Entry for October 06, 2007

Tagore có bài thơ này đọc buồn cười phết. Em thế nào thì cứ thế mà đến. Chớ có loay hoay sửa soạn áo quần. Nghe rất sốt ruột tâm trạng chờ người yêu khi dating.


Bài thơ số 2- Người làm vườn


Em thế nào thì cứ thế mà đến;
Chớ có loay hoay sửa soạn áo quần.
Nếu tóc em tết rồi đã bị xổ ra,
nếu đường ngôi chưa thẳng,
nếu những dải áo lót của em còn lỏng,
thì cũng đừng lo ngại, em ơi.
Em thế nào thì cứ thế mà đến;
Chớ có loay hoay sửa soạn áo quần.

Em hãy đến, bước nhanh trên cỏ
Nếu vòng chân em có tụt xuống bởi sương đêm,
nếu những chuỗi bạc trên chân em lơi lỏng
nếu những viên ngọc trong dây rơi xuống
thì cũng đừng lo ngại, em ơi.
Em hãy đến, bước nhanh trên cỏ.

Em thấy chăng mây phủ kín bầu trời?
Từ xa ở phía bờ sông những đàn sếu bay đi,
Và những trận gió mạnh lao vào bãi vắng
Đàn gia súc lo âu đang chạy về chuống trong xóm.
Em thấy chăng mây phủ kín bầu trời?

Em uổng công thắp ngọn đèn thay áo
Nó lay lắt và tắt đi vì gió thổi.
Nào ai biết mi mắt em sẽ không bị muội đèn hoen ố?
Bởi mắt em còn đen hơn cả mây mù.
Em uổng công thắp ngọn đèn thay áo
Nó tắt ngay thôi.

Em thế nào thì cứ thế mà đến;
Chớ có loay hoay sửa soạn áo quần.
Nếu vòng hoa chưa kịp tết xong
thì có ai để ý;
Nếu dây chuyền chưa khoá chặt
thì cứ mặc nó em ơi.

Đã muộn rồi
Bầu trời nặng trĩu mây đen
Em thế nào thì cứ thế mà đến
Chớ có loay hoay sửa soạn áo quần

(Đào Xuân Quý dịch)

Đáp lại bài này, bác Nguyễn Bính viết

Chờ nhau

Láng giềng đã đỏ đèn đâu
Chờ em chừng dập miếng giầu em sang
Đôi ta cùng ở một làng
Cùng chung một ngõ vội vàng chi anh
Em nghe họ nói mong manh
Hình như họ biết chúng mình với nhau.
Ai làm cả gió đắt cau,
Mấy hôm sương muối cho trầu đổ non

Nghe dễ thương, ngọt ngào mà chân thành nhỉ.

Entry for October 06, 2007

Thỉnh thoảng muốn giải stress vẫn vào Vnexpress đọc mục Tâm sự các chuyện tình ngang trái với các vướng mắc gia đình. Hôm nay đọc mấy ý kiến của bạn đọc quanh bài này "Ghen tuông, vợ tôi đã rạch mặt tình địch " không khỏi cảm thấy khó chịu.

Bài này chắc là mới nên mới chỉ thấy có hai ý kiến đều của phụ nữ. Ý kiến của hai phụ nữ đều trách cứ nặng nề người đàn ông kia và bày tỏ lòng thông cảm với người vợ rạch mặt tình địch đó.

Cùng lắm chỉ là những câu như "Về người vợ của anh, thật sự tôi rất lấy làm tiếc về cách hành xử của chị nhà....Vậy nên, trong lúc này, chị ấy cần được động viên, chia sẻ, phân tích để bình ổn tâm hồn và hơn ai hết anh chính là một trong những người quan trọng có khả năng làm điều đó".

Còn với cô sinh viên, người bị rạch mặt

"Theo tôi, vết thương trên mặt cô ấy, nếu có điều kiện về tiền bạc, anh hãy đưa cô ấy đi thẩm mỹ. Ngày nay, với công nghệ tiên tiến, những vết thương ấy đều có thể giải quyết được. Còn vết thương về tinh thần, cùng với thời gian rồi nó cũng nguôi ngoai. Nếu không, âu cũng là một bài học và "cái giá phải trả"!"

Hay ý kiến của người thứ hai "Tôi không lên án hay phê bình gì vợ anh bởi nếu ai ở trong hoàn cảnh đó đều thông cảm cho chị ấy và người đáng trách là anh và cô L."

WTF! Làm sao những người phụ nữ ấy lại sẵn sàng đứng về phía người vợ bất chấp hành vi của cô ta vi phạm đạo đức và pháp luật, xúc phạm thân thể và nhân phẩm của người khác. Liên minh các bà vợ toàn thế giới, đoàn kết lại ? Nghiệt ngã và vô tình quá mức.

Chẳng trách trong phim Malena có cảnh các bà vợ hả hê cắt tóc gọt đầu em Monica sau chiến tranh. Những đứa "cướp chồng" người khác thì rạch mặt cũng đáng???

Entry for October 06, 2007

Thu Quyến Rũ

Anh mong chờ mùa thu
Trời đất kia ngả mầu xanh lơ
Đàn bướm kia đùa vui trên muôn hoa
Bên những bông hồng đẹp xinh.

Anh mong chờ mùa thu
Dìu thế nhân dần vào chốn Thiên Thai
Và cánh chim ngập ngừng không muốn bay
Mùa thu quyến rũ anh rồi.

Mây bay về đây cuối trời
Mưa rơi làm rụng lá vàng
Duyên ta từ đây lỡ làng
Còn đâu những chiều
Dệt cung đàn yêu.

Thu nay vì đâu tiếc nhiều
Thu nay vì đâu nhớ nhiều
Đêm đêm nhìn cây trút lá
Lòng thấy rộn ràng
Ngỡ bóng ai về.

Anh mong chờ mùa thu
Tà áo xanh nào về với giấc mơ
Mầu áo xanh là mầu anh trót yêu
Người mơ không đến bao giờ.

Bằng Kiều

Ngọc Bảo

Tuấn Ngọc

Lê Dung

Sỹ Phú

Entry for October 06, 2007

Thời tiết đẹp quá. Best season of the year. Cây lá vàng cả rồi. Có mùa nào khác có nắng, có gió xào xạc, có lá rụng, có lá trên cây màu vàng, màu đỏ, màu xanh- mà cỏ thì vẫn xanh mượt không?

Nhìn những mùa thu đi

Nhìn những mùa thu đi
em nghe sầu lên trong nắng
và lá rụng ngoài song
nghe tên mình vào quên lãng
nghe tháng ngày chết trong thu vàng

Nhìn những lần thu đi
tay trơn buồn ôm nuối tiếc
nghe gió lạnh về đêm
hai mươi sầu dâng mắt biếc
thương cho người rồi lạnh lùng riêng

Gió heo may đã về
chiều tím loang vỉa hè
và gió hôn tóc thề
rồi mùa thu bay đi
trong nắng vàng chiều nay
anh nghe buồn mình trên ấy
chiều cuối trời nhiều mây
đơn côi bàn tay quên lối
đưa em về nắng vương nhè nhẹ

Đã mấy lần thu sang
công viên chiều qua rất ngắn
chuyện chúng mình ngày xưa
anh ghi bằng nhiều thu vắng
đến thu này thì mộng nhạt phai.


Nghe bản này Xuân Sơn hát nhẹ nhàng hơn, không buồn rầu trễ nãi lưu luyến ký ức như version của Khánh Ly.

Entry for October 05, 2007

1. Trên evan đưa tin, tiểu thuyết Anh em nhà Kazamarov của Dostoevsky mới được dịch lại và tái bản ở Nhật và trở thành cuốn best-seller với số lượng lên tới 300.000 bản! Bản in lần trước vào năm 1978 cũng bán được gần 500.000 bản. Một con số thật khó tin và nó nói lên rất nhiều điều về văn hóa đọc của người Nhật. Làm sao một cuốn tiểu thuyết dầy tới gần 1000 trang, nặng nề và dài dòng lại có thể trở thành best-seller trong một dân tộc làm việc vào loại chăm chỉ nhất thế giới, và cũng là nơi các hình thức giải trí cạnh tranh với văn hóa đọc như phim ảnh, manga, hay games phát triển hàng đầu. Tôi nhớ trang bìa cuốn Rừng Nauy xuất bản ở Việt Nam có dòng chữ “Cứ bảy người Nhật thì có một người đọc Rừng Nauy”-nếu đúng vậy thì cuốn này bán được ít nhất cũng trên chục triệu bản. Nếu so sánh với việc xuất bản ở Việt Nam, ở một đất nước hơn 80 triệu dân, trong đó có chừng 15 triệu dân đô thị mà các cuốn sách được xuất bản với con số lèo tèo một vài nghìn bản. Và các hiện tượng best-seller, trừ trường hợp Nhật ký Đặng Thùy Trâm nghe

nói lên tới vài trăm nghìn bản, còn thì hầu hết chắc chỉ 10-20.000 bản. Chừng đấy điều đủ để nói văn hóa đọc của chúng ta yếu kém thế nào. Và còn dễ dãi nữa, thử đọc các cuốn best-seller của các tác giả Việt như Phải lấy người như anh hay Oxford thương yêu là có thể thấy ngay sự dễ dãi, hời hợt của người đọc (thử so sánh với các best-seller của người Nhật như Rừng Nauy hay Kitchen?). Còn những cuốn như của Dostoevsky thì chắc chắn chẳng bao giờ thành best-seller ở Việt Nam. Đến nhiều nhà văn có khi còn chưa đọc chúng nữa là.

