Tuesday, November 11, 2008
Entry for November 11, 2008
Ví dụ 1: Chính quyền Hà Nội đổ cho dự báo thời tiết sai, cơ quan dự báo thời tiết thì cho rằng không thể dự báo chính xác và cả thế giới đều thế.
Ví dụ 2: Quốc hội và các bộ ngành đổ lỗi cho Bộ Kế hoạch và Đầu tư vì Bộ này dự báo sai tình hình kinh tế. Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư lại đổ lỗi rằng suy thoái năm nay cả thế giới đều dự báo sai, chứ chẳng phải mình ông.
Ví dụ 3: Chủ tịch Quốc hội chê trách Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp vì công tác dự báo sai, dẫn tới việc Việt Nam cấm bán gạo ra nước ngoài khi giá gạo cao và giờ khi giá rớt thì bán chẳng ai mua, khiến nhiều nông dân khốn đốn. Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp cũng thẳng thắn xin nhận mọi hình thức kỷ luật do "dự báo sai".
Tóm lại là chính phủ nên tuyển mộ các thầy bói, thầy chiêm tinh để bổ sung cho đội ngũ công chức, nhằm nâng cao hiệu quả công tác "dự báo". Nếu xảy ra sự cố gì, ví dụ kinh tế tăng trưởng thấp hơn kế hoạch, lạm phát cao hơn kế hoạch, chết người vì thiên tai nhiều hơn "kế hoạch", thì cứ quy trách nhiệm cho các công chức thầy bói kia đã sai sót cho việc dự báo là yên hơn cả. Giống như thời phong kiến, triều đình có quan chuyên coi thiên văn vậy. Nếu lỡ xảy ra gì thì cứ lôi thằng trông thiên văn ra trảm là xong.
Nghiêm túc hơn, tôi chẳng thấy nước nào trên thế giới mà người ta coi trọng việc dự báo trong điều hành kinh tế và lấy "dự báo sai" làm nguồn gốc cho tất cả mọi quyết định sai lầm như ở nước mình. Ai từng học kinh tế hẳn phải biết rằng dự báo kinh tế là điều cực kỳ ít chính xác, hơn nữa các mô hình kinh tế có tính dự báo đều cần phải tính đến phản ứng của các đối tượng liên quan trong xây dựng mô hình. Hãy coi việc "dự báo" chỉ là một yếu tố phụ, mang tính định hướng trong điều hành chứ không nên quy tất cả mọi sai lầm vào việc dự báo.
Dù sao, trong các bộ trưởng, tôi cũng đánh giá khá cao ông Bộ trưởng Môi trường Phạm Khôi Nguyên và ông Bộ trưởng Nông nghiệp Cao Đức Phát. Tôi nghĩ họ là những người có năng lực và có lẽ là có tâm, họ cũng là những người dám chịu trách nhiệm cá nhân. Tất nhiên, đó chỉ là những quan sát bề nổi dựa vào những gì họ nói, họ làm trên báo chí và rất có thể không chính xác.
Entry for November 11, 2008
What's wrong with these women? Tại sao lại ghê tởm và muốn ly dị khi chồng xem phim sex? Thế nếu chồng mê xem phim hoạt hình thì sao?
Chồng tôi mê phim sex
"
Tôi và chồng tôi đã lấy nhau được hơn 3 năm, chúng tôi có một bé gái gần 3 tuổi. Trong mắt tôi, chồng tôi là người đàn ông rất mẫu mực, thương yêu vợ con, tôi rất ngưỡng mộ chồng mình. Cuộc sống vợ chồng tôi sẽ mãi êm ấm nếu như tôi không tình cờ phát hiện ra một chuyện khủng khiếp....
Nhưng không, mới đây tôi lại phát hiện ra anh vẫn tiếp tục truy cập vào những trang web sex đồi trụy đó vào những lúc nửa đêm, khi tôi đã ngủ say. Tôi thật sự thấy đau lòng và suy sụp hoàn toàn. Người đàn ông thần tượng của tôi đã trở nên quá thấp hèn trong mắt tôi, tôi không thể nào tha thứ cho chồng được nữa. Anh đã không tôn trọng tôi, đã chà đạp lên tình yêu của tôi.
Bây giờ tôi cảm thấy rất ghê tởm chồng mình. Tôi luôn tìm cách tránh mặt chồng vì cứ mỗi khi nhìn thấy anh là những hình ảnh kia lại hiện lên trong đầu tôi, cứ ám ảnh theo tôi. Đã nhiều đêm tôi không thể nào ngủ yên được. Tôi vẫn còn rất yêu chồng tôi, nhưng không thể nào tiếp tục sống chung với chồng được, tôi không thể nào trở lại như ngày xưa được nữa, tôi chỉ muốn ly hôn với chồng."
Entry for November 11, 2008
Tôi chưa chứng kiến các phiên xử ở Việt Nam nhưng nghe audio một đoạn trong phiên xử hai nhà báo Chiến-Hải thì có cảm giác nhiều vị đại diện tòa án có thái độ khá bất lịch sự trong phiên tòa. Hơn nữa, không hiểu sao trong phiên tòa đấy, tôi thấy có nhiều giọng chất vấn bị can, và không rõ ai là chủ tọa, ai là đại diện công tố.
Một vấn đề lớn trong tư duy pháp luật Việt Nam là thiếu coi trọng vai trò luật sư. Chủ tọa phiên tòa thường hỏi trực tiếp bị can như buộc tội trong khi đây thực ra là phần việc của công tố viên chứ không phải chủ tọa. Chủ tọa cần đóng vai trò trung tính, như người cầm cân nảy mực, để đánh giá tội trạng của người được xét xử. Ở các nước theo hệ thống Anh-Mỹ, chủ tọa phiên tòa không trực tiếp đặt câu hỏi cho bị can mà chỉ lắng nghe các câu hỏi của luật sư, công tố viên, với bị can và nhân chứng, và có thể bác bỏ những câu hỏi nào cảm thấy không phù hợp.
Bi hài chuyện thầy cãi chốn pháp đình
"Ở phiên xét xử tranh chấp giành quyền làm chủ cây xăng Ngọc Đến (Tân Bình, TP HCM), một vị luật sư đã không ngại “sửa lưng” tòa khi cho rằng quyền hạn của mình đã bị “xâm phạm”.
Số là, trong suốt buổi xử, vị chủ tọa luôn miệng "lưu ý" bên nguyên và bên bị phải nói ngắn gọn. Đến phần luật sư trình bày quan điểm, chủ tọa cất tiếng: "Xin 'lưu ý' luật sư chỉ nói những vấn đề mới, còn những cái đã trình bày rồi không nhắc lại nữa, tránh làm mất thì giờ của tòa...". Ngay lập tức vị luật sư đáp: "Tôi cũng xin 'lưu ý' với tòa rằng, khi đã đứng ở đây là tôi đã hiểu rõ quyền của mình. Tôi biết mình phải nói gì và không nên làm gì".
Thấy thái độ gay gắt của ông luật sư, chủ tọa nhẹ nhàng: "Tòa chỉ muốn nhắc nhở để luật sư đi thẳng vào vấn đề cần thiết thôi". "À vâng, nhưng nếu tòa 'lưu ý' tôi thì tôi cũng xin 'lưu ý' tòa vậy mà", vị luật sư nói nhanh trong sắc mặt lạnh lùng. Phía trên, Hội đồng xét xử nhìn nhau im lặng.
....
Lại có luật sư gặp tình huống dở khóc dở cười từ "cô thư ký xinh đẹp". Như trong phiên xét xử vụ án tranh chấp hợp đồng mua bán nhà giữa chủ đầu tư tòa nhà The Manor và khách hàng. Luật sư phía nguyên đơn đang hùng hồn, hăng hái phát biểu quan điểm bảo vệ của mình bỗng giọng cô thư ký phiên tòa gắt lên thảng thốt: "Này! này!... Luật sư nói be bé thôi. Ông nói to như thế tôi không thể nào nghe mà viết biên bản được...".
Vị luật sư "có tiếng" này chỉ biết trợn mắt, tròn miệng trước tình huống... ngoài sức tưởng tượng này. Mặt ông cứ thế đỏ lên rần rần, còn cô thư ký cũng kịp đưa tay bịt miệng chặn lời. Sau lời can thiệp của bà chủ tọa, phiên tòa lại tiếp tục. Nhưng rõ ràng giọng nói của vị luật sư bớt "lảnh lót" hơn trước."
Monday, November 10, 2008
Kobayashi Issa (tiếp)
Thơ của Issa có nét gì đó hồn nhiên, yêu đời, với những niềm vui, những phát hiện trong trẻo như của trẻ thơ.
What a strange thing!
to be alive
beneath cherry blossoms.
thật kỳ lạ
khi còn sống
dưới anh đào nở
***
Even with insects--
some can sing,
some can't.
trong những loài côn trùng
một số biết hát
một số không.
***
Napping at midday
I hear the song of rice planters
and feel ashamed of myself.
ngủ giữa ngày
nghe bài hát thợ cấy
thẹn với lòng
***
Visiting the graves,
the old dog
leads the way.
đi thăm mộ
con chó già
dẫn đường đi
***
In the thicket's shade
a woman by herself
singing the rice-planting song.
dưới bóng cây
một người đàn bà
hát bài ca trồng lúa
***
O snail
Climb Mount Fuji,
But slowly, slowly!
Kìa ốc sên
leo núi Phú Sĩ
Chầm, chậm!
***
Trusting the Buddha (Amida), good and bad,
I bid farewell
To the departing year.
Tin vào Phật, Thiện, Ác
tôi chào từ biệt
năm cũ đang qua
***
The world of dew --
A world of dew it is indeed,
And yet, and yet . . .
Thế giới sương giá
Thế giới sương giá, quả vậy
thế nhưng, thế nhưng....
***
Under the image of Buddha
all these spring flowers
seem a little tiresome.
dưới bóng Phật
tất cả hoa mùa xuân
như hơi mệt
***
spring rain–
a child gives a dance lesson
to the cat
mưa xuân rơi
em bé dạy con mèo
tập múa
***
autumn begins—
I thought by now this journey
would have ended
thu đến rồi
tôi nghĩ cuộc hành trình
đã kết thúc
***
yet another traveler
overtakes me...
autumn dusk
thêm một người
vượt qua tôi
trời thu sẩm tối
***
cricket
do not trample to pieces
the pearls of bright dew
dế ơi
xin đừng dẫm nát
những giọt sương trong
***
stillness—
in the depths of the lake
billowing clouds
lặng yên--
dưới đáy hồ
mây trôi cuồn cuộn
***
a world of grief and pain
flowers bloom
even then
thế giới khổ đau
dẫu vậy
hoa vẫn nở
***
mother I weep
for you as I watch the sea
each time I watch the sea
mẹ ơi, con
khóc mẹ khi ngắm biển
mỗi khi con ngắm biển
***
from today on
to see is to pray...
dewdrops in the grass
từ hôm nay
nhìn thấy là nguyện cầu
hạt sương trên ngọn cỏ
***
a big snow—
the voices of people
trapped inside
trận tuyết lớn
tiếng nói người
bị nhốt bên trong
***
heat waves —
his smile still
before me
những làn hơi nóng--
nụ cười của người
phảng phất trước tôi
***
Don't weep, insects --
Lovers, stars themselves,
Must part.
đừng khóc, côn trùng ơi,
cả những vì sao
cũng phải lìa đôi
***
First firefly,
why turn away --
it's Issa.
Đom đóm, đom đóm
sao lại chạy xa
Issa đây mà
***
In my house
mice and fireflies
get along.
trong nhà tôi
lũ chuột và đom đóm
sống thuận hòa
***
In the cherry blossom's shade
there's no such thing
as a stranger.
dưới bóng anh đào
không có người nào
là người xa lạ
***
Where there are humans
You'll find flies,
And Buddhas.
nơi đâu có người
nơi đó có ruồi
và có Phật
***
mountain temple--
deep under snow
a bell
chùa trên núi--
sâu dưới tuyết
một quả chuông
***
by the light of graveside lanterns
eating rice -
totally naked
ăn cơm
bên đèn lồng mộ địa--
trần truồng
***
spring day--
even after sunset
Eastern Mountains can be seen
ngày xuân-
hoàng hôn dẫu lụi tàn
vẫn còn thấy Đông Sơn
Sunday, November 09, 2008
Entry for November 09, 2008
All the time I pray to Buddha
I keep on
killing mosquitoes.
Trong lúc tôi khấn Phật
tôi tiếp tục
giết muỗi
***
A cuckoo sings
to me, to the mountain,
to me, to the mountain.
