Entry for October 14, 2007

Hiện tượng Trà-Chanh và Thùy Linh- Vàng Anh là sự kiện nóng trong mấy hôm vừa rồi trên mạng cũng như ngoài đời (Trà-Chanh thì thực ra chủ yếu trên mạng). Quan điểm về hai hiện tượng này cũng khác nhau, có người thì coi đó là chuyện lá cải rẻ tiền, có người thì cảm thấy thương cho người trong cuộc, có người thì phẫn nộ vì việc này hay việc kia, người này hay người kia. Nhưng một cách khách quan nhìn nhận thì đây là các vấn đề đáng chú ý, nó phản ánh rất nhiều điều về đời sống xã hội ta, ví dụ về mối quan hệ giữa pháp luật và blog, về mâu thuẫn giữa quyền riêng tư và quyền tự do ngôn luận trên thế giới mạng, rồi về vấn đề giới tính và mức độ nhìn nhận cá vấn đề liên quan tới tình dục trong xã hội, vân vân. Một trong các câu chuyện thú vị là theo dõi cách ứng xử của các báo quanh chuyện này.

Trước hết là chuyện Trà- Chanh. Trong chuyện này thì chị Trà ở vị trí bất lợi hẳn so với chị Chanh khi chị Chanh được sự ủng hộ nhiệt tình của anh Khế báo Thanh Niên (do cùng họ quả?). Các báo khác hầu hết đều dè dặt và cũng có phần nghiêng về chị Chanh. Chỉ có tờ Pháp luật TP HCM là có phần hơi hơi nghiêng về phía chị Trà. Điều đáng nói là tờ CANDHCM đã nhanh chóng đưa chị Trà ra ngoài phạm vi bảo kê của tờ báo. Tóm lại chị Trà ở thế bất lợi về mặt phương tiện đại chúng, mặc dù là cựu nhà báo. Bỏ qua các ân oán cá nhân của chị Trà thì nhiều khả năng chị là nhát chém thử của các kiếm khách Bộ 4T hay/và Bộ Công An gì đó, nhất là gần đây chuyện lùm xùm xung quanh việc bổ nhiệm lãnh đạo báo Tuổi Trẻ lại được viết trên blog chị Trà và được báo hải ngoại là báo Diễn Đàn (Pháp) đăng lại (báo này từng có hồi là báo Việt kiều yêu nước nhưng về sau lại trở thành báo Việt kiều không yêu nước).

Chuyện Thùy Linh: câu chuyện này thể hiện sự lúng túng của các báo. Ngay sau khi nội vụ bể, Lao Động và Dân Trí đã đăng ngay bài. Bài của Lao Động có giọng điệu bôi bác, dạy đời và ngớ ngẩn như từ những năm 80. Thực ra giọng điệu đó không có gì mới- trên các bài báo về các vụ thuốc lắc hay ăn chơi thác loạn gì gì đó, chúng ta cũng thường nghe thấy các lời răn dạy của nhà báo theo kiểu đó. Nhưng lần này thì Lao Động đã quá đà, vội vàng lên tiếng mà không lường được rằng độc giả bây giờ không dễ chấp nhận chuyện người ta nhân danh họ để có thể nói bất cứ cái gì, nhất là khi việc đó lại có thể ảnh hưởng tới nhân phẩm của một người từng được nhiều người yêu quý. Sau đó Lao Động đã phải dỡ bài xuống (và cũng vẫn âm thầm chứ không một lời giải thích như phong cách thường thấy của hầu hết, nếu không nói là tất cả báo mạng Việt Nam).Cũng là một phen tẽn tò do vẫn làm báo với quán tính xưa cũ mà không dừng lại suy nghĩ. Cái dở của Lao Động có lẽ là ở sự không xác định được mình là một tờ báo thể loại gì, nhằm tới thị trường gì (thuật ngữ Marketing thì là định vị thị trường mục tiêu): lăng nhăng lá cải như Dân trí, Ngôi sao hay nghiêm túc, đứng đắn, chừng mực như hình ảnh từ trước người ta vẫn nghĩ về tờ này. Cùng với Lao Động là Thể thao văn hóa, cũng đua theo, đưa thông tin không chính xác để rồi phải xin lỗi (Thể thao văn hóa còn mới đăng một bài trao đổi nhố nhăng của Phạm Xuân Nguyên và Hoàng Nguyên Vũ về ba thể loai blog đen, trắng và nhờ nhờ, nhưng thôi, tạm không bàn ở đây).

Các báo phương Nam có phần thận trọng hơn. Thanh Niên thì lợi dụng vụ này để thêm vũ khí trong cuộc chiến không mệt mỏi chống blog khi cho rằng thiếu nữ Thùy Linh là một nạn nhân mới của blog (haha). Tuổi trẻ thì gần như không lên tiếng, và tự coi sự không lên tiếng hay lên tiếng rất ít đó là một sự khẳng định tính chuyên nghiệp, phi lá cải của mình. Chưa check Sài Gòn tiếp thị nhưng đọc blog của Huy Đức thấy có vẻ Sài Gòn tiếp thị cũng muốn có cách tiếp cận mới, thay vì khai thác tin lá cải một cách sensational, giật gân bằng cách khai thác một cách nghiêm túc như là một hiện tượng xã hội.

Tuy nhiên, có một điều dễ nhận thấy trong các báo chí Việt Nam là việc phóng viên thường mượn dư luận để làm tiếng nói cho mình và sẵn sàng phán xét đạo đức tất cả các sự kiện, thậm chí còn quy tất cả về đạo đức. Cứ như thể là nếu trong bài không có mấy bài học đạo đức với các từ nhiều cảm xúc như phẫn nộ, lên án, trác táng, thác loạn, đau đớn…thì bài viết chưa đủ yêu cầu. Buồn cười nhất là khi đọc các bài lá cải đưa tin giật gân nhưng vẫn cứ phải kết bằng các lời đạo đức rẻ tiền nhất. Nếu giả sử tớ mà chịu trách nhiệm một tờ báo thì một nguyên tắc hàng đầu cần đặt ra là phóng viên không được cảm tính và không được đưa phán xét đạo đức của mình vào trong bài viết, cũng như không được nhân danh một cái gì ngoài bản thân mình (ai cho anh quyền đại diện cho công luận với cha mẹ học sinh với các thiếu nữ lầm lỡ với các bà mẹ tội nghiệp với các anh chồng bị vợ đối xử dã man…). Trong một tờ báo chuyên nghiệp thì chỉ có mục xã luận và ý kiến (Editorial and opinions) là người viết (các columnists) là có thể và cần thiết nêu các ý kiến cá nhân của mình. Thật, tớ thấy vô lý quá mức. Tới Chủ tịch nước hay TBT Đảng cũng không thể chỉ tay vào mình mà bảo Tôi là dư luận, tôi là nhân dân. Thế mà một anh phóng viên bất kỳ nào đó cũng có thể hùng hồn phán xét và gọi đó là ý kiến của dư luận, của nhân dân. Sự lạm quyền, lạm danh tới mức chối thế mà vẫn cứ tồn tại đương nhiên trong cách làm báo của các tờ báo Việt. Một bài báo muốn nêu ý kiến dư luận thì có thể ngầm làm việc đó bằng cách phỏng vấn vài người dân và nêu ý kiến của họ. Phóng viên là người truyền tải sự thật chứ không phải là người dạy cho nhân dân là nên yêu ai, ghét ai, căm thù ai (cụ Hồ ngày xưa cũng chỉ dám dạy có 5 điều mà cũng chỉ dám dạy có thiếu niên thôi đấy).

Chính ra tá»› thấy ở má»™t tờ báo, việc gây dá»±ng được thái Ä‘á»™ làm việc chuyên nghiệp tuân thủ những chuẩn má»±c nhất định là quan trọng nhất. Còn ná»™i dung thì có thể sẽ từ từ trở nên chuyên nghiệp hÆ¡n. Chứ đã thiếu má»™t thái Ä‘á»™ chuyên nghiá
»‡p thì dù các ná»™i dung có hay cÅ©ng thành các sản phẩm dở Æ°Æ¡ng. Nói chung giá»›i báo chí Việt Nam cần phân hóa, tờ nào nghiêm túc thì phải thật nghiêm túc, tờ nào lá cải cÅ©ng cho ra lá cải, chứ cái tình trạng trang 1 nghiêm túc in hình Chủ tịch nÆ°á»›c, trang 2 bình luận bức xúc về nền giáo dục Việt Nam, trang 4 đăng tin Britney Spears bị xoạc váy không có quần lót kèm ảnh minh họa, trang 6 hình capture từ video Thùy Linh làm tình “thác loạn” vá»›i bạn trai, hình nhÆ° Ä‘ang là tình trạng chung của hầu hết các tờ báo Việt Nam.

Thôi đi ngủ.

Sách

Đường về lòng người tha phuơng nhớ
Chiều dần dần mờ cô thôn vắng
Người yêu dấu ngàn đời thấu chăng
Ta nén đau thương gắng bước hoài
Thuyền chèo tới đâu chưa ngừng bến

Chiều thứ 7 nghe Chiều vàng của Nguyễn Văn Khánh, Ngọc Bảo hát. Giọng Ngọc Bảo có lúc nghe rất thích, có lúc cảm thấy khó chịu và sốt ruột. Chắc hẳn phải do tâm trạng phù hợp, cũng như nghe jazz không phải lúc nào nghe cũng được. Hôm nay thì nghe thấy thích.

Trên blog của Hiếu đang nói chuyện về sách. Hồi nhỏ tôi cũng rất thích sách. Nhà tôi vốn không có nhiều sách và mọi người trong nhà cũng không phải hay đọc. Trong 3 anh em trai thì tôi là người chịu khó đọc sách nhất. Trẻ con hồi đó nghèo và không có đồ chơi, nếu có thì toàn là những đồ chơi tự tạo không mất tiền mua (đồ chơi duy nhất mất tiền mua có lẽ là súng phun nước vào dịp Trung thu). Thế nên suốt hồi cấp 1 và cấp 2, tất cả tiền mừng tuổi của tôi là đều để vào việc mua sách. Gần như tất cả các cuốn sách truyện trong nhà đều từ những khoản tiền mừng tuổi và tiền ăn sáng (nếu có) đó. Nhưng khoảng cách giữa sách và văn học thực sự còn xa lắm- các sách tôi mua hồi đó là truyện cổ tích, rồi truyện phiêu lưu, truyện tình báo, truyện trinh thám này nọ, chứ hầu như không có các tác phẩm văn học lớn (lý do là chúng thường dầy và đắt, vượt quá khả năng mua sắm của tôi) mặc dù thỉnh thoảng cũng mượn được quyển này quyển kia từ các nhà hàng xóm.

Nhớ hồi cấp 2, bác hàng xóm nhà tôi có khá nhiều sách hay như của Dumas, Victor Hugo…Nhà bác có hai cô con gái trong đó có một cô bằng tuổi tôi nhưng vì học sớm một năm thành ra hơn tôi 2 lớp (vì không phải học lớp 9) thành ra nghiễm nhiên xưng chị với tôi. Với bản chất nhút nhát cộng thêm không chịu nhận người bằng tuổi là chị nên tôi thường tránh không nói chuyện với cô. Nhưng nhà cô lại có nhiều sách hay, thế là tôi thường cứ phải xúi thằng em trai đi mượn sách hộ. Em trai tôi thì lười đọc sách, mặc dù hồi nhỏ hai anh em vẫn thường rủ nhau đi bộ ra Hiệu sách nhân dân Từ Liêm, Hiệu sách nhân dân Giảng Võ để xem sách. Hồi đó sách chỉ được bày bán ở các hiệu sách nhân dân, mỗi phường hay vài phường có một hiệu sách. Đó là một thú vui khi đọc tên các cuốn sách, các tác giả, đôi khi hỏi cô bán sách cho xem lướt nội dung cuốn sách, đọc tóm tắt nội dung hay lướt qua lời giới thiệu cuốn sách (sách ngày xưa bao giờ cũng có lời giới thiệu, khác với bây giờ có cuốn có, có cuốn không). Nhưng hầu hết thời gian chỉ là để ngắm nghía, chọn lựa trước và tưởng tượng tới lúc mình có đủ tiền để quay trở lại mua những cuốn sách đó. Các bộ sách Tam Quốc, Đông chu liệt quốc, Tây du ký, Thủy Hử, Phong thần diễn nghĩa tôi đều mua vào những năm cuối cấp 2 ở hiệu sách Giảng Võ. Và thường để mua hết các bộ sách đó có khi mất cả năm, mỗi lần mua chỉ có đủ tiền mua 1 tập, 2 tập.

Đến khi cuối cấp 2 và đầu cấp 3 và đi xe đạp thường xuyên thì một địa chỉ mà tôi thường đến nữa (bên cạnh Hiệu sách Giảng Võ) là phố Nguyễn Xí- Tràng Tiền. Hiệu sách Quốc văn Tràng Tiền là một địa chỉ lớn lúc đó nhưng thường chỉ lúc nào có nhiều tiền rủng rỉnh thì mới vào đó chọn sách. Bình thường tôi hay lang thang ở Hiệu sách phố Nguyễn Xí- chỗ bây giờ là một Hiệu sách rất to mà tôi không nhớ tên- ở đó có quầy hàng sách giảm giá, và thỉnh thoảng có nhiều sách hay được bán với giá rẻ. Ví dụ tôi mua được hai bộ sách của Dumas là Bá tước Monte Christo và Hoàng hậu Mác-gô ở đây với giá rẻ bất ngờ chỉ bằng chừng 50% giá bìa.