Cũng nói thêm là văn học Nhật Bản thế kỷ 20 chịu ảnh hưởng rất lớn từ văn học Nga và Pháp cuối thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20 (một chút của Anh nữa, của Dickens và Hardy). Nếu đọc Mishima, Kobe Abe hay Kenzaburo Oe có thể thấy điều này. Mãi tới thời của các tác giả lớn lên sau chiến tranh như Murakami mới chịu ảnh hưởng thêm của văn học Mỹ.

Tất nhiên, nếu so sánh thì văn hóa đọc ở Nhật cũng dễ có điều kiện phát triển hơn ở Việt Nam vì những người đi làm đều là commuter, hàng ngày mất một vài tiếng ngồi tàu nên họ dễ có điều kiện đọc sách hơn. Còn ở Việt Nam, hầu hết mọi người đi bằng phương tiện riêng của mình nên chỉ có thể đọc sách vào thời gian rỗi. Chúng ta cũng chưa có văn hóa đọc sách khi chờ tàu xe hay khi đi tàu xe, nếu quan sát ở các sân bay hay bến tàu thì gần như chẳng có ai đọc sách cả, may ra là đọc mấy tờ báo kiểu Thế giới đàn ông hay An ninh thế giới.

2. Trên báo CAND có bài về kiểm duyệt blog. Tựa bài mượn ý của nhà báo Huy Đức rằng quản lý blog giống như buộc cẳng chim trời nhưng ngầm ám chỉ blog là một thứ tiêu cực và cần phải quản lý: “Hệ lụy mang tên Blog: Quản lý Blog - Chuyện buộc cẳng chim trời?” Nội dung bài báo nếu đọc qua thì không có vấn đề gì, vẫn những câu muôn thuở chung chung. Nhưng trong bài có gài ý là Việt Nam nên học tập Trung Quốc bắt tay với Yahoo: “Hơn thế, việc kết hợp giữa cơ quan chức năng của Việt Nam với nhà cung cấp dịch vụ Yahoo (dịch vụ có lượng người sử dụng làm blog cao hơn gấp nhiều lần so với một số dịch vụ khác) là việc cần thiết và chúng ta đã có một tiền lệ để học tập từ Trung Quốc.”. Ý tưởng này từ tờ báo, cơ quan phát ngôn của Bộ Công an, hẳn là đáng chú ý. Vâng, một lần nữa chúng ta cần phải học tập Trung Quốc!. (Và Miến Điện nữa?).

Bài báo trên CAND xuất hiện sau bài báo trên Thanh Niên về vệt tối của blog mà theo nhiều blogger là một bài chửi đổng rất tệ. (Nói thêm, báo Thanh Niên càng ngày càng lá cải).

Nếu so sánh với Iran thì hẳn nhiều người Việt chúng ta sẽ tự hào bởi tuy còn nhiều vấn đề trong dân chủ (chúng ta vẫn đang xây dựng xã hội dân chủ văn minh- mà vì vẫn đang xây dựng chưa xong nên chưa thể dân chủ và văn minh được!) nhưng ít nhất chúng ta cũng dân chủ và nhiều nhân quyền hơn Iran, có phải không nhỉ. Thế nhưng theo Wikipedia thì Iran nằm trong số 3 nước có nhiều blogger nhất, và theo Technocrati thì tiếng Persia là một trong 10 ngôn ngữ được sử dụng phổ biến nhất trên blog. Tuy chế độ Hồi giáo ở Iran dùng rất nhiều biện pháp kiểm soát ngặt nghèo nhân quyền nhưng họ không kiểm soát blog. Ngay cả tổng thống Iran, kẻ vẫn hay bị gán cho là độc tài, phát xít, ngu dốt, nham hiểm… cũng có blog của mình. (Nhân đây cũng nói thêm là tuy nhà nước Iran là nhà nước Hồi giáo cực đoan nhưng đó vẫn là một thể chế dân chủ và đa đảng).

Hôm nay check báo Thanh Niên lại thấy có mục Ý kiến bạn đọc với tiêu đề “Không thể không chế tài với những vi phạm pháp luật trên blog” nhưng chỉ đăng các ý kiến ủng hộ việc chế tài blog của báo Thanh Niên (và ông bộ trưởng Doãn). Một tờ báo lương thiện thường không mấy khi chọn lọc ý kiến bạn đọc và chỉ đăng những ý kiến phù hợp quan điểm mình.

3. Cũng trên Thanh niên có bài phỏng vấn nhà sử học Chương Thâu, hình như là chuyên gia về Đông Du và Phan Bội Châu, về việc “xét lại” nhân vật Hoàng Cao Khải. Không phải là nhà nghiên cứu lịch sử nên tớ không có ý kiến gì nhiều về ông Hoàng Cao Khải này. Nhưng các lý do ông Chương Thâu đưa ra để biện minh cho Hoàng Cao Khải chưa thuyết phục. Việc ông Khải chứa chấp một số người yêu nước có thể hoàn toàn là do các mối quan hệ cá nhân của ông ta chứ không có nghĩa ông ta có tinh thần dân tộc. Cần phải biết là những mối quan hệ thân tộc, đồng liêu, thầy học, bạn học, thông gia… trong giới nho sĩ VIệt Nam thời
đó rất nhằng nhịt, trong cả hai bên văn thân và thân Pháp. Hay như lời của Phan Bội Châu bảo Hoàng Cao Khải vẫn “còn một điểm lương tâm” thì chỉ có nghĩa là theo Phan thì họ Hoàng chưa hoàn toàn là kẻ táng tận lương tâm, làm chó săn cho ngoại bang mà vẫn còn có tình nghĩa với đất nước. Nhưng việc đó cũng không thể biện minh cho các hành động hợp tác tích cực của họ Hoàng, ngay cả khi họ Hoàng thực sự có tinh thần dân tộc ở mức độ nào đó đi nữa. Thống chế Petain có phải người ái quốc và có tinh thần dân tộc không? Nhiều người nghĩ rằng có- ông ta còn từng là anh hùng của nước Pháp nữa. Thế nhưng việc ông ta hợp tác với phát xít Đức vẫn bị coi là một mối ô nhục cho nước Pháp và khiến ông ta phải chịu án tử hình (sau được giảm xuống) sau chiến tranh cùng với những vết nhục không bao giờ phai. Còn từ việc con cái Hoàng ngầm dung túng cho phong trào Đông du mà suy ra là họ thừa kế từ cha mình tinh thần dân tộc thì xem ra hơi bị suy diễn quá mức. Rất nhiều trường hợp trong thế hệ đầu thế kỷ 20, cha làm quan thân Pháp còn con thì chống Pháp kịch liệt (có thể xem thêm cuốn The Radicalism của Hue Tam Ho Tai về giai đoạn này).

Trong câu dưới đây “ Chính từ trường hợp của Hoàng Cao Khải mà tôi nhận thấy, tầng lớp sĩ phu cùng thời với ông có sự phân hóa rõ rệt: một bộ phận đi làm cách mạng, một bộ phận "án binh bất động", một bộ phận vì nhiều lý do tạm thời làm việc cho Pháp. Nét độc đáo ấy, khi nhìn lại lịch sử dân tộc, lẽ ra chúng ta cần để tâm nghiên cứu.” cũng không có sự thỏa đáng. Thứ nhất là cách dùng từ sỹ phu. Theo cách hiểu thông thường, sỹ phu không chỉ là người có học mà còn là người có khí tiết. Chưa hiểu cách ông Thâu định nghĩa sỹ phu ở đây thế nào, và ông ta có lý do gì để dùng chữ “sỹ phu” để nói về Hoàng Cao Khải. Thứ hai, nếu hiểu sỹ phu như nho sĩ thì theo cách phân loại của ông Thâu sẽ chẳng có ai là làm việc lâu dài cho Pháp cả. Nếu không chống đối thì trùm chăn, nếu không trùm chăn thì “tạm thời làm việc” thôi. Những người khác thì không biết chứ ông Khâm sai đại thần, Phó vương Bắc kỳ (Hoàng và Pháp từng ép triều đình Huế phong ông ta làm Phó vương, trong các tài liệu tiếng nước ngoài cũng dùng từ Phó vương để chỉ ông ta), cả nhà làm quan, hai đời làm Tổng đốc ấy thì không thể nói là “tạm thời làm việc” được. Chả nhẽ “tạm thời” là cho tới khi chết?