Chim cuốc kêu
tiếng đến tôi, đến núi
tiếng đến tôi, đến núi
***
Autumn wind --
mountain's shadow
wavers.
Gió mùa thu
Bóng núi
lay.
***
Reflected
in the dragonfly's eye --
mountains.
Phản chiếu
trong mắt chuồn chuồn--
rặng núi
***
In this world
we walk on the roof of hell,
gazing at flowers.
Trong thế giới này
chúng ta bước trên mái nhà địa ngục
ngắm những bông hoa
***
the village fires
old and familiar...
a moonlit night
Ánh lửa trong làng
Cũ kỹ, gần gũi
Đêm trăng sáng
***
hazy moon in the pine--
passing through
passing through
Trăng mờ trên cành thông
trôi qua
trôi qua
***
tonight's open window--
bright moon
croaking frogs
Trong đêm, bên cửa sổ--
trăng sáng
Ếch ộp oạp
***
moon to the right
water to the left...
the evening willow
trăng bên tay phải
nước bên tay trái
rặng liễu trong đêm
***
tonight's moon--
mountains just like
the ones back home
dưới trăng đêm nay
những ngọn núi trông như
núi non quê nhà
***
warm rain falling
splish-splash...
autumn gale
mưa ấm áp rơi
lác đác
gió mùa thu
***
autumn gale--
but the new leaves
hang tough
gió thu
nhưng những chiếc lá non
bám chặt
***
rainbow over the mountain
yet on the lake
an autumn gale
cầu vồng trên núi
nhưng trên hồ
gió mùa thu
***
alone he cries
the motherless bird...
autumn dusk
Kêu cô độc
con chim mồ côi
hoàng hôn mùa thu
***
With my father
I would watch dawn
over green fields.
bên cạnh cha
tôi ngắm bình minh
trên cánh đồng xanh
***
His death poem:
A bath when you're born,
a bath when you die,
how stupid.
Bài thơ khi chết:
tắm khi sinh ra
tắm khi ta chết
ngớ ngẩn sao
***
Summer night--
even the stars
are whispering to each other.
Trong đêm hè
ngay cả những ngôi sao
cũng thầm thì với nhau
***
In spring rain
a pretty girl
yawning.
Dưới mưa xuân
cô gái đẹp
ngáp
***
A huge frog and I,
staring at each other,
neither of us moves.
Ếch lớn và tôi
nhìn nhau chăm chú
không ai động đậy
***
At my daughter's grave, thirty days
after her death:
Windy fall--
these are the scarlet flowers
she liked to pick.
Tại mộ con gái, ba mươi ngày sau khi con chết:
Mùa thu nhiều gió-
kìa những bông hoa đỏ
con muốn hái
***
The moon tonight--
I even miss
her grumbling.
Trăng đêm nay
tôi nhớ
tiếng cô ấy cằn nhằn
***
New Year's morning:
the ducks on the pond
quack and quack.
sáng đầu năm
lũ vịt ngoài ao
quàng quạc
***
The snow is melting
and the village is flooded
with children.
tuyết đang tan
ngập đầy làng
là trẻ nhỏ
***
Saturday, November 08, 2008
Entry for November 08, 2008
Tình ca Phố
Sài Gòn chưa xa đã nhớ
Đường vui đôi chân sớm trưa
Tình yêu chưa xa đã nhớ
Lời yêu tan trong tiếng mưa
Đường êm quen tên vẫn nhớ
Hẹn mãi như chưa bao giờ
Hẹn nhau thêm nơi phố lớn
Để nghe tim nhau náo động
Sài Gòn mưa trưa nắng sớm
Tìm cho ra ngôi quán êm
Hẹn nhau mưa xanh như lá
Hẹn nhau trong nắng mượt mà
Phố của em, của anh
Những bàn tay còn xanh
Ấp vào nhau tìm thêm phút nồng ấm hơi quen
Phố của nhau và em
Giữ tình yêu thật xanh
Giữ tình em thật hiền, tháng ngày vẫn trôi yên
Link trên Imeem
Ca sĩ: Đức Tuấn
Ca sĩ: Mai Khôi
Create your own visitor map!
Friday, November 07, 2008
Entry for November 07, 2008
“Lụt” phát ngôn hay "lụt" trách nhiệm?
Câu trả lời của ông Thảo này (xem ở dưới) xem ra ấn tượng không kém câu trả lời của ông Nghị. Ông làm chủ tịch thành phố kiểu gì mà không biết trả lời ra sao khi người ta hỏi về một dự án 100 triệu USD (sao tôi tưởng là 200 triệu USD chứ nhỉ). 100 triệu USD đầu tư cho cơ sở hạ tầng thành phố với ông là vấn đề "chi tiết quá" đối với lãnh đạo thành phố, thế thì phải những dự án như thế nào mới đáng tầm để ông nắm thông tin về nó.
Câu sau của ông Thảo còn có phần vô trách nhiệm hơn. Ông không nói rõ là hai vấn đề gì không liên quan tới nhau nhưng người đọc sẽ hiểu rằng ông muốn nói tình trạng ngập lụt hiện nay và hiệu quả của dự án thoát nước là không liên quan với nhau. Đến đây thì không còn biết nói gì hơn. Thế hàng trăm triệu USD vay nước ngoài là rơm là rác hay sao mà người ta không cần quan tâm tới hiệu quả của dự án. Và người dân không được biết về hiệu quả của những đồng vốn họ đang đi vay (qua trung gian vay là Nhà nước và trung gian sử dụng là chính quyền Hà Nội do ông Thảo đứng đầu) và sẽ phải trả?.
Sau những phát biểu vô trách nhiệm của mình, các quan chức Hà Nội đều sửa chữa bằng cách tham gia chụp ảnh lội nước với nhân dân đăng báo. Nhưng việc họ quá năng đi xuống thị sát, thăm viếng "cơ sở", nói như lời của ông Khôi, Phó Chủ tịch thành phố là "Tôi cảm giác lãnh đạo thành phố đi thị sát thực tế nhiều hơn công nhân thoát nước" chưa hẳn đã là việc tốt. Thiết tưởng sau 4-5 ngày, lãnh đạo Thành phố hẳn phải có những cái nhìn tổng quan về vấn đề ngập lụt rồi, không nhất thiết phải năng xuống cơ sở đội mũ cối, mang mỳ tôm úy lạo bà con. Việc đó thiếu gì ban ngành có thể làm được, hơn nữa nước uống là quan trọng hơn mỳ tôm, làm sao cung cấp nước sạch cho nhân dân vùng ngập là điều cực kỳ quan trọng. Quá chú trọng việc quản lý theo kiểu vi mô sẽ dẫn tới sự thiếu khả năng nắm bắt tình hình chung, phối hợp chỉ đạo toàn cảnh. Người dân Hà Nội đâu cần thêm vài ông trông giống như công nhân thoát nước (nhưng bụng to hơn và đi xuồng có người kéo) đến mang mỳ tôm cho họ, họ cần có những chủ trương mạnh mẽ, quyết tâm, giúp đỡ họ một cách trực tiếp thiết thực. Ví dụ tăng cường vệ sinh phòng dịch, tiếp tế thực phẩm và nhất là nước sạch, chở miễn phí cho bà con ở một số vùng ngập lụt sâu như Tân Mai hay một số nơi ở ngoại thành... (đọc báo và blog thấy nói người dân ở đây phải trả cả 100.000 để đi thuyền qua vùng lụt vài ba trăm mét, bọc túi nilon sau khi đi vệ sinh xong ném ra ngoài nước, đã thế những người tự vận động mang rau đến bán cho những ốc đảo này còn bị trật tự viên cấm bán, thu hàng).
Với tình hình mưa dai dẳng trong vài ngày tới, có lẽ lãnh đạo Hà Nội nên giành quyền chủ động phối hợp, điều phối hoạt động phòng, chống, và khắc phục hậu quả cho Trung ương, cụ thể là Ban chỉ đạo phòng chống lụt bão TW do ông Cao Đức Phát làm trưởng ban. Họ hẳn có kinh nghiệm trong việc điều phối hoạt động, khắc phục thiên tai hơn chính quyền Hà Nội, nơi từ xưa tới nay chỉ đi quyên góp cứu trợ chứ gần như chưa bao giờ phải trực tiếp đối mặt với thiên tai.
Trong các động thái đối phó sau lụt thì Bộ Y tế có vẻ sốt sắng. Ông Nguyễn Quốc Triệu khẳng định quyết tâm chống dịch bệnh sau lũ. Đây là một tín hiệu tích cực, phản ánh sự chủ động và hiểu rõ vấn đề. Nhưng dù sao đó mới chỉ là lời nói, còn thực tế không biết diễn ra như thế nào. Hy vọng ông Triệu và Cục phòng chống dịch bệnh cũng như Sở Y tế Hà Nội sẽ tăng cường hết công suất để khử trùng nước, vệ sinh ngay những vùng sau khi lụt rút, cung cấp thuốc trị một số bệnh liên quan như tiêu chảy...cho người dân miễn phí để khắc phục khả năng bệnh dịch xảy ra.
Cũng nói thêm, cho dù vẫn tuyên bố là không có chủ trương "thoát lũ" nhưng người ta đã phải xả nước từ sông Nhuệ vào ruộng ở Hà Nam để cứu cho Hà Nội. Tự hỏi không biết những người nông dân ở Hà Nam có được đền bù thỏa đáng cho sự hy sinh, dù rằng có thể rất cần thiết, của họ không?
Trích:
"- “Đừng hỏi tôi chi tiết quá!” – cũng là một “phát ngôn ấn tượng” nữa của quan chức, và ở đây là ông Nguyễn Thế Thảo, Chủ tịch UBND TP Hà Nội. Đó là câu trả lời cho câu hỏi: “Thưa ông giai đoạn I (trị giá 100 triệu USD) của dự án thoát nước chúng ta đã triển khai được những hạng mục gì?”.
Câu hỏi tiếp: “Ông có nói, tất cả dự án thoát nước Hà Nội vay vốn nước ngoài, vậy ông đánh giá như thế nào về hiệu quả sử dụng vốn vay cho các dự án quan trọng này?”. Ông Thảo trả lời vẻn vẹn: “Hai vấn đề này không liên quan tới nhau” (VTC News, 3/11) "
...
Để “cứu” Hà Nội và đề phòng nguy cơ lại có thêm một trận mưa lớn kéo đến Hà Nội, tỉnh Hà Nam đã tiến hành bơm nước từ sông Nhuệ vào các cánh đồng của Hà Nam. Vì thế, hoa màu của Hà Nam chìm trong nước, thiệt hại của cây vụ đông khoảng 600 tỷ đồng.
Ông Phạm Bá Tảo, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Hà Nam, cho biết: “Từ khi tách tỉnh đến nay là hơn chục năm, đây là lần đầu tiên Hà Nam phải bơm nước từ sông vao đồng rồi lại thoát nước từ đồng ra biển. Tuy nhiên, để cứu Hà Nội thì cán bộ và nhân dân Hà Nam không suy tính gì, chúng tôi sẵn sàng chấp nhận thiệt hại, khó khăn”. (Thanh Niên, 6/
11) "
Entry for November 06, 2008
Tuy nhiên tôi không đồng ý với cụm từ "những người có sứ mệnh phản biện chính sách" trong câu này của TS. Nghĩa: "To đẹp mà không hiện đại, hoành tráng mà không văn minh, lỗi ấy thuộc về người có quyền quy hoạch thành phố, lỗi ấy cũng thuộc về giới trí thức và những người có sứ mệnh phản biện chính sách."
Tôi không nghĩ có một nhóm người nào mang "sứ mệnh" phản biện chính sách cả. Phản biện chính sách, hay ủng hộ chính sách thực ra là hai mặt như nhau. Một người phản biện chính sách sai lầm cũng hoàn toàn có thể là một người ủng hộ chính sách đúng đắn. Không có một nhóm người nào được trao cho cái đặc quyền hay sứ mệnh phản biện chính sách cả. Phản biện chính sách cũng không phải là một thứ "sứ mệnh" mà cần xem như một phản ứng tích cực của công dân và bất cứ ai cũng có thể làm công việc này. Ví dụ đợt vừa rồi chính sách ngực lép không đi xe của Bộ Y tế nhận được sự phản biện từ đông đảo người dân và những trí thức cả trong và ngoài nước (ví dụ là các phản biện rất nghiêm túc và có tính khoa học của GS. Nguyễn Văn Tuấn ở Úc), khiến cho Bộ này cuối cùng phải xin bỏ chính sách và bị Thủ tướng phê bình. Trong khi trước đó, Bộ này đã tổ chức vô số hội thảo, lấy ý kiến vô số cơ quan Nhà nước, tỉnh thành khắp cả nước nhưng hình như chẳng có ai trong số hằng hà sa số các cơ quan này "phản biện" chính sách phản khoa học, giả khoa học đó của Bộ cả.