Nhưng hồi học cấp 3 thì tôi cũng không còn đọc truyện mấy- hay đúng hơn là chuyển sang đọc truyện chưởng thuê ở ngoài hàng. Những bộ truyện chưởng đầu tiên đọc còn là sách photo từ hồi miền Nam cũ, đọc nhiều khi rất bực mình vì bị mất đi một số trang. Thực ra tôi bắt đầu đọc truyện chưởng từ hồi cấp 2 nhưng đó là các truyện chưởng nhái đội tên sửa chữa do các nhà xuất bản Tiền Giang, Hậu Giang gì gì đó in ra. Nhưng những cuốn truyện chưởng đó chỉ hấp dẫn ban đầu rồi sau đó chán dần và tôi không còn muốn đọc nữa. Nhưng khi bắt đầu đọc Kim Dung hồi cấp 3 thì lại khác. Truyện Kim Dung đưa tôi vào một thế giới, một không gian tưởng tượng mới kỳ bí và hấp dẫn. Tôi vẫn nhớ cảm giác đọc liền mấy tập Tiếu ngạo giang hồ trong một dịp cuối năm để kịp trả sách trước khi Tết đến cho khỏi “dông”. Những cảm giác dồn nén, hồi hộp, vui sướng và buồn bã cùng nhân vật, để đến khi đọc xong là một cảm giác vừa thỏa mãn, vừa bâng khuâng và hối tiếc khi sẽ không còn gặp lại, không còn tiếp tục hành trình cùng các nhân vật trong truyện nữa.
Đến khi lên Đại học thì tôi ít đọc truyện hẳn, mặc dù hồi đó có tiền học bổng khoảng 50.000 đồng một tháng. Có thể do tác động của môi trường xung quanh, khi quanh tôi gần như chẳng có ai đọc sách. Và cũng còn do những mối quan tâm khác nữa trong cuộc đời, khiến sách trở nên có một vị trí thứ yếu. Tiền học bổng lúc đó được dành để mua băng nhạc, để ngồi quán xá trong trường, và đôi khi là để uống bia. Mãi tới chừng năm thứ 3 Đại học, khi tôi bắt đầu làm thẻ thư viện Hà Nội thì tôi mới bắt đầu đọc sách trở lại, ban đầu là đọc sách kinh tế nhưng về sau chủ yếu là mượn truyện về để đọc. Sau này tới khi đi làm tôi vẫn có thẻ ở thư viện Hà Nội để thỉnh thoảng mượn sách. Nhưng rồi bận bịu việc nọ việc kia nên thường là tôi bị quá hạn trả sách nên cũng không mượn sách ở đó nữa. Lúc này có tiền hơn nên tôi cũng chịu khó mua sách hơn, mặc dù đã bắt đầu rơi vào tình trạng không đọc hết những gì mình mua.

Tới bây giờ thì tình trạng đó lại càng rõ. Sách mua nhiều khi chỉ vì thích mua chứ không phải vì cần, mà cũng biết trước rằng khi mua về mình sẽ không có thời gian để đọc nó. Trong nhà tôi giờ nhiều sách, mà tới khi về Việt Nam chắc chắn sẽ phải gửi đường biển, nhưng số sách mà thực sự đã đọc chỉ là thiểu số. Sách thư viện cũng vậy, mỗi lần đi thư viện là tha về một đống sách đủ thể loại nhưng nhiều cuốn không kịp đọc trước khi đem trả. Đôi khi lại chặ
c lưỡi bảo bao giờ về hưu sẽ đọc tiếp Joyce, Faulkner, Pynchon vậy. Khổng tử ngày xưa cũng 50 tuổi mới bắt đầu đọc Kinh Dịch mà.

Nhưng nhiều lúc vẫn thấy nhớ cái cảm giác háo hức hồi xưa khi mua được một cuốn sách mới, cảm giác đằm chìm trong cuốn sách như một sự khám phá. Và cả cái cảm giác khi một buổi chiều ảm đạm nào đó, nằm trên giường và lật trang sách mà không phải đắn đo hay nghĩ ngợi về một điều gì khác. Sự đủ đầy nhất của cuộc đời, phải chăng lại chính là ở tuổi thơ, ngay cả ở những tuổi thơ thiếu hụt. Liệu có phải khi người ta trưởng thành thì cuộc sống sẽ luôn mất đi một điều gì đấy không thể nào lấy lại được?.

Poll: Thùy Linh & Vàng Anh

Thử làm một cái poll. Chú ý là poll này đều là các tình huống giả thiết, mà không quan tâm tới việc trên thực tế VTV có hủy hợp đồng không hay Thùy Linh có muốn đóng tiếp hay không.

Một vài câu hỏi khác mà tớ cũng đang tò mò nhưng chế độ poll của Yahoo chỉ cho 1 câu hỏi nên để ở đây, nếu bạn nào trả lời thì xin cảm ơn.

1. Giả sử bạn là người đang theo dõi Nhật ký Vàng Anh, bạn có sẵn sàng tiếp tục xem chương trình này hay không nếu Thùy Linh tiếp tục đóng vai chính.
2. Nếu bạn có con/em ở lứa tuổi vị thành niên (dưới 18 tuổi) đang theo dõi chương trình này, bạn có sẵn sàng để con/em bạn tiếp tục xem chương trình nếu như Thùy Linh tiếp tục đóng

Sau sự việc xảy ra với Hoàng Thùy Linh, theo bạn thì VTV nên làm gì

Ngừng phát sóng "Nhật ký Vàng Anh"

41

Vẫn phát nhưng vai diễn Vàng Anh là do người khác đóng

64

Vẫn phát và vai diễn vẫn do Thùy Linh đóng (nếu cô ấy đồng ý)

43

Lựa chọn khác (nêu rõ)

4

Entry for October 12, 2007

Al Gore mới đoạt giải Nobel hòa bình. Thôi thế này thì phải xem Inconvenient Truth của ông ấy thôi.

Al Gore là một chính trị gia không có duyên lắm, hơi cứng và không elegant. Đứng cạnh Clinton với nụ cười quyến rũ thì Al Gore trở thành xơ cứng hẳn. Ngay cả đứng cạnh tay cao bồi Texas George Bush thì Bush vẫn hấp dẫn với người Mỹ hơn, đơn giản vì ông ta có tính Mỹ hơn. Ngược lại, Al Gore có thể là tượng trưng cho những gì người Mỹ trung bình không ưa từ một nhà lãnh đạo: xơ cứng, thiếu cảm xúc, thiếu sự hấp dẫn và khả năng tạo cảm giác kiểm soát của một nhà lãnh đạo. Nhưng Al Gore rất có thể là người có cái vision tốt. Việc ông thúc đẩy sự phát triển của Internet và công nghệ là một ví dụ. Và giờ đây ông lại là người tiên phong trong việc khuyến khích nhận thức về môi trường của người Mỹ- những người đang gây ra ô nhiễm tầng khí quyển nhiều nhất thế giới tính cả theo số tuyệt đối và theo đầu người. Thế là tiếp theo giải Oscar, giải Emmy thì giờ chính trị gia Al Gore lại kiếm thêm được giải Nobel. Al Gore giờ lại có phần nổi hơn ngày xưa khi còn làm phó Tổng thống cho Clinton hay ngay cả khi tranh cử Tổng thống với Bush.

Nhà báo viết blog

Càng ngày càng thất vọng với báo Thanh Niên. Có cảm giác báo này đang ngày càng trở thành một công cụ của chính quyền. Bài xã luận trên báo Thanh Niên này thực chất là một cuộc chiến với các blogger là nhà báo- có thể đoán được sự ám chỉ của Thanh Niên là những ai.
Blogger Cogaidolong xem ra chỉ là nhát chém thử kiếm trong một chiến dịch có tổ chức đã được mớm từ lâu (nếu chú ý có thể thấy một loạt bài trên Công An Nhân Dân và Thanh Niên lên án các blogger). Anh Nguyễn Công Khế và anh Hữu Ước đã bắt tay nhau trong cuộc thánh chiến "làm trong sạch hóa" blog?

Lần này thì Thanh Niên đã ám chỉ khá rõ ràng những người họ nhằm tới là ai. Đó là những nhà báo "viết bài bình luận chính trị, xuyên tạc tùy tiện về công việc của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, về đời tư của các chính khách, nghệ sĩ, doanh nhân và công dân, đồng thời tìm cách quảng bá, tập hợp, thu hút bạn đọc với số lượng lớn"


Các lập luận của Thanh Niên hàm hồ khiên cưỡng. Thanh Niên viết "nước ta không hề có "vùng cấm" đối với báo chí" và "các nhà báo có thể viết tất cả những điều mình muốn viết lên báo với trách nhiệm nhà báo, nghĩa vụ công dân và tôn trọng sự thật."

Cả hai ý đều không đúng hoặc không logic. Về ý thứ nhất, chính Bộ Trưởng Thông tin đã nói "báo chí phải đi đúng lề đường bên phải" và Tổng Biên tập báo sẽ là người của Bộ cắm xuống. Chỉ đi đúng lề đường bên phải tức là đã có những "vùng cấm" với báo chí rồi. Ý thứ hai cũng sai vì do tồn tại vùng cấm nên không thể nhà báo muốn viết gì lên báo cũng được kể cả khi họ có trách nhiệm nhà báo, nghĩa vụ công dân và tôn trọng sự thật. Thêm nữa, ngay cả khi họ có thể viết bất cứ cái gì lên báo thì việc họ chọn không viết lên báo mà viết lên blog hoàn toàn là quyền tự do cá nhân của họ. Thanh Niên cũng như nhà nước không thể cấm họ viết lên blog cái mà họ có thể viết và được đăng lên báo. Nếu nhìn ra thế giới thì rất nhiều nhà báo danh tiếng có blog, thậm chí các tờ báo lớn còn có chuyên mục blog nằm trong tờ báo để đăng bài của các blogger này. Ví dụ Anderson Cooper của CNN, Joe Klein của Times hay Thomas Friedman của NY Times. Không thấy có tờ báo nào cạnh tranh với Times, NY Times hay CNN lại lên tiếng là cần "lên án" các nhà báo trên vì họ có thể viết bài trên báo chí mà tại sao họ lại viết trên blog? Ngớ ngẩn và ấu trĩ.

Ngay dưới bài xã luận đó, Thanh Niên đăng ý kiến của một bạn đọc với dòng chữ "Viết nhật ký hay làm chính trị?" và nội dung "Vừa qua bạn bè tôi có cung cấp cho tôi blog của một nhà báo, trong đó đưa một câu nói của một cán bộ cấp Trung ương, bên dưới blog đó là nhiều bình luận khác cũng không kém phần lố bịch... Hay trên blog của một nhà báo khác đã nói xấu một công ty tổ chức sự kiện không có căn cứ…"



Tóm lại theo quan điểm của bạn đọc đó và của báo Thanh Niên (vì các ý kiến bạn đọc đều được chọn lựa -hay sáng tác không biết chừng- theo nguyên tắc lên án Hương Trà và đồng bọn nhà- báo-viết-blog) thì không được trích dẫn và bình luận câu nói của cán bộ cấp Trung Ương trên blog? Cấp địa phương có được không thì không thấy Thanh Niên giải thích?.

Tóm lại nếu nêu tên tuổi của các cán bộ cấp Trung ương thì các tên tuổi ấy phải ở trên báo chứ không phải trên blog. Như trong một lời cảm tạ đăng trên báo Thanh Niên chẳng hạn, chúng ta thấy rất nhiều tên tuổi cấp Trung ương ở trên báo (khi đọc nó, tôi hình dung thấy một người đang xoa xoa tay vào nhau). Chắc Thanh Niên cho rằng chỉ đó mới là những nơi thích hợp cho các tên tuổi đó?

Trong bài xã luận này của Thanh Niên còn có một ý răn đe "Báo Thanh Niên đã từng phanh phui những tiêu cực, phạm pháp của các cán bộ cấp rất cao trong bộ máy Nhà nước với đầy đủ chứng cứ (điển hình là vụ Năm Cam) và chúng tôi được luật pháp bảo vệ.". Ý của câu này là chúng tôi là báo chính thống nên chúng tôi được pháp luật bảo vệ, do đó nếu đăng bài trên báo chúng tôi thì các anh chị cũng sẽ được bảo vệ. Còn nếu đăng bài trên blog thì luật pháp không bảo vệ các anh chị đâu, các anh chị sẽ phải chịu hâu quả nhãn tiền ngay. Cái này thì rõ quá, Hương Trà làm mưa làm gió, viết bài về các nghệ sĩ trên CATPHCM bao nhiêu lâu thì không sao nhưng chỉ viết hơi lệch một tí trên blog là đã có thể phải ra tòa. Giọng điệu nửa ve vuốt mình, nửa đe dọa người khác này của Thanh Niên nghe rất gangster- làm gì cũng phải có hội nghen mầy.

Vụ này có vẻ hấp dẫn đây, nhất là khi các blogger mà Thanh Niên nhằm tới cũng không phải xoàng mà là các tên tuổi khá có thế lực trong giới báo chí ở Sài Gòn.