Tất nhiên ông Chương Thâu hoàn toàn có quyền đưa ra đánh giá khác về Hoàng Cao Khải, như một nhà sử học nào đó có thể đánh giá lại về Petain, Quisling, Tần Cối, Lê Tắc hay Tôn Thọ Tường. Nhưng để sửa chữ Việt gian cho họ Hoàng thì ông Thâu cần nêu ra nhiều lý lẽ hợp lý và cụ thể hơn. Nói vậy không có nghĩa là việc xuất bản các tác phẩm của họ Hoàng là không nên, hay cả việc đưa tên họ Hoàng vào từ điển bách khoa như một nhà chính trị, nhà văn, nhà viết sử cũng là cần thiết. Nhưng đó là một việc khác. Cũng như Lê Tắc phản Trần hàng Nguyên, coi An Nam là nội thuộc Trung Quốc nhưng tác phẩm của ông vẫn có giá trị và đáng đọc.

(Hôm trước đọc trên VNN cũng có bài viết theo lời kể của Nguyễn Văn Huy, giám đốc bảo tàng Dân tộc học và là con của Nguyễn Văn Huyên trong đó có ca ngợi ông ngoại ông Huy là Tổng đốc Vi Văn Định (cha vợ của ba nhà trí thức Tây học nổi tiếng là hai bác sĩ Hồ Đắc Di, Tôn Thất Tùng và nhà dân tộc học Nguyễn Văn Huyên). Theo các bài viết hồi trước thì ông Vi Văn Định từng nổi tiếng là hiếu sát và giết nhiều cộng sản nhưng sau cách mạng không bị giết là nhờ ba ông con rể có chân trong chính quyền mới (sách lược rất Trần Nguyên Đán nhỉ). Trong hồi ký của Tô Hoài không nhớ là Cát bụi chân ai hay Chiều chiều cũng có chuyện kể về ông cựu Tổng đốc này. Vi Văn Định còn gắn với giai thoại Nguyễn Thế Truyền tát tai Tổng đốc Vi Văn Định ở bến phà Tân Đệ mà họ Vi không dám làm gì (nhân vật Nguyễn Thế Truyền và giai thoại này cũng xuất hiện trong một truyện ngắn của Nguyễn Khải). Quay lại bài trên VNN đó, trong bài đó có tình tiết giống đoạn chú sát thủ gì được thuê giết Triệu Thuẫn trong Đông Chu Liệt Quốc nhưng khi gặp Thuẫn cảm động quá bèn tự sát ấy. Trong bài trên VNN mà ông Huy kể lại thì cộng sản định mưu sát Vi Văn Định nhưng khi gặp ông Định thấy ông là người yêu nước nên không giết nữa!. Chắc cũng là một giai thoại gia đình giờ được đưa lên báo. Không biết ông Huy có kế hoạch rửa tên cụ Tổng Vi trong thời gian sắp tới không, chắc cũng không cần vì không mấy người biết tới tên Vi Văn Định như Hoàng Cao Khải).

Entry for October 04, 2007

America
Allen Ginsberg

America I've given you all and now I'm nothing.
America two dollars and twenty-seven cents January 17, 1956.
I can't stand my own mind.
America when will we end the human war?
Go fuck yourself with your atom bomb
I don't feel good don't bother me.
I won't write my poem till I'm in my right mind.
America when will you be angelic?
When will you take off your clothes?
When will you look at yourself through the grave?
When will you be worthy of your million Trotskyites?
America why are your libraries full of tears?
America when will you send your eggs to India?
I'm sick of your insane demands.
When can I go into the supermarket and buy what I need with my good looks?
America after all it is you and I who are perfect not the next world.
Your machinery is too much for me.
You made me want to be a saint.
There must be some other way to settle this argument.
Burroughs is in Tangiers I don't think he'll come back it's sinister.
Are you being sinister or is this some form of practical joke?
I'm trying to come to the point.
I refuse to give up my obsession.
America stop pushing I know what I'm doing.
America the plum blossoms are falling.
I haven't read the newspapers for months, everyday somebody goes on trial for murder.
America I feel sentimental about the Wobblies.
America I used to be a communist when I was a kid and I'm not sorry.
I smoke marijuana every chance I get.
I sit in my house for days on end and stare at the roses in the closet.
When I go to Chinatown I get drunk and never get laid.
My mind is made up there's going to be trouble.
You should have seen me reading Marx.
My psychoanalyst thinks I'm perfectly right.
I won't say the Lord's Prayer.
I have mystical visions and cosmic vibrations.
America I still haven't told you what you did to Uncle Max after he came over from Russia.
I'm addressing you.
Are you going to let our emotional life be run by Time Magazine?
I'm obsessed by Time Magazine.
I read it every week.
Its cover stares at me every time I slink past the corner candystore.
I read it in the basement of the Berkeley Public Library.
It's always telling me about responsibility. Businessmen are serious. Movie producers are serious. Everybody's serious but me.
It occurs to me that I am America.
I am talking to myself again.
Asia is rising against me.
I haven't got a chinaman's chance.
I'd better consider my national resources.
My national resources consist of two joints of marijuana millions of genitals an unpublishable private literature that goes 1400 miles and hour and twentyfivethousand mental institutions.
I say nothing about my prisons nor the millions of underpriviliged who live in my flowerpots under the light of five hundred suns.
I have abolished the whorehouses of France, Tangiers is the next to go.
My ambition is to be President despite the fact that I'm a Catholic.
America how can I write a holy litany in your silly mood?
I will continue like Henry Ford my strophes are as individual as his automobiles more so they're all different sexes
America I will sell you strophes $2500 apiece $500 down on your old strophe
America free Tom Mooney
America save the Spanish Loyalists
America Sacco Vanzetti must not die
America I am the Scottsboro boys.
America when I was seven momma took me to Communist Cell meetings they sold us garbanzos a handful per ticket a ticket costs a nickel and the speeches were free everybody was angelic and sentimental about the workers it was all so sincere you have no idea what a good thing the party was in 1935 Scott Nearing was a grand old man a real mensch Mother Bloor made me cry I once saw Israel Amter plain. Everybody must have
been a spy.
America you don're really want to go to war.
America it's them bad Russians.
Them Russians them Russians and them Chinamen. And them Russians.
The Russia wants to eat us alive. The Russia's power mad. She wants to take our cars from out our garages.
Her wants to grab Chicago. Her needs a Red Reader's Digest. her wants our auto plants in Siberia. Him big bureaucracy running our fillingstations.
That no good. Ugh. Him makes Indians learn read. Him need big black niggers.
Hah. Her make us all work sixteen hours a day. Help.
America this is quite serious.
America this is the impression I get from looking in the television set.
America is this correct?
I'd better get right down to the job.
It's true I don't want to join the Army or turn lathes in precision parts factories, I'm nearsighted and psychopathic anyway.
America I'm putting my queer shoulder to the wheel.



America [1]