Ở đây tác giả không nói rõ những người có sứ mệnh phản biện chính sách là ai, có lẽ ý tác giả là những người chuyên trách như đại diện HĐND các cấp, đại biểu Quốc hội chăng? Vì tác giả viết rằng "lỗi ấy cũng thuộc về giới trí thức và những người có sứ mệnh phản biện chính sách." Dù sao, tôi cũng không thích chữ "sứ mệnh". Không có gì là sứ mệnh cả, chỉ có nhiệm vụ và trách nhiệm. Trách nhiệm của một trí thức là nói ra điều gì mình cho là đúng, và không nói ra những gì mà thâm tâm mình cho là sai. Nhiệm vụ và trách nhiệm của đại biểu Quốc hội, hội đồng nhân dân các cấp là đứng trên quyền lợi của nhân dân, của cử tri bầu ra họ, để phản biện các chính sách và cần hơn thế nữa, đưa ra những luật pháp nhằm bảo vệ quyền lợi của nhân dân.
Vấn đề như GS. Nghĩa chỉ ra là người trí thức, hay cần nói rộng hơn, là những người hiểu biết- và người hiểu biết có thể không nhất thiết phải là trí thức- cần lên tiếng nói. Nhưng vấn đề quan trọng hơn là làm thế nào để những người có quyền lực lắng nghe tiếng nói "phản biện". Chúng ta hẳn còn nhớ là trước khi sát nhập Nội-Tây, đã có không ít tiếng nói phản biện từ giới trí thức, các nhà chuyên môn lẫn người dân thường về những bất cập của việc sát nhập này, và ngay cả nhiều đại biểu Quốc hội cũng tỏ ra băn khoăn. Nhưng kết quả thế nào thì tất cả đều biết và hơn 90% số đại biểu Quốc Hội sau rốt đều tán thành sát nhập sau một chỉ thị của Đảng yêu cầu các đại biểu QH là đảng viên phải bỏ phiếu tán thành- một sự can thiệp thô bạo vào hoạt động của cơ quan lập pháp dân cử. Hay trong vấn đề xây dựng Hà Nội, theo giáo sư Liêm ở Đại học Xây dựng thì những bất cập trong vấn đề cấp thoát nước của Hà Nội đã được các nhà chuyên môn đề cập tới nhưng bị các nhà lãnh đạo bỏ lơ, trong khi theo đuổi việc mở rộng thành phố to hơn, cao hơn, trong cơn sốt bất động sản quay cuồng.
Vẫn biết rằng tiếng nói phản biện của trí thức hay những nhà chuyên môn là tương đối ít có giá trị trong một thể chế nơi quyền bầu cử của người dân có sự hạn chế lớn nhưng dẫu vậy, những tiếng nói đó vẫn là cần thiết. Ít nhất bằng việc nhiều người trí thức lên tiếng phản biện chính sách thì Đảng sẽ hiểu ra rằng trí thức không chỉ là "đội ngũ" nhằm "hiến kế" cho Đảng (những từ ngữ đầy tính mỉa mai nhưng vẫn tràn đầy trong các văn kiện Đảng, báo chí Đảng) mà là những người có ý kiến độc lập và dám phát biểu những ý kiến đó một cách công khai. Việc đó cũng sẽ giúp cải thiện hình ảnh người trí thức trong mắt người dân, tăng thêm sự tin cậy vào họ từ nhân dân, và xóa nhòa dần ấn tượng về giới trí thức như những người nhu nhược, yếu đuối, không dám có ý kiến riêng. Cũng nói thêm cái hình ảnh về giới trí thức như thế rất được Đảng cổ vũ, thậm chí còn đưa vào sách giáo khoa nhấn mạnh tính dao động, hoang mang, gió chiều nào xoay chiều ấy của trí thức (ai đọc sách Lịch sử Đảng là có thể thấy ngay những nhận định này. Thật là một thứ mỉa mai khi người ta nhồi sọ giới trí thức tương lai khi họ đang ngồi trong trường Đại học bằng tư tưởng chính thống cho rằng họ là một lũ vô dụng, hoang mang, dao động, cần được Đảng dẫn dắt).
Nhưng số trí thức dám phát biểu ý kiến riêng một cách công khai trên báo chí như thế ở Việt Nam, chắc hiện nay có thể đếm trên đầu ngón tay mất!.
Sau Cơn Mưa
"TT - Chưa động đất, không hỏa hoạn, mới chỉ vài cơn mưa, thủ đô đã ngập chìm trong nước. Lụt rồi cũng qua, song cảm giác lo âu sẽ còn ở lại với hàng triệu người dân Hà Nội.
Chính quyền sinh ra để làm gì, nếu không vì sự bình an của người dân. Sau cơn mưa lụt, dẹp yên tàn tích, sẽ tới một lúc người ta phải truy xét trách nhiệm của chính quyền, của giới truyền thông và của tất cả những người có trách nhiệm xây dựng, phản biện mọi chính sách ở địa phương. Người dân đóng thuế nuôi chính quyền những mong con em đến lớp được an toàn, đêm tối có ngọn đèn để thắp, lúc mưa gió có chỗ khô ráo để trú ngụ. Không bảo đảm được những điều ấy, dù tưng bừng tượng đài văn miếu, chín
h quyền còn nặng nợ với nhân dân.
Tưởng rằng thời buổi văn minh, bất đắc dĩ phải ngoi ngóp trong mưa lũ, người ta mong quá những lời chỉ dẫn, cứu giúp tìm đường. Cả giới truyền thông chậm chạp phản ứng, chúng ta nợ nhân dân thói quen phục vụ những thông tin bình dị. Lụt ở phố nào, tránh từ đâu, nơi nào người cơ nhỡ có thể tá túc, ai cứu giúp khi xe cộ chết máy giữa đường... đã quen với chuyện cao xa trên trời dưới biển, giới truyền thông ngờ nghệch với những dịch vụ đưa tin thô sơ nhất vì lẽ sống hằng giờ của người dân. Ráo riết săn tin hoa hậu, loạn trí người xem với đủ loại game show, đó có phải những thứ chính yếu nhất mà người dân mong đợi?
Khi nhiều khu phố cũ đã khô ráo khá nhanh sau cơn mưa, cư dân nhiều khu đô thị mới vẫn huyên náo bắt cá trên đường cao tốc. To đẹp mà không hiện đại, hoành tráng mà không văn minh, lỗi ấy thuộc về người có quyền quy hoạch thành phố, lỗi ấy cũng thuộc về giới trí thức và những người có sứ mệnh phản biện chính sách. Quá lệ thuộc vào người có quyền, chúng ta ít khi dám nghĩ khác, có nghĩ khác đôi khi cũng không dám nói, có dám nói đôi khi cũng không nói hết. Vì lẽ ấy những đô thị mới cứ phăm phăm mọc lên, thiếu những cảnh tỉnh xã hội, thiếu cả sự phản biện và giám sát của người dân.
Những ai đã nhìn những tập quy hoạch Hà Nội mà người Pháp để lại sau năm 1954, những ai đã sống những ngày Hà Nội thanh bình sau thống nhất đất nước mới thấy những gì chúng ta đang chứng kiến thật ngột ngạt, dở dang. Hà Nội đã ít dần màu xanh, đã hiếm dần khí sạch, sau cơn mưa lũ, có lẽ phải làm thật nhiều việc thì Hà Nội mới đẹp trở lại trong ánh mắt người dân.
PHẠM DUY NGHĨA"
Thursday, November 06, 2008
Entry for November 06, 2008
Thật ra không hiểu gì về những gì xảy ra bên ngoài nước Mỹ là chuyện bình thường với nhiều người Mỹ và các chính trị gia cũng không là ngoại lệ. Tổng thống Bush trước khi lên làm tổng thống có lẽ cũng không thua Palin khoản này là mấy, dù hy vọng rằng Bush biết châu Phi là lục địa chứ không phải quốc gia. Trước có em gì đi thi hoa hậu Mỹ cũng phát biểu hồn nhiên rằng em cứ tưởng châu Âu là một quốc gia, còn Hungary là một thành phố. À mà Palin cũng từng thi hoa hậu, còn là á hậu Alaska nữa.
Chỉ hơi ngạc nhiên là tại sao Palin lại không biết châu Phi là châu lục khi đối thủ của bà, Obama, là người đến từ châu Phi (nếu ghi theo chứng minh thư nhân dân của Việt Nam thì hẳn phải ghi: nguyên quán: Kenya). Chả nhẽ Palin lại nghĩ bố Obama đến từ tỉnh Kenya, nước Africa? Nhưng nhiều khả năng hơn là bà cũng chỉ biết lờ mờ rằng bố Obama là người nước Africa thôi, chứ chẳng biết Kenya là cái gì. Nước Africa này rất to, mấy trăm năm trước từng xuất khẩu lao động sang Mỹ hàng chục vạn người, và những người này gọi là người Mỹ gốc Phi: African American.
What Sarah Palin didn't know, as reported by Fox's Carl Cameron
Cũng nói thêm là 1/5 số người Mỹ không thể chỉ ra nước Mỹ trên bản đồ thế giới.
Bonus: Tiễn Tổng thống Bush rời Nhà Trắng bằng video clip này.
BUSH: The 10 most stupid moments of his life
Mùa thu Hà Nội
Tấm ảnh này vừa buồn vừa cảm động.
Tấm này cũng hay.
Thịnh Liệt, quận Hoàng Mai, Hà Nội. Có gì đó hơi siêu thực ở trong những tấm hình này.
Hình trên blog Mai Ky.
Wednesday, November 05, 2008
Một lời xin lỗi
Dù sao ông Nghị cũng đã xin lỗi, một việc rất hiếm đối với một nhà lãnh đạo ở cấp cao như ông. Ông cũng mặc áo mưa, đội mũ cối ra chụp ảnh với bà con vùng lụt. Về việc này, ông có chậm hơn ông Thảo một bước vì ông Thảo đã có ảnh chụp đội mũ cối từ hôm 2/11 ở trạm bơm Yên Sở.
Tại sao ông Nghị lại phải xin lỗi? Khi mà trên tất cả các báo chí chính thức người ta không đọc được một bài viết nào của nhà báo hay nhân dân yêu cầu ông Nghị xin lỗi hay bày tỏ sự bức xúc trước phát ngôn của ông Nghị. Ông Nghị (và có thể các cấp lãnh đạo khác) hẳn phải nhận được sự phản hồi về nỗi bức xúc của người dân từ các kênh phi chính thức như blog, forum...Đây cũng là lần đầu tiên tôi đọc thấy trên blog của nhiều nhà báo (mà người ta có thể dễ dàng xác định được danh tính thực của họ ngoài đời) những dòng bức xúc trước phát biểu của ông Nghị, một quan chức ở hàng Top 10 của Đảng. Điều này cho thấy dư luận blogger càng ngày càng có vai trò quan trọng như một kênh thông tin, phát biểu đáng chú ý, thay cho báo chí luôn phải đứng bên lề bên phải. Không chỉ người dân thường đọc blog mà những dư luận blog còn được phản hồi lên các "quan", thậm chí là các "quan" ở tầng bậc cao nhất trong hệ thống chính trị. Tôi tin rằng A25 hay/và một cơ quan nào đó- ví dụ cái cục gì quản lý truyền thông Internet- có trách nhiệm sẽ tổng hợp thông tin từ blog, đánh dấu các blog có mức ảnh hưởng cao, và mức độ "chệch" tư tưởng của các blog này...và truyền đạt lại dư luận trên các blog lên "trên". Những ý kiến phản biện xã hội trên các blog do đó sẽ có giá trị không nhỏ để tạo ra một sự thay đổi, dù ở mức độ nhỏ, của hệ thống ù lì. Nhưng mặt khác, ông Nghị cũng từng là một cựu nhà báo, và là lãnh đạo Ban Tư tưởng-Văn hóa TW nên có lẽ ông cũng "nhạy cảm" với các thông tin chính thức và phi chính thức hơn các vị lãnh đạo khác chăng?