Entry for October 12, 2007

Từ hôm qua, có một sự kiện làm xôn xao giới blogger lấn át cả sự kiện Trà- Chanh là sự kiện video quay cảnh làm tình của diễn viên chính trong phim Nhật ký Vàng Anh lên mạng.
Tất nhiên là tôi chưa xem phim này nhưng cũng vài lần nhìn thấy ảnh của cô bé này ở đâu đó. Quanh sự kiện này cũng có những lời đồn đại và các ý kiến không giống nhau. Có người bảo cô ấy và bạn trai quay cảnh này và bị bạn trai hay ai đó đưa lên mạng. Cũng có người (tuy thiểu số) thì cho là cô bé có ý thức về việc đưa đoạn phim lên mạng (như một kiểu PR tương tự Paris Hilton).
Bình luận về vấn đề này thế nào?
Trước hết, Thùy Linh 19 tuổi tức là đã qua tuổi thành niên. Nếu cô dưới 18 tuổi chẳng hạn thì đoạn băng đó sẽ là khiêu dâm trẻ em và theo thông lệ quốc tế thì ngay cả người xem khiêu dâm trẻ em cũng đã là vi phạm pháp luật.
Nếu người đưa đoạn phim lên mạng là Thùy Linh hay là bạn trai cô thì theo luật các nước phương Tây sẽ chẳng có ai vi phạm pháp luật (Thùy Linh có thể kiện bạn trai cô nhưng đó sẽ là trên cơ sở dân sự trong mối quan hệ giữa hai người). Nhưng nếu theo luật Việt Nam thì người phổ biến phim trên mạng (kể cả khi người đó là Thùy Linh) cũng là vi phạm pháp luật.
Tuy nhiên, hãy bỏ qua các khía cạnh pháp luật vì trên thực tế trong tất cả các đoạn băng được tung lên mạng trước kia của các celeb Việt Nam, không có ai bị ra tòa vì nó cả.

Giờ xét theo khía cạnh văn hóa-xã hội hay tâm lý.

Bên cạnh nhiều người nhiếc móc Thùy Linh là sống sa đọa, buông thả, thì cũng có nhiều người tỏ ra thông cảm, động viên khuyến khích cô, rồi trách báo chí làm ầm ĩ lên. Nhưng theo tôi, việc báo chí đưa tin là việc cần thiết, nhiệm vụ của báo chí là đưa tin và của báo chí lá cải là đưa tin lá cải. Bởi vì công chúng vẫn có nhu cầu ăn cải, và cải của những người nổi tiếng là món ăn ưa chuộng của công chúng thì tất nhiên báo chí phải đưa tin. Vấn đề từ phía báo chí ở đây chính là lựa chọn đưa tin hay không và đưa tin ở mức độ nào sẽ phản ánh việc tờ báo đó định vị thị trường thế nào và xác định mình có lá cải hay không, và lá cải tới mức độ nào. Sự rao giảng đạo đức của một số người hay một số tờ báo khi đưa tin lá cải một cách sung sướng như thế là rất lố bịch. Nhưng việc chính quyền yêu cầu báo chí không làm to chuyện này (như tôi nghe nói) cũng lố bịch.

Và ngay cả việc thương xót cô Thùy Linh hay coi cô là nạn nhân của báo chí, của công chúng cũng buòn cười không kém. Hình ảnh một celeb là "nạn nhân" của công chúng làm tôi nhớ tới phim Sunset Boulevard. Thùy Linh là một celeb và tất nhiên đời tư của celeb sẽ bị soi mói. Nhiều người tỏ ra phẫn nộ vì công chúng bàn tán hay báo chí đưa tin về video của Thùy Linh nhưng lại coi chuyện đoạn video của Paris Hilton được phổ biến trên mạng là bình thường? Hai sự việc này có gì khác nhau? Tất nhiên bạn có thể bảo là Paris Hilton vốn là người trơ trẽn còn Thùy Linh nói chung là ngoan hiền nhưng đó hoàn toàn là cảm nhận chủ quan của bạn.

Về quan điểm của tôi: tôi không đánh giá đạo đức của Thùy Linh cũng không thương xót gì cô ấy khi vụ việc này xảy ra. Cô ấy đã đủ tuổi thành niên, là một celebrity và phải tự chịu trách nhiệm về cuộc sống của mình, cả về mặt cá nhân và mặt nghề nghiệp. Nói thực thì tôi cũng có một chút thương cảm với cô ấy (do có thể rủi ro tự nhiên có một vụ scandal ngoài ý muốn) nhưng như thế thì không khác mấy với sự thương hại, và cảm xúc thương hại với những người không may tốt nhất là nên giữ cho mình mà thôi.

Nói như vậy không phải không có những sự quá lố từ phía công chúng Việt trong vụ này. Việc người ta xem phim này không có gì đáng để phàn nàn. Nhưng sự lan tràn quá mức về chuyện này trên mạng cũng vượt qua những ranh giới cần thiết. Có thể nó phản ánh tâm lý khoái trá của không ít người khi có một ai đó nổi tiếng bị ngã ngựa. Càng phản cảm hơn nữa khi tôi đọc là ở những cơ quan, người ta cũng bàn tán về chuyện này trong giờ làm việc, thậm chí còn túm tụm nhau, cả nam lẫn nữ để xem phim này trên máy tính ở cơ quan, rồi bình phẩm, cười ré... Hành vi đó trên thực tế đã vượt qua ngưỡng của sự tò mò, mà trở thành cái gì đó gần với sự cưỡng dâm tập thể. Thử hình dung nếu ở phương Tây, người ta cũng túm tụm xem video sex của Paris Hilton như thế tại công ty? That's so sick.

Ở một đất nước mà người ta vẫn phê phán như là thiếu đạo đức khi trai gái làm tình trước hôn nhân, hay thậm chí khi họ làm tình bằng nhiều hơn là một tư thế thì các công chức lại có thể túm tụm xem video sex một cách hồn nhiên và đoàn kết tại văn phòng. Còn gì lố bịch và đáng ngán hơn?

Hôm qua, có tin đồn là Thùy Linh đã tự tử và đang cấp cứu ở bệnh viện Saint Paul. Khi đó có một người bạn nói với tôi: Đấy, thế là anh cũng góp phần vào việc cô ấy tự tử đấy. Ý bạn là qua việc tôi quan tâm tới đoạn video này, tôi gia nhập vào cơn sốt của công chúng- và cơn sốt đó góp phần khiến Thùy Linh phải tự tử. Lúc đó, tôi cũng ngẫm nghĩ xem nếu quả Thùy Linh tự tử chết, mình có cảm thấy guilty không, và tôi có trách nhiệm nào, dù là rất nhỏ, trong cái chết của cô ấy không.

Về lý trí, tôi nghĩ là không. Nhưng quả thực, nếu điều đó xảy ra thì tôi vẫn có một sự áy náy, gợn lòng nào đó.

Báo chí

Một số sự kiện gần đây như vụ Từ Nữ Triệu Vương phỏng vấn Lê Thiếu Nhơn cho thấy có sự thiếu hụt trầm trọng trong cái gọi là văn hóa của các nhà báo khi phỏng vấn. Có rất nhiều người sau khi được phỏng vấn cảm thấy mình bị “đánh lừa”. Bằng cách cắt xén, thêm thắt, gài bẫy…, nhiều nhà báo đã cố tình gài để người trả lời phỏng vấn mắc bẫy, tạo ra các scandal, để rồi người ta có thân bại danh liệt vì chuyện đó thì cũng không sao, mà lại càng hả hê vì bài viết của mình gây chấn động hay mình đã gài được cho nó chết. Những sự việc đó thực chất là rất rẻ tiền, mang bản chất của báo lá cải nhưng lại rất phổ biến trong báo giới Việt Nam ở mọi tờ. Một hiện tượng khác nữa khi đọc các bài phỏng vấn còn là sự lanh chanh của người phỏng vấn, lấn lướt người trả lời, nhiều chỗ như hỏi cung, trong khi thực ra vai trò của người phỏng vấn phải là tạo điều kiện cho người trả lời và lấy người trả lời làm trung tâm. Ví dụ trong bài phỏng vấn này của Sơn Khê với Nguyễn Phan Hách trên Vietimes, tôi thử đếm thì số câu chữ của Sơn Khê (người phỏng vấn) chiếm tới 58% số câu chữ mà Nguyễn Phan Hách nói. Một cách ngẫu nhiên, tôi thử đếm từ bài phỏng vấn của Daniel Mermet với Noam Chomsky đăng trên tờ Diễn Đàn và đăng lại trên blog Dong A để so sánh. Số từ mà Mermet nói chỉ chiếm 11% số từ mà Chomsky nói.

Tôi nghĩ có nhiều phóng viên bước vào phỏng vấn với tâm lý như vào trận. Họ bài binh bố trận để người trả lời phỏng vấn nghĩ rằng đó là một cuộc phỏng vấn bình thường, nhưng thực ra trong đầu phóng viên đã có sẵn dàn ý, với mục tiêu nhằm “đánh” người trả lời. Người phương Đông có câu Binh bất yếm trá, thậm chí còn thần thánh câu đó như là đạo đức của chiến tranh, và rộng hơn là trong các mối quan hệ khác trong xã hội. Nhưng các nhà báo- chiến sĩ ấy quên rằng đạo đức của nhà báo không phải là ở tư cách chiến sĩ của họ, ở việc họ có tìm được chỗ sơ hở của người được viết bài để vùi dập và gây scandal hay không (mà sự vùi dập này nhiều khi để thỏa mãn các mâu thuẫn cá nhân). Đạo đức của nhà báo là ở chỗ nhận thức đúng vấn đề đáng viết và cần phải viết, và viết bài một cách trung thực và khách quan. Rất nhiều nhà báo ý thức được rằng mình có quyền lực (mà theo sách thì hình như được gọi là quyền lực thứ tư). Nhưng cũng khá nhiều người không hiểu thực sự ý nghĩa quyền lực mà mình có- đó không phải một thứ quyền lực tự thân mà là quyền lực mà xã hội trao cho họ để họ tìm hiểu và thông tin về sự thật cho công chúng. Những nhà báo lạm dụng quyền lực của mình cũng tồi tệ không khác các chính trị gia lạm dụng quyền lực mà xã hội giao cho để tham nhũng, hối lộ và bạo hành. Thậm chí có thể họ còn tồi tệ hơn vì họ sẽ góp phần làm tê liệt xã hội, khiến xã hội mất dần khả năng điều chỉnh để có thể tốt đẹp hơn. Nói như cụ Hồ nói “báo chí cách mạng là tai, là mắt của nhân dân” thì các nhà báo, những tờ báo lạm quyền, thao túng sự thật vì lợi ích bản thân hay những nhóm lợi ích nào đó, hoặc xu nịnh các quyền lực khác, cũng là đang góp phần mù hóa, điếc hóa nhân dân.

Phim Citizen Kane- bộ phim được đông đảo giới làm phim coi là vĩ đại nhất trong thế kỷ 20- kể về cuộc đời của một tỷ phú làm báo. Báo của ông là một báo lá cải và ông tự hào về điều đó. Nhưng dù là một tờ lá cải, tờ báo vẫn có linh hồn và triết lý của nó. Triết lý làm báo lá cải của Kane là gì. Kane đưa ra một tuyên ngôn cho tờ báo, và in nó rộng rãi trên trang nhất:

“Tôi sẽ cung cấp cho nhân dân trong thành phố một tờ tin hàng ngày. Tờ tin này sẽ đưa tất cả các tin tức một cách trung thực. Tôi sẽ cung cấp cho họ những tin tức trung thực một cách nhanh chóng, đơn giản và có tính giải trí. Và không có nhóm lợi ích nào được phép ảnh hưởng tới tính chân thực của tin tức. Tôi sẽ đấu tranh không mệt mỏi vì quyền công dân và quyền con người của họ”.

Cái tuyên ngôn của báo lá cải đó, xem ra chưa có tờ báo nào của Việt Nam thực sự làm được những gì tương tự (mà lý do chính, tất nhiên là vì chúng ta chưa có tự do báo chí). Và có lẽ cũng không nhiều nhà báo có thể tự hào là mình làm được thế, (trong phim thì đến bản thân Kane cũng không giữ được đến phút chót điều này). Trong giới báo chí nước ngoài thì đến tờ New York Times (tờ vẫn tự hào và được ca tụng là The best newspaper in the world) cũng xảy ra những vụ phóng viên gian dối và thiếu đạo đức nghề nghiệp. Nhưng như thế không có nghĩa là đánh đồng tất cả với nhau, New York Times cũng như Vietimes, hay Washington Post cũng không khác gì báo Bưu điện.

Tôi không biết các tờ báo ở Việt Nam có được một triết lý nào đó được phổ biến rộng rãi cho các phóng viên không. Cũng mong là các triết lý đó, nếu có, cũng không rẻ tiền và đung đưa với hoàn cảnh nhiều quá.

PS: Để tránh hiểu lầm (như đã xảy ra hichic), tôi xin nhấn mạnh là tôi rất rất tôn trọng nghề báo và công việc mà nhiều nhà báo đang làm ở Việt Nam. Theo tôi, trong giai đoạn hiện nay, báo chí có tác động rất tích cực tới xã hội, thậm chí có khả năng làm biến chuyển xã hội cả về mặt tư duy và hành động. Bài viết này chỉ là mong muốn để báo chí “cách mạng” ngày càng trở thành tai mắt của nhân dân, và các nhà báo ngày càng rèn luyện tài năng, nhân cách (và phẩm chất chính trị) thêm vững vàng.