Hoàng Hưng dịch

America ta đã cho mi tất cả bây giờ ta chẳng là gì hết
America hai đô la 27 xu ngày 17 tháng Giêng năm 1956
Ta không chịu nổi tâm trí của chính ta
America bao giờ chúng ta mới chấm dứt cuộc chiến người giết người?
Đem bom nguyên tử cút mẹ mi đi.
Ta đang khó chịu đây đừng quấy rày ta nữa
Ta sẽ không làm thơ cho đến khi nào tâm trí ta đàng hoàng.
America bao giờ mi mới tốt lành đây?
Bao giờ mi cởi hết quần áo?
Bao giờ mi nhìn chính mi qua thành mộ?
Bao giờ mi xứng đáng với hàng triệu người Trốt-kít của mi?
America vì sao các thư viện của mi đầy nước mắt?
America bao giờ mi gửi trứng tới Ân Độ?
Ta phát ngấy những yêu cầu điên khùng của mi.
Bao giờ ta có thể vào siêu thị mua những thứ ta cần và chỉ phải trả bằng vẻ đĩnh đạc của ta?
America rốt cuộc chính mi với ta là hoàn hảo chứ không phải kiếp sau.
Máy móc của mi với ta quá thừa.
Mi khiến cho ta muốn thành ông thánh.
Phải có cách nào khác để dàn xếp vụ tranh cãi này chứ.
Burrough [2] đang ở Tangiers [3] ta không nghĩ rằng anh ấy trở về thật là hiểm độc.
Mi có hiểm độc không hay đó chỉ là một hình thức chơi khăm?
Ta đang cố đi đến điểm chính đây.
Ta từ chối ngưng sự ám ảnh của ta.
America hãy ngừng thúc đít ta ta biết mình làm gì mà.
America hoa mận đang rơi.
Hàng tháng rồi ta không đọc báo, ngày nào cũng có ai đó ra toà vì tội giết người.
America ta thấy cảm thương cho anh em Wobblies [4]
America hồi nhỏ ta đã từng là Cộng Sản ta không hối tiếc.
Ta hút cần sa mỗi khi có dịp.
Ta ngồi ròng rã nhiều ngày trong nhà trân trân nhìn những bông hồng trên giấy dán tường trong phòng chứa đồ.
Khi ta đến khu phố Tàu ta chỉ uống say mà chẳng bao giờ đụ.
Ta quyết định rồi sẽ không yên được với ta đâu.
Lẽ ra mi nên thấy ta đọc Marx
Bác sĩ phân tâm của ta cho rằng ta hoàn toàn tỉnh táo.
Ta sẽ không đọc kinh Lạy Cha
Ta có những ảo ảnh thần bí và những rung động vũ trụ
America ta còn chưa bảo cho mi biết mi đã làm gì ông cậu Max sau khi cậu từ Nga sang.
Ta đang nói với mi đây.
Có phải mi sắp để đời sống tình cảm của mi cho Tạp chí Time điều hành?
Ta bị Tạp chí Time ám ảnh.
Tuần nào ta cÅ©ng đọc nÃ
³.
Bìa báo trừng trừng nhìn ta mỗi lần ta lẻn đi qua tiệm bánh kẹo góc phố.
Ta đọc nó trong tầng hầm Thư viện công cộng Berkeley.
Bao giờ nó cũng nói với ta về trách nhiệm. Doanh nhân là những người đứng đắn. Các nhà sản xuất phim thật đứng đắn. Ai ai cũng đứng đắn trừ ta.
Chợt ta nảy ra ý nghĩ ta là America.
Ta lại nói chuyện với chính mình.
Châu Á nổi dậy chống lại ta.
Ta chưa có cơ may của một người Tàu
Tốt hơn ta hãy xem xét những nguồn lực quốc gia của mình.
Nguồn lực quốc gia của ta gồm có hai điếu thuốc lá trộn cần sa hàng triệu bộ phận sinh dục một dòng văn chương riêng tư không thể xuất bản đang phi 1400 dặm/giờ và 25 nghìn trại tâm thần.
Ta không nói gì về những nhà tù của ta hay hàng triệu triệu người không có đặc quyền đang sống trong những chậu hoa của ta dưới ánh sáng của 500 mặt trời.
Ta đã hủy bỏ các nhà thổ ở Pháp, rồi sẽ đến lượt Tangiers thôi.
Tham vọng của ta là trở thành Tổng thống bất chấp việc ta là một tín đồ Công giáo [6]
America làm sao ta viết nổi một bài kinh cầu nguyện trong tâm trạng ngớ ngẩn của mi?
Ta sẽ tiếp tục giống như Henri Ford các khổ thơ của ta cũng độc đáo như xe hơi của ông ta hơn nữa tất cả chúng khác nhau về giới tính.
America ta sẽ bán cho mi các khổ thơ 2500 đô la một khổ rẻ hơn khổ thơ cổ lỗ của mi 500
America hãy thả Tom Mooney [7]
America hãy cứu những người Loyalist Tây Ban Nha.
America Sacco & Vanzetti [8] không thể chết
America ta là bọn nhóc ở Scottsboro [9]
America khi ta lên bảy mẹ đưa ta đến cuộc họp chi bộ Cộng Sản họ bán cho chúng ta hạt garbanzo mỗi vé một nắm giá vé một trinh còn diễn văn thì miễn phí mọi người ai cũng tốt lành như thiên thần và thương cảm thợ thuyền thuở ấy tất cả sao chân thành quá mi không mảy may hiểu nổi đảng đã là một điều tốt đẹp thế nào đâu vào năm 1835 Scott Nearing [10] là một ông già vĩ đại một Con Người [11] thực sự. Mẹ Bloor [12] là Người Nữ Vĩnh Hằng của thợ dệt lụa đình công làm cho ta khóc. Và đã có lần ta tận mắt nhìn thấy Israel Amter [13] bình dị, diễn giả tiếng Yiddish [14]. Tất cả họ chắc phải là gián điệp.
America mi không thực sự muốn có chiến tranh
America chính là chúng bọn Nga xấu.
Chúng bọn Nga chúng bọn Nga chúng bọn Tàu. Và chúng bọn Nga.
Nước Nga muốn ăn gỏi chúng ta. Chính quyền Nga rồ dại. Nó muốn cướp xe hơi trong ga ra của chúng ta.
Nó muốn quắp lấy Chicago. Nó cần một tờ Reader Digest [15] Đỏ. Nó muốn những xưởng ô tô của ta ở Siberia. Chế độ quan liêu to lớn của nó điều hành các trạm xăng của chúng ta.
Không thể thế được. Hừ. Nó bắt người Da Đỏ học đọc. Nó cần những người Da Đen to con. Hà. Nó bắt tất cả chúng ta làm việc 16 giờ một ngày. Cứu chúng tôi với.
America chuyện này nghiêm trọng thật đấy.
America đó là cảm tưởng của ta khi xem tivi
America có đúng như thế không?
Ta phải bắt tay ngay vào công việc của mình mới được.
Thực sự ta không muốn vào quân ngũ hay đứng máy tiện trong các xưởng dụng cụ chính xác, dù sao ta cũng bị cận thị và tâm thần.
America ta đang ghé đôi vai khác biệt [16] của ta vào guồng máy

1956

1] Việc sáng tác và công bố bài thơ này được đánh giá là một hành động dũng cảm của Allen Ginsberg trong lúc đường lối chống Cộng sản của Thượng nghị sĩ Joseph Mc Carthy tuy đã không còn duy trì nhưng vẫn ám ảnh nặng nề xã hội Mỹ. Cảm hứng bài thơ cho thấy ảnh hưởng mạnh của người mẹ của tác giả, một người Nga di trú, một đảng viên nhiệt thành của Đảng Cộng sản.
[2] William Bourroughs (1914-1997), bạn của A.G., một trong các nhân vật chủ chốt của thế hệ Beat, tác giả tiểu thuyết The Naked Lunch (Bữa trưa trần truồng). Nghiện heroin, anh trốn sang Mexico rồi Tangiers để khỏi bị bắt.
[3] Thành phố hải cảng của Morocco.
[4] Tên thân mật của Industrial Workers of the World, một tổ chức công nhân hoạt động mạnh ở vùng bờ biển Tây Bắc Hoa Kỳ trước Thế chiến 1, tiền thân của các công đoàn Mỹ
[5] Ám chỉ cuộc tranh cãi xung quanh việc ứng cử viên tổng thống John F. Kennedy là tín đồ Công giáo.
[6] Tom Mooney (1882-1942): thủ lĩnh lao động bị buộc oan tội ném bom trong một ngày hội ở San Francisco năm 1919, bị tù đến tận năm 1939 mới được xá tội, các nhà hoạt động nhân quyền gọi ông là “tù nhân của chiến tranh giai cấp”.
[7] Những người trung thành với chính quyền dân chủ trong cuộc nội chiến Tây Ban Nha thập kỷ 1930.
[8] Hai người lao động nhập cư gốc Italy, trong phong trào dân túy cánh tả, bị buộc tội cướp của giết người, bị kết án tử hình vào năm 1920. Mặc dù công luận nước Mỹ cũng như thế giới phản đối kịch liệt, cuối cùng bản án vẫn được thi hành vào năm 1927. Mãi đến năm 1977, Thống đốc bang Massachusetts mới thừa nhận sai lầm của bản án và minh oan cho hai người. Trong lời cuối cùng trước toà, Vanzetti nói: “Cả đời chúng tôi không bao giờ hy vọng làm được một việc như thế này cho lòng khoan dung, cho công lý, cho con người hiểu con người, như bây giờ do tình cờ chúng tôi làm được… Lời nói, sự sống, nỗi đau của chúng tôi chẳng là gì hết, (nhưng) việc lấy đi sự sống của chúng tôi , sự sống của một người thợ giày giỏi (ý nói Sacco- ND) và một người đánh cá tồi, là tất cả! Khoảnh khắc cuối cùng thuộc về chúng tôi - sự hấp hối này là chiến thắng của chúng tôi!”.
[9] Chín trẻ em da đen bị buộc tội hiếp dâm 2 cô gái da trắng vào năm 1931. Vụ án kéo dài đến năm 1938, gây nên trận tranh cãi lớn nhất trong lịch sử tư pháp hình sự Hoa Kỳ, kết thúc bằng thắng lợi của những người bênh vực chín đứa trẻ.
[10] Scott Nearing (1883-1943?) nhà hoạt động xã hội chủ nghĩa và nhà kinh tế cấp tiến - người xây dựng nền “canh tác hữu cơ” bảo vệ môi trường chống lại việc lạm dụng hoá chất .
[11] Nguyên bản dùng từ tiếng Đức “Mensch”.
[12] Ella Reeve Bloor, lãnh tụ Cộng sản ở New York.
[13] Israel Amster, lãnh tụ Cộng sản ở New York.
[14] Tiếng Do Thái cổ.
[15] Tạp chí phổ biến kiến thức phổ thõng và giải trí bình dân có số phát hành rất cao.
[16] Nguyên văn: “queer shoulder”, trong đó “queer” còn có nghĩa là “đồng tính ái nam”.

Entry for October 04, 2007

1. Ý kiến của một NCS gửi ông Nguyễn Thiện Nhân.
Đề án 20.000 tiến sỹ: Không khả thi và quá mạo hiểm?

Bài cũng không có gì thực sự đáng chú ý, cảm tính và không hề có số liệu gì minh họa hay diễn giải một cách thuyết phục ý kiến của mình. Có hai điểm đáng chú ý: thứ nhất là tác giả gọi ông Nhân là bác và xưng cháu, một việc thể hiện tư duy rất làng xã. Trong một thư kiến nghị ngỏ mà vẫn dùng cách xưng hô gia đình như thế thì ý kiến sao có sức nặng. Tại sao lại không thể gọi ông, xưng tôi chứ? Tuổi tác ở đây đâu có quan trọng gì.