Và hôm nay, chúng ta có lời xin lỗi của một Ủy viên Bộ Chính trị trước những áp lực từ dư luận kông chính thức chứ không phải từ báo chí. Đó chẳng phải một sự lạ lùng chỉ có trong kỷ nguyên Internet hay sao. Nếu tôi nhớ không lầm thì từ thời Hồ Chí Minh xin lỗi vụ Cải cách ruộng đất, chưa thấy quan chức nào cỡ Ủy viên Bộ Chính trị đứng lên xin lỗi nhân dân vì cái gì, bất chấp vô số sai lầm trong Cải tạo Công thương, Nhân văn giai phẩm, Cải tạo tư sản, chính sách ngoại kiều, tập thể hóa, hợp tác hóa, chính sách hòa hợp dân tộc, xây dựng vùng kinh tế mới, cải tạo nhân viên chế độ Sài Gòn...
Tại sao ông Nghị phải xin lỗi? Tôi nghĩ đó là cả hai áp lực: từ phía dư luận người dân và từ phía những quan chức khác trong bộ máy lãnh đạo. Dù sao cũng rất hoan nghênh lời xin lỗi của ông Nghị và mong rằng các quan chức khác trong bộ máy lãnh đạo, một khi mắc sai lầm-dù là trong lời nói hay việc làm- cũng lên tiếng xin lỗi nhân dân như thế. Hay tốt hơn, nếu sai lầm nghiêm trọng, họ cần từ chức như Bộ trưởng Lê Huy Ngọ, vị quan chức đầu tiên và tới giờ này là duy nhất, từ chức. Những trường hợp như thế sẽ tạo ra một văn hóa chính trị trong đó các quan chức chịu trách nhiệm cá nhân trước những phát biểu hay việc làm của mình.
Câu hỏi thứ hai: Tại sao VNN lại phải nhận thiếu sót với ông Nghị vì đã đăng nguyên câu nói của ông mà không biên tập lại cho nhẹ nhàng, dịu dàng, tình cảm hơn?. Câu trả lời cũng dễ hiểu. Vì VNN sợ (như chúng ta đều sợ). Và ông Nghị cũng rộng rãi khi nói rằng ông không bắt lỗi VNN "Tôi không muốn nói rằng báo chí có lỗi". Kể cũng thú vị, nhà báo nhận lỗi với quan chức vì đã đưa tin đúng như những gì quan chức nói, chứ không xào xáo lại cho nó mỹ miều, dễ nghe hơn.
Thực ra trên quan hệ cá nhân, nhà báo có thể làm việc đó, tức là xin lỗi quan chức, nếu thấy rằng việc mình làm đã ảnh hưởng tới uy tín của quan chức một cách không thỏa đáng hoặc để các quan hệ trong tương lai đỡ khó xử hơn. Nhưng việc nhà báo tường thuật lời nhận lỗi của mình và lời không bắt lỗi của ông Nghị trên báo chí lại là một cái gì đó rất...trớ trêu, chỉ có ở nền báo chí XHCN của chúng ta. Cứ như thể rằng nhà báo muốn ghi lại giấy trắng mực đen rằng đấy nhé, Bí thư Nghị đã nói là không bắt lỗi rồi nhé, để phòng thân cho tương lai. Nhưng các bạn VNN vẫn nên cẩn thận là hơn vì ông Nghị nói là "Vào lúc này, tôi không muốn nói rằng báo chí có lỗi", nghĩa là chỉ "Vào lúc này" thôi. Sau này thì không biết!
Thêm một ý nữa: người đứng ra "nhận thiếu sót" là Vương Hà, nhưng người viết bài có câu để ông Nghị phải "xin lỗi" lại là Lê Nhung. Hai người này có phải một hay không thì không rõ.
Trích:
"Cha ông ta đã đúc kết: thủy, hoả, đạo, tặc. Trong bốn thứ ấy,
việc đối phó với lũ lụt là khó khăn nhất, thiệt hại cũng lớn nhất. Để góp phần khắc phục và giảm thiểu những thiệt hại, ông có nêu lên bài học lớn nhất là phải huy động sức dân tại chỗ; đồng thời cũng từ thực tế tại nơi ông đang kiểm tra, chỉ đạo, ông cũng nói lên sự lo lắng trước hiện tượng có những người dân vẫn còn tư tưởng trông chờ, ỷ lại?
Vâng, đúng là tôi cảm thấy sức dân tại chỗ cần phải được huy động tốt hơn, bởi phạm vi thiên tai lần này rất rộng, cho nên không thể nơi này trông chờ nơi khác. Dù vậy, tôi thực sự rất lấy làm tiếc và muốn chân thành xin lỗi bạn đọc, xin lỗi mọi người về những lời gây nên sự bức xúc và bị phê phán. Tôi đã nói lên sự lo lắng, bức xúc của mình vào lúc người dân cũng đang vô cùng bức xúc. Tuy nhiên, tôi tin rằng mỗi người sẽ được mọi người nhận xét, đánh giá thông qua cả việc làm và lời nói, và nhất là việc làm trên thực tế. Tôi nói điều này vừa để xin lỗi, vừa để nói lên niềm tin nơi mọi người.
Được ông thổ lộ từ đáy lòng mình những lời như thế, cánh nhà báo chúng tôi cũng cảm thấy có phần thiếu sót. Cũng chỉ vì muốn thông tin nhanh đến bạn đọc nên phóng viên đã phỏng vấn qua điện thoại giữa lúc ông đang có mặt tại nơi úng ngập nặng và phải chỉ đạo nhiều việc tại hiện trường…
Vào lúc này, tôi không muốn nói rằng báo chí có lỗi. Tôi muốn cùng với báo chí, cùng với mọi người hãy làm những việc cụ thể gì đó để góp phần hạn chế, để chia sẻ về những thiệt hại, mất mát của người dân. Tôi nghĩ, đó là cách tốt nhất mà mọi người đang mong muốn ở chúng ta trong lúc này."
Không hẳn là liên quan, copy đoạn này trên blog bạn Kỳ Nam: “ I Am Reminded Everyday, I Am Not A Perfect Man, I Will Not Be A Perfect President. But I can promise you this, I will always tell you what I think and where I stand. I will always be honest with you about the challenges we face. I will listen to you when we disagree. And most importantly I will open the doors of government and ask you to be involved in your democracy again.”
- Barack Obama October 29, 2008
"Tôi luôn được nhắc nhở mỗi ngày rằng tôi không phải là một người hoàn hảo, tôi sẽ không là một vị tổng thống hoàn hảo. Nhưng tôi có thể hứa với bạn rằng: Tôi sẽ luôn nói với bạn điều tôi nghĩ và quan điểm của mình. Tôi sẽ luôn trung thực với bạn về những thử thách của chúng ta. Tôi sẽ lắng nghe bạn khi chúng ta bất đồng. Và quan trọng hơn tất cả, tôi sẽ mở những cánh cửa của chính phủ và thỉnh cầu sự tham gia trở lại của bạn vào nền dân chủ của chúng ta.""
Btw, ai nghĩ rằng dân chủ Mỹ siêu việt hơn dân chủ Việt thì hay giấc mơ Mỹ đẹp hơn giấc mơ Việt thì cần xem lại. Nước Mỹ tới năm 2008 mới có nhà lãnh đạo cao nhất là người thiểu số. Việt Nam có nhà lãnh đạo cao nhất là người thiểu số từ cách đây 7-8 năm cơ.
+ PS: Hóa ra VNN đã sửa từ việc xin lỗi ông Bí thư và bạn đọc thành nhận thiếu sót.
Bản gốc ở đây:
"- Được ông thổ lộ từ đáy lòng mình những lời như thế, chúng tôi cảm thấy cũng có phần thiếu sót và cũng muốn được xin lỗi ông cùng bạn đọc. Cũng chỉ vì muốn thông tin nhanh đến bạn đọc nên phóng viên đã đường đột phỏng vấn qua điện thoại giữa lúc ông đang có mặt tại nơi úng ngập nặng. Chúng tôi cũng quá vội vàng…"
Và bản đã sửa ở đây:
"- Được ông thổ lộ từ đáy lòng mình những lời như thế, cánh nhà báo chúng tôi cũng cảm thấy có phần thiếu sót. Cũng chỉ vì muốn thông tin nhanh đến bạn đọc nên phóng viên đã phỏng vấn qua điện thoại giữa lúc ông đang có mặt tại nơi úng ngập nặng và phải chỉ đạo nhiều việc tại hiện trường…"
Tuesday, November 04, 2008
Chúng tôi tin vào thay đổi
Trên TV đang chiếu cảnh một ông già da đen khóc, nước mắt chảy dòng trên hàng má nhăn nheo. Có lẽ ông đang nghĩ tới thời ông còn nhỏ, tới mục sư Martin Luther King, người từng có một mơ ước lớn lao về quyền bình đẳng giữa các màu da và đã hy sinh tính mạng mình cho mơ ước đó, tới, nhớ tới những năm 60 nơi miền Nam nước Mỹ là một cái ổ phân biệt chủng tộc khổng lồ, nơi người da đen không được học trong trường cho người da trắng, và phải nhường ghế cho người da trắng trên xe bus. Trong khi đấy, những người da đen đang nhảy múa bên cạnh những người da trắng để mừng chiến thắng của Obama. Hầu hết họ đều trẻ trung, khuôn mặt đầy sự phấn khích.
45 năm sau bài phát biểu của mục sư Luther King "Tôi có một mơ ước", nước Mỹ đã có vị tổng thống người da màu đầu tiên trong lịch sử của mình. Con trai của một người da đen Kenya và một phụ nữ da trắng nghèo ở bang Kansas hẻo lánh trở thành vị tổng thống thứ 44 trong lịch sử hơn 200 năm nền Cộng hòa Mỹ, và là người nhiều quyền lực nhất hành tinh. Nước Mỹ có nhiều sai lầm, dân tộc Mỹ cũng có rất nhiều tật xấu, lịch sử nước Mỹ cũng là lịch sử được xây dựng trên nỗi khổ đau và mất mát của không ít người. Nhưng dù thế nào cũng không thể phủ nhận rằng dân tộc Mỹ quả là một dân tộc vĩ đại, nơi mọi điều đều có thể, mọi giấc mơ đều có thể thành hiện thực. Nếu Luther King có sống lại, chắc ông cũng không thể tưởng tượng được rằng chỉ trong 45 năm, tệ phân biệt chủng tộc kinh khủng, được chấp nhận một cách công khai như thể là sự nghiễm nhiên, như "quy luật của muôn đời" trong thời ông sống giờ có rất ít ảnh hưởng tới đời sống đất nước này.
Tận trong sâu, hẳn rất nhiều người Mỹ vẫn mang những định kiến và phân biệt chủng tộc. Đôi khi, những phản ứng có phần phân biệt chủng tộc chỉ là cơ chế tự phòng ngự để bảo vệ mình. Lấy ví dụ, nếu đi bộ qua một nhóm người da đen hay gặp vài người da đen đi trên đường vắng vào buổi tối, tôi sẽ có cảm giác mất an toàn hơn nhiều so với gặp một nhóm người da trắng. Nhưng hôm nay, rất nhiều người Mỹ đã có thể gạt qua những định kiến chủng tộc của mình, nỗi sợ hãi bản năng từ sâu thẳm với những gì khác mình, để bầu một người da màu thành Tổng thống Mỹ. Đó chẳng phải là một điều kỳ diệu sao?
Trông người lại nghĩ tới ta. Đến bao giờ, người dân Việt Nam mới có thể trực tiếp cầm lá phiếu bầu ra người lãnh đạo cao nhất của đất nước. Đến bao giờ người dân mới cảm thấy hồ hởi, ăn mừng khi ứng cử viên mình ủng hộ giành chiến thắng với niềm phấn khích không khác gì khi đội bóng Việt Nam thắng đội Thái Lan? Hoặc là ủ ê khi "gà" của mình thất bại như khi bị Thái Lan cho 3-0 trên sân nhà.
Ngày đó hẳn còn xa. Ngày hôm nay, chúng ta sẽ vẫn phải chấp nhận những nhà lãnh đạo dạy bảo chúng ta, than phiền về nhân dân và chúng ta thậm chí không thể nói lên một cách công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng nỗi phẫn nộ hay sự phản đối của mình trước những phát biểu lạnh lùng của họ.
Và mặc dù không hẳn là có cảm tình cá nhân với Obama (mặc dù tôi vẫn ưa thích ông hơn so với McCain) nhưng cũng xin nói chúc mừng Obama, chúc mừng một giấc mơ Mỹ, và hãy hy vọng vào những giấc mơ Việt.
Hay nói như Obama và những người ủng hộ ông: Chúng tôi tin vào thay đổi (Change we believe in)
Entry for November 04, 2008
Đến thời điểm này (9 pm Eastern Time), Obama đã có 174 phiếu đại cử tri, trong khi McCain chỉ có 49. Nhưng tính ra popular vote thì Obama 50%, còn McCain là 49%.