Entry for October 11, 2007

Buồn cười các bạn VNN quá. Mình chẳng ưa gì bạn Lê Thiếu Nhơn lắm vì bạn ấy cũng hơi tị nạnh không phải lối nhưng việc các bạn VNN cắt xén nhét chỗ này chỗ kia bài phỏng vấn bạn ấy thì khó chấp nhận. Hôm nay đọc trên viet-studies thấy có bài nguyên văn của bạn Nhơn gửi đăng mình mới vào lại VNN để định đọc lại mà so sánh thì thấy VNN đã xóa tiệt đi, và đăng nguyên văn lại bài bạn Nhơn với Lời biên tập như sau (tại sao lại phải viết tắt là LBT?)

"LBT: Sau khi đăng bài Lê Thiếu Nhơn: Thơ của tôi chuyên nghiệp hơn thơ Vàng Anh được 2 ngày chúng tôi mới nhận được email của Lê Thiếu Nhơn than phiền về bài viết không đủ ý như anh đã trả lời. Để rộng đường dư luận, chúng tôi đăng tải nguyên văn bản trả lời phỏng vấn sau: "


Các bạn VNN đăng lại để "rộng đường dư luận" nhưng lại xóa bản cũ đi thì dư luận biết đường nào rộng, đường nào hẹp? Chưa kể trong lời biên tập này đã có sự hàm hồ, không làm rõ trắng đen thế nào, không nêu ý kiến của tòa soạn là rốt cục bạn Nhơn sai hay bạn Từ sai. Và nếu bạn Từ sai thì phải xin lỗi chứ không thể "rộng đường dư luận". Còn nếu bạn Nhơn sai thì phải nói rõ là sai thế nào. Các bạn nhà báo bình thường ý kiến hùng hồn lắm về đủ mọi thứ trên đời, chuyên môn phát biểu hộ dư luận, mà đến khi các bạn cãi nhau thì lại cứ tằng tằng "rộng đường dư luận" thế à? Làm mình thắc mắc không hiểu dư luận là ai, nó có chân hay nó không chân, nó biết nói hay chỉ biết nghe, lúc nào nó được nói và lúc nào nó chỉ được nghe (kiểu như ông Auden lụ khụ mà cứ thắc mắc tình yêu là cái gì, giống miếng thịt heo hay con chó becgie trong post hôm qua của mình).

Giờ ở Việt Nam mọi thứ cứ hàm hồ, đen trắng nháo nhào trộn vào nhau, L3L* cho qua ngày thế sao?.

* Viết tắt của lập con bà nó lờ.

The Geography of Thought

Tớ đang đọc cuốn The Geography of Thought: How Asians and Westerners Think Differently and Why của Richard Nisbett. Cuốn này đọc thú vị, bàn về psychology của người châu Á và người phương Tây, có nhiều ví dụ hay. Các bạn nào làm xuất bản ở Việt Nam có thể xem xét việc dịch cuốn này, thay vì cuốn Can Asians think được giới thiệu gần đây (tớ chưa đọc nhưng chỉ cái tên đã thấy bias rồi, lại do một nhà ngoại giao chứ không phải một học giả viết).

Một ví dụ trong cuốn The Geography of Thought kia: Người ta chia những đối tượng nghiên cứu gồm người Hàn và người Mỹ thành 3 nhóm gọi là nhóm A, B, và C. Nhà tâm lý học nêu ra một trường hợp sau: có một sinh viên thần học rất tốt bụng đang đi giảng bài thì giữa đường gặp một người muốn được giúp đỡ. Nếu giúp anh ta thì sinh viên này sẽ đến chậm bài giảng của mình. Nghiên cứu viên hỏi các đối tượng hai câu hỏi: 1. xác suất để sinh viên giúp người kia và 2. bạn có ngạc nhiên không nếu anh ta không giúp.

Trong 3 nhóm thì nhóm A không được biết là sinh viên có giúp hay không. Người ta nói với nhóm B là sinh viên đó đã giúp và với nhóm C là sinh viên đó không giúp trước khi đặt hai câu hỏi trên.

Kết quả thế nào?

Với người Mỹ thì kết quả trong cả ba nhóm giống nhau: Xác suất để sinh viên đó giúp là 80% và họ đều rất ngạc nhiên khi sinh viên đó không giúp.

Với người Hàn thì kết quả của nhóm A và B giông với người Mỹ. Xác suất để sinh viên đó giúp được họ ước lượng là 80% và họ sẽ ngạc nhiên nếu sinh viên đó lại không giúp. Nhưng với nhóm C người Hàn tức là nhóm được cho biết rằng trên thực tế, sinh viên đó không giúp thì kết quả lại khác. Nhóm này cho rằng xác suất để sinh viên đó giúp chỉ là 50% và họ không ngạc nhiên mấy khi sinh viên đó không giúp.

Kết quả này nói lên gì: đó là người Mỹ có tư duy ổn định và nhất quán hơn, họ có strong opinion về sự vật và ít bị tác động bởi bối cảnh. Người Hàn, trái lại, coi trọng tính động và bối cảnh hơn. Do thế giới quan có tính động (chú ý là nguyên cái tên của Kinh Dịch đã phản ánh triết lý này rồi, cả Đạo giáo nữa) nên người Hàn cũng tỏ ra ít ngạc nhiên trước các thay đổi không như dự kiến ban đầu của họ, và họ cũng nhanh chóng điều chỉnh dự kiến của mình cho phù hợp với những gì xảy ra trong quá khứ (update các belief của họ). Thế nên về mặt nguyên tắc lẽ ra nhóm C người Hàn sẽ không khác gì các nhóm khác cả Hàn cả Mỹ nhưng việc được biết trước là sự việc xảy ra theo chiều hướng anh sinh viên không giúp đã tác động tới niềm tin trước đó của họ. Ở đây có thể còn một yếu tố nữa là giữ thể diện. Người châu Á thường không muốn tỏ ra bất ngờ khi sự việc xảy ra không như ý nghĩ ban đầu của họ. Với họ, một người khôn ngoan là một người biết trước và không ngạc nhiên trước những gì sẽ đến.

Trong một thí nghiệm khác, người châu Á và người Mỹ đều được đưa ra một số biểu đồ thể hiện nền kinh tế đang tăng trưởng liên tục trong vài năm và được yêu cầu dự đoán triển vọng kinh tế trong vài năm tới bằng cách vẽ tiếp biểu đồ. Với người Mỹ, xu hướng chung là lạc quan, các biểu đồ kinh tế được người Mỹ vẽ theo chiều hướng tiếp tục tăng. Ngược lại với người châu Á, các biểu đồ được vẽ theo xu hướng tốc độ tăng chậm dần cho tới một ngưỡng, sau đó có thể là đi xuống. Đó là thế giới quan châu Á là thế giới quan vòng tròn, và theo đó sự thay đổi là nguyên tắc chứ không phải sự ổn định. Vật cùng tất biến, cực đại thì sẽ thành tiểu…Còn người Mỹ thì lại có tư duy tịnh tiến, lấy kết quả của những gì đã qua để tiếp tục dự đoán cho tương lai. Nếu ai học kinh tế thì sẽ thấy các mô hình kinh tế hầu hết đều là các mô hình tuyến tính.

Yếu tố tâm lý có ảnh hưởng không nhỏ tới hành vi kinh tế. Chẳng hạn tại sao kinh tế Nhật lại trì trệ trong suốt thập kỷ 1990. Tất nhiên có nhiều nguyên nhân nhưng tôi nghĩ có thể có nguyên nhân là do chính tư duy Á Đông. Bất chấp các nỗ lực của chính phủ, tâm lý người Nhật vẫn tin là trì trệ kinh tế là tất yếu xảy ra vào lúc này hay lúc khác (cái này không phải vì họ học về chu kỳ kinh tế mà với quan điểm phương Đông thì có thịnh tất phải có suy), và khi nó đã rơi vào trì trệ rồi thì nó phải đi tới cùng thì mới ra được. Do đó họ không tin tưởng vào tương lai kinh tế của Nhật trong ngắn hạn, khiến cho các biện pháp kích cầu của chính phủ trở nên không có mấy tác dụng. Ngược lại, ở Mỹ chẳng hạn, các cuộc trì trệ kinh tế hầu hết đều ngắn, với tư duy tịnh tiến, người Mỹ thường có một sự lạc quan về kinh tế hơn người Á Đông – ảnh hưởng của văn minh nông nghiệp luôn lo lắng, dự phòng tới những trường hợp xấu nhất.

Việc nhanh chóng update niềm tin và chuẩn bị cho các tình huống xấu của người châu Á có thể còn dễ dẫn tới các hiện tượng khủng hoảng tự thực hiện (self-fulfiling crises) hơn. Ví dụ khi thị trường chứng khoán xấu, người châu Á sẽ dễ đổ xô rút tiền của họ do họ trù bị cho trường hợp xấu và họ tự justify hành vi của mình bằng thay đổi trên thị trường (thị trường chứng khoán suy yếu-> tôi vẫn tin là nó suy yếu-> tôi không ngạc nhiên nếu nó sụp đổ-> tôi cần rút ra để tránh khỏi sự sụp đổ đó). Hành vi của người châu Á chịu ảnh hưởng phức tạp bởi bối cảnh nhiều hơn người phương Tây. Điều này có cả điểm hay và điểm dở. Điểm hay vì nó có thể giúp họ linh hoạt hơn với cuộc sống và có thể điều chỉnh mình cho phù hợp với hoàn cảnh một cách dẻo dai (Lão Tử hình như có ví người quân tử với nước và cho rằng không có gì cao quý bằng nước). Nhưng điểm dở là họ cũng dễ có tâm lý bầy đàn và tự bào chữa cho mình, và bị ảnh hưởng nhiều bởi ngoại cảnh trong việc theo đuổi các mục tiêu của mình.

Entry for October 11, 2007

Điểm qua tình hình blogger hai miền. Trước hết cần phải nói là cả hai miền đều có những blog hay và thu hút độc giả. Nhưng về phong cách blog thì giữa hai miền có nhiều cái khác nhau. Vài quan sát -lưu ý các quan sát này thực hiện trên diện hẹp và bỏ qua rất nhiều blogger mà đối tượng bạn đọc tuổi teen hay các blogger tuy nổi tiếng nhưng tớ hầu như không vào bao giờ như Đông Tà, Mr. Lee etc., cũng bỏ qua blog của các celeb (luôn có nhiều người truy cập dù họ có viết gì hay không) hay các blog hot thường được quảng cáo trên Ngôi sao hay VNN.

- Blogger miền Bắc: thường kín đáo và ít bàn luận về các vấn đề xã hội trong khi các blogger miền Nam thường năng nổ và ít né tránh các vấn đề này hơn (kể cả chính trị). Ví dụ các blogger của CLB Nhà báo tự do và những blog khác: Điếu cày, Cường nhà báo tự do hay Tạ Phong Tần, Hồ Lan Hương…

- Có khá nhiều nhà báo viết blog (nhà báo hẳn là giới viết blog nhiều nhất trong các nghề) nhưng các nhà báo miền Nam hình như có phần dụng tâm nhiều hơn khi viết blog, nhằm tạo cho blog mình một sắc thái riêng và cả một đội ngũ người đọc riêng, với tính provocative tương đối. Điển hình là các blog của Huy Đức, Đức Hiển. Các nhà báo miền Bắc cũng nhiều người viết blog nhưng dấu ấn của họ vẫn ở mức vừa phải. Người nổi tiếng nhất trong giới nhà báo viết blogger phía Bắc có lẽ là anh VMC ở báo Lao Động, nhưng nói chung, các bài viết trên blog của anh cũng không khác các bài trên báo là mấy.

- Các blogger nổi tiếng ở phía Bắc chủ yếu là những người viết văn: Trang Hạ, Ha Kin, Thiếu Iốt với các tác phẩm dành cho người đọc tuổi 20 (và ít hơn). Blog Joe với những bài tản văn hóm hỉnh (dù nhiều chỗ theo tớ là hơi thô và quá đà) là một hiện tượng xuyên miền, xuyên quốc gia nhưng style của Joe vẫn gần với miền Bắc hơn miền Nam (hình như nói tiếng Việt giọng Bắc do học ở Hà Nội?). Các blogger nổi tiếng phía Nam? Tôi không biết nhiều nhưng có thể là cuốn hút nhờ đi sâu vào đời sống hậu trường của các “sao”? Ví dụ blog của Cogaidolong, và có thể cả blog của Quốc Bảo.

- Trong mảng văn hóa- nghệ thuật, nhiều blogger phía Nam có xu hướng đi vào sáng tác, tìm tòi theo hướng nghệ thuật tiền phong (ví dụ Như Huy, Phan Bá Thọ, Nguyễn Hữu Hồng Minh) trong khi các blogger phía Bắc thường là phân tích, bình luận (Nhị Linh, Dong A, Le, 5xu). Tất nhiên, có những trường hợp là có cả hai như blog của Phanxine chuyên về phim ảnh và báo chí, có những bài bình luận và cả những entry về quá trình sáng tác của anh.

- Không có nhiều celeb viết blog hay, ở cả hai miền. Trong các celeb thì có thể Quốc Bảo là viết blog đều đặn và có nội dung nhất, nhưng giờ thì anh cũng đóng blog trên Yahoo với public.

- Hầu như không có các blog có tính chuyên môn.