Thứ hai là ý kiến của tác giả và gần đây của khá nhiều người trên báo chí yêu cầu những nghiên cứu sinh tiến sĩ phải có công trình đăng trên tạp chí quốc tế. Ở châu Âu thế nào thì tôi không biết nhưng ở Mỹ, nghiên cứu sinh không cần phải có công trình trên tạp chí như là một điều kiện để bảo vệ luận án. Tất nhiên, nếu họ muốn xin việc tốt thì việc có publication trên các tạp chí có uy tín là một lợi thế rất lớn, nhưng để bảo vệ luận án thì việc này không cần thiết. Có hai lý do: thứ nhất, thời gian để đăng một bài trên tạp chí có khi mất hàng năm. Thứ hai là nếu bắt họ có bài đăng trên tạp chí nghiên cứu thì sẽ gây ra sức ép để họ gửi bài trên các tạp chí ít tiếng tăm, trong khi nếu họ nghiên cứu sâu hơn thì sẽ có thể đăng bài ở các tạp chí có uy tín sau đó.

Việc yêu cầu các nghiên cứu sinh ở Việt Nam phải có bài đăng ở tạp chí quốc tế trước khi bảo vệ luận án tiến sĩ có lẽ hơi khó và hơi thiếu tính khả thi.

2. Báo Vietimes có vẻ sắp thành một An ninh thế giới thứ hai, hết bài về Hữu Ước lại tới phỏng vấn Nguyễn Như Phong. Chị Nguyễn Ngọc Tư có bảo là An Ninh thế giới loay hoay tìm bài để ca ngợi TBT. Giờ chắc ANTG đã tìm được nhà thầu phụ là Vietimes rồi nên mới chuyển công việc sang cho Vietimes của anh Tuấn Ha-vợt với anh Thiều văn sĩ.

Mục Người quan sát của Vietimes hay có các bài provocative một cách khá lố (lố từ bài mở đầu trở đi). Ví dụ bài mới nhất rất hùng hồn rằng “Vietnam Idol: Thần tượng… đất sét” nhưng cả bài chẳng phân tích được tại sao cô Vy lại là thần tượng đất sét cả. Ở đây bài viết này hoàn toàn không có ý gì, ngoài việc tìm cách bảo vệ chữ “thần tượng” như một cái gì đó thiêng liêng và không cho phép một cuộc thi hát được sử dụng cái chữ thiêng liêng đó. Thậm chí bạn “Người quan sát” còn lên tiếng nhân danh thế hệ đi trước, với một giọng điệu rất bề trên, trịnh thượng với sự suy thoái đạo đức của thế hệ trẻ: “Liệu chúng ta có lý do gì chính đáng để biện hộ cho sự suy thoái đạo đức đang ngày một dày lên của một bộ phận thanh niên? Hay chỉ biết cách đổ lỗi cho hoàn cảnh, đổ lỗi cho những thiếu sót của một xã hội hiện đại với đầy cám dỗ. Có lúc nào, chúng ta tự vấn lương tâm trên cương vị một thế hệ đi trước, những người từng trải và có kinh nghiệm, những người có trách nhiệm hướng dẫn và đào tạo thế hệ trẻ, chúng ta đã làm được gì để tôn vinh những giá trị chân chính, để chiến đấu với những giá trị ảo? “

Thế nào là giá trị chân chính, thế nào là giá trị ảo thì không thấy bạn ấy nói. Ca sĩ hát hay là giá trị chân hay giá trị ảo? Hồ Chí Minh? Bill Gates? Trịnh Công Sơn? Phạm Duy? Đặng Thùy Trâm? Cái nào chân, cái nào ảo, chân bao nhiêu phần, ảo bao nhiêu phần?

Lại còn câu này "Giải thưởng của cuộc thi “Thần tượng âm nhạc” đã có chủ. Thế nhưng, liệu giới trẻ đã có được một thần tượng thật sự cho mình?"

Thế tại sao giới trẻ VIệt Nam lại cần thần tượng? Và tại sao trách nhiệm tìm thần tượng cho giới trẻ ấy lại phải do các bạn thuộc “thế hệ đi trước, những người từng trải và có kinh nghiệm, những người có trách nhiệm hướng dẫn và đào tạo thế hệ trẻ,” chứ không phải là quá trình tự tìm kiếm- nếu điều này là cần thiết- của chính giới trẻ? Một thứ giọng điệu vừa lên lớp về đạo đức vừa mang tính cha chú, rất đặc sắc trong báo giới Việt Nam.

Thùng rỗng kêu to, nhưng thùng của bạn Người quan sát có làm bằng đất sét hay không thì không dám có kết luận.

Entry for October 04, 2007

Đối thoại và hoà giải dân tộc tại Miến Điện
(El Mundo, đăng lại trên talawas)

Entry for October 04, 2007

1996

Tagore

Bạn là ai kẻ đang tò mò đọc bài thơ này của tôi
sau đây một trăm năm?
Đẫm trong tình yêu của trái tim tôi,
liệu tôi có thể gửi tới bạn
nét mờ nhạt nhất của niềm vui buổi sáng mùa xuân này,
mùi hương của một đóa hoa,
một tiếng chim hót,
một tia lửa rực màu sắc hôm nay,
sau đây một trăm năm?

Dẫu sao, ít ra là một lần này thôi, xin bạn hãy mở khung cửa sổ quay về hướng nam
và từ hàng bao lơn
hãy chăm chú nhìn về chân trời xa.
Rồi, chìm sâu trong tưởng tượng
hãy nghĩ tới những đê mê của niềm hoan lạc
đã trôi xuống
từ một cõi trời tuyệt phúc nào đó xa xăm
để chạm tới trái tim của thế giới
một trăm năm trước;
hãy nghĩ tới ngày xuân tươi
mãnh liệt, cuốn hút và phóng khoáng
và tới ngọn gió nam
– sực nức phấn hoa –
đang ào ào lướt tới trên những chiếc cánh miên man để tô lên trái đất
những sắc màu rạng rỡ của thanh xuân
một trăm năm trước ngày của bạn.

Và hãy nghĩ, trái tim y bừng bừng ngọn lửa,
toàn thân y ngất ngây trong ca khúc,
một kẻ làm thơ đã thức giấc ngày hôm ấy
để xòe ra như những đóa hoa
vô vàn ý nghĩ
thấm đượm biết bao là yêu đương! –
vào một buổi sáng của một trăm năm về trước.

Sau đây một trăm năm,
ai sẽ là nhà thơ mới ca những khúc ca cho bạn?
Qua dòng năm tháng tôi gửi tới nhà thơ ấy
lời chào hân hoan của mùa xuân này.
Ước chi ca khúc của tôi vang vọng trong khoảnh khắc,
vào ngày xuân của bạn,
trong nhịp đập của trái tim bạn,
trong tiếng thì thầm của bầy ong,
trong tiếng rì rào của cành lá, –
một trăm năm sau ngày hôm nay.

Tháng Hai, 1896

(Diễm Châu dịch và đặt tựa theo bản Anh văn của Somnath Moitra in trong tập One Hundred and One Poems by Rabindranath Tagore).

Số 5 Người làm vườn

Tagore

Bạn đọc ơi,
Bạn là ai, mà sẽ đọc thơ tôi
một trăm năm sau nữa?
Tôi không sao có thể gửi cho bạn
chỉ một đoá thôi
trong vườn hoa phong phú của mùa xuân.
Và chỉ một ánh thôi
của đám mây vàng rực rỡ xa xôi.
Bạn hãy mở cửa
và hãy nhìn ra ngoài ra.
Trong khu vườn đầy hoa của bạn
Xin bạn hãy hái đi những kỷ niệm thơm tho
của những đoá hoa
đã tàn héo từ trăm năm trước
Và trong niềm vui của lòng bạn
bạn có nghe chăng
một niềm vui sinh động
đã từng hát lên một buổi sáng mùa xuân
và đã gửi đi qua suốt một trăm năm
những tiếng vui của nó.

(Đào Xuân Quý dịch từ tập Người làm vườn)

Entry for October 04, 2007

Thanh Tâm Tuyền: Đôi khi anh muốn tin/Ôi những người khóc lẻ loi một mình.

Dương Tường: Tôi đứng về phe nước mắt.

Nửa hồn thương đau.