Để thắng cần 270 phiếu đại cử tri.
Entry for November 04, 2008
Cùng với việc 50% sản lượng nông nghiệp miền Bắc bị mất do cơn lụt là việc đời sống của hàng chục triệu nông dân ở miền Bắc Việt Nam sẽ gặp rất nhiều khó khăn. Nguy cơ nghèo đói, thiếu ăn rõ rệt. Đối với người Hà Nội 1, ảnh hưởng tới đời sống kinh tế về lâu dài không phải là nhiều, mặc dù trước mắt họ phải đối mặt với nguy cơ giá lương thực, thực phẩm cao, nhất là đối với người nghèo đô thị. Nhưng với người nông dân ở Hà Nội 2, ở Vĩnh Phúc, ở Ninh Bình, ở Thanh Hóa... thì nguy cơ đói do trận lụt lịch sử này gây ra là rất lớn khi gia súc chết, giống cây trồng hư hại, mùa màng thất bát...Trước mắt, việc chuyển vận lương thực từ miền Nam ra miền Bắc là rất cần thiết để đối phó với nguy cơ đói sau lũ. Cũng là một nghịch cảnh khi lúc này, người dân nhiều vùng ở miền Nam lại đang khốn khổ vì "được mùa" trong khi giá lúa rớt thảm hại.
Một số dự án cơ sở hạ tầng, nhất là các dự án chưa thực sự cần thiết, chẳng hạn để phục vụ phong trào chào mừng 1000 năm Hà Nội cũng nên tạm ngừng lại để tập trung công sức, tiền của vào công tác cứu đói cho dân và giúp nông dân khắc phục hậu quả lũ lụt.
Để dân đói do lụt, cán bộ bị kỷ luật
"Cùng với thiệt hại nặng nề về người (lên tới hơn 50 người). Bộ trưởng Cao Đức Phát cho hay, những thiệt hại trước mắt và lâu dài do mưa lũ tại miền Bắc lên tới hàng trăm nghìn tỷ đồng. 73.000 gia súc của Hà Nội bị chết. Một nửa tổng sản lượng nông nghiệp toàn miền Bắc không thể cứu vãn. Chỉ tính riêng tiền mua giống gieo trồng lại lên tới gần 200 tỷ đồng. Nguy cơ thiếu thực phẩm trong tháng tiếp theo đe dọa toàn miền Bắc..."
Entry for November 04, 2008
Hà Nội mùa lắm những cơn mưa
http://kyno7g.bay.livefilestore.com/...hungconmua.wma
Có thể xem video trên Youtube ở đây.
Tác giả lời gốc: Trương Quý Hải
Tác giả lời "chuyển soạn": Không rõ
Ca sỹ: Đinh Công Sáng
Hà Nội mùa này phố cũng như sông
Cái rét đầu đông, chân em run ngâm trong nước lạnh
Hoa sữa thôi rơi, em tôi bơi cả chiều trên phố
Đường Cổ Ngư xưa, ngập tràn nước sông Hồng...
Hà Nội mùa này chiều không có nắng
Phố vắng nước lên thành con sông
Quán cóc nước dâng ngập qua mông
Hồ Tây, giờ không thấy bờ...
Hà Nội mùa này lòng bao đau đớn
Ta nhớ đêm nao lạnh đôi tay
Cho đến đêm qua lạnh đôi chân
Giờ đây, lạnh luôn toàn thân.
Hà Nội mùa này phố cũng như sông
Cái rét đầu đông, chân em thâm vì ngâm nước lạnh
Hoa sữa thôi rơi, em tôi bơi cả chiều trên phố
Đường Cổ Ngư xưa, ngập tràn nước sông Hồng...
Hà nội mùa này người đi đơm cá
Phố vắng nước lên thành con sông
Quán cóc nước dâng ngập qua mông
Hồ Tây, tràn ra Mỹ Đình
Hà Nội mùa này lòng bao đau đớn
Ta nhớ đêm nao lạnh đôi tay
Cho đến đêm qua lạnh đôi chân
Giờ đây, lạnh luôn toàn thân
Entry for November 04, 2008
+ Hình như vẫn có một số lầm lẫn về khái niệm đại cử tri (electoral college). Ở đây có vài ý:
1. Đại cử tri có phải là người không, hay là một cơ chế? Ở đây cả hai đều đúng: electoral college là cơ chế nhưng elector thì lại là người.
2. Đại cử tri có được vote khác ý nguyện của dân chúng không? Câu trả lời là không. Trước khi đăng ký, đại cử tri phải cam kết sẽ ủng hộ ứng cử viên nào, và phải tuân thủ cam kết đó. Lấy ví dụ, giả sử quận Cam có 1 phiếu đại cử tri, sẽ có 2 người đăng ký làm đại cử tri, một đại diện cho McCain, một cho Obama. Dân chúng sẽ bầu cho Obama hay McCain, nếu số người bầu cho McCain nhiều hơn ở quận Cam thì phiếu đại cử tri của quận này sẽ thuộc về McCain. Như vậy, vai trò của đại cử tri không có tính độc lập, dù đại cử tri đúng là người thật, mà phụ thuộc vào nguyện vọng của cử tri nơi họ sống.
Trên nguyên tắc, thì đại cử tri vẫn có thể "bội tín" bằng cách bầu cho người khác với cam kết của mình. Ví dụ tuy cử tri quận Cam bầu cho McCain, nhưng đại cử tri tuyên thệ bầu cho McCain ở quận này lại quyết định lật kèo bằng cách bầu cho Obama. Tuy nhiên trường hợp này cực kỳ hãn hữu trong lịch sử, mới chỉ có một vài trường hợp trong lịch sử mấy trăm năm bầu cử ở Mỹ, và đều không làm ảnh hưởng kết quả bầu cử. Để chống lại trường hợp này, hầu hết các bang cũng đưa ra luật cấm việc đại cử tri "bội tín" bằng cách bầu cho người khác với cam kết của mình.
Chính cái tính chất đại cử tri vừa là người, vừa không phải là người này khiến cho hệ thống bầu cử của Mỹ có vẻ bề ngoài phức tạp, gây ra nhiều hiểu lầm. Có người thì hiểu rằng đại cử tri có thể bầu khác với cử tri khu vực họ đăng ký, có người lại hiểu rằng không có người nào là đại cử tri mà đó chỉ là một hệ thống. Cả hai cách hiểu đều không chính xác.
3. Tại sao ở nhiều bang có tình trạng người ta cho rằng có đi bầu hay không đi bầu cũng không ảnh hưởng tới kết quả bầu cử? Vì hầu hết các bang đều theo luật người thắng thắng tất. Ví dụ bang California có 57 phiếu đại cử tri, nếu Obama được 35 phiếu, còn McCain được 22 phiếu thì cả 57 phiếu đại cử tri bang này đều sẽ về tay Obama. Do ở một số bang có tỷ lệ nghiêng hẳn về một bên, ví dụ như California là bang có truyền thống bầu cho Dân chủ nên nhiều người ủng hộ McCain sẽ nghĩ là mình có đi bầu cũng chẳng thay đổi được kết quả vì nếu thay vì McCain được 22 phiếu đại cử tri, ông ta có được 25 phiếu đi nữa thì bang này vẫn về tay Obama. Nếu nước Mỹ thay đổi luật bầu cử bằng cách tính số phiếu đại cử tri các ứng cử viên có được từ mỗi bang theo số thực tế được bầu cho họ, thay vì hệ thống người thắng thắng tất, có lẽ sẽ khuyến khích nhiều người tham gia đi bầu hơn, và khuyến khích sự hiện diện của các đảng nhỏ trong các kỳ bầu cử. Quy chế người thắng thắng tất còn gây ra sự mất cân xứng trong các chiến dịch bầu cử, bởi các ứng cử viên sẽ giành nhiều thời gian và tiền bạc cho việc vận động tranh cử ở các bang mấp mé (swing states) thay vì các bang đã rõ ràng là theo Dân chủ hay theo Cộng hòa.
+ Sự nghi ngờ của lịch sử đã được xác nhận: Phân tích mẫu tóc cho thấy Hoàng đế Quang Tự- người cùng Khang-Lương-Đàm thực hiện cuộc cải cách 100 ngày trước khi bị phe bảo thủ của Từ Hy Thái Hậu làm đảo chính lật đổ - bị đầu độc bằng arsenic ngay trước khi Từ Hy qua đời. Số phận bi thảm của một nhà cải cách thất bại.
Chinese emperor was poisoned with arsenic
Monday, November 03, 2008
Entry for November 03, 2008
"Theo người đứng đầu ngành Nông nghiệp, việc tiêu úng cho Hà Nội là vấn đề cấp bách. Bộ trưởng cho biết, trên đường đi họp Chính phủ hồi cuối tháng, ông cũng bị mắc kẹt mất 2 tiếng đồng hồ. "Hà Nội tính thiệt hại 3.000 tỷ đồng, nhưng mới chỉ là cây, cá... Hình dung, một thành phố thủ đô, dừng hoạt động một ngày, thiệt hại biết bao tiền?". "Hà Nội phải bố trí lực lượng canh phòng, hướng dẫn cho dân, hỗ trợ dân qua lại, chứ không chỉ thông báo trên TV rằng chỗ ấy ngập không nên đi qua. Đáng lẽ Hà Nội phải đưa xe cao cầu ra đó, để nếu người dân hoặc xe cứu thương cần đi qua thì phải chở, nếu không, ai đó chẳng may nhồi máu cơ tim, chắc là chết", Trưởng ban Phòng chống lụt bão Trung ương nói."" Như vậy con số ước tính thiệt hại 3000 tỷ của Hà Nội mới chỉ là thiệt hại về hoa màu, tức là thiệt hại trong ngành nông nghiệp, có lẽ chủ yếu của Hà Nội 2. Thiệt hại của khu vực đô thị ở thành phố lớn thứ nhì Việt Nam (tính theo diện tích đô thị) là bao nhiêu, hiện chưa có ước tính, nhưng tôi nghĩ nó không thể ít hơn tổn thất về nông nghiệp.
Ông Bộ trưởng NN Cao Đức Phát, đồng thời là Trưởng ban Chỉ đạo Phòng chống Lụt bão TW nói rất có lý khi cho rằng cần phải bố trí lực lượng canh phòng, hướng dẫn dân đi lại, cần đưa xe cao cầu để cứu hộ nhân dân ở những nơi ngập lụt. Chỉ có điều tại sao đến giờ ông mới phát biểu như thế khi nước đang rút, chứ không phải trong 2 ngày đầu khi lụt xảy ra? Khi bão lụt xảy ra ở Nam Bộ, ở miền Trung thì vai trò của Ban Chỉ đạo Phòng chống Lụt bão TW là rất quan trọng (nếu những gì người ta hay thấy trên TV trong các phóng sự về bão lũ là đúng). Dù sao, những người làm trong ban này chắc hẳn có nhiều kinh nghiệm trong việc xử lý, cứu hộ thiên tai ở một đất nước năm nào cũng xảy ra bão lụt, khi thì ở miền núi phía Bắc, khi thì ở miền Trung, khi ở miền Tây...Thế nhưng khi lụt xảy ra ở Hà Nội và các tỉnh phía Bắc thì vai trò của Ban này rất lu mờ ở Hà Nội. Chính quyền TW gần như không động tay chân gì trong những ngày mưa dữ dội, còn chính quyền địa phương thì chỉ đi thị sát vào chiều ngày thứ hai xảy ra lụt, và hoàn toàn thụ động trong việc đối phó (tất cả các lãnh đạo Hà Nội đều đi tham quan "chỉ đạo" ở trạm bơm Yên Sở, như thể e ngại rằng nếu mình không đi thăm Yên Sở thì sau này không được tính công "cứu" Thủ đô, "quyết tử" cho Thủ đô quyết sinh).
Dường như xảy ra một tình trạng cha chung không ai khóc khi xảy ra thiên tai ở thủ đô. Cơ quan Chống lụt bão cấp TW e ngại không tham gia trực tiếp chỉ đạo chống lụt, có lẽ bởi vì Hà Nội quá "to", Bí thư Hà Nội còn là Ủy viên Bộ Chính Trị, nên ông Phát không dám "chỉ đạo" chăng?.