Libel and blog

Từ vụ Phương Thanh dọa kiện Cô gái Đồ Long, thử xem về các vụ kiện blogger về tội vu khống ở Mỹ. Tuy ở Mỹ, blog đã xuất hiện từ đầu những năm 2000 và có hàng triệu blogger nhưng số các vụ kiện về tội vu khống tương đối ít, trên trang web medialaw.org liệt kê các vụ này, tớ không đếm nhưng có lẽ vào khoảng trên dưới 100 vụ (ít so với việc người Mỹ rất hay thích kiện và có mật độ luật sư nhiều nhất thế giới). Trong số đó thì chỉ có 4 vụ kiện là các blogger thua kiện. Nhưng trong 4 blog thua kiện ấy thì chỉ có 1 blog là có tính chất blog thực sự, còn 3 blog kia là các website cá nhân. Thử điểm qua bốn vụ này

Vụ thứ nhất: một thẩm phán kiện một nhà hoạt động chính trị vì đã post trên website cá nhân của ông ta là viên thẩm phán nhận tiến hối lộ từ bọn buôn ma túy. Thẩm phán thắng kiện với số tiền bồi thường $50.000.

Vụ thứ hai: Một nhà báo và là blogger kiện một người comment trên blog anh ta và được bồi thường $7.500.

Vụ thứ ba: Một người lập website chống spammer và liệt kê một công ty du lịch là spammer. Công ty này kiện lại chủ website. Tòa phán quyết người kia phải bồi thường $2.5 triệu.

Vụ thứ tư: Một cựu sinh viên Đại học North Dakota đã bị đuổi học năm 1990, lập website cá nhân phê phán trường này và các giáo sư. Cô sinh viên bị đuổi học vì bị kết tội là ve vãn một giáo sư. Nhưng trên website thì cô này lại bảo là giáo sư quấy rối cô ta. Vị giáo sư kiện và thắng kiện với tổng số tiền là $3 triệu.

Không chỉ có kiện nhau trên blog, còn có một số vụ kiện trên các forum. Ví dụ vụ này, hai bà phụ nữ quen nhau ghét nhau nên một bà chửi bà kia “con artist” với “fraud”, “crook” trên một forum cho các bà mẹ (chắc tương tự webtretho). Bà kia kiện ra tòa và được tòa phán quyết bồi thường hơn $11 triệu.

Chú ý là tuy nhiều vụ số tiền bồi thường được phán quyết lên tới hàng triệu đôla nhưng thực tế số tiền phải trả trên cơ sở thỏa thuận hai bên sẽ ít hơn nhiều do không mấy người có khả năng chi trả như thế.

Từ các tiền lệ trên có thể thấy vụ kiện Phương Thanh với Cogaidolong khá là hy hữu. Có thể là lần đầu tiên một blogger sử dụng dịch vụ blog của Yahoo bị kiện?
Tiếp tục đặt ra các tình huống
1. Nếu bài Cogaidolong viết về show diễn của Phương Thanh nhưng lại đăng trên báo thì PT có kiện không? Tôi tin là không, báo chí Việt Nam vốn có truyền thống đăng tin sai sự thật mà chưa thấy báo nào bị ra tòa và phải bồi thường celeb cả.
Nhưng khi CGĐL viết trên blog của mình thì PT lại cảm thấy bị động chạm và kiện. Mà một trong các lý do để kiện lại là vì CGĐL là nhà báo chứ không phải chỉ một người bình thường (không có ý nói nhà báo là không bình thường đâu nhé, hehe). Tức là một nghịch lý: nhà báo viết trên báo-không sao, dân thường viết trên blog-không sao; nhà báo viết trên blog- nguy hiểm, nguy hiểm.

2. Tại sao Phương Thanh lại kiện vì một chuyện cỏn con thế. Đọc bài viết của CGĐL thì thấy viết nhã nhặn, thể hiện quan điểm riêng của mình. Duy có một chi tiết mà PT vin vào đó để kiện là CGĐL viết rằng show của PT mở toang cửa cho khán giả vào- chi tiết đó có thể không chính xác nhưng cũng có thể hoàn toàn là sự nhầm lẫn không hề ác ý. Mà nhầm lẫn thì không thể gọi là bôi nhọ hay vu khống được. Hơn nữa là khi PT phản ứng thì CGĐL đã tháo entry đưa xuống, tức là cũng đã thể hiện một thiện ý rồi. PT làm thế có phải cố đấm ăn xôi không? Có phải là celeb về già giờ muốn dặng hắng đánh tiếng cho thiên hạ nghe thấy?

Tóm lại là kiện cáo thế nào chưa biết nhưng trong ngày hôm nay bạn CGĐL đã tăng lên 500k page views. Hichic, cả hai năm thâm niên blog Yahoo với hơn 700 entry mà mình còn chưa bằng một ngày gặt views của bạn ấy nhờ vụ kiện này. Kiểu này có khi mình cũng phải kiếm celeb nào để cho bạn ấy kiện mình (hoặc là mình kiện bạn ấy).

Update: Đọc bài này trên Thanh Niên có hai ý :
- Thanh Niên muốn dìm Pháp luật TPHCM (mới ra báo ngày cạnh tranh) nên viết "Một tờ báo lăng-xê blog của Hương Trà". Liệu có chiến tranh giữa các báo không, nếu có thì hay.

- TBT Công An TPHCM chạy làng "Cô Hương Trà không phải là phóng viên và cũng không phải là cộng tác viên của Báo Công an TP.HCM. Bài nào cô Hương Trà gửi tới, chúng tôi thấy phù hợp với tiêu chí của tờ báo thì đăng, vậy thôi".

Lạ nhỉ, không phải phóng viên cÅ©ng không phải cá»™ng tác viên mà vẫn đăng bài đều đặn trên báo. Không biết thế phải định nghÄ©a công việc của bạn Trà là gì? TrÆ°á»›c nay mình cứ tưởng cứ viết báo có bài đăng thì thành cá»™ng tác viên, hichic, hóa ra không phải thế, thế mà thỉnh thoảng mình vẫn thấy tá»± hào là cá»™ng tác viên má»™t bài của tờ ABCXYZ (tính mình giản dá»
‹, cứ nghÄ© tình má»™t đêm cÅ©ng là tình thì cá»™ng tác viên má»™t bài cÅ©ng là cá»™ng tác viên).

Mà nếu đọc blog bạn Trà thấy bạn ấy photo cả giải thưởng trong đó ghi đơn vị là CATPHCM.

Entry for October 11, 2007

Nobel Văn học dạo này có vẻ chú ý tới phong trào nữ quyền quá. Mấy năm trước là bà người Áo Elfriede Jelinek, năm nay lại một bà người Anh Doris Lessing “"that epicist of the female experience, who with scepticism, fire and visionary power has subjected a divided civilisation to scrutiny".

Doris Lessing là tác giả thuộc vào nhóm có thể nhiều người từng nghe thấy tên nhưng ít người từng đọc (nói hơi hoa mỹ thì chắc là nhà văn của các nhà văn). Cuốn sách đỉnh cao của bà là The Golden Notebook được viết từ hơn 40 năm trước. Giải Nobel sau một giai đoạn cấp tiến, trao cho các tác giả còn tương đối trẻ và đang tiếp tục sáng tạo (Cao Hành Kiện, Orhan Pamuk…) năm nay được trao cho một tác giả gần 90 tuổi.

Entry for October 10, 2007

Oái, đọc phần 2 bài này mà kinh dị quá, phóng viên hỏi còn hơn công an hỏi cung. Thật không thể tin được là ông Vũ Đình Bình lại có thể kiên nhẫn trả lời như thế!!!. Quyền lực truyền thông?

Hay câu hỏi đã được sửa khi in để đảm bảo tính “provocative” của tờ báo?

"Đối chiếu": Việc đơn giản nhưng không dễ với các biên tập viên

Ví dụ về các câu hỏi của bạn phóng viên Vietimes (người trong bài phỏng vấn ngắn này đồng thời đóng các vai cảnh sát, công tố viên, quan tòa, và …dư luận xã hội (i.e. cái thùng không đáy để nhét những gì không biết nhét vào đâu).

Vũ Đình Bình: .Có một sự tin tưởng rất lớn giữa NXB và BTV.

PV: Lòng tin chỉ là một phần. Hiện nay, rất nhiều NXB chạy theo lợi nhuận đã sẵn sàng bỏ qua đối chiếu...

PV: Rõ ràng NXB, cụ thể hơn là những BTV được coi là “chốt” trực tiếp canh gác những sản phẩm văn hóa. Nhưng vì lòng tham, chạy theo lợi nhuận, nhiều NXB, nhiều BTV đã đánh mất lòng tự trọng, đạo đức và trách nhiệm với bạn đọc. Là một BTV lâu năm trong nghề, có lúc nào ông thấy day dứt vì chính sự thỏa hiệp của mình đã góp phần làm nên hiện trạng này?

PV: Nhưng khi đứng tên cho một cuốn sách, BTV phải có trách nhiệm với thương hiệu của mình? Vì khi xảy ra một sai sót thì chính BTV sẽ phải chịu “đứng mũi chịu đòn”?

PV: Vậy ai sẽ bị lên án? Liệu sẽ có một cơ chế nào đó trở thành “tội đồ” để các NXB, BTV, đầu nậu sách đổ lỗi?

Che Guevara

Hình như đợt này đang là dịp kỷ niệm 40 năm ngày mất của Che Guevara? Thấy trên báo chí và cả trên blog nhiều người nhắc tới ông. Tuy Che mất 40 năm nhưng hẳn là số người hâm mộ ông còn rất nhiều, mặc dù chắc là đã và đang giảm dần theo thời gian cùng với sự tan rã hay suy yếu của các phong trào cánh tả (các phong trào cộng sản vũ trang ở một số nước kém phát triển châu Mỹ hay châu Á giờ đều có tính chất Maoist- từ Con đường tươi sáng ở Peru cho tới du kích Maoist ở Nepal).

Trên BBC có một bài điểm một cuốn sách về Che, nhưng bài điểm sách không hay, cuốn sách kia được viết với thái độ thù địch đã được xác định về Che mà bài điểm sách chỉ đưa tin một chiều và lấy tiêu đề “Sách mới kể thật về Che Guevara” trong khi nó có thật hay không thì có trời biết.

Ngay cả cái kết của cuốn sách đã cho thấy sự võ đoán của nó “Nói một cách khác, Che chính là một “sản phẩm của Pháp” trong thời đại tinh thần bài Mỹ lên cao sau Thế chiến ở châu Âu.” Sartre hay một số trí thức thiên tả ở Pháp khen Che không có nghĩa là Che là “sản phẩm của Pháp”, hơn nữa tinh thần bài Mỹ cũng không phải “lên cao sau Thế chiến ở châu Âu” (ngược lại thì có, lúc đó người châu Âu còn biết ơn người Mỹ) mà là lên cao vào thời điểm chiến tranh Việt Nam, sau cách mạng Cuba, và cùng lớn mạnh với phong trào hippie và dân quyền ở Mỹ, New Left ở châu Âu, tức là vào những năm 60s. Câu kết đó có vẻ rất công thức: bài Mỹ= Pháp, nhất là trí thức.

Không phủ nhận Che Guevara đã trở thành một cái gì đó gần với huyền thoại, và đã là huyền thoại thì tất nhiên là có sự thêu dệt, có cái đúng và cái không đúng. Vấn đề là lý giải huyền thoại đó như thế nào chứ không phải cứ chăm chăm vào các tiểu tiết như Che Guevara thường tự tay xử bắn người bị xử tử. Che xuất hiện vào một thời điểm phù hợp, cùng với phong trào cánh tả và giải phóng dân tộc, chống lại đế quốc đang trỗi dậy ở khắp thế giới. Là người theo chủ nghĩa thế giới và với tinh thần phiêu lưu không mệt mỏi, Che Guevara vừa gợi lại hình ảnh của một chàng hiệp sĩ Don Quixote mệt mỏi và bất khuất, kiêu hãnh và ngây thơ trong trang sách của Cervantes, vừa là sự quay trở lại của tinh thần Bolivar bất khuất, người trong thế kỷ 19 đã tung vó ngựa khắp Mỹ Latin đánh đuổi thực dân Tây Ban Nha, lập ra hàng loạt quốc gia mới (Bolivia là mang tên ông) và với ước mong xây dựng một Đại quốc gia Xuyên- Mỹ Latin trên khắp cả châu lục. (Có ngẫu nhiên không khi cũng như Che, cả Don Quixote lẫn Bolivar đều là sản phẩm của văn minh Latin).

Tư tưởng của Che tuy là cộng sản, nhưng không phải là cộng sản Stalinist mà là cộng sản thế giới (về điểm này gần với Trosky) và kết hợp với tinh thần giải phóng dân tộc và chống đế quốc. Do đó nó gần gũi với mọi phong trào phản kháng, dù ở các nước nghèo hay các nước giàu. Những người phản kháng ở bất cứ đâu, chống lại bất cứ thể chế thống trị nào để có thể lấy ông làm hình tượng đấu tranh. Chẳng hạn, sẽ không có gì phải ngạc nhiên khi những người biểu tình phản đối toàn cầu hóa lại mặc áo phông hình Che. Cái chết được coi là “tử vì đạo” của ông khiến ông hoàn toàn có thẩm quyền giữ địa vị người hùng ngay cả khi CNCS đã thất bại nặng nề trên toàn thế giới và Cuba, cái nôi của cách mạng châu Mỹ, giờ chỉ còn là một hòn đảo u buồn và ngột ngạt.