Nhạc: Phạm Đình Chương


Nhắm mắt cho tôi tìm một thoáng hương xưa
Cho tôi về đường cũ nên thơ
Cho tôi gặp người xưa ước mơ
Hay chỉ là giấc mơ thôi
Nghe tình đang chết trong tôi
Nghe lòng tiếc nuối xót thương suốt đời

Nhắm mắt ôi sao nửa hồn bỗng thương đau
Ôi sao ngàn trùng mãi xa nhau
Hay ta còn hẹn nhau kiếp nào
Em ở đâu? Anh ở đâu?
Có chăng mưa sầu buồn đen mắt sâu

Nhắm mắt chỉ thấy một chân trời tím ngắt
Chỉ thấy lòng nhớ nhung chất ngất
Và tiếng hát và nước mắt

Đôi khi em muốn tin
Đôi khi em muốn tin
Ôi những người ôi những người
Khóc lẻ loi một mình

yfla.wrap("This multimedia content requires Flash version 9 and above.", "Upgrade Now.", "http:\/\/www.adobe.com\/shockwave\/download\/download.cgi?P1_Prod_Version=ShockwaveFlash", "

Get this widget | Track details | \t\teSnips Social DNA ");To view this multimedia content, please enable Javascript. Tuesday, October 02, 2007 Entry for October 02, 2007 Chất lượng các trường đại học mới: S.O.S! LĐ) - Chỉ tính từ năm 2006 đến nay, đã có 25 trường đại học (ĐH) mới được thành lập. Đa phần các trường ĐH mới được nâng cấp từ một trường CĐ hoặc sáp nhập nhiều trường CĐ. Nhìn vào số lượng các trường ĐH mới được thành lập là rất khả quan, nhưng chất lượng thì thật đáng lo ngại. .... Trong số 25 trường ĐH mới thành lập có trường hiện nay chưa hề có một GV nào là GS, PGS hay có trình độ TS. Ví dụ như ĐH Hoa Lư (Ninh Bình) hay ĐH Trà Vinh. Một số trường khác trong báo cáo với Vụ ĐH&SĐH, Bộ GDĐT cũng chỉ có 1-2 GV là TS, không có GS, PGS, như ĐH Bạc Liêu, ĐH Phú Yên, ĐH Hoa Sen, ĐHSP Kỹ thuật Vinh... Theo bà Trần Thị Hà - Vụ trưởng Vụ ĐH&SĐH - thì có một vài trường gửi con số báo cáo số GV là GS, PGS và TS, nhưng thực tế không có như thế. Khi kiểm tra lại thì các trường giải thích "đó là con số trường đang phấn đấu!". .... Với áp lực thực hiện mục tiêu đạt 200 SV/vạn dân vào năm 2010 và 450 SV/vạn dân vào năm 2020, sẽ còn có nhiều trường ĐH mới được mở. Nhưng rõ ràng quy trình mở trường ĐH và cho phép trường hoạt động đang cần xem xét lại. Nhất là khi ở VN, việc kiểm định chất lượng đào tạo ĐH chưa được làm tốt. Thiếu giảng viên là giáo sư, phó giáo sư ở trường ĐH mới Thống kê của Vụ Đại học và sau đại học, trong năm 2006 và 2007, cả nước có 22 trường đại học mới thành lập, nâng cấp từ trường cao đẳng lên đại học nhưng chỉ có chín giáo sư (chiếm 0,34% tổng số giáo viên) và 32 phó giáo sư (chiếm 1,22% tổng số giáo viên) làm việc tại các cơ sở này. ... Số giảng viên đạt trình độ tiến sĩ và thạc sĩ tại 22 trường đại học mới này cũng rất thấp so với mặt bằng chung các trường đại học cả nước với tổng số 182 tiến sĩ, chỉ chiếm 6,94% và 1241 thạc sĩ, chiếm 47,31%. Như vậy vẫn còn tới 44,19% số giảng viên tại các trường đại học mới này chỉ có trình độ đại học. Entry for October 02, 2007 Mấy hôm trước, tự nhiên thấy nhớ cái giọng văn ngạo nghễ, cay độc, thô bạo, mỉa mai, hằn học, hỡm hĩnh, mặc cảm, ghét đời và ghét người, giận dữ, yếu đuối và hoài cảm của Michel Houellebecq. Trong một tiểu luận của mình, Susan Sontag có viết là theo Sartre, Jean Genet jerk-off với cả thế giới. Câu đó hẳn cũng đúng với Michel Houellebecq, kẻ cô độc, bẩn tính và thù dai, misogony và racist. Nhưng nước Pháp giờ hẳn là lúc cần tới một kẻ bẩn tính và thù dai như thế. Để y trút những hằn học của cả một thế hệ bế tắc giá trị, hết nghiêng ngửa từ New Left tới Le Point, hứng chịu gánh nặng Đại Pháp của De Gaul tới Đại Pháp của Mitterand, để rồi bối rối và bất lực trước những thanh niên da đen và Arap nhâng nhâng nháo nháo trong thành phố và trong ga xe điện ngầm, nằm dài ăn trợ cấp và đốt xe ngoài ngoại ô. Michel Houellebecq là mặt kia của xã hội trung lưu Pháp với tuyên ngôn tự do, bình đẳng, bác ái, là nước Pháp giận dữ nhưng luôn phải nén giận, là khuôn mặt của một nước Pháp rạo rễ, khi ngay cả sự suy đồi cũng đánh mất tất cả các giá trị có thực hay giả tảng của nó (Sade đã lỗi thời từ lâu), để trở thành một gánh nặng vô hồn và vô ích, một thứ kitsch không chịu được. Một hiện tượng như Michel Houellebecq chỉ có thể của nước Pháp và được nước Pháp đón nhận như thế. Nếu anh ta xuất bản ở Mỹ, chắc chắn sách của anh ta sẽ xếp xó trong các hiệu sách (nếu may mắn được xuất bản). Thế tại sao người Pháp lại đọc Michel Houellebecq? Bởi vì y thông minh, lưỡi y sắc như dao và y dám nói những điều người ta chỉ nghĩ tới mà không dám nói, hay chỉ mơ hồ cảm thấy mà chưa nghĩ tới. Đang bắt đầu đọc The Possibility of an Island. Ở cuốn này sự hài hước và tàn nhẫn vẫn sắc sảo như trong Hạt cơ bản, nhưng chủ đề khá lặp lại và hình như thiếu vắng một cảm giác đau xót của con người như trong cuốn kia. “I attack, I insult. I’ve a gift for that. It’s rather funny.” (Michel Houellebecq) Monday, October 01, 2007 Entry for October 01, 2007 Hamburg Song Keane I don't wanna be adored Don't wanna be first in line Or make myself heard I'd like to bring a little light To shine a light on your life To make you feel loved No, don't wanna be the only one you know I wanna be the place you call home I lay myself down To make it so, but you don't want to know I give much more Than I'd ever ask for Will you see me in the end Or is it just a waste of time Trying to be your friend Just shine, shine, shine Shine a little light Shine a light on my life And warm me up again Fool, I wonder if you know yourself at all You know that it could be so simple I lay myself down To make it so, but you don't want to know You take much more Than I'd ever ask for Say a word or two to brighten my day Do you think that you could see your way To lay yourself down And make it so, but you don't want to know You take much more Than I'd ever ask for yfla.wrap("This multimedia content requires Flash version 9 and above.", "Upgrade Now.", "http:\/\/www.adobe.com\/shockwave\/download\/download.cgi?P1_Prod_Version=ShockwaveFlash", "");To view this multimedia content, please enable Javascript. Get this widget | Track details | eSnips Social DNA Entry for October 01, 2007 Đề án "Hỗ trợ thanh niên học nghề và tạo việc làm": 1 tỉ USD trong 11 trang giấy Link gốc trên báo Tuổi trẻ hình như đã bị dỡ xuống (vì là báo của Thành đoàn thành phố Hồ Chí Minh, trực thuộc TW Đoàn là đơn vị đưa ra dự án này?). Thật là khó tin khi một đề án với số tiền 1 tỷ USD được trình bày vẻn vẹn trong 11 trang giấy?. Một điều không hay nữa là dự án với số tiền khổng lồ đó lại do một đơn vị không có bất cứ chuyên môn gì, ngoài việc hiếu hỉ và hưởng tiền Ngân sách là TW Đoàn TNCS thực hiện?. Để đảm bảo tính định hướng XHCN của đề án học nghề? Nói chung với các tổ chức như Đoàn Thanh niên cộng sản, với sở trường duy nhất là những cái loa nói những điều không ai tin, làm những việc mà khi nhắc đến, thái độ khoan dung nhất có thể có của người nghe là cười nửa miệng, thì nếu không giải thể vào lúc này (do nhiệm vụ chính trị vẫn chưa hoàn thành) thì cũng nên thu hẹp hoạt động vào các vai trò nghi thức. Chứ giao 1 tỷ đô-la- tương đương thu nhập bình quân của 1,3 triệu người- vào tay Đoàn Thanh niên quản lý thì cái hiểm họa tham nhũng, lãng phí và thiếu hiệu quả chắc sẽ còn vượt trội hơn đề án 112. Chỉ e là vài bữa nữa sẽ tiếp tục có đề án gì đó, hướng dẫn nghề cho thiếu niên hay Theo bước chân anh Kim Đồng gì đó chẳng hạn, do Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh đưa ra và tổ chức thực hiện, với số tiền đầu tư 200 triệu đô-la, theo đúng tinh thần “Tiến lên Đoàn viên”. The Ideology of Development The Ideology of Development Williams Easterly, giáo sư kinh tế trường New York University có bài trên tạp chí Foreign Policy số tháng 7-8/2007, trong đó ông ví von chính sách phát triển cho các nước nghèo như một