăng rất ngắn gọn, chủ yếu là dưới 100 từ. Muốn đọc đầy đủ chắc phải đọc từ các nguồn tin khác, ví dụ như bài này trên BBC hay bài này trên Nhịp Cầu Thế Giới.

Trong khi đó NY Times chạy một bài dài kỷ lục, hơn 9000 từ về cuộc đời Solzhenitsyn.

Trên Talawas nhân dịp này cũng khởi đăng cuốn Quần đảo ngục tù của ông này, cuốn sách nổi danh nhất của ông, từng được ví như đòn giáng mạnh vào nhà nước Xô Viết và làm lung lay sự ủng hộ của giới trí thức cánh tả phương Tây với nhà nước này. Thậm chí tờ Times còn gọi đây là cuốn sách phi hư cấu (non-fiction) hay nhất của thế kỷ 20.

Trích đoạn bài trên Nhân Dân. Khá ngạc nhiên là Nhân Dân có thể cho đăng bài này, dù sau đó đã rút xuống.

Nhà văn lớn của nước Nga Solzhenitsyn qua đời

"...Từng bị coi là người bất đồng chính kiến với chính quyền Soviet, thậm chí bị tước bỏ cả quyền công dân, nhưng ngày nay, nhà văn, nhà sử học, nhà thơ Solzhenitsyn được coi là “người thầy thông thái của cả dân tộc và là lương tri của nước Nga bởi vì ông không bao giờ viết những lời giả dối và không bao giờ sợ nói lên sự thật theo cách ông cảm nhận nó,” như lời Bộ trưởng Văn hóa Nga nói về ông.

Ông được đánh giá cao bởi những tác phẩm văn học mổ xẻ sâu sắc các đề tài chính trị và xã hội cũng như các tác phẩm về lịch sử nước Nga thế kỷ 19-20. Sáng tác của ông thường đề cập vấn đề cái thiện và cái ác, chủ nghĩa vật chất và sự cứu rỗi linh hồn.

Sinh năm 1918 ở TP miền nam nước Nga Kislovodsk, ông từng theo học đại học ngành vật lý và toán học cho đến khi phát-xít Đức tấn công LB Soviet năm 1941. Trong Chiến tranh vệ quốc, Solzhenitsyn là đại úy chỉ huy một đơn vị pháo binh ở tiền tuyến và đã hai lần được khen thưởng vì lòng dũng cảm.

Năm 1945, ông bị bắt vì dám chỉ trích Stalin trong bức thư gửi một người bạn và bị kết án tám tù năm ở trại lao động dành cho các tù nhân chính trị.

Chính những trải nghiệm trong trại lao động đã trở thành nền tảng cho những tác phẩm thành công nhất của ông sau này. Chẳng hạn, thời gian sống ba năm ở một trại lao động ở Kazakhstan đã giúp ông viết nên tác phẩm “Một ngày trong đời của Ivan Denisovich”. Đây cũng là tiểu thuyết duy nhất của ông được xuất bản ở nước Nga trước những năm 1990. “Một ngày trong đời của Ivan Denisovich” kể về một tù nhân ở trại lao động, người gần như đã quên mất tên mình mà chỉ còn nhớ số tù. Anh ta đã quá quen với sự khủng khiếp và sự nhục mạ ở trại lao động đến nỗi coi đó là những điều bình thường. Cuốn sách đã gây xúc động mạnh mẽ đối với người đọc cả ở trong nước và nước ngoài và khiến cho nhà văn khi đó 43 tuổi nhanh chóng trở nên nổi tiếng.

Các tác phẩm nổi tiếng khác của ông gồm có “The Gulag Archipelago” (Quần đảo Gulag) - ba tập; "Cancer Ward" (Phòng bệnh nhân ung thư), "The First Circle" (Vòng tròn đầu tiên), đều viết về đề tài trại lao động hoặc những ảnh hưởng của nó đến đời sống con người

Năm 1974, ông bị tước bỏ quyền công dân và bị trục xuất khỏi nướ
c Nga với tội danh phản bội Tổ quốc. Kể từ đó, ông sống ở CHLB Đức rồi Mỹ suốt 20 năm."

Lướt qua bản dịch của Ngọc Thứ Lang và Ngọc Tú cuốn "Quần đảo ngục tù" (tiếng Anh: Gulag Archipelago) ngay từ đầu đã cảm thấy có vấn đề.

"Thiên tiểu thuyết này viết xong đã lâu mà tôi vẫn ngần ngại chưa muốn xuất bản. Thà phụ lòng người chết còn hơn gây hại cho những người còn sống. Nhưng bản thảo bất ngờ lọt vào tay mật vụ thì tôi đành phải cho ra ngay, càng sớm càng tốt.

Xin lưu ý là trong Quần đảo ngục tù không có người bịa chuyện. Nhân danh, địa danh đều ghi rõ tên thực. Nếu có ghi tên tắt chỉ là bắt buộc cũng như nếu có thiếu sót chỉ vì người viết không nhớ nổi, nhớ hết. Vì tất cả trong Quần đảo ngục tù đều có thực, nghĩa là THẤY SAO VIẾT VẬY."

Không biết trong tiếng Nga thế nào nhưng trong bản tiếng Anh, không hề có chữ "thiên tiểu thuyết". Cuốn này là non-fiction nên không thể là tiểu thuyết được.


Update: Cuối cũng cũng có một tờ báo đăng một cách trang trọng về cái chết của Alexander Solzhenitsyn. Đó là tờ Tuần Việt Nam, có lẽ là tờ báo điện tử cấp tiến và mạnh mẽ nhất hiện nay. Tuần Việt Nam gọi nhà văn chống cộng, từng bị chính quyền Xô Viết kết tội phản quốc và buộc phải lưu vong ở nước ngoài Alexander Solzhenitsyn là "Lương tâm của nhân loại". Hy vọng bài này sẽ không bị bóc đi như bài trên báo Nhân dân, hay bị sửa đi như bài trên Tuổi Trẻ. Bài báo này cũng đề cập tới âm mưu đầu độc Solzhenitsyn thời Xô Viết, sau khi ông này nổi tiếng. Đáng tiếc là bài báo không đề cập tới việc ông này bị buộc phải lưu vong và tác phẩm lớn Quần đảo Gulag của ông, nhưng như thế này cũng là đáng kể rồi.

Alexander Solzhenitsyn: Lương tâm của nhân loại


+ Kể ra Tuanvietnam ca ngợi Solzhenitsyn là lương tâm của nhân loại cũng hơi quá lời. Nhiều quan điểm của ông này rất bảo thủ, nặng tinh thần dân tộc chủ nghĩa tới mức gần như là bảo hoàng. Có thể gọi ông là Lương tâm của nước Nga, như lời Bộ trưởng Văn hóa Nga nói (in trên Nhân Dân) thì sẽ chính xác hơn. Trên bài báo ở NY Times, tác giả thuật lại việc Susan Sontag và Joseph Brodsky nói chuyện về Solzhenitsyn: Cả hai người cười cợt Solzhenitsyn vì những quan điểm mà họ cho là ngớ ngẩn của ông này về nước Mỹ, về chủ nghĩa tư bản, về dân chủ... Nhưng cười một lúc rồi, Brodsky mới nói với Susan Sontag: Susan này, tất cả những gì ông ta nói về nước Mỹ đều sai. Nhưng tất cả những gì ông ta nói về nước Nga đều đúng. Đúng hoàn toàn.