Dù sao cái chết của Che đã tránh cho ông cũng là một cái chết đẹp. Nói như bạn Quốc Anh có lần nói, một cuộc cách mạng đẹp là một cuộc cách mạng thất bại. Don Quixote chết trong trạng thái nửa điên nửa tỉnh, lẫn lộn giữa thực và sự tưởng tượng; Bolivar chết sau khi trở thành nhà độc tài chuyên quyền rồi bị thất thế. Rất có thể cái chết của Che Guevara đã tránh cho ông trở thành một nhà cai trị độc tài và tham nhũng (hoặc sẽ bị thủ tiêu trong các cuộc tranh giành quyền lực nội bộ sau đó). Rất có thể ông cũng tự cảm nhận thấy điều đó và đó chính là động cơ để ông tiếp tục lao vào các cuộc phiêu lưu thất bại khác (cuộc phiêu lưu duy nhất mà Che thành công là ở Cuba, khi ông không phải là người lãnh đạo thực sự). Nếu đúng thế thì phải chăng, Che là một người hư vô chủ nghĩa khoác áo cộng sản và giải phóng?

Hoặc cũng có thể tinh thần không mệt mỏi của Che là một tinh thần chung của các vị anh hùng (hay ác quỷ- hai vai trò này nhiều khi hoán đổi cho nhau ở cùng một người) Mỹ Latin. Giống như đại tá Aureliano trong Trăm năm cô đơn từng mười mấy lần (sic) phát động các cuộc cách mạng khác nhau mà chẳng vì cái gì cả- ngoài cái động cơ tự thân là làm cách mạng, là chiến đấu (lúc nào phải đọc lại truyện này mới được, quên gần hết nội dung rồi). Những viên tướng, những nhà chính trị và cai trị Mỹ Latin luôn là những người điên rồ nhất như Marquez từng mô tả trong diễn từ giải Nobel của mình

“Tướng Antonio López de Santana, ba lần là độc tài Mexico, làm một đám tang rầm rộ để đưa ma cái chân trái của y mà y bị mất trong cái gọi là Chiến tranh Bánh ngọt. Tướng Gabriel García Moreno cai trị Ecuador trong mười sáu năm như một vị vua có uy quyền tuyệt đối; khi ông ta chết, thi hài ông ta được đặt ngồi trên ghế tổng thống, diện đồng phục tinh tươm và đeo dày đặc huân chương, sau đó mới đem chôn. Tướng Maximiliano Hernández Martíne
z, kẻ chuyên quyền theo thuyết thần trí của xứ El Salvador đã hạ lệnh giết sạch ba mươi ngàn nông dân trong một cuộc thảm sát man rợ, phát minh ra một quả lắc để dò tìm thuốc độc trong thức ăn của ông ta, và cho phủ đèn đường bằng giấy đỏ để tránh dịch tinh hồng nhiệt.”

Dù cánh tả hay cánh hữu, họ giống nhau nhiều hơn là khác nhau.

Thực ra, trước Che, người Mỹ Latin đã có một viên tướng có vai trò huyền thoại tương tự. Đó là Pancho Villa, một nhà cách mạng Mexico hồi đầu thế kỷ 20, người cũng được giới báo chí và nhiều người hâm mộ coi như thần tượng của tư tưởng tự do và giải phóng. Pancho Villa có lẽ là viên tướng Mỹ Latin duy nhất từng đem quân tấn công vào lãnh thổ Mỹ, khiến người Mỹ trả đũa bằng một cuộc hành quân sang Mexico lùng và diệt Pancho Villa nhưng vẫn không thể bắt được ông. Sau này, ông bị ám sát trong nội chiến ở Mexico. Pancho Villa cũng từng là chủ đề ăn khách của điện ảnh Holywood trong nửa đầu thế kỷ 20, với vài chục bộ phim về ông (trong đó có vài phim do chính ông ta đóng vai chính)

.

Pancho Villa- hiệp sĩ của dân nghèo hay gã cướp đường?


Nhưng dù sao Pancho Villa vẫn là hiện tượng gần với folk-lore, gắn liền với một vùng đất và một giai đoạn lịch sử nào đó, tương tự như Billy the Kid chẳng hạn. Còn với Che trong thời hiện đại, vai trò của Che đã từ một folk-lore trở thành một huyền thoại có tính quốc tế với sự đóng góp quan trọng của truyền thông (ví dụ như bức ảnh huyền thoại). Nhiều người tìm tới Che Guevara, nhất là khi còn trẻ, như là sự phản ứng trước xã hội tư bản ngột ngạt, phi cá nhân, lũng đoạn và đôi khi là đạo đức giả.

Nhưng khác với Don Quixote là một nhân vật hư cấu và do đó không thể có tì vết (tất nhiên rất có thể sẽ có những "phát hiện" hay "tiết lộ" kiểu như Don là người đồng tính, chỉ yêu mỗi Sancho Pansa nhưng các tiết lộ đó sẽ chẳng ảnh hưởng gì tới hình tượng Don cả). Che Guevara vẫn là người có thực và hẳn sẽ có không ít tì vết. Huyền thoại của ông rồi sẽ dần dần mờ đi, trong chừng 30 năm nữa, có lẽ sẽ không có nhiều người biết được ông là ai. Che có thể sẽ vẫn tồn tại như một cult hero, một folklore nhưng sẽ không còn là một giải pháp hay một niềm cảm hứng.

Link bài tớ review phim Nhật ký xe máy trên blog cũ.

(Các ảnh đều từ Wikipedia)

Entry for October 10, 2007

Nhức đầu quá. Thôi, đọc thơ tình vậy.

20

Pablo Neruda

(Trong tập Hai mươi bài thơ tình và một khúc ca tuyệt vọng, Nguyễn Đăng thường dịch)

Tôi có thể viết những câu thơ buồn bã nhất đêm nay.

Chẳng hạn như viết: "Đêm đầy sao,

và run run, xanh biếc, các tinh tú ở nơi xa."

Gió khuya bay lượn trên trời và ca hát.

Tôi có thể viết những câu thơ buồn bã nhất đêm nay.

Tôi đã yêu nàng, và đôi khi nàng cũng đã yêu tôi.

Những đêm như đêm nay, tôi đã ôm nàng vào lòng mình.

Tôi đã hôn nàng biết bao lần dưới bầu trời, bầu trời mênh mông.

Nàng đã yêu tôi, đôi khi tôi cũng đã yêu nàng.

Làm sao không yêu được đôi mắt to không chớp của nàng.

Tôi có thể viết những câu thơ buồn bã nhất đêm nay.

Nghĩ mình chẳng có nàng. Tiếc mình đã mất nàng.

Lặng nghe đêm bao la, và bao la hơn nữa vì vắng bóng nàng.

Và câu thơ rơi vào hồn mình như sương mai trên cỏ.

Có hề gì nếu tình yêu tôi không lưu nàng lại được.

Đêm đầy sao, nàng chẳng có bên tôi.

Tất cả chỉ có thế thôi. Xa xa ai đó hát. Xa xa.

Và hồn tôi bất mãn vì đã mất nàng.

Như để gần lại nàng, tia mắt tôi tìm kiếm.

Tim tôi cũng tìm kiếm, và nàng chẳng có bên tôi.

Và đêm nay cũng là một đêm như đêm xưa đã gội trắng cũng những cội cây này.

Nhưng chúng tôi, những kẻ của thời xưa ấy, chúng tôi chẳng còn là một.

Tôi không còn yêu nàng, thật vậy, tuy nhiên, tôi đã yêu nàng biết mấy.

Tiếng tôi đã gọi gió để bay tới bên tai nàng.

Về người khác. Nàng sẽ thuộc về một người khác. Như trước những nụ hôn của tôi.

Tiếng nói của nàng, tấm thân trong trẻo của nàng. Đôi mắt mênh mông của nàng.

Tôi không còn yêu nàng, thật vậy, tuy nhiên, có lẽ tôi vẫn yêu nàng.

Tình yêu rất ngắn ngủi sao quên lãng rất lâu dài.

Chính vào những đêm như đêm nay, tôi đã ôm nàng vào lòng mình.

Và hồn tôi bất mãn vì đã mất nàng.

Dẫu cho đây có là nỗi đau cuối cùng vì nàng,

và đây có là những dòng thơ cuối cùng tôi viết cho nàng.

-----

Ôi, hãy nói cho tôi hay sự thật về tình yêu

Auden, W.H.

(Diễm Châu dịch)

Có những kẻ nói tình yêu là một cậu bé,
Và có những kẻ nói ấy là một con chim,
Có những kẻ nói nó khiến thế giới xoay vần,
Và có những kẻ nói điều ấy thật phi lý,
Và khi tôi hỏi người đàn ông ở kế bên,
Người làm như mình rành rẽ,
Bà vợ ông ta quả đã lấy làm giận dữ,
Và bảo chuyện ấy chẳng ra gì.

Phải chăng nó cũng tựa như một bộ đồ ngủ,
Hay miếng thịt đùi heo trong một khách sạn tiết chế?
Mùi nó có gợi lại mùi những con lama,
Hay đượm một hương thơm khiến ta vững dạ?
Nó có gai góc như một hàng giậu khi ta chạm tới,
Hay dịu êm như một chiếc gối lông thoáng nhẹ?
Nó có nhọn sắc hay hoàn toàn mềm mại ở những cạnh góc?
Ôi, hãy nói cho tôi hay sự thật về tình yêu.

Những cuốn sách sử của chúng ta thường nói tới nó
Trong những hàng ghi chú nho nhỏ thật bí ẩn,
Nó là một đề tài khá thông thường trên
Những con tàu Xuyên-Đại Tây dương;
Tôi đã gặp chủ đề này được nhắc tới
Trong những bài tường thuật những vụ tự sát,
Và còn thấy nó được ghi vội ở
Mặt sau những tấm bảng chỉ đường xe lửa.

Nó có hú lên như một con chó bẹc-giê bị bỏ đói,
Hay phừng phừng như một đội quân nhạc?
Ta có thể bắt chước nó thật hoàn hảo
Trên một lưỡi cưa hay một cây đàn Steinway?
Nó có hát ầm ĩ trong những bữa tiệc?
Phải chăng nó chỉ ưa loại nhạc cổ điển?
Liệu nó có ngừng khi người ta muốn yên?
Ôi, hãy nói cho tôi hay sự thật về tình yêu.

Tôi đã nhìn vô căn nhà nghỉ mát,
Nó chẳng hề có đó:
Tôi đã thử sông Thames ở Maidenhead,
Và không khí trong lành bổ dưỡng ở Brighton.
Tôi không rõ con sáo hót những gì,
Hay những gì bông tuy-líp nói;
Nhưng nó chẳng có đó nơi chuồng gà,
Hoặc dưới gậm giường.

Nó có thể làm những bộ mặt nhăn nhó dị thường?
Phải chăng nó thường đau yếu trên một chiếc đu?
Nó có miệt mài trong những cuộc đua,
Hay với những mẩu giây phí phạm hết ngày giờ?
Nó có những ý kiến riêng về tiền bạc?
Nó có suy nghĩ đủ về sự yêu nước?
Phải chăng những câu chuyện của nó tầm phào nhưng ngộ nghĩnh?
Ôi, hãy nói cho tôi hay sự thật về tình yêu.

Khi nó tới, phải chăng nó sẽ tới không báo trước
Vào đúng lúc tôi đang ngoáy mũi?
Nó có gõ cửa nhà tôi vào sớm mai,
Hay giẫm lên mấy đầu ngón chân tôi trên xe buýt?
Phải chăng nó sẽ tới như một sự thay đổi thời tiết?
Lời chào đón của nó sẽ lễ phép hay thô bạo?
Liệu nó có thay đổi hẳn đời tôi
Ôi, hãy nói cho tôi hay sự thật về tình yêu

Entry for October 10, 2007

Comment này của bạn Le ở entry diễn đàn văn học này hay, tớ copy vào đây.

"Sống đã rồi hãy viết". Câu này có 3 hàm ý quan trọng.
- Chưa sống thì sẽ phải viết bằng trí tưởng tượng. Như thế thì có nguy cơ tưởng vậy mà chẳng phải vậy.
- Chưa sống thì cảm xúc khi tiếp xúc sự vật chưa phát triển đầy đủ. Tức là tri thức chưa chín. Rất lưu ý điều này. Ghi nhớ thông tin không có nghĩa là đã cảm nhận chính xác, khách quan.
- Chưa sống tức là chưa có nhân cách để bàn về sự sống. Kẻ chưa sống mà viết, là kẻ viết thiếu nhân cách.

Vậy tại sao người ta chưa sống mà vẫn viết? Không những thế đây còn là hiện tượng phổ biến. Vì đó là nhu cầu tâm lý. Chúng ta tập trung bàn thảo ở đây, nguyên nhân cốt lõi là vì ta bị kích thích, không muốn bị bỏ rơi ngoài cuộc. Ta muốn được chấp nhận. Được cảm thấy mình đáng kể trong mắt kẻ khác. Muốn kinh nghiệm, vốn sống của mình được kẻ khác kế thừa. Muốn tìm thấy sự đồng điệu. Tất cả những điều ấy tiềm ẩn trong mỗi người ngay từ lúc ta còn là đứa bé sơ sinh.

Điểm khác nhau giữa trẻ sơ sinh và người trưởng thành là gì? Là ý thức về nhân cách. Tuổi trẻ thì nên rèn nhân cách. Chứ đợi tới trung niên thì muộn rồi, cứ trẻ con mãi thôi :) Tản Đà nói "dân hai nhăm triệu ai người lớn", đó là ông cảm khái cho nhân cách con người.