Trong khi đó, chính quyền địa phương thì bối rối, thiếu kinh nghiệm và hoàn toàn không có cơ quan chuyên trách chịu trách nhiệm phối hợp hoạt động giữa các ban ngành khi bão lũ xảy ra. Kết quả là Hà Nội rơi vào tình trạng lỗ đen trong ít nhất là hai ngày 31/10 và 1/11, và người dân ở nhiều nơi bị bỏ mặc, không thông tin, không cứu trợ, cắt điện, mất nước, sống trong những ốc đảo giữa lòng thành phố.
Có thể đọc về ký sự những ngày này ở trên nhiều blog, forum, đáng chú ý theo tôi có bài này của Nhị Linh và bài của Nguyễn Trương Quý trên BBC (hai bác này đều nổi tiếng, hẳn không phải giới thiệu nhiều). Mãi tới ngày thứ ba xảy ra lũ lụt, trên báo chí mới bắt đầu có thông báo về những điểm úng ngập ở thủ đô. Còn những biện pháp mà ông Phát đề cập như cử người hướng dẫn, canh phòng, cho xe cao cầu cứu hộ dân thì đến giờ cũng không có (và hẳn sẽ không có, trừ khi đê sông Nhuệ vỡ và tình trạng tái lụt xuất hiện trở lại)*.
Và các vị lãnh đạo đổ lỗi cho nhau, nhưng không ai nhận lỗi về mình. Bộ trưởng Phát cho rằng Hà Nội chậm chạp trong giúp dân nhưng ông không giải thích tại sao với cương vị là Trưởng ban Phòng chống Lụt bão Trung Ương, ông đã không thực hiện công việc tổ chức phòng chống, khắc phục hậu quả lụt ở Hà Nội mà để mặc cho chính quyền Hà Nội. Về phần mình, ông Bí thư Hà Nội thì cho rằng “Chính quyền đã xử lý tích cực, kịp thời, không có chuyện chậm chạp hay lúng túng". Việc thiếu một cơ chế phối hợp hành động trong xử lý thiên tai ở Hà Nội là (một trong những) nguyên nhân cho tình trạng lúng túng, hình thức, vô hiệu trong cách ứng phó trận lụt vừa qua.
Trong khi đó, đê sông Nhuệ có nguy cơ vỡ.
Trong khi đó, thành phố Hà Nội đang đứng trước nguy cơ dịch bệnh sau mùa lụt.
(Ảnh: VNN)
* Theo tin mới từ VNN thì ngày 4/11, đã có xe cứu hộ miễn phí ở khu vực bến xe phía Nam.
Một cuộc tổng diễn tập
Ông Phạm Quang Nghị đúng là một trường hợp khó chữa, một nhà chính trị có những phát ngôn vô chính trị tới mức không ngờ. Hôm trước trả lời phỏng vấn VNN, ông đổ lỗi cho nhân dân ỷ lại Nhà nước và kể chuyện mình (cùng với các lãnh đạo Hà Nội khác) đi họp bàn về tôn giáo vào sáng ngày 1/11. Hôm nay ông tổng kết mưa lụt bằng cách khẳng định trận lụt này là "cuộc tổng diễn tập lớn cho tương lai". Ông phát ngôn cứ như là đùa! Thiệt hại tối thiểu 200 triệu đô-la, 18 người chết cũng chỉ là "diễn tập". Thế như thế nào mới không phải là diễn tập?. Ông Nghị đúng là có biệt tài với những phát biểu gây shock cho người nghe. Thật lạ lùng bởi vì ông là một nhà chính trị kỳ cựu, từng làm phóng viên, làm cán bộ Ban Tuyên huấn, Ban Tư tưởng-Văn hóa, làm thư ký riêng cho Đào Duy Tùng-người lãnh đạo công tác tuyên huấn và báo chí trong một thời gian dài. Ông còn có bằng tiến sĩ triết học ở Liên Xô. Vậy mà một người có bề dày kinh nghiệm tuyên huấn-báo chí như thế lại có những phát biểu mất lòng dân như thế.
Và đây là lời huấn thị tổng kết tình hình của ông Bí thư Nghị về những thiệt hại xảy ra: "thiệt hại có cái tính được, song có cái chưa thể tính hết được; có cái trực tiếp, cái gián tiếp; cái xảy ra ngay trước mắt, cái để lại hậu quả lâu dài... và nói chung vô cùng nghiêm trọng".
Đúng tiến sĩ triết học có khác, đọc phát biểu của ông y như đọc Tạp chí Cộng sản, cả một đoạn dài loằng ngoằng (đó là Vietnamnet sốt ruột qúa khi trích dẫn nên còn để dấu ba chấm ở giữa câu) nhưng tổng kết lại thì là không có thông tin gì cả, theo kiểu "số cô có mẹ có cha, mẹ cô đàn bà cha cô đàn ông, số cô có vợ có chồng, sinh con đầu lòng chẳng gái thì trai".
Tại sao lãnh đạo Hà Nội lại luôn là các "nhà tư tưởng-văn hóa", các tiến sĩ triết học Marx-Lenin hay tiến sĩ kinh tế chính trị Marx-Lenin như ông Phú Trọng, ông Quang Nghị? Thành phố khó có thể phát triển với những người đứng đầu nặng tính giáo điều như vậy.
Các phát biểu của ông Nghị, gọi là vô cảm cũng đúng, nhưng bên cạnh sự vô cảm còn là tính giáo điều hiển hiện. Ngay cách gọi một sự kiện lịch sử nhiều mất mát đau thương là "tổng diễn tập" thuộc trong vốn từ của Đảng. Đọc sách giáo khoa lịch sử phổ thông có thể thấy khi đánh giá về những sự kiện như Xô-viết Nghệ Tĩnh, Khởi nghĩa Nam Kỳ, Tổng công kích Mậu Thân...các nhà "sử học" Marx-Lenin luôn gọi đó là các cuộc "tổng diễn tập" chuẩn bị cho Cách mạng tháng Tám hay cho Đại thắng Mùa xuân 1975. Cách gọi đó tạo ấn tượng như thế những việc đó là Đảng thử chơi, tập dượt để rút kinh nghiệm như thử làm Tổng tấn công Mậu Thân, thử làm Xô-viết Nghệ Tĩnh...Chứ còn nếu Đảng làm thật thì phải luôn thắng lợi chứ không thể thất bại nửa chừng như thế!.
Thế nhưng cái giá của những cuộc "tổng diễn tập" ấy thật là không có tính diễn tập chút nào. Tôi nghĩ chữ "tổng diễn tập" này dùng trong ngôn từ của Đảng đã xa rời ý nghĩa chữ "tổng diễn tập" trong tiếng Việt, và là một sự tha hóa của ngôn ngữ, khi tạo ra một từ ngữ có tính nửa vời. Gọi là nửa vời bởi với chữ "tổng diễn tập" này có thể hiểu nó thành "làm thực" cũng được mà hiểu là "diễn tập" để chuẩn bị cho "làm thực" cũng xong. Trong tiếng Việt thông thường, người ta không gọi "diễn tập" với những sự kiện như vậy.
Bản thân chữ "diễn tập" gồm hai chữ cấu thành: "diễn" và "tập"- cả hai chữ đã có ý nghĩa là không phải thực mà chỉ là làm giả (diễn) để chuẩn bị cho thực. Ví dụ tập trận quân sự là diễn tập và mô phỏng tình huống chiến tranh; hay diễn tập công tác cứu hộ thiên tai, công tác cứu hỏa...Không ai gọi việc đối phó thực sự thiên tai là "diễn tập" cả, gọi như thế là một sự xúc phạm với tính mạng những người đã mất khi người ta "diễn tập".
Câu nói này của ông Nghị làm người ta thêm thắc mắc: nếu ông coi cuộc ứng phó trước trận lụt này của chính quyền là một sự diễn tập thì những gì ông làm, như đi thăm trạm bơm Yên Sở hay đi nghe báo cáo của các địa phương phải chăng cũng chỉ là "diễn tập" cho "tương lai"? Trong cả phát biểu của ông Nghị không thấy một lời thể hiện sự thông cảm với người dân Hà Nội hiện tại đang phải đối phó với khó khăn như thế nào. Chỉ thấy ông kể những câu chuyện của tương lai, như lụt thế này thì sau này xây metro như thế nào...
Đó là chưa kể sự lệch lạc trong suy nghĩ, tôi nghĩ không một chính trị gia nào ở thế kỷ 21 có thể nói rằng dân bây giờ ỷ lại vào Nhà nước hơn dân ngày xưa một cách thản nhiên như ông. Kể cả các nhà lãnh đạo giáo điều ở Việt Nam, hẳn cũng rất ít người dám nói thế trong khi khẩu hiệu của Nhà nước là "của dân, do dân, vì dân". Chính quyền được xây dựng dựa trên nền tảng (ít nhất về mặt lý thuyết) là phục vụ nhân dân chứ không phải là cha mẹ dân. Do đó việc dân trông đợi vào sự hỗ trợ của chính quyền khi thiên tai xảy ra là sự việc tự nhiên và chính quyền có nghĩa vụ phải đáp ứng sự trông đợi đó. Còn khi người ta không còn trông đợi nữa, phải tự lực mà tìm cách chống chọi thì có nghĩa là Chính quyền ấy đã đánh mất lòng tin của nhân dân một cách trầm trọng rồi.
Câu nói "ỷ lại" của ông Nghị có thể là lỡ lời, nhưng nếu lỡ lời thì đó là lỡ lời kiểu Freud, nó ph
ản ánh trạng thái tư duy của ông về mối quan hệ giữa dân và Nhà nước theo đó Nhà nước là cha mẹ dân. Tư duy cho rằng "dân ỷ lại vào Nhà nước" là tư duy phong kiến, trong đó coi quan lại là cha mẹ dân và dân phải dựa vào quan lại như con cái dựa vào cha mẹ. Chính vì thế người ta còn gọi dân đen là con đỏ-để ví số phận người dân yếu ớt phụ thuộc vào quan lại như trẻ sơ sinh phụ thuộc cha mẹ. Tại sao sang thế kỷ 21 rồi mà vẫn có một vị lãnh đạo có tư duy như thời phong kiến như thế?
So với những "chỉ đạo" đầy giáo điều của Bí thư Nghị, các phát biểu của Chủ tịch Thảo xem ra có phần thiết thực hơn. Nhưng lẽ ra ông Thảo nên báo cáo rõ ràng những gì đã làm được, công khai chi tiết hơn kế hoạch xử lý tình trạng úng lụt cũng như hỗ trợ người dân của thành phố trong thời gian tới, một cách tổng thể trên đầy đủ các phương diện từ giao thông tới thoát nước, từ y tế tới cứu hộ...thì sẽ thuyết phục hơn. Dù bây giờ chưa phải lúc để "đổ lỗi và rửa tội" nhưng ông cũng nên hứa hẹn sẽ rà soát lại các dự án về cơ sở hạ tầng và quy hoạch thành phố trước đây-cả trên phương diện kỹ thuật và tài chính- để tìm ra câu trả lời, tại sao bỏ bao nhiêu tiền vào các dự án cấp thoát nước mà tình trạng cấp thoát nước của thành phố vẫn tệ hại như thế.
Người dân Hà Nội và rộng hơn, dân Bắc-Trung kỳ, vốn quen chịu đựng với bất công và có tinh thần lạc quan. Cứ nhìn những bức ảnh chụp lũ lụt là biết, người dân hoặc là tỏ ra dửng dưng như chấp nhận khó khăn, hoặc còn vui vẻ tươi cười. Nhưng trong thâm tâm, những gì chính quyền làm vào thời điểm này sẽ hoặc là khiến người dân tin tưởng hơn vào chính quyền, hoặc là sẽ khiến họ càng mất lòng tin vào cả hiệu lực, sự kịp thời, lòng nhiệt tình và sự chia sẻ của chính quyền với nhân dân. Ít nhất, cho tới thời điểm này, chính quyền thành phố Hà Nội đã thất bại trong việc củng cố lòng tin của nhân dân với họ.
+ Bổ sung:
Trong khi ông Bí thư Nghị khẳng định cơn mưa lụt vừa qua là một cuộc tổng diễn tập cho Thủ đô thì ông Bùi Xuân Phúc, giám đốc Xí nghiệp phụ trách trạm bơm Yên Sở cho biết đã có lúc trạm bơm này có nguy cơ bị tràn và Hà Nội có thể bị nhấn chìm trong biển nước. Chúng ta nên tin ai đây, tin ông Bí thư Nghị rằng đây là cuộc tổng diễn tập cho tương lai (chuẩn bị cho nhiều thảm họa ?) hay vào ông Giám đốc rằng tính mạng hàng triệu người dân Hà Nội có lúc đã bị đe dọa chỉ bởi một cơn mưa kéo dài 3 ngày ???