hệ tư tưởng tương tự chủ nghĩa cộng sản và chủ nghĩa phát xít trước đây. “The failed ideologies of the last century have come to an end. But a new one has risen to take their place. It is the ideology of Development—and it promises a solution to all the world’s ills. But like Communism, Fascism, and the others before it, Developmentalism is a dangerous and deadly failure .” Các lý thuyết phát triển (development theories) có lịch sử khoảng chừng 50 năm, sau khi thế chiến thứ Hai kết thúc và với sự ra đời của các tổ chức kinh tế quốc tế như World Bank và IMF. Các lý thuyết này nhằm tìm ra câu trả lời tại sao các nước lại tăng trưởng và phát triển, và làm thế nào các nước nghèo có thể tăng trưởng và phát triển. Trong bài viết của mình, Easterly gọi các lý thuyết này bằng cái tên Developmentalism- chủ nghĩa phát triển. Theo Easterly, chủ nghĩa phát triển cũng giống như các chủ nghĩa có tính quyết định luận khác- nó hứa hẹn một câu trả lời chung cho mọi vấn đề của xã hội, từ dân chủ, nghèo đói cho tới bạo lực. Nó gắng tìm một công thức chung có thể áp dụng cho mọi nơi, mọi lúc. Và nó cũng có những nhà thờ và các viên tư tế của nó- đó là các thiết chế tài chính quốc tế IMF, World Bank, UN. Thế nhưng các cố gắng của các thể chế này và của chủ nghĩa phát triển đều thất bại trong hàng chục năm qua. Các công thức cho phát triển cũng thay đổi xoành xoạch như từ tăng tiết kiệm, cho tới mở cửa thị trường và tự do hóa, cho tới giáo dục và đầu tư hạ tầng, cho tới quản trị (governance) và toàn cầu hóa…Easterly cho rằng những trường hợp thành công như Trung Quốc hay Việt Nam đều không phải từ việc nghe lời các thể chế quốc tế trong khi đó có nhiều ví dụ về thất bại kinh tế xuất phát từ việc nghe theo lời khuyên của các thể chế này. Những phê phán này của Easterly về các thất bại của các thể chế quốc tế cũng tương tự như của Stiglitz, cựu kinh tế trưởng của World Bank, hay Dani Rodrik của trường Harvard trong nhiều bài viết. Nhưng khác với Stiglitz là người chủ trương nâng cao vị thế của các nước đang phát triển trong quá trình toàn cầu hóa và vẫn tin tưởng vào các chính sách phát triển và vào vai trò của các tổ chức quốc tế, Easterly hoàn toàn sổ toẹt các chính sách phát triển. Ông giễu cợt Jefrey Sachs, một trong những người chủ xướng chương trình phát triển của Liên hợp quốc và kêu gọi tăng viện trợ cho các nước nghèo, là một viên thầy thuốc đã thất bại trong liệu pháp sốc kinh tế ở Nga và Đông Âu, giờ quay sang hứa hẹn liều thuốc chữa bách bệnh cho các nước nghèo “He [Sachs] is now recycling his theories of overnight shock therapy, which failed so miserably in Russia, into promises of overnight global poverty reduction. “Africa’s problems,” he has said, “are … solvable with practical and proven technologies.” Easterly cũng giễu cợt Thomas Friedman, tác giả cuốn Thế giới phẳng là ngây thơ, hùng hồn một cách ngớ ngẩn (Thomas Friedman thì đúng là ngây thơ thật rồi). Vậy quan điểm của Easterly là gì? Easterly có quan điểm khá gần với những người theo trường phái libertarian, tức là hãy để thị trường quyết định. Easterly trích lời Anne Krueger, cựu phó Chủ tịch IMF và là một trong các nhà kinh tế bảo thủ nhất rằng trong lịch sử, phát triển ở các nước giàu “tự nó xảy ra”. Ông so sánh thu nhập người dân châu Phi hiện nay tương tự thu nhập người Mỹ năm 1776 và cho rằng nước Mỹ chẳng cần chính sách phát triển nào, chẳng có tổ chức quốc tế nào đứng ra khuyên nhủ, tư vấn hay viện trợ mà vẫn trở nên thịnh vượng. Điều quan trọng, theo Easterly, là làm cho các nước nghèo tự do hơn, và làm cho các cá thể ở các nước này có quyền tự do lựa chọn. Tự do sẽ tạo ra phát triển do quá trình rút kinh nghiệm từ các sai lầm, trong khi ngược lại các chính sách phát triển sẽ ràng buộc tự do và dẫn tới các lệch lạc. Còn viện trợ cũng như tư vấn chính sác của các tổ chức quốc tế- có thể hiểu là không cần thiết, theo Easterly. Các quan điểm của Easterly cực đoan nhưng thực ra theo tôi, nó tiêu biểu cho suy nghĩ của khá nhiều nhà kinh tế ở các nước phát triển. Kinh tế phát triển, với tính chất như một bộ môn riêng biệt, ngày càng bị nghi ngờ về tính hữu ích của nó trong mắt của nhiều nhà kinh tế dòng chủ lưu (mainstream). Những lập luận của Easterly khá hùng hồn và nhiều mỉa mai, nhưng không phải là chắc chắn. Ví dụ như việc Easterly so sánh nước Mỹ năm 1776 và châu Phi ngày nay mà không thấy rằng giữa nước Mỹ 1776 và châu Phi có quá nhiều khác biệt về dân số, đất đai, tài nguyên, cũng như các thể chế có sẵn. Hơn nữa, cái mà các nhà phát triển muốn làm là đưa châu Phi vượt qua các vấn đề hiện tại đang đe dọa sự thụt lùi và các hiểm họa của khu vực này (nghèo đói, AIDS, tàn phá tài nguyên…) chứ không phải là cứ để vậy và hy vọng sau 230 năm, các nước này sẽ thịnh vượng như nước Mỹ bây giờ. Ví dụ về các nước thành công cũng vậy, sự tư vấn và vốn viện trợ của World Bank hẳn giúp Việt Nam hay nhiều nước khác không ít chứ không phải là không có ích gì như Easterly khẳng định. Hơn nữa, ngày nay, các chính sách phát triển cũng thay đổi theo thời gian và hướng nhiều hơn tới việc mở rộng sự tham gia của phía tiếp nhận chứ không phải là một công thức cứng nhắc Washington Consensus hay post-Washington Consensus. Bản thân cái việc các tổ chức quốc tế (mà ảnh hưởng tuyệt đối vẫn là Mỹ) cũn g luôn tìm kiếm một thứ công thức phát triển kiểu như Washington Consensus không phải tương đồng với CNCS và chủ nghĩa phát xít như Easterly nói. Thực ra nó chỉ phản ánh ý tưởng cho rằng kinh tế học cho các nước đang phát triển có tính khoa học (cũng như kinh tế học nói chung là khoa học) và trong khoa học thì sẽ có câu trả lời đúng và câu trả lời sai trong những bối cảnh và điều kiện nào đó. Đánh đồng kinh tế phát triển với những hệ tư tưởng có tính quyết định luận và tôn giáo như Easterly thì đúng là hơi quá đà. Entry for October 01, 2007 Một thập kỷ sau Vòng đàm phán Uruguay, hơn 2/3 thu nhập nông nghiệp ở Nauy và Thụy Sĩ đến từ các khoản trợ cấp. Con số này là hơn một nửa ở Nhật Bản và một phần ba ở EU. Với một số ngành trồng trọt như đường và lúa gạo, trợ cấp chiếm tới 80% thu nhập nông nghiệp. Tổng số trợ cấp nông nghiệp của Mỹ, EU và Nhật (kể cả trợ cấp ẩn như trợ cấp về nước), nếu không nhiều hơn tổng thu nhập của châu Phi hạ Sahara, cũng chiếm ít nhất 75% thu nhập của khu vực này khiến việc các nông dân châu Phi cạnh tranh trên thị trường thế giới là hầu như không thể. Một con bò ở châu Âu trung bình nhận được trợ cấp $2 mỗi ngày (tương đương tiêu chuẩn ngưỡng nghèo của World Bank); hơn một nửa người dân các nước đang phát triển sống với mức thu nhập thấp hơn thế. Dường như là bò ở châu Âu vẫn tốt hơn là người nghèo sống ở một nước đang phát triển. Một nông dân trồng cotton Burkina Faso sống ở một quốc gia có thu nhập bình quân hàng năm hơn $250 chút ít….Khoảng 25.000 nông dân trồng cotton rất giàu có ở Mỹ chia nhau từ 3 tới 4 tỷ đôla tiền trợ cấp nhằm khuyến khích họ tiếp tục sản xuất. Sự gia tăng cung ứng này tự nhiên sẽ làm giàm giá cả toàn cầu, khiền đời sống 10 triệu nông dân Burkina Faso và ở những nơi khác tại châu Phi càng trở nên khốn khó… (Making Globalization Work- Joseph E. Stiglitz). Friday, September 28, 2007 Entry for September 28, 2007 Nhà báo Nhật Bản Kenji Nagai, phóng viên hãng APF đã hy sinh trước mũi súng quân chính phủ Myanmar khi nhà cầm quyền nước này đàn áp phong trào biểu tình đòi dân chủ của sư sãi, Phật tử, sinh viên và nhân dân. Có ít nhất 9 người chết trong ngày thứ Năm. Trong hôm thứ Tư cũng có ít nhất 4 người chết, trong đó có ba nhà sư. Có thể xem đoạn phim quay cảnh Kenji Nagai bị giết- một hành động man rợ của nhà cầm quyền Myanmar-ở đây. Xem cảnh có thể thấy