Rèn nhân cách như thế nào? Đối với tri thức thì đừng dối mình. Cái gì biết thì bảo là biết, không biết thì bảo là không biết. Đừng cố tình bóp méo nhận thức sự vật theo cách mình thấy dễ chịu nhất, nhằm vuốt ve đề cao cái tôi nhất. Rất nhiều người thông minh giỏi giang mà tự ngủ yên trong sự dốt nát chính vì căn bệnh này. Nghĩa là đối với mình thì luôn tự soi chiếu chân thật. Nhưng đối với kẻ khác thì phải độ lượng. Độ lượng thì mới thấu nhân tình. Thấu nhân tình thì mới công bằng.

Entry for October 10, 2007

yfla.wrap("This multimedia content requires Flash version 9 and above.", "Upgrade Now.", "http:\/\/www.adobe.com\/shockwave\/download\/download.cgi?P1_Prod_Version=ShockwaveFlash", "

Get this widget | Track details | \t\teSnips Social DNA 1. Nh\u00e2n s\u1ef1 ki\u1ec7n L\u00ea Thi\u1ebfu Nh\u01a1n ph\u1ea3n \u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc vi\u1ec7c t\u1eadp th\u01a1 c\u1ee7a Phan Th\u1ecb V\u00e0ng Anh \u0111\u01b0\u1ee3c trao gi\u1ea3i. V\u1ec1 \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a nh\u00e0 th\u01a1 v\u00e0 s\u1ef1 ph\u00e2n bi\u1ec7t gi\u1eefa nh\u00e0 th\u01a1\/ nh\u00e0 vi\u1ebft v\u0103n xu\u00f4i. T\u1ea1i sao c\u00e1c nh\u00e0 th\u01a1 th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng vi\u1ebft v\u0103n xu\u00f4i? V\u00e0 t\u1ea1i sao c\u00e1c nh\u00e0 th\u01a1 th\u01b0\u1eddng d\u1ec5 kh\u00f3 ch\u1ecbu hay coi th\u01b0\u1eddng khi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft v\u0103n xu\u00f4i l\u1ea1i vi\u1ebft th\u01a1. \u201cC\u00e1c nh\u00e0 th\u01a1 th\u01b0\u1eddng v\u1eabn vi\u1ebft v\u0103n xu\u00f4i, trong khi c\u00e1c nh\u00e0 v\u0103n xu\u00f4i l\u1ea1i hi\u1ebfm khi vi\u1ebft th\u01a1. Vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng cho th\u1ea5y s\u1ef1 \u01b0u vi\u1ec7t c\u1ee7a th\u01a1 ca nh\u01b0 Brodsky n\u00f3i\u2026C\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec vi\u1ebft th\u01a1 \u0111\u01b0\u1ee3c \u00edt ti\u1ec1n h\u01a1n vi\u1ebft v\u0103n m\u00e0 l\u00e0 v\u00ed v\u1ecb tr\u00ed \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ee7a th\u01a1 ca- do th\u01a1 ca v\u00e0 c\u00f4ng ch\u00fang c\u1ee7a n\u00f3 c\u00e0ng ng\u00e0y c\u00e0ng b\u1ecb \u0111\u1ea9y ra ngo\u00e0i l\u1ec1; m\u1ed9t th\u1ee9 m\u00e0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 k\u1ef9 n\u0103ng th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng, nh\u01b0 ch\u01a1i m\u1ed9t nh\u1ea1c c\u1ee5, gi\u1edd \u0111\u00e2y tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t \u0111\u1ecba h\u1ea1t ri\u00eang bi\u1ec7t v\u00e0 kh\u00f3 kh\u0103n. Kh\u00f4ng ch\u1ec9 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft v\u0103n xu\u00f4i m\u00e0 c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 h\u1ecdc gi\u1edd c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f2n vi\u1ebft th\u01a1 n\u1eefa\u2026 Trong th\u1ebf k\u1ef7 20, vi\u1ebft th\u01a1 tr\u1edf th\u00e0nh th\u1eed nghi\u1ec7m c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 v\u0103n xu\u00f4i khi h\u1ecd c\u00f2n tr\u1ebb (Joyce, Beckett, Nabokov\u2026) hay m\u1ed9t c\u00f4ng vi\u1ec7c tay tr\u00e1i c\u1ee7a h\u1ecd (Borges, Updike\u2026). L\u00e0 nh\u00e0 th\u01a1 kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 vi\u1ebft th\u01a1, k\u1ec3 c\u1ea3 th\u01a1 hay. Lawrence v\u00e0 Brecht \u0111\u00e3 vi\u1ebft nh\u1eefng b\u00e0i th\u01a1 th\u1eadt tuy\u1ec7t nh\u01b0ng h\u1ecd v\u1eabn kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 nh\u00e0 th\u01a1. L\u00e0 nh\u00e0 th\u01a1 t\u1ee9c l\u00e0 t\u1ef1 \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a m\u00ecnh, c\u1ed1 g\u1eafng duy tr\u00ec b\u1ea3n th\u00e2n (b\u1ea5t ch\u1ea5p kh\u00f3 kh\u0103n) trong vi\u1ec7c ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u00e0 th\u01a1 th\u00f4i. M\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eeba nh\u1eadn trong th\u1ebf k\u1ef7 20 v\u1ec1 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi v\u1eeba l\u00e0 nh\u00e0 vi\u1ebft v\u0103n xu\u00f4i v\u0129 \u0111\u1ea1i v\u1eeba l\u00e0 nh\u00e0 th\u01a1 v\u0129 \u0111\u1ea1i l\u00e0 Thomas Hardy- v\u00e0 \u00f4ng n\u00e0y t\u1eeb b\u1ecf vi\u1ebft ti\u1ec3u thuy\u1ebft \u0111\u1ec3 vi\u1ebft th\u01a1 (Hardy kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 nh\u00e0 vi\u1ebft v\u0103n xu\u00f4i. \u00d4ng ta tr\u1edf th\u00e0nh nh\u00e0 th\u01a1). Theo ngh\u0129a n\u00e0y, c\u00e1ch hi\u1ec3u c\u1ee7a th\u1eddi k\u1ef3 L\u00e3ng m\u1ea1n v\u1ec1 nh\u00e0 th\u01a1, nh\u01b0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 m\u1ed1i quan h\u1ec7 t\u1ed1i \u0111a v\u1edbi th\u01a1 ca, \u0111\u00e3 th\u1eafng th\u1ebf; v\u00e0 kh\u00f4ng ch\u1ec9 trong s\u1ed1 c\u00e1c nh\u00e0 v\u0103n Nga. Tuy nhi\u00ean v\u1eabn c\u00f3 m\u1ed9t ngo\u1ea1i l\u1ec7- \u0111\u00f3 l\u00e0 vi\u1ebft ph\u00ea b\u00ecnh. M\u1ed9t nh\u00e0 th\u01a1 \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u00e0 nh\u00e0 ph\u00ea b\u00ecnh gi\u1ecfi kh\u00f4ng \u0111\u00e1nh m\u1ea5t v\u1ecb th\u1ebf nh\u00e0 th\u01a1 c\u1ee7a m\u00ecnh: T\u1eeb Blok cho t\u1edbi Brodsky, h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c nh\u00e0 th\u1edd l\u1edbn Nga \u0111\u1ec1u vi\u1ebft ph\u00ea b\u00ecnh xu\u1ea5t s\u1eafc. Th\u1ef1c t\u1ebf l\u00e0 k\u1ec3 t\u1eeb th\u1eddi L\u00e3ng m\u1ea1n, h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c nh\u00e0 ph\u00ea b\u00ecnh c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec1u l\u00e0 c\u00e1c nh\u00e0 th\u01a1: Coleridge, Baudelaire, Val\u00e9ry , Eliot\u2026\" V\u1ec1 vi\u1ec7c c\u00e1c nh\u00e0 th\u01a1 vi\u1ebft v\u0103n xu\u00f4i \u201cTrong s\u1ed1 c\u00e1c s\u1ef1 ki\u1ec7n l\u1edbn c\u1ee7a v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng th\u1ebf k\u1ef7 20 c\u00f3 s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a m\u1ed9t lo\u1ea1i h\u00ecnh v\u0103n xu\u00f4i ri\u00eang bi\u00eat: thi\u1ebfu ki\u00ean nh\u1eabn, nhi\u1ec7t huy\u1ebft, t\u0129nh l\u01b0\u1ee3c, th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft \u1edf ng\u00f4i th\u1ee9 nh\u1ea5t, v\u00e0 th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft b\u1edfi c\u00e1c nh\u00e0 th\u01a1 (hay n\u1ebfu kh\u00f4ng l\u00e0 nh\u1eefng nh\u00e0 v\u0103n vi\u1ebft v\u1edbi \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a c\u00e1c chu\u1ea9n m\u1ef1c th\u01a1 ca)\u2026V\u0103n xu\u00f4i c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 th\u01a1 kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f3 t\u00ednh ch\u1ea5t s\u00f4i s\u1ee5c, d\u1ed3n n\u00e8n, chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng, v\u00e0 th\u1ec3 hi\u1ec7n t\u00ednh kh\u00ed. N\u00f3 c\u00f2n c\u00f3 m\u1ed9t ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 ri\u00eang bi\u1ec7t: s\u1ef1 tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh ngh\u1ec1 nghi\u1ec7p c\u1ee7a ch\u00ednh nh\u00e0 th\u01a1. Th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng n\u00f3 \u00e1p d\u1ee5ng hai d\u1ea1ng k\u1ec3 chuy\u1ec3n. M\u1ed9t l\u00e0 t\u1ef1 s\u1ef1 v\u1ec1 ch\u00ednh m\u00ecnh. D\u1ea1ng th\u1ee9 hai, c\u0169ng \u1edf d\u01b0\u1edbi d\u1ea1ng h\u1ed3i \u1ee9c l\u00e0 ch\u00e2n dung v\u1ec1 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 v\u0103n (th\u01b0\u1eddng thu\u1ed9c th\u1ebf h\u1ec7 gi\u00e0 h\u01a1n, hay l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u1ea7y) hay m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n y\u00eau (cha hay \u00f4ng ch\u1eb3ng h\u1ea1n)\u2026 V\u0103n xu\u00f4i c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 th\u01a1 h\u1ea7u h\u1ebft \u0111\u1ec1u v\u1ec1 vi\u1ec7c l\u00e0 nh\u00e0 th\u01a1 nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o\u201d (l\u01b0\u1ee3c d\u1ecbch t\u1eeb Susan Sontag- A Poet\u2019s Prose). 2. Li\u1ec7u c\u00f3 \u0111\u00fang c\u00f3 s\u1ef1 kh\u01b0\u1edbc t\u1eeb c\u00f4ng ch\u00fang c\u1ee7a nh\u00e0 v\u0103n kh\u00f4ng? V\u00e0 nh\u00e0 v\u0103n vi\u1ebft cho ai? \u201cNh\u00e0 v\u0103n vi\u1ebft cho \u0111\u1ed9c gi\u00e1 l\u00fd t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a h\u1ecd, cho gia \u0111\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1ee7a h\u1ecd, cho ch\u00ednh h\u1ecd hay l\u00e0 kh\u00f4ng cho ai c\u00e1 . T\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u \u0111\u00fang. Nh\u01b0ng c\u0169ng l\u00e0 \u0111\u00fang: nh\u00e0 v\u0103n h\u00f4m nay vi\u1ebft cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc h\u1ecd. Nh\u1eefng c\u00e2u h\u1ecfi v\u00e0 nh\u1eefng ng\u1edd v\u1ef1c ch\u00e2m ch\u00edch kia v\u1ec1 \u00fd \u0111\u1ecbnh th\u1ef1c s\u1ef1 c\u1ee7a nh\u00e0 v\u0103n ph\u1ea3n \u00e1nh m\u1ed9t s\u1ef1 b\u1ea5t \u1ed5n v\u1ec1 m\u1ed9t tr\u1eadt t\u1ef1 v\u0103n ho\u00e1 \u0111\u00e3 d\u1ea7n d\u00e0 th\u00e0nh m\u1ed9t v\u00f3c d\u1ea1ng\u2026. Kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 \u0111\u1ed9c gi\u00e1 l\u00fd t\u01b0\u1edfng kh\u00f4ng b\u1ecb r\u1ecbt r\u00e0ng b\u1edfi nh\u1eefng c\u1ea5m \u0111o\u00e1n x\u00e3 h\u1ed9i hay nh\u1eefng huy\u1ec1n tho\u1ea1i d\u00e2n t\u1ed9c, c\u0169ng nh\u01b0 kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t ti\u1ec3u thuy\u1ebft gia l\u00fd t\u01b0\u1edfng. Th\u1ebf nh\u01b0ng cu\u1ed9c truy t\u00ecm c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft ti\u1ec3u thuy\u1ebft cho ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc l\u00fd t\u01b0\u1edfng s\u1ebd b\u1eaft \u0111\u1ea7u v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc \u1ea5y, v\u00e0 vi\u1ebft v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc n\u00e0y trong t\u00e2m tr\u00ed.