Entry for November 03, 2008
Dầm nước bưng tráp
Cầu di động cho chị em khỏi ướt áo dài
Thuyền hoa rước dâu
Ôi đóa hoa tím trôi liu riu/ Dòng sông nước chảy liu riu...
Cô dâu rất xinh và tươi
Cõng nhau cho tình củ
Xe cải tiến rước dâu :)).
Hình từ photo.vn, Vnexpress, blog Tắc Kè
Entry for November 03, 2008
"Những tưởng chỉ là câu chuyện tầm phào trên diễn đàn, ai dè xem tivi chương trình VTV, người dẫn chương trình hồn nhiên cho người xem thấy cảnh lụt lội tại Hà Nội và nói rằng “có thế này mới thông cảm với người dân vùng lũ (chắc là miền Trung, theo cách hiểu của người xem)...”.
Hóa ra không chỉ một ông Bí thư Hà Nội vô cảm mà còn có những nhà báo có thể phát biểu trên chương trình truyền hình của đài truyền hình quốc gia rằng Hà Nội có lũ lụt như thế "mới thông cảm với người dân vùng lũ". WTF. Bao nhiêu của cải mất đi, bao nhiêu người chết mà có những nhà báo, những biên tập viên vẫn có thể nói những câu nhẫn tâm như thế, một cách thản nhiên trước hàng chục triệu đồng bào cả nước? Bọn họ là ai để có quyền phán xét như thể cảnh lũ lụt như là cái gì đó có ích với người dân Hà Nội, khác nào răn dạy đạo đức đối với hàng triệu người Hà Nội cũ và mới đang chịu khổ vì mưa lũ? Những câu nói nhẫn tâm như hả hê, như vô cảm như thế thật khó tin lại có thể được phát ra từ đài truyền hình Trung Ương.
Nỗi khổ của một người cũng là một phần nỗi khổ của tất cả mọi người. Cái chết của một người do thiên tai là một tổn thất với xã hội, với cộng đồng cho dù người đó là ai, giàu hay nghèo, sống ở Hà Nội hay ở miền Trung. Sao lại có những kẻ có thể phát ngôn như thể dạy bảo rằng khổ như thế cũng chưa là gì, với những so sánh như nhân dân ngày xưa không dựa dẫm Nhà nước như nhân dân bây giờ, hay Hà Nội có như thế mới hiểu được vùng lũ khổ thế nào? Và không phải những câu nói vô cảm, lạnh tanh ấy phát ra từ quán nước, hay từ các diễn đàn nói đủ thứ chuyện, mà là từ miệng một quan chức đứng đầu Hà Nội, từ người dẫn chương trình truyền hình của VTV. Nếu những câu nói như thế là từ những người dân quê miền Trung, những người phải khổ cực chống cự với lũ, với bão hàng năm thì còn có thể hiểu được. Chứ từ mồm những phóng viên sa-lông, ngồi trong văn phòng VTV và dạy bảo người dân Hà Nội như vậy thì đúng là một lũ mất dạy.
Và đây là tác nghiệp của phóng viên VTV theo thông tin trên blog Nguyễn Quang Vinh:
"Lại nghe cô bé phát thanh viên VTV1 thông báo là phóng viên nhà đài do lũ to không ra đường quay được, may có người dân quay rồi gửi hình ảnh lũ qua Email. Thế là nổi điên lên. Tiên sư chúng mày nhà báo công tử, nhà báo phòng lạnh, nhà báo salông. Lũ có thế mà không đứa nào ra đường quay, ghi lại, chép lại, chia sẻ với nhân dân, chỉ đứng trên tầng thượng nhà đài mà rút ống kính xuống đường. "
+ Bổ sung: Bình luận trên blog Cáo về việc đài truyền hình đưa tin lũ lụt.
"Nếu chính quyền không có những động thái kịp thời, thì Đài Truyền hình quốc gia, Đài truyền hình Hà Nội là những cơ quan truyền thông có tầm ảnh hưởng nhanh và mạnh nhất phải liên tục cập nhập tình hình lụt, đưa ra những thông tin có ích hướng dẫn người dân về giao thông, y tế và các vấn đề phát sinh trong những ngày ngập nước. Phải tích cực đến từng ban ngành liên quan như lãnh đạo chính quyền, Giao thông công chính, Y tế, Khí tượng thủy văn, quân đội để phỏng vấn tại sao không có hành động nào tích cực để cứu giúp người dân thủ đô. Đó cũng giống như mình đưa ra những cú hích cho kẻ hèn cũng phải xắn tay xung trận vậy. VTV Phải đến tận nơi, đưa thông tin về những điểm ngập lụt, những tuyến phố đã thông để giúp dân di chuyển dễ dàng hơn, và cứu trợ dễ dàng hơn.
Còn nhớ năm 1999, biên tập viên Thanh Lâm đã khóc trên truyền hình khi đưa tin về cơn lũ miền Trung. Thông tin về lũ lụt dồn dập. Nào TW, nào các địa phương và nhân dân cả nước hướng về nơi ấy. Còn năm 2008 này thì sao? Phóng viên chỉ làm phóng sự người dân bắt cá trên đường. Sử dụng lại cảnh quay của người dân gửi qua email để phát chứ không chịu ra đường gì hết. Điều đó cho thấy đó là cách làm báo trì trệ của những kẻ làm báo salông-máy lạnh, những kẻ lười nhác trong sáng tạo và kém nhạy bén nghề nghiệp.
Không đòi hỏi VTV và HTV phải làm breaking-news như các hãng thông tấn lớn khi có sự kiện lớn, chỉ cần làm được như một hãng hàng không trong khu vực xử lý tình huống ngoài dự kiến thôi. Chắc ai cũng nhớ vụ 83 hành khách của Singapore airlines thiệt mạng cách đây mấy năm tại Đài Loan. Khi đó, Singapore airlines đã thiết lập ngay đường dây nóng 24/24 để cập nhật thông tin về sự kiện này cho giới truyền thông. Thông tin về sự kiện này được đưa tin liên tục, cập nhật liên tục và nhờ thế việc xử lý cũng dễ dàng hơn nhiều.
Cũng chả nói đâu xa, chỉ lấy ví dụ về một sự kiện thể thao nào đó Vietnam tham gia thôi, chúng ta sẽ được thông tin không thiếu khía cạnh nào của giải đấu, từ việc vận động viên có bị ốm không, đến những chuyện bên lề những chiếc huy chương. Vậy mà khi cả Hà Nội bị lụt thì thời lượng đưa tin không bằng một phần mấy chục của những bản tin thể thao ấy. Hóa ra là sự khó khăn, thậm chí là tính mạng của hàng triệu người dân chả quan trọng bằng mấy cái huy chương."
Sunday, November 02, 2008
Entry for November 02, 2008
Giải pháp
Sau cuộc nổi dậy ngày 17 tháng Sáu
Thư ký Hội Nhà văn
Phát truyền đơn trên đại lộ Stalin
Nói rằng nhân dân
Đã bội bạc lòng tin chính phủ
Và chỉ có thể lấy lại
Bằng các cố gắng gấp đôi
Trong trường hợp này, chẳng phải sẽ dễ hơn
Nếu chính phủ giải tán nhân dân
Và bầu ra nhân dân khác?
(VHL dịch từ tiếng Anh)
The Solution
After the uprising of the 17th June
The Secretary of the Writers Union
Had leaflets distributed in the Stalin allee
Stating that the people
Had forfeited the confidence of the government
And could win it back only
By redoubled efforts. Would it not be easier
In that case for the government
To dissolve the people
And elect another?
Tai họa xảy ra là do thiên tai và nhân dân dựa dẫm chính quyền, chứ chính quyền không có lỗi gì hết. Đề nghị giải tán nhân dân.
+ Các đại biểu Quốc hội bắt đầu lên tiếng
Đại biểu QH: Lãnh đạo Hà Nội phải tự nhìn lại mình
"Nhân dân thông qua hệ thống bầu cử đã trực tiếp hoặc gián tiếp bầu ra những người lãnh đạo thành phố thì cũng có quyền đòi hỏi lãnh đạo thành phố và lãnh đạo các cơ quan tham mưu, giúp việc chịu trách nhiệm về toàn bộ những gì diễn ra trong thành phố của mình.
Theo tôi, trong việc này, lãnh đạo UBND thành phố cần thẳng thắn tự phê bình trước dân, thi hành kỷ luật những người chịu trách nhiệm chính và công bố kế hoạch cải tạo hệ thống thoát nước của thành phố để chấm dứt nỗi thống khổ này.
Riêng việc để cháu học sinh thiệt mạng vì trôi xuống đường thoát nước, phải xác định rõ nguyên nhân, truy cứu trách nhiệm đối với người có trách nhiệm. Nếu vụ việc của cháu bé lần này không được xử lý đến nơi đến chốn thì những vụ việc gây chết người do vô trách nhiệm sẽ tiếp tục tái diễn. "
(Nguyễn Minh Thuyết, Phó Chủ nhiệm UB Văn hóa, giáo dục, thanh thiếu niên và nhi đồng QH)
Nhân dân ta bây giờ so với ngày xưa ỷ lại Nhà nước lắm
Câu nói này nên được bình chọn là Phát ngôn ấn tượng nhất trong tuần, nếu không phải là trong tháng:
"tôi thấy nhân dân ta bây giờ so với ngày xưa ỷ lại Nhà nước lắm. Cứ chờ trên về, chờ cung cấp cái này, hỗ trợ cái kia chứ không đem hết sức ra tự làm."
Hay thật, lãnh đạo Chính quyền đổ lỗi cho nhân dân là ỷ lại Nhà nước. Theo ông Bí thư Hà Nội Phạm Quang Nghị thì có lẽ người dân không biết quý tính mạng, tài sản của mình mà trông chờ các quan chức Nhà nước như ông Nghị làm việc đó hộ họ? So với ngày xưa của ông Nghị là so với ngày xưa nào, so với cái thời Chính quyền thúc dân lao động tập thể, gánh đất đắp đê, lao mình xuống nước chống lũ theo tinh thần lao động XHCN trong khi các quan chức thì chễm chệ tổng kết phong trào?
Hơn nữa, lãnh đạo một thành phố hàng triệu dân kiểu gì mà có thể tuyên bố rằng "Thiên tai thì không tính trước"??? Tất nhiên không thể biết trước được một cách chính xác là thiên tai sẽ xảy ra như thế nào nhưng phải có dự trù trước những khả năng xảy ra thiên tai và cách thức khắc phục nếu thiên tai xảy ra chứ.
Theo ông Bí thư thì trách nhiệm của chính quyền trong ứng phó trước cơn lụt là "hòa cả làng."
"Bây giờ là vấn đề thiên tai, phải cùng cố gắng khắc phục. Nếu tại người thì còn phê bình kỷ luật người này người nọ, chứ còn do thiên tai thì chịu...."
Ông Nghị khẳng định "Lãnh đạo đều đi chỉ đạo hết. Không ai nghỉ ngơi" nhưng ngày 1/11, trong khi cơn mưa đang dữ dội hơn cả thì các lãnh đạo "đi chỉ đạo" bằng cách họp, và không phải họp vì vấn đề thiên tai, mà là họp để "tổng kết vấn đề tôn giáo". Trong khi nhân dân chống chọi với cơn lũ thì ông Nghị (hay ông Thảo) báo cáo việc ông đã "xử lý" vấn đề đất Tòa khâm thế nào, phát động chiến dịch truyền thông hạ bệ TGM Ngô Quang Kiệt ra sao, thành công như thế nào...Và tới chiều 1/11, ông Nghị mới khệ nệ đi ô tô kiểm tra các điểm ngập lụt (không hiểu sao ông lại dùng chữ "đi ô tô", chả lẽ để người dân không hiểu lầm rằng ông đi xe máy hay đi trực thăng, hay đi xuồng, hay đi ngựa?). Ngày 2/11, khi mưa đã tạnh*, ông mới đi ra ngoại thành chỉ đạo.
Ông Nghị bảo thiên tai thì "chịu", không thể phê bình kỷ luật người này người nọ. Thế tại sao sau cơn bão Katrina ở New Orleans, hàng loạt các cơ quan chính phủ Mỹ, các quan chức chính quyền, trong đó có cả tổng thống Bush bị phê phán nặng nề. 75% số người được hỏi cho rằng chính quyền thành phố New Orleans có lỗi trong việc ứng phó với cơn bão và giải quyết hậu quả sau cơn bão. Lãnh đạo Cơ quan cứu trợ Liên bang Michael Brown phải từ chức do áp lực bởi những phê bình của dư luận. Trong khi đấy, khi xảy ra vụ 11/9 thì uy tín của Giuliani, Thị trưởng New York lại tăng vọt nhờ những biện pháp khắc phục thảm họa hiệu quả của chính quyền thành phố này. Để so sánh gần hơn, sau thảm họa động đất ở Trung Quốc trong năm nay, uy tín của Thủ tướng Trung Quốc Ôn Gia Bảo tăng đáng kể trong dân chúng do việc ông này thường xuyên có mặt tại trung tâm thảm họa để kiểm tra, giám sát, đôn đốc công tác cứu hộ và cứu trợ nhân dân.