việc bắn chết Nagan là một hành động cố ý và không thể biện minh. Tin trên AFP. Tin trên BBC. Entry for September 28, 2007 You can’t always get what you want Rolling Stones I saw her today at the reception A glass of wine in her hand I knew she was gonna meet her connection At her feet was her footloose man You can't always get what you want You can't always get what you want You can't always get what you want But if you try sometimes you might find You get what you need Oh yeah, hey hey hey, oh... And I went down to the demonstration To get my fair share of abuse Singing, "We're gonna vent our frustration If we don't we're gonna blow a 50-amp fuse" Sing it to me now... You can't always get what you want You can't always get what you want You can't always get what you want But if you try sometimes well you just might find You get what you need Oh baby, yeah, yeah! I went down to the Chelsea drugstore To get your prescription filled I was standing in line with Mr. Jimmy And man, did he look pretty ill We decided that we would have a soda My favorite flavor, cherry red I sung my song to Mr. Jimmy Yeah, and he said one word to me, and that was "dead" I said to him You can't always get what you want, no! You can't always get what you want (tell ya baby) You can't always get what you want (no) But if you try sometimes you just might find You get what you need Oh yes! Woo! You get what you need--yeah, oh baby! Oh yeah! I saw her today at the reception In her glass was a bleeding man She was practiced at the art of deception Well I could tell by her blood-stained hands You can't always get what you want You can't always get what you want You can't always get what you want But if you try sometimes you just might find You just might find You get what you need You can't always get what you want (no, no baby) You can't always get what you want You can't always get what you want But if you try sometimes you just might find You just might find You get what you need, ah yes... yfla.wrap("This multimedia content requires Flash version 9 and above.", "Upgrade Now.", "http:\/\/www.adobe.com\/shockwave\/download\/download.cgi?P1_Prod_Version=ShockwaveFlash", " Get this widget | Track details | \t\teSnips Social DNA ");To view this multimedia content, please enable Javascript. Entry for September 28, 2007 Hiện nay có thể thấy rất nhiều báo đang đứng ra kêu gọi mọi người ủng hộ vật chất cho những người không may thiệt mạng hay bị thương trong vụ sập cầu Cần Thơ. Không chỉ báo mà còn có phong trào quyên góp trên blog của nhiều người. Thậm chí có blog còn kêu gọi mọi người vào comment ở blog của mình, mỗi comment sẽ được quy ra 2000 đồng mà nhóm chủ nhân blog sẽ đứng ra góp để ủng hộ những người bị tai nạn (hiếm khi spam có cả giá lẫn giá trị như thế). Tấm lòng của những người đóng góp quả là rất quý, và cả việc quyên góp tiền của các báo cũng thể hiện mong muốn được chia sẻ và giúp đỡ của các tờ báo đó. Nhưng qua việc này tôi lại thấy như có sự đánh đồng trong tư duy chúng ta: chúng ta coi mọi tai nạn như nhau dù đó là thiên tai hay tai nạn lao động. Trong blog của chị 2 4 6 có viết “Người ta chỉ kêu gọi đến đóng góp tiền bạc của công chúng trong các trường hợp thiên tai, hoặc khi mức thiệt hại vật chất quá cao khiến người gây ra nó không gánh vác nổi. Một công trình 5000 tỉ không thể không có bảo hiểm. Nếu không có bảo hiểm, thì các chủ thầu cũng đủ khả năng đền bù xứng đáng theo luật quốc tế. Và chắc chắn họ phải làm điều này. Kêu gọi đóng góp tiền bạc từ công chúng tức là công nhận cầu sập do thiên tai, không có người chịu trách nhiệm cho việc đã xảy ra….” Tôi cũng nghĩ như vậy, việc báo chí kêu gọi quyên góp lúc này là hơi vội vã, cảm tính và đánh vào tình cảm của người đọc. Các tờ báo ấy thừa sức có thể bỏ ra một số tiền ban đầu để hỗ trợ ngay lập tức những người có hoàn cảnh khó khăn cần cứu trợ ngay. Còn sau đó những công ty bảo hiểm sẽ phải đứng ra chịu trách nhiệm đền bù cho những người bị tai nạn. Việc các tờ báo đồng loạt quyên góp như thế này tạo ra ấn tượng như một cuộc cạnh tranh. Như tôi để ý sau các chiến dịch quyên góp là các tờ báo cạnh tranh nhau luôn công bố một cách hồ hởi là họ đã quyên được bao nhiêu tiền, càng vượt nhiều hơn đối thủ cạnh tranh thì càng phấn khởi- bản thân việc này cũng không có gì nhưng nó gợi ra liên tưởng tới một cuộc chạy đua quyên góp từ thiện và cứ thế nó cuốn theo tất cả các tờ báo lớn. Ở đây việc này khác với các trường hợp như thiên tai cần cứu trợ khẩn cấp và với những thiệt hại lớn không chỉ về người mà còn về của- những trường hợp này rõ ràng cần tới sự quyên góp trực tiếp của người dân. Việc này cũng khác với các quỹ từ thiện có tính thường xuyên, dùng để trợ giúp những người có hoàn cảnh khó khăn hay bị dị tật…Tại sao khi xảy ra các vụ tai nạn ô tô, tai nạn tàu hỏa hay cháy chợ thì các báo không vội vã quyên góp tiền từ công chúng như lần này? Vì ít người chết hơn? Hay vì công chúng không tỏ ra xúc động nhiều như lần này? Công việc chính của báo chí trong việc này là đưa tin trung thực, khách quan, chính xác, làm rõ trắng đen, các uẩn khúc, trách nhiệm của những người liên quan chứ không phải là các nhà tổ chức từ thiện. Viết thế này có khi sẽ bị gọi là vô cảm. Thôi đành chịu vậy. Thursday, September 27, 2007 Entry for September 27, 2007 Cùng ngày với tin cầu Cần Thơ sập là tin Chính phủ đồng ý để Việt Nam đứng ra tổ chức Miss Universe. Trên báo Tuổi trẻ có một bài phóng sự hay về làng nón (mũ theo tiếng Bắc) trong Sài Gòn suy sụp sau khi có quyết định người đi xe máy phải đội mũ bảo hiểm. Vậy là chỉ một quyết định thôi cũng đủ khiến cho một làng nghề có hơn 30 năm kinh nghiệm phải lao đao, đóng cửa. Vấn đề giao thông đô thị ở Việt Nam ngày càng nhức nhối. Các nhà quản lý đã phải tính tới các biện pháp rất cực đoan như thế này: “Từ 1.1.2008, không cấp phép đầu tư, xây dựng mới, thêm các trường học các cấp, không phân biệt dân lập hay tư thục, các trung tâm ngoại ngữ, trường quốc tế, trung tâm thương mại, chợ, siêu thị, cao ốc văn phòng trên địa bàn các quận: 1, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 10, 11, Tân Bình, Tân Phú, Phú Nhuận, Bình Thạnh, Gò Vấp.” Những biện pháp nặng tính hành chính như thế có phạm phải luật kinh doanh và ngăn trở quyền tự do kinh doanh của công dân không? (Hai link trên lấy từ blog của bác duc_sniper). 4. Việt Nam nhiều khả năng sẽ thành thành viên HĐBA- cũng là một điều đáng mừng. Ở nước láng giềng Miến Điện thì đang xảy ra một vụ 1963 mới, khi các nhà sư xuống đường ủng hộ dân chủ và phản đối chính quyền độc tài quân sự. Subscribe to: Posts (Atom) Followers Blog Archive ▼  2009 (36) ▼  April (8) 100 nhà kinh tế và bánh đậu xanh Hải Dương Entry for April 10, 2009 ... Entry for April 06, 2009 Entry for April 05, 2009 Entry for April 04, 2009 Entry for April 03, 2009 Entry for April 02, 2009 ►  March (6) ►  February (11) ►  January (11) ►  2008 (638) ►  December (32) ►  November (62) ►  October (62) ►  September (69) ►  August (52) ►  July (46) ►  June (52) ►  May (71) ►  April (64) ►  March (57) ►  February (47) ►  January (24) ►  2007 (646) ►  December (60) ►  November (70) ►  October (80) ►  September (44) ►  August (63) ►  July (62) ►  June (56) ►  May (60) ►  April (49) ►  March (46) ►  February (38) ►  January (18) ►  2006 (275) ►  December (14) ►  November (12) ►  October (27) ►  September (18) ►  August (8) ►  July (16) ►  June (20) ►  May (31) ►  April (38) ►  March (28) ►  February (22) ►  January (41) ►  2005 (3) ►  December (1) ►  October (1) ►  August (1) Links Blog trên Yahoo 360 Everywhere Land Nowhere land About Me Linh View my complete profile