\u201d (Orhan Pamuk- B\u00eanh v\u1ef1c cho \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 l\u00fd t\u01b0\u1edfng) 3. L\u00e1 c\u1ea3i trong ng\u00e0y (\u00f4i, l\u00e2u r\u1ed3i ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c \u0103n na). \"5. Na B\u1ea1n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi khi\u00eam t\u1ed1n v\u00e0 h\u01a1i b\u1ea3o th\u1ee7, \u0111\u00f4i khi kh\u00e1 nh\u1ea1y c\u1ea3m. Suy ngh\u0129 ch\u00edn ch\u1eafn n\u00ean b\u1ea1n hi\u1ebfm khi l\u00e0m vi\u1ec7c g\u00ec m\u1ed9t c\u00e1ch h\u1ea5p t\u1ea5p. Nhi\u1ec1u tham v\u1ecdng, r\u1ea5t gi\u1ecfi l\u00e0m nh\u1eefng vi\u1ec7c y\u00eau c\u1ea7u nhi\u1ec1u chi ti\u1ebft ho\u1eb7c con s\u1ed1. B\u1ea1n coi tr\u1ecdng tr\u00ed tu\u1ec7 c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi nhi\u1ec1u h\u01a1n nhi\u1ec1u so v\u1edbi ngo\u1ea1i h\u00ecnh ho\u1eb7c ch\u1ec9 s\u1ed1 l\u00e3ng m\u1ea1n.9. \u0110\u00e0o: B\u1ea1n l\u00e0 m\u1eabu ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n thi\u1ec7n, kh\u00e1 th\u1eb3ng th\u1eafn nh\u01b0ng \u1edf m\u1ee9c \u0111\u1ed9 \u0111\u00e1ng y\u00eau ch\u1ee9 kh\u00f4ng th\u00f4 l\u1ed7. D\u1ec5 tha th\u1ee9 v\u00e0 d\u1ec5 qu\u00ean; c\u1ef1c k\u1ef3 coi tr\u1ecdng t\u00ecnh b\u1ea1n. R\u1ea5t \u0111\u1ed9c l\u1eadp v\u00e0 nhi\u1ec1u tham v\u1ecdng, khi\u1ebfn cho b\u1ea1n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi d\u00e1m ch\u1ea5p nh\u1eadn r\u1ee7i ro. Lu\u00f4n mu\u1ed1n c\u00f3 \u201cm\u1ed9t n\u1eeda\u201d l\u00fd t\u01b0\u1edfng: L\u00e3ng m\u1ea1n nh\u01b0ng tth\u1eadt ch\u00e2n th\u00e0nh. V\u00e0 b\u1ea1n s\u1eb5n s\u00e0ng d\u00e0nh nhi\u1ec1u th\u1eddi gian \u0111\u1ec3 t\u00ecm m\u1ed9t n\u1eeda ho\u00e0n h\u1ea3o c\u1ee7a m\u00ecnh ch\u1ee9 kh\u00f4ng v\u1ed9i v\u00e3.\" 4. Ph\u01b0\u01a1ng Thanh ki\u1ec7n C\u00f4 g\u00e1i \u0111\u1ed3 long. V\u1ee5 n\u00e0y \u0111\u00e1ng ch\u00fa \u00fd \u0111\u00e2y. C\u1ea3 hai b\u1ea1n n\u00e0y \u0111\u1ec1u c\u00f3 v\u1ebb c\u00f3 c\u00e1 t\u00ednh c\u1ea3. Qua v\u1ee5 n\u00e0y c\u0169ng s\u1ebd t\u1ea1o th\u00e0nh m\u1ed9t ti\u1ec1n l\u1ec7 nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 blog. H\u00ecnh nh\u01b0 c\u00f3 tin \u0111\u1ed3n l\u00e0 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 mu\u1ed1n tr\u1ea3 $80.000 \u0111\u1ec3 mua blog b\u1ea1n nh\u01b0ng b\u1ea1n t\u1eeb ch\u1ed1i. C\u00f3 b\u1ea1n n\u00e0o tr\u1ea3 m\u00ecnh b\u1eb1ng 1\/8 nh\u01b0 th\u1ebf l\u00e0 m\u00ecnh c\u0169ng b\u00e1n blog ngay. :D 5. Hai b\u00e0i n\u00e0y tr\u00ean VTC v\u00e0 Vneconomy ph\u1ecfng v\u1ea5n \u00f4ng Nh\u00e2n v\u1eabn th\u1ea5y \u00f4ng l\u1eb7p l\u1ea1i nh\u1eefng g\u00ec t\u1eebng ph\u00e1t bi\u1ec3u tr\u00ean S\u00e0i G\u00f2n gi\u1ea3i ph\u00f3ng t\u1eeb c\u00e1ch \u0111\u00e2y c\u1ea3 th\u00e1ng: so s\u00e1nh v\u1ec1 con s\u1ed1 tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i gi\u1eefa h\u1ecdc ph\u00ed Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 \u1edf M\u1ef9 hay l\u1ea5y v\u00ed d\u1ee5 v\u1ec1 tr\u01b0\u1eddng d\u1ea1y ngh\u1ec1 \u1edf Ngh\u1ec7 An. Hai hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y l\u00e0m c\u01a1 s\u1edf cho l\u1eadp lu\u1eadn c\u1ee7a \u00f4ng nh\u01b0ng c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u khi\u00ean c\u01b0\u1ee1ng, v\u00ec m\u1ed9t l\u00e0 s\u1ef1 so s\u00e1nh tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i m\u00e0 kh\u00f4ng quan t\u00e2m t\u1edbi thu nh\u1eadp v\u00e0 hai l\u00e0 m\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p c\u1ee5 th\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 r\u1ea5t thi\u1ebfu t\u00ednh \u0111\u1ea1i di\u1ec7n. Tr\u00ecnh \u0111\u1ed9 TS khoa h\u1ecdc \u1edf \u0110\u1ee9c v\u00e0 kinh nghi\u1ec7m l\u00e0m gi\u00e1o vi\u00ean, qu\u1ea3n l\u00fd gi\u00e1o d\u1ee5c v\u00e0 khoa h\u1ecdc m\u1ea5y ch\u1ee5c n\u0103m m\u00e0 sao t\u01b0 duy c\u1ee7a \u00f4ng Nh\u00e2n v\u1eabn l\u1ed1i m\u00f2n v\u00e0 \u0111\u1ecbnh ki\u1ebfn th\u1ebf, n\u1ebfu b\u1ea3o n\u00eau v\u00ed d\u1ee5 \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 m\u1ecb d\u00e2n th\u00ec l\u00e0 qu\u00e1 coi th\u01b0\u1eddng kh\u1ea3 n\u0103ng t\u01b0 duy c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang. M\u1ed9t \u0111i\u1ec3m n\u1eefa l\u00e0 n\u1ed9i dung hai b\u00e0i ph\u1ecfng v\u1ea5n n\u00e0y r\u1ea5t gi\u1ed1ng nhau, v\u00e0 \u0111\u1ec1u c\u00f3 t\u00ean chung c\u1ee7a L\u00fd H\u00e0 l\u00e0m t\u1edb th\u1eafc m\u1eafc kh\u00f4ng bi\u1ebft ph\u1ecfng v\u1ea5n c\u1ee7a b\u00e1o n\u00e0o, l\u00e0 hai ph\u1ecfng v\u1ea5n hay m\u1ed9t, hay l\u00e0 m\u1ed9t t\u1edd mua l\u1ea1i tin c\u1ee7a t\u1edd kia r\u1ed3i ch\u00eam ch\u00eam s\u1eeda s\u1eeda ch\u00fat ch\u00fat (v\u00ec c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ea5y ghi ngu\u1ed3n l\u00e0 c\u1ee7a t\u1edd kh\u00e1c). ");To view this multimedia content, please enable Javascript. Tuesday, October 09, 2007 Trịnh Công Sơn có con? Huy Khánh - Hoàng Anh: Trách nhiệm sống tử tế (link từ blog Nam Giang) Huy Khánh có nghĩ cuộc tình của mình đẹp như giấc mộng? - Chúng tôi không phải là mối tình đầu của nhau. Tình yêu của Hoàng Anh với nhạc sĩ Trịnh Công Sơn quá sâu nặng. Cô ấy mãi tôn thờ nhạc sĩ tới mức đã chọn sinh 2 bé gái bằng phương pháp ống nghiệm để thỏa khát khao làm mẹ...Càng vui hơn khi từ 2 năm nay, chúng tôi có bé Ghini. Và ảnh hai vợ chồng với ba đứa con. Vợ chồng Huy Khánh, Hoàng Anh bên các con (Ảnh: Gia đình trẻ) Note: sau khi đọc lại mấy câu này thì cũng có khả năng là hai đứa bé thụ tinh ống nghiệm đó không phải là con của Trịnh Công Sơn. Mà là sau khi chia tay với Trịnh Công Sơn thì cô Hoàng Anh này vì không quên được ông nên không muốn lấy chồng (mà vẫn muốn có con) và do đó quyết định thụ tinh ống nghiệm với một ai đó. Thực tình có thể là thế nhưng bài viết này rất dễ gây hiểu theo ý Trịnh Công Sơn có 2 đứa con với cô Hoàng Anh, có thể đó cũng là chủ đích của tác giả bài báo, muốn lập lờ? Nếu căn cứ vào tuổi và giả sử là tấm ảnh chụp gần đây thì hai đứa nhỏ kia có lẽ quá nhỏ để có thể là con Trịnh Công Sơn- ông này mất năm 2001. Tất nhiên với khả năng bảo quản tinh trùng tốt thì người chết rồi vẫn có thể có con được. Entry for October 09, 2007 Như vậy là tính từ năm 2000 thì năm nay là năm đầu nước Mỹ mất trắng giải Nobel Vật lý khi giải này năm 2007 được trao cho một người Pháp và một người Đức. Đáng chú ý nữa là trong hai công trình làm căn cứ để trao giải Nobel thì công trình tập thể của GS. Albert Fert của trường Đại học Paris-Sud và đồng sự có một đồng tác giả là người Việt có tên là Nguyen Van Dau (thông tin này ban đầu được biết từ blog bác Dong A). Giải Nobel Vật lý có lẽ là giải Nobel khoa học duy nhất mà có sự tham gia thực sự, tuy còn ít ỏi, của người gốc Á. Đầu tiên là công trình của hai giáo sư người Trung Quốc giành được giải Nobel ở độ tuổi 30 là Chen Ning Yang và Tsung-Dao Lee (cả hai người đều sinh ra và theo học tới bậc đại học ở trong nước trước khi học Ph.D. ở Mỹ). Năm 1976, một người Trung Quốc đoạt giải Nobel (cho Mỹ) là Samuel C.C. Ting. Năm 1997 và 1998, lại có hai người Hoa nữa là Steven Chu và Daniel C. Tsui đoạt giải này. Trong số 5 người này thì chỉ có Steven Chu là người Mỹ gốc Hoa thực sự, sinh ra và lớn lên ở Mỹ. Những người còn lại đều sống ở Trung Quốc hay Hongkong trước khi sang Mỹ học Đại học hoặc Ph.D. Cùng với Trung Quốc, Ấn Độ (1983, công dân Mỹ), Pakistan (1979) và Nhật Bản (1965, 1973, 2002) cũng từng đoạt được giải này. Đang chờ đón kết quả của giải Nobel Văn học vào ngày 11/10 và giải Nobel Kinh tế 15/10. Giải Nobel Văn học có thể gây thất vọng nếu được trao cho một tác giả không ai biết tới, một nhà thơ Hàn Quốc hay Syria nào đó. Giải Kinh tế thì năm nay không biết sẽ được trao cho ai đây? Monday, October 08, 2007 Hot hot hot: Belly dance Festival Lấy từ blog của em Obladi. 150 k mà vừa được xem belly dance vừa được uống Rémi Martin thoải mái. Final Notice of Belly dance Festival Belly dance festival lần đầu tiên tại Việt Nam sẽ diễn ra vào thứ Năm ngày 11 tháng 10 năm 2007. Đơn vị tổ chức: Ara Hwang cùng Bastet Douat hợp tác với khách sạn Sheraton Hanoi Thời gian dự kiến: từ 8:00pm đến 11:00 pm, thứ 5 ngày 11 tháng 10 năm 2007 Địa điểm: Khuôn viên ngoài trời, Sheraton, toàn bộ khuôn viên sẽ được trang trí theo phong cách Arab. Giá vé: 150K bao gồm rượu Rémi Martin uống thoải mái từ 8h đến 10h, free Arabian Snack và 1 beer hoặc cocktail Chương trình: 8:00 pm: Door opening 8:30 pm: Game show 9:00 pm: Entrance performance of all performers From 9:10: Others performances 11:00 pm: Dancers' party Subscribe to: Posts (Atom) Followers Blog Archive ▼  2009 (36) ▼  April (8) 100 nhà kinh tế và bánh đậu xanh Hải Dương Entry for April 10, 2009 ... Entry for April 06, 2009 Entry for April 05, 2009 Entry for April 04, 2009 Entry for April 03, 2009 Entry for April 02, 2009 ►  March (6) ►  February (11) ►  January (11) ►  2008 (638) ►  December (32) ►  November (62) ►  October (62) ►  September (69) ►  August (52) ►  July (46) ►  June (52) ►  May (71) ►  April (64) ►  March (57) ►  February (47) ►  January (24) ►  2007 (646) ►  December (60) ►  November (70) ►  October (80) ►  September (44) ►  August (63) ►  July (62) ►  June (56) ►  May (60) ►  April (49) ►  March (46) ►  February (38) ►  January (18) ►  2006 (275) ►  December (14) ►  November (12) ►  October (27) ►  September (18) ►  August (8) ►  July (16) ►  June (20) ►  May (31) ►  April (38) ►  March (28) ►  February (22) ►  January (41) ►  2005 (3) ►  December (1) ►  October (1) ►  August (1) Links Blog trên Yahoo 360 Everywhere Land Nowhere land About Me Linh View my complete profile