Còn những đánh giá của người dân với sự ứng phó của chính quyền Hà Nội như thế nào? Liệu có báo nào đăng không? Khi thay vì thực hiện các biện pháp hiệu quả cứu trợ nhân dân, lãnh đạo thành phố họp về vấn đề tôn giáo trong ngày 1/11. Còn trước đó, ngày 31/10, họ làm gì, ở đâu thì ông Nghị "quên" không nói. Vnexpress hãy thử làm một cái poll xem nhân dân đánh giá thế nào về những gì chính quyền Hà Nội đã làm.
"Lãnh đạo đều đi chỉ đạo hết. Không ai nghỉ ngơi. Việc gì cũng phải tính đến hoàn cảnh thực tế. Có cái chậm một chút nhưng khả năng ứng phó cũng có lý do khách quan.
Bây giờ là vấn đề thiên tai, phải cùng cố gắng khắc phục. Nếu tại người thì còn phê bình kỷ luật người này người nọ, chứ còn do thiên tai thì chịu....
Sáng hôm qua (1/11), thành phố họp tổng kết vấn đề tôn giáo, chiều tôi đi ô tô kiểm tra các điểm ngập lụt trong nội thành, hôm nay đi ra ngoại thành. Từ chiều qua lãnh đạo thành phố đều đi kiểm tra hết."
Đây, nhân dân đang ỷ lại Nhà nước khi tự vận chuyển người và xe máy khỏi những nơi úng lụt bằng ngựa, trong khi chờ đợi xe cứu hộ của Nhà nước đến! Ngoài ra còn thuyền, còn bè mảng tự ghép.
* Theo thông tin mới được biết thì mưa chỉ ngớt trong sáng 2/11, nhưng sau đó lại tiếp tục dầm dề chiều tối 2/11 và cho tới thời điểm này (sáng 3/11 giờ VN).
Anh Hùng (Thanh Trì) làm phu khuân vác, tranh thủ mấy ngày mưa lớn kéo xe ngựa chở khách, mỗi lượt cả người và xe 80.000 đồng. (Ảnh VNN)
Saturday, November 01, 2008
sau cơn mưa bao mỹ từ nồng nỗng
đất nước tôi ôi đất nước tôi
những người mang AK thuở trước
những người cu li xe hôm nay
mặt đen nhẻm khói bom rồi bụi bẩn
mắt họ chuyển từ trong veo sang tối sẫm
xe ba bánh thùng xe bụng rỗng
có Trường Sơn nào trong thành phố đâu
mà dấn từng vòng khó nhọc thế này
sau cơn mưa bao mỹ từ nồng nỗng
nhìn ra sao thấy không vui
cứ tự mình dán băng keo vào miệng
con gọi Mẹ chỉ còn nghe ú ớ
yêu Tổ quốc chỉ còn nghe ú ớ
đất nước phơi như đĩa thịt chia phần
dù trưa nay xơi một bữa tú hụ
nhìn ra sao thấy không vui
....
như em gái trăm mẹ mìn đày đọa
biết tìm đâu ra mẹ đẻ của mình ?
cứ vơ vất giữa hai bờ địa ngục
khi nhìn ra tấm bảng chỉ “ thiên đường”
không kêu không khóc chỉ âm thầm
không kêu
không khóc
chỉ âm thầm
2008
(Thanh Thảo- Lại chào đất nước tôi)
Entry for November 01, 2008
Trời mưa ở Huế
Nguyễn Bính
Trời mưa ở Huế sao buồn thế!
Cứ kéo dài mãi đến mấy ngày.
Thềm cũ nôn nao đàn kiến đói
Trời mờ ngao ngán một loài mây.
Trường tiền vắng ngắt người qua lại
Đập Đá mênh mang bến nước đầy.
Đò vắng khách chơi nằm bát úp
Thu về lại trở gió heo may...
Chúng tôi, hai đứa xa Hà Nội
Bốn tháng hình như kém mấy ngày,
Lăn lóc có dư mười mấy tỉnh
Để rồi nằm mốc ở nơi đây.
Thuốc lào hút mãi người ra khói
Thơ đọc suông tình hết cả hay
Túi rỗng nợ nần hơn Chúa Chổm
Áo quần trộm mượn, túng đồ thay.
Hàng xóm có người con gái lẻ
Ý chừng duyên nợ với nhau đây.
Chao ơi! Ba bốn tao ân ái
Đã đủ tan tành một kiếp trai.
Tôi rờn rợn lắm, giai nhân ạ!
Đành phụ nhau thôi, kẻo đến ngày.
Khăn gói gió đưa sang xứ lạ.
Ai cười cho được lúc chia tay ?
Trời mưa ở Huế sao buồn thế!
Cứ kéo dài ra đến mấy ngày.
Xa xôi ai nhớ mà thương nhớ ?
Mà nhớ mà thương đến thế này!
Cố nhân chẳng khóa buồng xuân lại
Vung vãi ân tình khắp đó đây.
Mưa chiều, nắng sớm, người ta bảo
Cả đến ông trời cũng đổi thay!
Gia đình thiên cả lên thành thị
Buôn bán loanh quanh, bỏ cấy cày
"Anh em cánh nhạn, người Nam, Bắc
Tâm sự hồn quyên lệ ngắn dài..."
Trời mưa ở Huế sao buồn thế!
Cứ kéo dài ra đến mấy ngày.
Hôm qua còn sót hơn đồng bạc
Hai đứa bàn nhau uống rượu say.
Nón lá áo tơi ra quán chợ
Trơ vơ trên bến nước sông đầy
Sầu nghiêng mái quán, mưa tong tả.
Chén ứa men lành, lạnh ngón tay.
Ôn lại những ngày mưa gió cũ
Những chiều quán trọ, những đêm say.
Người quen nhắc lại từng tên một
Kể lại từng nơi đặt dấu giày.
Trôi dạt dám mong gì vấn vít
Sòng đời thua nhẵn cả thơ ngây.
Tỉ tê gợi tới niềm tâm sự
Cúi mặt soi gương chén rượu đầy.
Bốn mắt nhuộm chung màu lữ thứ
Đôi lòng hòa một vị chua cay
Đứa thương cha yếu, thằng thương mẹ
Cha mẹ chiều chiều... con nước mây
Hao rao bán nhụy tình nên vợ
Chim nửa bình minh, bóng trúc gầy.
Không hiểu vì đâu, hai đứa lại
Chung lưng làm một chuyến đi đầy ?
Trời mưa ở Huế sao buồn thế!
Cứ kéo dài ra đến mấy ngày.
Mai đây bỏ Huế rồi quên Huế
Quên được làm sao bữa rượu này!
Entry for November 01, 2008
Những cái chết như thế này là những cái chết hoàn toàn có thể tránh được nếu Sở Giáo dục thông báo cho học sinh nghỉ học, nếu chính quyền thành phố đặt biển báo nguy hiểm ở những cống thoát nước và những khu vực nguy hiểm khác. Chỉ một trận mưa lớn, chứ không phải lũ, không phải bão, không phải gió xoáy... mà 17 người chết. Chính quyền Hà Nội nên lấy làm hổ thẹn và nên xin lỗi nhân dân.
"Khoảng 7h15 sáng 1-11, cháu Trần Tú Quyên, học sinh lớp 7A - Trường trung học cơ sở Bế Văn Đàn (quận Đống Đa, Hà Nội) trên đường đi học đã lọt xuống cửa cống thoát nước đường Hồ Đắc Di - Đặng Văn Ngữ bị cuốn trôi. Cho đến nay, gia đình và chính quyền địa phương vẫn chưa tìm được xác nạn nhân." (Nguồn Tuổi Trẻ).
Đó còn là chưa kể thiệt hại về tài sản của nhân dân khi hàng ngàn xe ô tô, xe máy hư hỏng, chết máy, hàng ngàn người bơ vơ kẹt trong vùng nướt ngập không thể về nhà, trong khi những thiệt hại đó hoàn toàn có thể tránh được hay giảm thiểu nếu chính quyền có những biện pháp xử lý tốt và có trách nhiệm hơn.
+ Không biết bạn nào có blog của bạn này không. Nếu chỉ viết như báo nói mà đình chỉ học 1 năm thì trường Ngoại thương xử lý quá nặng.
Sinh viên bị đình chỉ học vì viết blog vô lễ
"Bản tường trình trước đó của Lâm thừa nhận đã viết bài trên blog vào thời gian bị cấm thi tất cả các môn vì đóng học phí không đúng thời hạn quy định. Theo đó, sinh viên này đã có những câu chữ như: đóng học phí trễ cũng chẳng đáng bị thế này; thầy có ác quá không; thầy là người cứng nhắc và bảo thủ; thông báo không được đưa ra ngoài sảnh thì bố ai mà thấy được…
Lâm trình bày thêm, những năm trước sinh viên đóng học phí chậm vài ngày thì vẫn được phép thi nhưng năm nay không nghe thông báo gì khác và có tâm lý chủ quan. Đến khi biết bị cấm thi, do lo lắng, suy nghĩ quẩn nên viết blog nhằm tìm sự chia sẻ của bạn bè và người thân. Trong bản tường trình, sinh viên này cũng đã thừa nhận có những lời lẽ thiếu lễ độ với một số thầy cô và nhà trường trên blog."
Entry for November 01, 2008
- Số tiền đã chi cho cải tạo hệ thống thoát nước Hà Nội là 200 triệu đô-la.
- Số tiền thiệt hại do trận mưa kéo dài mấy ngày qua ở Hà Nội là 3000 tỷ đồng, tương đương gần 200 triệu đô-la.
Vậy là dù đã chi 200 triệu USD để cải tạo hệ thống thoát nước, chỉ vài ngày mưa, Hà Nội đã thiệt hại ước tính lên tới 200 triệu USD. Thiệt hại này ước tính tương đương với hơn 2 tuần làm việc của hơn 6 triệu người dân Thủ đô. Về thiệt hại con người, có 17 người thiệt mạng. Đó là chưa kể cuộc sống cả một thành phố 6-7 triệu người bị đảo lộn, công việc gần như không hoạt động. Hà Nội đang rơi vào tình trạng tương tự như một vùng lũ. Nhưng đó không phải là lũ mà chỉ là một trận mưa lớn thối đất thối cát kéo dài hàng ngày. Hệ thống thoát nước của Hà Nội đã bất lực trước một trận mưa.
Hệ thống thoát nước của Hà Nội được xây từ thời Pháp, phục vụ một thành phố nhỏ với dân số vài chục vạn người. Hiện nay dân số Hà Nội đã nhiều gấp hàng chục lần dân số thời Pháp nhưng hệ thống thoát nước vẫn dựa trên hệ thống thoát nước khi xưa. Với việc sát nhập vào Hà Tây, Hà Nội trở thành một trong 10 thành phố lớn nhất thế giới (nếu như chúng ta chấp nhận mô hình thành phố có 70% dân số làm nông nghiệp) và là thủ đô có diện tích lớn thứ nhì thế giới (theo City Mayor và Wikipedia tiếng Việt). Nhưng một thủ đô có diện tích lớn thứ nhì thế giới mà lại trở thành một cái hồ lớn chỉ sau vài ngày mưa thì thật là điều khó tưởng. Tại sao với một loạt các sông hồ trong phạm vi nội ngoại thành Hà Nội mà việc thoát nước lại kém như thế. Các chuyên gia về cấp thoát nước của Việt Nam ở đâu?
Hà Nội vốn tự hào vì có nhiều hồ, là một trong những thủ đô xinh đẹp bởi có những hồ rải rác trong thành phố. Nhưng trong mấy hôm nay thì cả thành phố đã thành một cái hồ lớn, và người ta bắt cá trên phố. Nghe nói đã có dịch vụ chở đò trên một số tuyến phố ở Hà Nội. Một Venice bất đắc dĩ. Được cái người Hà Nội vẫn hồn nhiên, trước cảnh tượng dở khóc dở cười ấy vẫn tỏ ra khá vui vẻ, như chấp nhận cái số phận "chung sống với lũ" từ biết bao năm.
